url
stringlengths 0
6.65k
| collection
stringclasses 8
values | source
stringclasses 154
values | original_code
stringclasses 23
values | text
stringlengths 1
394k
|
|---|---|---|---|---|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Bir süre sonra anladım ki vazgeçilmez olan sen değilsin. Vazgeçmeyi bilmeyen benim ~ Kuaza\nAna Sayfa Resimli Acıklı Sözler – Acıklı Sözler 2019 Bir süre sonra anladım ki vazgeçilmez olan sen değilsin. Vazgeçmeyi bilmeyen benim\nBir süre sonra anladım ki vazgeçilmez olan sen değilsin. Vazgeçmeyi bilmeyen benim\n- Bir süre sonra anladım ki vazgeçilmez olan sen değilsin. Vazgeçmeyi bilmeyen benim\nResimli Sözler - Resimli yazılar 19 Ocak 2019
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Problemanê Kirmanckî Ser o - Mehmud Nêşite - Dersiminfo.com\nKeyepel Nuştoxan ra Mehmud Nêşite Problemanê Kirmanckî Ser o – Mehmud Nêşite\nEmabazê ke nêzdî de bi ziwanî muşgul ê û kirmanckî ser o xebate kenê, zanê. Nuştişê kirmanckî ser o mîyanê nuştoxan de ferqê muhîmî estê. Ferqo hîna zaf muhîm alfabe ya. Tayê embazî bi alfebeya keyeyê Bedirxanîyan nusenê, tayê tera zî bi alfabeya tirkî nusenê. No problem problemêko pîl o û tesîrêko negatîf ro averberdişê kirmanckîya nuştekî keno.\nProblemêko girdo bîn zî standardîzasyon o: her mintiqa, her bajar heta ke her qeza û dewe hem cîya-cîya veng vejenê (fonetîk) hem zî hetê format û cumleviraştiş (sentaks) de çekuyan seypê rêz nêkenê.\nProblemê standardî zî problemêko pîl o. No problem hel nêbo, yewbînî ra fehmkerdiş zehmet beno. No problem zî zafêrî tesîrê averşîyayîşê edebîyatê kirmanckî keno. Eke ma fekê yewbînan ra fehm nêkerê, eke ma hûmara varyantê çekuyan tay nêkerê, ma nuşteyê yewbînan ra fehm nêkenê. Ma her yew çekuya dewa xo nuşteyanê xo de bişuxulnê, dewijê bînî nuşteyanê ma ra fehm nêkenê.\nYewna problem esto ke o zî newe-newe xo mojneno: o zî şaşnuştiş o. Tayê kesî hem şaş nusenê hem zî îdaayê vengî kenê. Tayê kesî estê ke hema sîstemê kirmanckî fehm nêkerdê û hakimê ziwanê nêbîyêm, dest eşto viraştişê ferhengan û grameran. Na xeletî zî kirmanckîya pîr û dapîranê ma xerepnena. Tehm û lezetê ziwanê ma beno vîndî nêmaneno û dima zî şarê kirmancî kirmanckîya (zazakî) xo ra serdin keno.\nProblemêko bîn zî viraştişê çekuyan o. Şima heme zanê ke çekuviraştiş goreyê yew îlmî beno. Çeku bi yew şexs nêvirazîyêna. Ê merdimê ke çeku virazenê, verê heme çîyan ganî ê merdimê tayê ziwananê bînan bizanê û hayîya înan etîmolojî ra bibo. Ê merdimî ganî sufîks û prefîksan rind bizanê.\nBê nê probleman tayê problemê bînî zî estê. La mi gore problemê hîna muhîmî nê problemê ke mi ê cor de nuştî. Eke nê problemî hel bibê, demêko nêzdî de hem kirmanckîya fekî hem kirmanckîya nuştekî do raver şêro. La wina aseno ke nê problemî do demêko derg û dila sereyê ma kirmancan bidejno.\nProblemêko hîna gird esto ke ma hemîne resneno pê û fikrê ma hemîne keno yew: problemê kêmanîya kirmanckîya rojane ya.\nŞarê ma qalkerdiş de, nuştiş û wendiş de hende goş nêkeweno kirmanckî. Şarê ma bi kirmanckîya xo qal nêkeno, bi kirmanckîya xo nêwaneno û nênuseno. Ewro derheqê şuxulnayîşê ziwanî de êyê ke heşar bî û eleqeyê ziwanê xo kenê, tayê nîyî. Nê kesî derheqê alfabe û çîyanê bînan de sey yewbînî nêfikirîyê zî, ziwan rojanekerdiş de do cîya nêfikirîyê.\nNaye ser o ma her kes xo ra dest pêbikerî û derûdorê xo heşar bikerî wa şarê ma her ca de bi kirmanckîya xo qal bikero. Wa şarê ma êdî dest bierzo wendiş û nuştiş. Kursê ke abenê, wa bizêdîyê. Cayê ke tede kursê ziwanî, kursê wendiş û nuştişî anêbîyê, wa uca de zî kursî abibê.\nKirmanckî dezgehanê ma de ca nêvînena. Kombîyayîşan de, mitîngan de, meşan de ca ci nêdîyêna. Ewro şarê ma ra zaf kesî hanî yê mîyanê partîyan de, hanî yê sendîkayan de, hanî yê komel û weqfan de. Ganî nê sazgehan de qasê ke kurmanckî û tirkî qalî bena, hende zî kirmanckî qal bibo. Kirmancê ke hanî yê mîyanê nê sazgehan de ganî nê waran de hîna aktîfî bê. Mîyanê nê sazgehan de bi kirmanckî qal bikerê, kitab û kovaranê kirmanckî biwanê û bidê wendiş. Kombîyayîşan de heqê qalkerdişî bigêrê û bi kirmanckî xîtab bikerê û qal û qisey bikerê.\nO wext ê problemê mayê muhîmî do zaf kesan mîyan de munaqeşe bibê û çarevînayîşê nê probleman do hîna asan bibo.\nDerdê kirmanckîya ma derdê ma kirmancan o. Verê heme kurdan no bar barê ma kirmancan o. Seke Wusênê Gestemerde zî vano: “Ma ke derdê xo rê derman nêbîme, keso bîn derdê ma rê derman nêbeno.”\nNuşteyo peyênÇiqas weş o heskerdişê min û to – Alî Beytaş\nNuşteyo verênTVê parlamentoyê Kurdîstanî ame rakerdene\nMeymane Usar 03/03/2011 @ 09:36\nEz hen bawer ken ke ziwane ma endi nimireno u jü gruba entellektuelle ziwane ma endi esto. Ma gerekeke endi plan u projey virajime ke ziwane ma hete sare ma cutir yeno qisey kerdene. Domene ma endi gerekeke ziwane made bîyere perwerde kerdene. Yanî endî sere teorî nî sere pratik bivinderîme. Simak zonene ke dewleta Tirk vazenoke ziwane ma heyatte pratik te nî tena hete linguistu de teoride biyero qiseykerdis. Ma gerekeke na kay inude kaymekerime.\n– Standardize rindo, labele no giran giran tebii biyero virastene.\n– Kirmancki jü ziwane hint-german.ewropayo, gerekeke na semeda alfabeye Ewropa bicero.\nNa rira herf gerekeke je tere ziwane Ewropa biyero nusne kerdis. No metoda ziwane ma beno asan, modern u cenci ziwane ma rehet misene.:\nı -> î\nş -> sh\nç -> ch\nNaera dot jü televizyone ziwane ma, ziwane ma aver beno.\nJü filozof vano, esle xode prolem chine. Problem mezge insan dero. Mira gorek ma serre problemu de xeyle mevindime. Careye problem serre ziwane made qisey kerdis niyo, ziwane ma de nusne kerdiso, qiseykerdiso, gureyayiso. Eke ma ney kerd me, problem qedine.\nilhami 03/03/2011 @ 14:09\nBira mêymanê usarî; eger ke vengê ‘Ş’ yî est o, eger ke vengê ‘Ç’ yî est o, qey ma zor bikime? Çi ra ma ‘Ş’ bikime ‘CH’? Çi ra ma ‘Ç’ bikime ‘CH’? qey ma ‘Çem’ bikime ‘Çhem’?, çi ra ma Şewe’ bikime ‘ŞHEWE’? Eke destê ma de yêno, ma gereke zonê xo rehet u zelal bikime, çetin u zor mekime.\nMeymane Usar 03/03/2011 @ 16:13\nBirayemino delal Ilhami Sertkaya, seba cewabe sima simare tesekur ken. Ez nivanke ma ziwane xoye delal cetin u zor kerime. Ez vanke tenena asan bibo. SImak zonene ke herfe je ş yakî ç klavyeye Ewropa de chine. Eke linguiste ma na ser tene vindere zof rind beno. Yanî venge ş yakî ç alfabe xore mewezime, nusnayise inu bî sh u ch bivurrnime, niya her kes besekeno ke ziwane ma ser bî klavyeye ewropa nusne kero.\nNo qese mi tek jü fikro u hen muhim niyo. Tenena chiye muhim uyo ke ma dikade sere na keypele de niya sere u bî ziwane xoye wes qisey keme.\nSima pöre weshiyede bimane.\nMûzaffer Xeylanij 03/03/2011 @ 16:25\nalfabeya kurdkî alfabeya latînîya xo ra. labelê alfabeyî zî di tewir ê. tay sey franskî fonetîk ê, tay zî sey îngîlîzkî fonetîk nîyê. mesela -ch, -sh ser o gerek munaqaşa bibo. no alfabe seba îngîlîzan zaf zî pratîk nîyo. Nuştoxo îngîlîzo namdar Bernard Shawî seba îngîlîzkî yew alfabeyo fonetîk peşnîyaz kerdo. O seba naye zaf zî xebitîyayo labelê fikrê ey nêameya qebulkerdiş yan zî alfabe bedilnayîş înan rê zaf bîyo çîyêdo zehmet.. Bi rastî zî wina yo. yew merhele ra pey alfabe bedilnayîş probleman hîna keno gird. ma tenya gerek naye bizanî; “alfaba îngîlîzan alfabayêka mukemmel nîyo.” îlhamî sertkaya rast vano. eger ma dîftonganê ziwanî dima şêrî ma nêeşkenî mîyan ra vejî û kes yewbînan ra fehm nêkeno. goreyê tay mintiqayan dîftongî estî labelê her mintiqa de çin ê. ma eşkenî -çh, -şh, -e’, h’ û venganê sey înan ra fek veradî. çunku nê vengî tenya tay mintiqayanê ma de estî.\nbimanîn weşîye de\nilhami 03/03/2011 @ 16:32\nBira wo delal;\nZonê ma, gereke gorê klavyerê Ewrupayî nê, gorê zelalîya zonê ma bo. Zaf herfê Yewnanî klavyerê ewropayî de ç în ê, seba naye\nYewnanî (yunanistan) herfanê xo nêvurnenê. mesela alfaba ma de herfa ‘ î’ est a, na herfe kalvyerê Ewropay î de çin a, ma, naye se bikime ? Ma to ra klavyer vînen îme meterse)))) Emre to derg bo, ez şima ra hes kena\nMeymane Usar 03/03/2011 @ 16:59\nTemam bira tike mire jü klavye cena, mesela yeno hal kerdenen 🙂\nLabele linguiste ma tene na ser vindere.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Protestoyê vera qayûman yê roja 33in de Nisêbîn de ame kerdene - JINNEWS ZAZAKÎ\nPanşeme 09 Nîsane 2020\nBadê Vîrusê Korona do nîmeyê dinya de feqîrî zêde bibo\nAme îdîakerdene zîndanê Sîlîvrî de di hepsîyan de vîrus ame tespîtkerdene\nSûr de awanîyêke kerdî binê karantîna\nMêrdîn de Şeş kesî vîrusê Korona ra cuya xo vindî kerdî\nProtestoyê vera qayûman yê roja 33in de Nisêbîn de ame kerdene\n16:11 20 Êlule 2019\nMÊRDÎN - Nobeta Demokrasîye ya Mêrdînî roja 33ine de Nisêbîn de dewam kerde. Parlamenterê HDPyî yê Şirnexî Huseyîn Kaçmazî nobete de qisey kerd û va: “Heta ke problemê kurd çareser nêbo, problemê welat çareser nêbeno.”\nNobeta Demokrasîye ya Partîya Demokratîke ya Şaran (HDP) ya ke Mêrdînî de verba tayînkerdişê qeyûman de yena kerdene roja 33ine de qezaya Nisêbînî ya Mêrdînî de dewam kerde. Nobeta roniştişî ra ver polîsan derûdorê awanîya HDPyî ya qeza girewt binê ablûqa.\nHDPyijî verê awanîye ra heta Parka Aştîye rayîr şîyî û verê parke de çalakîya roniştişî viraştî. Çalakîye de deyrî ameyî vatene û siloganî ameyî berzkerdene. Parlamenterê HDPyî yê Şirnexî Huseyîn Kaçmazî nobete de qisey kerd. Huseyînî da zanayene ke hukmatê AKPyî îradeyê şarî çin hesibneno û va: “Verê di serran zî qeyûm tayîn kerdî. Faşîzmê AKP û MHPyî ewro hêzê xo vera kurd û demokrasîye de xebetneno. Labelê ganî no baş bêro fehmkerdene ke hukmatê verên zî hêrişê îradeyê şarî kerdbî û hewl dabî ke teslîm bigîrî. Labelê no şar bi serran o têkoşînê xodomneno.”\nEşkerayî û çalakî badê qiseykerdişan bi çepik û siloganan qedîya.\n15:30 Badê Vîrusê Korona do nîmeyê dinya de feqîrî zêde bibo\n15:27 Ame îdîakerdene zîndanê Sîlîvrî de di hepsîyan de vîrus ame tespîtkerdene\n14:38 Sûr de awanîyêke kerdî binê karantîna\n14:26 Mêrdîn de Şeş kesî vîrusê Korona ra cuya xo vindî kerdî\n09:51 'Bi paketa hukmî neweyî dir vernîya şîdetî serê cinîyan de abeno'\n09:49 Merdimê hepsîyê nêweşan: Do AKP merdişan ra berpirsîyar bo\n09:46 'Wa domanê ma serbest bêrê veradayene'\n14:26 Bi rojan o Şehba binê hêrişan de yo\n14:10 Şaristanê Wuhanî yê Çînî de karantîna qedîyaye\n09:42 'Pratîkê AKPyî polîtîkayê înan de vejêno meydan'\n09:40 'Qanûnê efûyî de bi edalet tênêgeyrê do serewedaritene vila bibo'\n09:38 Hasîbe bi xetereyê vîrusî dir rî bi rî ya\n14:51 111 xebatkarê weşîye yê Îzmîrî bi vîrus kewtî\n14:46 Pêroyê dinya de 70 hezar kesî vîrusê korona ra merdî\n14:31 Sîyasetmedaranê kurdan vera qanûnê înfazî kapmanya dayî destpêkerdene\n14:07 Zîndanê Şirnexî ra mesaj esto: Verê ke erey bibo vengê xo berz bikerê
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Mucahît Göker: "Mudaxele Hunerî Keno Teng"\n18 Êlule 2014 Panşeme 16:06\n-To çi wext û senî dest ci muzîk kerd û ti çi wext ra deyîran vanî?\n-Mi qickekê xwu ra nat muzîk ra, deyîran ra hes kerdêni. Mi îmkanan gore radyo, plak, bacê zî kasetan ra goşdarî kerdêni. Mi xwu rê vatêni. Yeno mi vîr, ma pawê saetê Radyoyê Erîwanî vindertêni. Lîse de, (1975-1976) mi dest pêkerd, ez musaya cintişê tembûrî. Mi zêde ra goşdarîya deyîranê kurmanckî, hunermendanê sey Şivan Perwer, Aram Dîkran û Tehsîn Tahayî kerdêni. Ay wextan ra nat deyîrî zazakî zî semêdê mi cayêko muhîm gênî.\n-Ti kilamanî xo senî vîcnênî, ti bi xo tekst nusênî û ci rê muzîk virazênî yan zî kes to rê tekstan nuseno? Ti şîîran gênî û ci rê muzîk virazênî?\n-Vîcnayîş û viraştişê kilaman belû nêbeno. Deyîran de, zêde ra vate û muzîk, ez bi xo nusena. Albumî “Dara Hênî” de mi di şîîrê embazanê bînan ra deyîrî viraştbî. Mesela, “Ti Çi Pawenî” şîîrê W. K. Merdimînî bî. “Evdalo” yê Elîyê Qasimûn bî. Yew şîîra ke wêş mi şîyor, aya hel melodî zî xwu dima yena û ez bi tembûr ser o xebityena. Ge-ge verî muzîk yeno, badê ay ser o qise nusena.\n-Ti muzîk xo senî name kenî? Ti kam tarz muzîk virazenî?\n-Name panayîş mi rê zaf raşt nîno. Tarzî mi de hem melodî de hem zî enstrumanan de, tarzî verênan (gelêrî) û modern pîya esto. Ez wazena deyîran de tarzê vêrîn, ewroyîn û sibayî pêra bibestî.\n-Ti kilamanî folklorîkan şeklê otantîk de vanî yan zî ti melodî û tarzî înan bedilnenî?\n-Kilaman di qise û muzîk gereka yowbînan tepişo. Wexto ke zaf mudaxele bibo, tamê kilami beno vîn. Ganî mîyan de yow armonî bibo.\n-Tesîrî kam dengbêjî yan zî hozanî to ser o esto?\n-Hetanî ez bieşkî wazena her tewir muzîk goşdarî bikerî. Zêde ra sînor nênona ro. La qicîyê xwu ra nat muzîk goşdarî kena, o rid ra zaf hunermendê ke tirkî, kirdkî û kurmanckî kilaman vanî, tesîrî înan mi ser o zaf bîyo. Muzik de qicê ra pê, heskerdişî însan, vînayê însan zî beno cîya, beno hîra.\n-Ti klamanî kam mintiqa vanî?\n-Ez mintiqa nêvîcnena, labelê albumî mi “Dara Hênî” de, kilamî dormalê Çewlîgî û Dara Hênî ra yê.\n-To heta nika çend albumî vetî? Eleqe senîn o? Klîbî to estî?\n-No albumê min o yewin o. Şima zanî nameyî albumê mi “Dara Hênî” yo. Eleqe hol aseno. Xebatê ma nika semêdî şinasnayîşê albumî dewam kena. Bi rayîrî radyo, televîzyon, rojname, kovar û konseran ma albumê xwu danî sinasnayîş. Yow zî ma gêrenê ke bi rayîrê înternetî albumê xwu bidi şinasnayîş. Ma album ra yow kilame rê (Her Çî Bîyo Vila) klîb ant.\n-Nika çi xebatê to esta? Ewro ra têpîya ti wazenî se bikerî?\n-Nika xebatê şinasnayîşê albumî ha ma ver de. Wisar ra pey nîyetê mi esto ke ez Dara Hênî û o dormale de weçînayîşê kilamanî verênan ser o bixebitî. Tena wina yew xebat kerdiş zaf zehmet o. Wina yew xebat rê ekîb, grûb, pisporê nê karî lazim ê. No semed ra zî îmkanî, hewcetîya îmkananê madî esta. Ez ha gêrena semedî na xebat a îmkanan peyda bikerî.\n-Nê serranî peyênan de Dêrsim ra zaf hozanî vêcîyayî û kilamanî şarî vanî, yew qismî înan zî kilamanî Dêrsimî sey pop, rock, caz ûêb. vanî. Ti bi pêroyî eşkenî no derheq de se vacî?\n-Dêrsim tarîxî xwu de hetê muzîkî ra zaf dowletî yo. Ma eşkenî vaji ke her keye de temburêk esto. Însan wexto ke dadîyê xwu ra beno, mîyanî muzîkî de, “cem” de beno pîl. Hem goşê înan, hem zerre û hem zî mezgê înan bi o kultur alawîyeno. Hunermendê Dêrsimî babî-kalikanê xwu ra nat çi ke eşnawito, naye vecenê meydan. Hunermendî bi yow metodo akademîk ser o xebityêni. Mîyanê na zengînîye de cîya-cîya tarzî çend zaf bî, averşîyayîşê hunerî rê faydeyê xwu esto. Şar xwu zerre de cayî înan cîya-cîya virazeno.\n-Ti kam hacetanî muzîk cinenî?\n-Tembur (bağlama), cura, klasîk tembur verêna ez tam cinena. Sobîna zî ûd, cumbuş, flut û mey wina nêmcet cinena.\n-Ti albumanî xo senî vecênî û senî kenî vila? No pîyase senîn o, îmkanî senîn î?\n-Xebatê albumî de ma verê cû cinayîş, wendiş, qeydkerdiş qedêna. Şirketê muzîkî semedê girewtişê misadeyê resmî, vetişê albumî, qapaxê albumî, afîş û klîbî kar kerd. Nika zî yow fîrma vilakerdişî albumî ser o xebitiyena.\n- Xebatê neteweyî û komelî de, verdşîyayîş û azadbîyayîşê komelî de bi peroyî rolî hunerî û hunermendan, xaseten zî rolî muzîkî çi yo?\n-Yew per ra ridî polîtîkaya dewlete ra, pero bîn ra, ridî kêmîye ma ra, kurdî hem warî ziwan hem warî kulturî de xêlêk peynî de mendî. Semedê nê pêrodayîş a însanî bilîyê ganê xwu benê. Aqibetê kurdan de muzîk-huner yow cayo zaf muhîm gêno. Muzîkî kurdî dinya de cayê xwu girewto. Eleqe û îmkanî çiqas zaf bê, muzîk hende aver şino û ziwanê ma zî pîya aver şino. Senî ke mi va, bi verdşîyayîşê ziwan-muzîkî şar paşt dano yowbînan. Huner şarî mîyan de hîsanî mîlî aver beno, cematî aver beno, semedê sosyalbîyena cematî yow rolo zaf hol kay keno. Wexto ke ma biewnî tarîxê neteweyan ra, ma vînenê ke heme neteweyan de huner, xaseten zî muzîk semedê awanbîyayîşî netewe, semedê verdşîyayîş û sosyalbîyayîşê cematî yew rolo zaf gird kay kerdo. Ma kurdan de zî geşbîyayîşê hîsanê mîlî de rolê muzîkî zaf muhîm o. Bakurî Kurdîstanî de, xaseten serranî 1970an ra nat rolî hunermendanê muzîkî zaf gird o. Ma zaf muzîkî ser o vindertî. La gereka ma hunerê edebiyat, resim, heykel, sînema, şîîr û muzîkî pîyer-pîya bigeri verê çiman.\n-Derheqî minasebetî hunermendan û poltîka de ti eşkenî se vacî?\nHer hunermend, derheqî dinya de waharî yow awirî, yow zanayîşî yo. La çend xwuser bo, çend azad û serbest bo, viraşteyê ey, eserê ey hende benî orjînal, benî zêde. Huner zêde midaxele niwazeno, mudaxele ra kêfweş nêbeno. Midaxele hunerî keno teng. Midaxele xuliqnayîşê hunermendî rê beno manî.\nNo roportaj “Newepel, Rojnameyê kulturî, Hûmare 60, Dîyarbekir, Sibate 2014, r. 5” de weşanîyayo.\nNa xebere 3448 rey wanîyaya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Kuveyt Türk konut kredisi 10 Kasım 2020! - Emlak Sayfası\n10 Kasım 2020 tarihine ait Kuveyt Türk konut kredisi detayları haberimizde yer alıyor.\nKredi kullanarak konut alacakların merak ettiği Kuveyt Türk konut kredisi 10 Kasım 2020 detaylarını sizler için araştırdık.\n100 bin TL'lik kredi kullanımında Kuveyt Türk konut kredisi 10 Kasım 2020 detayları şu şekilde;\n10 Kasım 2020 tarihi itibari ile Kuveyt Türk konut kredisi 2020 kapsamında 60 ay vadede faiz oranları yüzde 1,43 olarak belirlendi.\nKuveyt Türk konut kredisi 10 Kasım 2020 detaylarını sizler için derledik. Kuveyt Türk ev kredisi faizleri ile ilgili gelişmeleri ve haberleri sitemizden takip edebilirsiniz.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Deyîrbaz! - Murad Canşad\n18 Kanûne 2011 Yewşeme 09:54\nEmbazê ma Bîranîn, herçiqas têla sipîye pira çin a zî hema-hema çewresserre esto. Yewero goştgiran o, qame ra hebêk kilmek. Qirmiçanê dormeyê çiman ra mebo, merdim vano qey da-hîrisserre yo.\nHîrê-çar nameyê xo estê. Mîyanê keyeyî de yew name, mîyanê dewe de yewna name, nasnameyî ser o nameyêna. O, nê hîrê-çar nameyan pêro-pîya îdare keno! Cîyakarîya nêfîşneno mîyan! Ma het nameyê xo “Bîranîn” o. Ma wina veng danê ci.\nKanîreş ra dewa Ereba ra yo. O yo ke vano, Ereba berza-berz gilê koyî ra ya.\nDeyîrbazêko temam o embazê ma yo delalî. Repertuwarê xo zî repertuwar o. Kirmanckî, kirdaskî, tirkî… Bi tirkî her deyîra winasîye vano ke ti vana qey elemanê “Yurttan Sesler Topluluğu”yê trkan o. Bi xo kirdas o la seba ke kirmanckî ra zaf hes keno, hîna zêde bi kirmanckî vano. Xora kewto ver kirmanckî musayo, zaf weş zî qisey keno.\nLa mi qet nêdîyo ke deyîrbazê ma yê delalî hetanî peynî, rast û durist, deyîrêk vata û temam kerda. Heme deyîrê xo nêmcet ê. Yê hemîne zî vateyê ci vurnayê, çekuyê winasî pêardê ke merdim şaş û pêşaş maneno.\nBi tirkî deyîrêk esta: “Vay vay vay vay tosuno / (…) İpek mendil kirlenmiş / Gönder yar yıkasıno…” Ey na deyîre wina çarnaya yan zî fehm kerda: “Köpek mendil sallasın / Gönder yar yıkasıno!...”\nNêmeyê xo kirdaskî nêmeyê xo tirkî, deyîrêka xo ya menşure esta. Çimeyê ey kam o, ez nêzanena. La ez texmîn kena ke o bi xo yo. Ey ra teber yewna kes nêeşkeno hetê şekl û mana ra çekuyanê winasîyanê ecêban bîyaro pêser. Na deyîra xo ya menşure bi terzê dengbêjan vano. Dest erzeno kerrika goşî, çiman qemitneno pêra:\nZozanê çiyayêê Şerafettin dağlarında gezer üç beş iki ayaklı ceylan, sanırım geçen yıl bu zamanlardııı…”\nÇend pêlê zerrî ê daîmîyî estê. Çi wext ê pêlî ameyî ci, dest bi deyîranê kirmanckî keno.\nWexto ke pêlê xem û kederî ameyî ci, dest û sere xo ver de beno û ano:\n“Ez niweş aaa mîyûn ciilûn diii\nTi şew ruej mi hoonûn diii…”\nPêlê coş û heyecanî ke amey ci, sey sergovendan cayê xo de reqisîyeno:\n“Way way way way\nWay way nînna nînna\nMa vey dên welê şima…”\nEz bivaja, hema hîna zêde pêlê sîtemkarîye yenê ci. O wext dest bi “Nînna nînnayê” keno. Vano, “Teres baykê keynûn û, nînna nînna yê / Kenya qic ma nidûnû, nînna nînnayê…”\nMi vat ke ey hetanî peynîye, raste-rast, caran deyîrêk nêvata û temam nêkerda. Deyîrbazê ma yo hêca tîya de zî westayîya xo nawneno û na deyîre wina vano:\n“Kutik baykê keyna noo, nînna nînnayê\nKenya qic ma nêdano, nînna nînnayê…”\nNo nuşte 1209 rey wanîyayo\nNuşteyê bînî yê nuştoxî\t"Bero Sûr" (Kırmızı Kapı)"Bero Sûr"Kilama Îmam HesenîKirmanckî de Çend Fekî Estê?Cemre, Germe, Kile...Gune û MewalYehova û Yêxowa!Heq Kesî Şaş NêkeroXirîstîyanDeza Xaleza Biraza!ŞÎRETÊ GANDÎYÎZiwanê DewleteHetanî Ma Rastîya Xo MezanêDOO!CîhetîCinî Se Kena, Camêrd se Keno?MOST!Îdyomî û Cinîyî Teyrî û VengîSîyasetê Mîreyîya BidlîsîMirdasîCaMesajê Roşanî"Kuş Dili"Folklorê Ma ra...Dayê VanoCinî Êdî Mêrde Nêkenê“Xeyr”ameyîşê BurkayîDiştarîya KemalîstîyeMeşkeEtîmolojîya Çekuya “Ewropa”Hesabo Xelet!Xebata Gramerî!Kirmanckî'nin Gramer YapısıYewîya KurdanZiwanê Qinzernênan, Ziwanê Seqrutan“Zimanê Aqademîk” û Ziwano StandardBostanKirmancî (Zazayî) û XorasanKirmanckî (Zazakî)MarwerXeyrê Şima Sereyê Şima Biwero!WareŞerefnameyî Ser oHeweskarê Roja Hewrine- Pêçar -Referandum de Helwêsta KurdanWaştena Zerrî û Nêwaştiş…AntolojîÇira Boykot?
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Kurdan Helsînkî de camî kerd ra - Dersiminfo.com\nKeyepel Aktuel Kurdan Helsînkî de camî kerd ra\nKurdan Helsînkî de camî kerd ra\nKurdê ke paytextê Fînlanda Helsînkî de nişenê ro, ju (yew) camî kerd ra. Nameyê na camî “Şex Seyîdê Pîranî” ame pira nayene. Na camî de tena kurdî ney, muslumanê şaranê bînan kî yenê îtîqadê xo rê wayîr vejînê. Na camî de dersa Quranê Pîrozî bi kurdkê yena dayene.\nTaxa Ratîîla yê Helsînkî de kurdî na game ra îtîqadê xo bi zonê (ziwanê) xo virazenê. Sermîyanê camî Azîz Aslanî sîyasetkaro kurd Beşîr Batum û her kesî rê ke keda xo ronayîşê na camî de esta, sipas kerd. Aslanî va ke “Camî êndî çêyê (keyeyê) mayo dîyinî yo. Semedê yadkerdişê Şêx Seîdê piranijî ra ma no name da camî.”\nÎmamê camî, endamê Cematê Îslamî yê Kurdîstanî Mela Nurî, kî hîsê xo nîya ard zon (ziwan): “Kam ke na dinya de camî virazeno, Homa ey rê dinyaya bîne de saray dano. Musluman bê camî nêbeno, camî kî bê musluman nêbeno. Ma kî jê (sey) şaro kurd bê camî besenêkenîme. Na camî de perwerdeyê domanan bi kurdkî yeno kerdene. Çiqas ke ma Homayî rê şikir kenîme kî şenik o.”\nNuşteyo peyênTengasîya borsaya Tirkîya\nNuşteyo verênMi to ra hes kerd, DêrsimInfo – Îlhamî Sertkaya\nSerdar 08/08/2011 @ 10:38\nWa ser xeyrê bo înş. Heq viraştoxan ra razî bo. Nameyê ey kî xeylî rind o. Boka camîyê hîna girsê destê kurdan ra bêro viraştene.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Bêhuqûqîya Almanya ya hemverê kurdan kirişîyena bi MHME\nBêhuqûqîya Almanya ya hemverê kurdan kirişîyena bi MHME\nDima ke muracatê seba wedarîyayîşê zextan ê hemverê kurdan ê Mehkemaya Federale Ya Qanûnî ya Almanan bênetîce mende, dewa yena kiriştene bi MHME. Avûkat Lukas Theuneyî vat: “Ganî pêkewtişî çarçiwaya huqûqê mîyanneteweyîyî de bêrê ercnayene.”\nSaturday, 3 Nov 2018, 10:10\nQedexeyê PKKyî ke hetê hukmatê Kohlî ra roja 26ê Teşrîna peyêne 1993 de ame îlankerdene wareyê xo de yo ewilên bi. Bulteno 53 rîpel ê qedexeyî de sûcê ke dewleta tirkî Kurdistan de kerdêne bi yew cumleyî zî nêameyêne qalkerdene, la kurdanê ke waştêne vengê xo biresnê dinya ameyêne krîmînalîzkerdene.\nSey Tirkîye Almanya zî hemverê organîzekarîya bihêze ya kurdan de her dewr de konsept û qedexeyê neweyî fînayî dewre. 2010 de bi waştişê Wezaretê Edaletî PKK gîrîya lîsteya “organîzasyonê xerîban ê terorî.” Seba peynî ro no halî bêro Mehkemaya Federale ya Qanûnî rê îtîrazî ameyî kerdene.\nBi qanûnêk ke mîyanê şarî de sey “qanûnê 129b”yî yeno naskerdene derheqê bi desan sîyasetkarê kurdan de tehqîqatî ameyî destpêkerdene, des ra vêşêr sîyasetkar û aktîvîstê kurdî bi cezaya zîndanî ameyî cezakerdene.\nDozgerîya Federale ra gore serra 2013 de hûmara kesanê binê sernameyê PKKyî de 15 tehqîqatî, serranê 2014 û 2015î de zî 20 tehqîqatî ameyî kerdene. Nê tehqîqatê ke bi mucadeleyê azadî yê kurdan dir eleqedar yenê kerdene serra 2018 de 50 hebê bînî înan ser o bîyî zêde.\nAvûkat Lukas Theuneyo, ke yew qiseykerdoxanê konferansê hewteyê verî yo ke bi wesîleya serragêrayîşê 25. yê qedexeyê PKKyî amebi viraştene ra bi, ard ziwan ke derheqê kerdişê tehqîqatan de mabênê yewîyanê dadgerîye de munaqeşeyî estê. Avûkat Lukas Theune nê meseleyan ser o ma rê qisey kerd.\nLukasî vat ke çend sebebê qedexeyê PKKyî estê û nînan ra yew zî hemkarî û dostîya mabênê Tirkîye û Almanya ya. Hetêna ra sebebo bîn zî sîyasetêko taybet ê Almanya hemverê aktîvîstanê sosyalîstan de esto. Seba ke xeta PKKyî zî çep a Almanya nê xo rê sey tehlukeyêk vînena.\nMabênê ewro û 1993 de ge-ge seypîyîyî virazênê ge-gane zî cîyayîyî. Mesela 1990an de zî sîyasetkarê kurdan ameyêne muhakemekerdene. La qedexeyê hemverê sembolan xusûsen nê wextanê peyênan de bi vêşî.\n‘ZEREYÊ DEWLETE DE MESELEYÊ PKKYÎ DE PÊNÊKERDIŞÊK ESTO’\nLukasî dewamê qiseykerdişê xo de vat: “Mîyanê dewleta Almanya de meseleyê PKKyî de fikrêko hempar çinyo. Mesela selahîyetdarêkê dadgerîya Almanya vatibi no meseleyê mabênê PKK û dewleta Tirkîye yo, ganî ma mudaxilê ci mebê. La tayê zî vanê ke PKK seba Almanya zî tehluke yo. Seke aseno nê meseleyî de înan mîyan de pênêkerdişêk esto.”\nLukasî ard ziwan ke ê sey avûkatê ke Almanya de yê mucadeleyê xo yê huqûqîyî hemverê qedexeyî de dewam kenê û vat : “Ganî ma mekerê xo vîrî ra ke qedexeyê PKKyî qerarêko sîyasî yo û na yewe ra ancax bi mucadeleyê sîyasîyî bêro wedartene.\n‘MUHAKEMEBÎYAYÎŞÊ KURDAN RÊ HUKMAT QERAR DANO’\nZafê reyan ez kewta dewayanê sîyasetkaranê kurdan ê ke bi îdîaya ‘endamê organîzasyonê xerîbî yê terorî’ yenê muhakemekerdene. Nê muhakemekerdişî bêmana bîyî. Çunke sûcêkê muwekilanê mi ke bieşko sey aktîvîteyê terorî bêro namekerdene çinbi. Naye ra fam beno ke mehkema nê, la hukmatê Almanya qeraranê muhakemekerdişan dano.”\n‘DADGERÎYA ALMANYA HEMVERÊ KURDAN DE XOSER NÊYA’\nPeynîya qiseykerdişê xo de Lukasî ard ziwan ke dadgerîya Almanya dewayanê kurdan ê sîyasîyan de xoser nêya û hetê sîyasetê Almanya ra yena kanalîzekerdene û wina vat : “Mesela Wezaretê Edaletî qerar dano ke do kam do bikewo lîsteya ‘organîzasyonanê xerîban ê teroran’. Wezaret vano ke ma do nê rê ceza bidê, nê rê nêdê. Ma zaf rey muracatê Mehkemaya Federale ya Qanûnî kerd. La belê waştişê ma ameyî redkerdene. Na yewe ra ma do zî muracatê Mehkemaya Heqê Merdiman ê Ewropa (MHME) bikerê. Ganî pêkewtişê mabênê PKK û dewleta tirkî çarçiwaya ‘qanûnê terorî’ de nê çarçiwaya huqûqê mîyanneteweyîyî de bêrê ercnayene.”
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Forumdan Sevdiğimiz Üyelere Çiçek Verelim - Sayfa 28 - Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu\nSayfa 28 Toplam 66 Sayfadan « First < 18 26 27 28 29 30 38 > Son »\n03.02.2016, 14:54 #271 (permalink)\n29.02.2016, 10:55 #272 (permalink)\nBu kırmızı güller online olan bayanlar için\nKırmızı güller sadece bayanlara\nBu papatyalarda online beyler için\nSrKn ve EsiLa beğendi\n29.02.2016, 16:19 #273 (permalink)\n@[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] Haftanin Konuguna Gelsin\n29.02.2016, 17:05 #274 (permalink)\n@ EbruLi @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]\n29.02.2016, 17:17 #275 (permalink)\n@[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] Teşekkür Sana da Gelsin Kır Çiçekleri\n29.02.2016, 17:52 #276 (permalink)\n@[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL],@[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL],\nJaqen, Jineps, MayıS ve 12 diğer kişi beğendi\n29.02.2016, 21:00 #277 (permalink)\n01.03.2016, 10:14 #278 (permalink)\n02.03.2016, 12:33 #279 (permalink)\n@[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] özlendiniz\nJaqen, XxX, EbruLi ve 3 diğer kişi beğendi\n02.03.2016, 12:38 #280 (permalink)
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
\tKesê ke tewrê Festîvala Dêrsimî bîyî qedexe şermizar kerdî | E-Rojname\nKesê ke tewrê Festîvala Dêrsimî bîyî qedexe şermizar kerdî\nKesê ke tewrê 19. Festîvala Kultur û Xoza ya Mûnzûrî ya Dêrsimî bîyî reaksîyon nîşanê qerarê walîtî yê qedexekerdişê programê kulturî dayî. Serekê DEDEFî Ali Haydar Benî derheqê babete de dîyar kerd ke kesêk nêeşkeno nameyê komelî ser qerarêk bido û waşt ke şert û mercê demokratîkî bêrî awankerdene\nKomîteya Amadekar ya Festîvala Kultur û Xoza ya Mûnzûrî ya Dêrsimî derheqê qerarê walîtîya Dêrsimî yê qedexekerdişê programê belgefîlmê ‘Dayîkê Şeme’ û atolyeya LGBTÎyî de eşkerayîyêk daye çapemenî. Komîte verê awanîya Şaredarî de eşkerayî daye. Kombîyayîş de parlementerê Partîya Demokratîke ya Şaran (HDP) yê Stenbolê Dilşat Canbaz, Dayîkê Şeme, Keyeyê Pirsûsî, Keyeyê 10ê Teşrîna Verêne, Şaredarê Dêrsimî Mehmet Maçoglû û xeylê hemwelatijî hadre bî.\nGanî her şar û bawerî bieşko xo bîyarî ziwan ser\nNameyê komîteya amadekar ser Serekê Federasyonê Komeleyanê Dêrsimî (DEDEF) Ali Haydar Benî reaksîyon nîşanê qerarê qedexekerdişî yê Walîtîya Dêrsimî da û wina va: “Bi serran o Dayîkê Şeme Raşteyê Galatasarayî de çalakî virazenî. Nika zî verê ÎHDyî de çalakîya xo domnenî. Tu heqê kesêk çin o ke nameyê komelî ser qerarêk bido. Ganî her şar û bawerî bieşko xo bîyarî ziwan ser.”\nMa kerdoxan baş zanî\nKeyeyê 10ê Teşrîna Verêne ra Erdogan Tedîkî zî ard ziwan ke do çalakîyanê xo dewambikerî û va: “Ma soz da merdimanê xo yê ke cuya xo vindî kerdî. Ma înan xo vîra nêkenî û nêdanî vîrakerdene. Ma 5ê hezîrane de Amed, Pirsûs û Anqara de parçeyê domananêxo vera da. Ma êdî nêtersenî. Ma kerdoxan baş zanî. Ma heta ke kerdox bêrî vînayene û bêrî muhakemekerdene fek têkoşînê xo ra vera nêdanî.”\nQetlîyamê ke pê ameyî birînê komelî yî\nNameyê Keyeyê Pirsûsî ser zî Fethi Aydinî qiseykerd û va: “Qetlîyamê ke pê ameyî birînê komelî yî. Ma do Amed, Pirsûs, Anqara û her ca de seba vînayîşê vindîbîyayeyan û muhakemekerdişê kerdoxan têkoşîn bikerî. Ma do 20ê aşme de Raşteyê Kadikoyî de çalakî virazî.”\nHeme dayîkî seba vindîbîyayeyan yenî têhet û benî yew\nDayîka Şeme Masîde Ocake arde ziwan ke ê 24 serrî yoke seba vînayîşê vindîbîyayeyan û muhakemekerdişê kerdoxan têkoşîn danî û va: “Bawerîya heme Dayîkanê Şemeyan yewbînan ra esta. Heme dayîkî seba vindîbîyayeyan yenî têhet û benî yew. Ewja de heme bawerîyê cîya-cîyayî estî. Goreyê qanûnê bingeyî û pêkerdişê mîyanneteweyîno heqê ma yo.”\nOcake tewr peynî way û birayê yewbînan yê domanê bi nameyê Ayaz (8) û Nupelda (4) yê ke qezaya Pulurî ya Dêrsimî de bi muhîmatêko leşkerî cuya xo vindî kerdî vîr arde. DÊRSIM\nFestîvala Kultur û Xoza ya Mûnzûrî roja peyêne de ya\nCinîyan heqê xo û mucadeleyê xo qisey kerdî\nŞahîyê Bajarokê Perî dest pê kerd\nGama polîsî ant kamera panel yewna cayî rê ame hewilnayene
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Kayê Kapîtalîzm û Netewdewletan ê Tûtan Ser\nKayê Kapîtalîzm û Netewdewletan ê Tûtan Ser 24 Tebax 2018 În\nSenîn ke hedefê kapîtalîzm û netewdewletan de cinî û xoza ca gênê bi eynî awayî tûtî (gedeyî) zî hedefê înan de ca gênê. Yeno zanayîşî ke kayê tûtan ê kaneşopî hetê motor, zihnî û awanîya îskeletî ra tûtan aver benê. Parekerdiş, komelkî û têduştî bi înan danê mûsnayîşî, heskerdiş û qebûlkerdişê jobînan bi înan danê hîskerdişî. La çi heyf ke eyro roc kapîtalîzmî kayê xo yê dîjîtalî û heme awayî teknolojî verê tûtan de vistê ra û înan bi weşkerdişê kayanê xo kayanê înan ê kulturî ra dûrî fîneno. Bi raştî kapîtalîzmî bi kayanê xo yê djîtalî xetereyke pîl visto mîyanê tûtan ke siba roc go komeleye ser de tesîrêke wêrankerdox virazo. Gama ma anênê rewşê tûtanê nê wextî ra tabloyêka zehf trajîke kona çimanê ma ver. Tûtê ke fek kayanê xo yê kaneşopî ra verra dayo û mîyanê kayanê teknolojîkî de kerdo vinî xetereyke pîl vernîya înan de yo.\nTûtê newînî parekerdiş nêwazenê, meylê înan şîdetî ser de yo, hetê ziwanî de pey ra manenê, awanîya înan a îskeletî zehîf manena, ma eşkenê vacê ke mezgê înan beno sey sîngerî û asosyalî înan de virazêna. Bi vatişêke bîn kapîtalîzm wazeno komeleyke wina awan bikero ke her tim xeritnena nêeşkena hilberno. Sey ke yeno dîtişî pêşkêşkerdişê kaptalîzmî semedê tûtan xetereyê pîl ê. Etya barêke giran kono milê dayan ser de. Dayêyke nêwazenê sibayê tûtanê înan tarî bo lazim o zehf tûtanê x ora haydarî bê. Sey ke yeno zanayîşî tenê kapîtalîzm nê netewdewletî zî wazenê tûtan goreyê xo ra bidê kaykerdişî. Ey zî bi bikarardişê teknolojî ra bigî heta dersanê ke mektebanê xo de danê wazenê tûtan sey koleyke xo biarsinê sibarocî.\nNetewedewletî zî wazenê komeleyî her tim girêdayey înan bimanê, binê emrê înan de bê û înan rê koletî bikerê. Semedo ke zanê no waştişê înan bi girotişê binê kontrolê xo yê tûtan mikun o dest erzenê tûtan.\nÛ zanê tûtêke çiqas bi emrêke qic biko binê kontrolê înan endeyke asan beno pêgiroteyê înan. Loma eyro dewleta Tirkîye zî tede zehfê dewletan emrê perwerdehî hewt ra visto panc yan zî çar. Helbet perwerdehîya nê dewletan ne tenê hetê kolekerdiş û tabihkerdişê komeleye ser de ya, perwerdehîya înan asîmîlasyonkerişê şarê ke înan ra ciyayê û raşte ra wedartişê şaran ser de ya zî.\nMîsala na ya tewr aşkera Kurdanê Bakûrî ser de yeno dîtişî ke nizdê se serre yo tûtê înan perwerdehîya bi ziwanê xo ra ameyê dûrvistişî û mecbûrê perwerdehîya bi ziwanê Tirkî yenê kerdişî. La çi heyf ke tenê hetê perwerdehî ser de nê sere de tûtê Kurdan zehfê tûtan hetê ewlehîya ciwîyînî de zî hedefê nê dewletan de yê.\nNê serrê peyînan tenê de bi seyan tûtê Kurdan hetê na peragale ra ameyî kiştişî û ma eşkenê vacê ke temamê dewletanê dinya de zî bi hezaran tûtî bi polîtîkayanê rayedaranê netewdeletan ameyê kiştişî.\nAncî tecawiz û kiştişê tûtan ê ke hetê şexsan ra ameyê kerdişî zî nînê mardişî kem a zanê ey zî cesaret pergalanê netewdewletan ra gênê. Şexsê newînî bi tecrûbeyanê ke vînenê zanê ke go dimayê ey sûcanê xo zî teber de serbet biciwîyê.\nBi vatişêke kilm ma eşkenê vacê ke kayê leyminî yê kapîtalîzm û dewletan pîya tûtan ser de zêde yê û çi heyf ke hema ne neteweyî ne zî mîyanneteweyî têkoşînêke pêroyî û zexme hemverê nê asîmîlasyonkerdiş, kolekerdiş, bêerkverdayîş û çinêkerdişê tûtan nêaysena.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Edith Södergran yew nuskar u şairê Swêdij biyo. Roc 4 nısan, 1892 dı ameya dınya u roc heziran 24, 1923 dı merd.\n4 Nisane 1892\n24 Heziran 1923 u 23 Heziran 1923\nRoshchino(Werem ra merd)\nŞair u nuştekar\nSwêdki u Almanki\n1 Qandê sed sereyda xasekeya cüwayenı\n2 Şıirê cı\n2.1 Rojo honık beno\nQandê sed sereyda xasekeya cüwayenıBıvurne\nEmser (1992), se (100) sera şaira Swêdi Edith Södergran bi. Edith Södergran suka Rusya Sankt Peterburg dı 4 nısan 1892 ameya dınya. Piyê cı u maya cı Finland-Swêdi biyê u elaqa yê inan zi wuni wenden u nuştenı dı çınêbiyo. Maya Edith, cınyayê kêye biya u piyê cı zi nêcar biyo. Ser 1908 dı piyê Edith nêweşeya t.b.c (tüberkilos) ra mıreno u zey şıma zi zanê kı , tüberkilos o çaxana nêweşeya bê derman bi.\nÇı çax piyê Edith mıreno, gıraneya (barê) cı marda cı mıl dı manena u maya cı Edith rışena mektebê do en weş. A mektebı, mektebêda en weştırê St Petersburgı (Lenıngradı) biyo. Serê dıma piyê cı şıno réhmet, Edith zi kewno senatoryum, bı nêweşeya tbc (tiberkilos). O çaxana Edith şiyês (16) serı biya.\n1916 dı kıtabê xü yê "Dikter" (şiiri) neşır kena. Na kıtaba cı dı, çend şiirê ciyên meşur est biyo. A şıirê cı zi, ser hézkerdenı biya. Cayê Edith xrubê literatürê Swedi dı zaf gırd u merdım şeno vaco kı literatürê Swêdi dı rayê newe bi. Bewnê se vano şairo gırd Gunnar Ekelöf:\nZaf şairêda gırd. Mıriçıkêda bı rumet héyf bi ma ay defın ke. Günayo ma ay defınê bını na érdı ke. Na érdı kı, zaf fıni xü ser dı lej diyo. A malê nay érdı nêbi." Nêy ra weştır kelime zi ez nêvinena.\nŞiirê xü dı Edith zaf hézkerdenı ano kar. Ma nêy weş zanê kı héyata cı dı qe kes çınê biyo. Labırê ez şena nêy vaca kı héyata cı dı jew est bi. Merdım nêy şıirê cı yê ”Dagen svalnar” (Rojo honık beno) dı bıvino. "Nıka ez ferq kena destanê cı yê gırani ser qolê mı dı" Eger enbazê cı nêbyayê Edith nêşayê nêy qısey xaseki bınuşnayê.\n1917 dı Sowyet dı inqılab bı u komünisti serdemey gıroti bın qontrolê xü (xü dest) u serdemê Sowyeti zi Lenin bı. O çaxana Edith u maya cı Leningradı biyê. O wextı, Sowyeti dı vêyşaney u nêweşey bol biyo. Labırê Edith fına zi qin (inan) bı héyat keno u ser hézar u newsey u héyştêsı dı (1918) kıtabê cı yê "Septemberlyran" (Lyrayê 'Kemanê' iloni) Lyra: Namey jew instrümentê no. 1920 dı zi kıtabê xü yê "Sista framtidens skugga" (Sersiya wextê qedyayena verni) nuşneno.\nSer 1955 dı zi enbazê cı Hagar Olsson dest nuştey (mektübê) cı miyanê kıtabê xü dı ano pêser u neşır keno. Namey kıtaberda Olsson no biyo "Ediths Brev" (Dest nuştey Edithi). Nuştoxêno Swêdi (Ernst Brunner) kı ser héyata Edith doktorey kerdo, nıka héyata cı miyanê kıtabê xü dı ano pêser. Labırê heta nıka namey kıtabı cı eşkere nêbiyo. Edith Södergran, dıma kıtabê Nietzche zaf etki yê Zerdeşti u Nietzche maneno. Nuştoxêno ê bin zi kı ser Edith tesir kerdo, Rudolf Steinero. Çiyê zaf écêb esto kı o zi noyo; zaf Nuştoxê Swêdi u Awrupi bın tesirê Zerdeşt mendo. Tabi kı no zi bı kıtabê Nietzche ya ameyo sınasnayenı. Héta Hitler zi nêy vano u idoloji yê xü dı ano kar.\nSer 1923 dı, hiriso ju (31) sere kêyneka xasek, şairêda gırd u héyat hézkerdox Edith Södergran suka Karelska dı, nezdi yê kêye u érdandê ina serıdı, ay defın kenê. Zey Gunnar Ekelöf vano:\nTı malê nêy érdan nêbi, na érdı kı, zaf fıni xü ser dı lej diyo" U raşto. Şairêna wuni hümanist, senin beno kı êy érdi ay qebul ke...\nRojo honık benoBıvurne\nRojo honık beno pêhetı şanı dı\ndestê mı ra bışmı germey\ngermeya guniya destê mı zeydê wesaro\ndestê mı tepşı, tepşı qolê mıno sıpe\ntepşı hésreteya narineyda qolıncê mı...\nHis kerdenı héme çira weştıro\ntenya jew şanı, jew şanı zeydê nêya\nserey to yê gıran, ser siney mı dı.\nTı eşt, güla sura sinayênda xü\nmabêno çipandê mıno sıpe\nez tepşena destanê xü yê germi\ngüla sura sinayenda to, o yo beno wuşkı\ntı çımê serdı, wêhêr benê héme çirê\nez êy çalmey gina, kı tı danê mı\nbı êya serey mı yeno cêr, ser zerida mı...\nheta nıka, ewro, no jew fıno,\nez wêhêrê xü vinena\nwuni bı xofa lerziyaya u\nfınêdı mı êy naskerd\nnıka ez ferq kena destanê cı yê gırani\nser qoldê mı\nka kotidıro, zey zıngıla huwatena\nka serbetseteya mıno cınek biyayenda mı\nu qandê çıçi dêsi vıraştê çorşman dê seredê mı\nnıka destanê ciyê gıran, canê mıno\nlerzyaye tepşeno -germ-\nvengê wuşkeya rastey, yeno nıka mı rê\nverniyê mıno nazik, hewınê mıno nazik.\nTı vılıkê gêyra\nu meywey di.\nTı piyarê gêyray\nu tı dengızê di.\nTı ju cıni gêyray\nu tı rıhê di.\nEz macırê no welata,\nwuni werdi ca gıroto,\nzey bın gıraneya dengız dı\nrojo o yo çım şıkneno zere,\nşewqê cı zeydê helqeya\nu hawa xij beno mabênê ıngıştandê mı ra\nmerdekê mı rê va, tı êsir ameya dınya\nu tiya dı suretê nasi çınyê.\nEz si biya, o kı eştê bını dengızı\nez meywa biya, o kı gırano qandê gılê xü\ntiya dı o yo derg biya ser vengeya\nhemberê kokı darı dı\nsenin şıra corê darı, kı wuca ra merdım xij beno\nwuca dı pêvinenê inan çalmey hêli hêli kenê\nwuca dı wazena roşa u bewna teber\ndıma mıjı kı vıcêno, welatê mı ra...\nNûdem, ser 1992 Amor:2, pel 97-98-99-100 dı neşır biyo.\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Edith_Södergran&oldid=461726"\nVurnayışo peyên tarixê 6 Tışrino Peyên 2020 de saeta 11:52 de bi.\nEna pele tewr peyên roca 11:52 de, saeta 6 Tışrino Peyên 2020 de vurriya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Suad Amiry 1951 - ….\nSuad Amiry (Érebki: سعاد العامري), yew nuskarê Fılıstinıjo. Sera 1951 dı suka Urdun, Amman dı marda xü ra biya.\nMa u pi cı sera 1948 dı Yaffa (Jaffa) Fılıstin ra remayê u Amman dı ca biyê. Amiry, Üniwersita Émeriqanijan ê Beyruti dı mimarey wenda u dıma Üniwersita Michingan (Mişingan) dı tıxtoreya xü kerda u dıma Üniwersita Edinburghi dı ihtisasê xü gırota.\nAmiry, sera 1981 peydê şiya Ramallah u uca dı Üniwersita Birzeiti dı mélımey kerda u gürwe xü dı mêrde xü sınasnaya u pêdı zewıcyayê. Sera 1992 dı héreketê "Riwaq, Centre for Architectural Conservation" ronaya. Amiry, zaf kıtabi ser mimareyda Fılıstiniya ser nuşnaya. Washington D.C. (Waşinton) dı, mabêndê sera 1991 u 1993 dı pêameyenda mabênê İsrailiya u Fılıstiniya dı ca gırota.\nQéderê Amiry zi zeydê Fılıstiniyan dê binan o. A zi sırgun u héqeretê İsrailiyan ra xü nêreynaya. A Fılıstiniyan miyan dı vengê da sınasnayeya u vılêda Fılıstiniyana. Çiyê mühim o yo kı, Amiry teberê hıdudandê Fılıstini zi sınasêna u zaf ‘festiwalandê kıtaban’ dê welatandê binandı ca gtırota u ay vêydanê ê semineran. 2004 dı Kıtaba cı, bı namedê ‘Şaron u pirika mı’ müjganeyda İtali Viareggio-Versilia gırota u na kıtaba cı 17 welatan dı roşyayo u roşenê.\nSharon and My Mother-in-Law: Ramallah Diaries. (Hardcover)\nRecording from BBC Radio 4's Woman%27s_Hour\nÇarnayox u hadırekerdox: Faruk İemet
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Peru de Perwerdeyê Çut-ziwanîye yo Mîyankulturî: Perwerdekerdişê Malimanê Cayîyan\n22 Nîsane 2013 Dişeme 10:15\nPeru, eynî sey gelek welatanê bînan yê Amerîkaya Latîne welatêko winasî yo ke tede gelek ziwanê cayî (yerli) yenê qiseykerdiş. Badê ke hetê spanyolan ra ameyî dagîrkerdiş nê cayan de şarî bi serran sey kolonî ciwîyayî la ancî eşkayî ziwan û kulturê xo muhafeze bikerê. Ewro nê welatî de ziwano ke tewr zêde yeno qiseykerdiş spanyolkî ya la ancîna zî 42 ra vêşêr ziwanî hema zî bi hawayêko aktîf yenê qiseykerdiş. Labelê statuyê berz û hegemonyaya spanyolkî dagîrkerdiş ra nat hertim ziwanê welatî yê bînî tehdîd kerdê. Serranê 1950an ra nat spanyolkî ra teber ziwanê bînî zî perwerde de ameyê bikarardiş la no tehdîd ancî zî dereceyêka muhîme de apey nêşîyo; çunke no perwerdeyo ke behsê ey beno, binî de homojenîye, yanî asîmîlasyonî xo rê kerdo hedef û nê hedefê xo de hetanî dereceyêk zî biser kewto. La serranê 1970an ra îtîbaren bitaybetî badê ke programê Perwerdeyê Çutziwanîye yê Mîyankulturî ame averberdiş û badê ke termê mîyankulturîyîye (Kürtürlerarsılık) ame munaqeşekerdiş paradîgmaya verêne vurîyaya, tetbîqê neweyî dest pêbîyê. Netîceyê naye de geşbîyayîşê muhîmî qeyd bîyê. Nê prosesî de vurîyayîşanê tewr muhîman ra yew zî wareyê perwerdekerdişê maliman de yo.\nCêr ra, ziwanê Quechua ke spanyolkî ra dima ziwanê diyin o ke tewr zêde yeno qiseykerdiş de seba ke derse bidê ma behsê perwerdekerdişê (yetiştirme) maliman kenê.\nPerwerdekerdişê maliman, perwerdeyê çutziwanîye reyde bala xo daya berzkerdişê muwafeqîya akademîke ya wendekaran ser ke ziwanê dayîka înan Quechua ya. La îstatîstîkî exlebê xo nizm mendê, coka hem malimî hem aîleyî bişubhe ewnîyayê faydeyanê perwerdeyê çutziwanîye ra. Labelê serranê peyênan de gelek maliman ewnîya ke muhtewaya sîstemê perwerdeyî ke maliman perwerde keno kolonyalîst (sömürgeci) o, dest pêkerd bale ante termê “mîyankulturîyîye” ser. No rî ra hetê metodanê programî, muhtewayê perwerdeyî û aktîvîteyê ke tetbîq benê ra vurîyayîşê (değişim) gelek muhîmî tede ameyî kerdiş.\nAmacê nê programanê neweyan yê perwerdekerdişê maliman no yo, wazenê maliman amade bikerê ke bieşkê mintiqayanê teberê bajaran de û cayanê ke tede di ziwanî yenê bikarardiş de goreyê metodanê mîyankulturî û çutziwanîye bişuxulîyê. Hedefê bingehîn yê programan perwerdekerdişê maliman bo zî tayê wextan materyalanê derse zî amade kenê. Gama ke namzedî seba programî yenê weçînayîş ehemîyetêko taybet dîyeno dewamkerdişî (sürdürebilirlilik), coka tayê krîterî tesbît bîyê. Nînan ra yew xebitîyayîşê maliman mîyanê “torra wendegehî” de yo. Goreyê naye, wendegehê ke hetê cografya ra yewbînan ra nêzdî yê, yew “torre” virazenê û malimê ke na mitiqa de manenê seba mintiqaya xo yew polîtîkaya perwerdeyî ya muştereke dîyar kenê. Mîyanê nînan de babetê sey semînerê maliman yê muşterekî, tewirê aktîvîteyan seba projeyanê geşbîyayîşî (gelişim) peydakerdişê fonan zî estê. Hemeyê torran bi no qayde xebitîyenê û her serre derheqê xebatanê xo de rapor danê wezaretê perwerdeyî.\nMalimê ke verdibistane (Anaokulu), dibistane (İlkokul) û wendegehê mîyanênî (Ortaokul), yanî malimê nê her hîrê qedemeyan de xebitîyenê beşdarê nê programî benê.\nHem malimê verdibistane yê şarê cayî ra ke perwerdeyê unîversîteyêka taybete nêdîya hem malimê qedemeyanê bînan ke perwerdeyê malimîye dîya beşdarê programî benê. La nê maliman ra tu kesî bi hawayêko resmî perwerdeyê çutziwanîye nêdîyo. Heto bîn ra, hemeyê înan hem ziwanê Quechua hem spanyolkî de gelek serkewte yê. Ser de zî (üstelik), zafê înan domanîya xo nê mintiqayanê teberê bajaran de vîyarnaya. Heto bîn ra, mîyanê malimanê ke perwerdeyê resmî dîyo û malimê ke şarê cayî (yerli halk) ra yê la perwerdeyêko resmî nêdîyo hetê hesasîyetê (duyarlılık) ziwanî û kulturî ra ferqê balkêşî estê. Malimê dewan yê ke şarê cayî ra yê întîbaqêko zaf baş nîşanê programê mîyankulturî dayo. Nimûne, cinîyê ke kreşanê dewan de xebitîyenê, ferq kerdo ke tayê pêşnîyazê ke hetê dezgeyanê resmîyan ra amade bîyê dewan reyde qet pênêkewenê û keyfê wendekaran pê nêno, herinda naye de dest pêkerdo metodê ke înan bi xo keşf kerdê, tetbîq kenê.\nZiwanê ke perwerde de yenê bikarardiş\nModelê perwerdeyê çutziwanîye ke mintiqa de tetbîq benê, goreyê tewsîyeyanê malimanê torra wendegehan ra, hetê wezaretê perwerdeyî ra amade benê. Quechua ke ziwanê mintiqa yo, şeş serranê verênan de heme aktîvîteyanê perwerdeyî de ziwano bingehîn o. Prosesê nê şeş serran de spanyolkîya ke sey dersa ziwanî yena musnayîş, saetê na derse qedeme bi qedeme yenê zêdnayîş. Herçiqas tewsîye beno ke qedemeyê diyin yê programî de ziwanê Quechua bibo ziwanê perwerdeyî, la na babete de îqnakerdişê maliman her game mumkin nîyo. Coka tayê malimî pratîk de spanyolkî de perwerde danê.\nProgram de dersa ziwanî ya diyine senî, spanyolkî senî danê musnayîş zî dîyar bîyo. Naye gore, spanyolkî, goreyê metodê têkilîya bitesîre (communicative approach) yena dayene. Dersan de hîna zaf qabîlîyetê qiseykerdişî ser o yeno vindertiş. Seba naye temrînê (alıştırma) bidetayî yê qiseykerdişî programî de ca gênê. Sewbîna zî nêzdîbîyayîşêkê “bingehê şarî” ser o yeno qebulkerdiş (benimseme). Çunke spanyolkî ziwanê kolonyalîstan o, gama ke mîyanê komelî de qisey beno, umûmen têkilîyêka îqtîdarî ke seypê nîya zî vejeno meydan. Coka no program bikarardişê spanyolkî ra eleqedar, xo rê keno hedef ke wendekaran derheqê cîyakarîye (ayrımcılık) de zî bikero wayîrê zanayîşî.\nBabetê ke munaqeşe benê.\nHerçiqas hema vajîm ke hemeyê maliman derceyêka başe de Quechua qisey bikerê zî seba ke perwerdeyê xo yê malimîye spanyolkî de dîyo, ziwanê Quechua de babetanê sey wendiş û nuştiş, awankerdişê cumle û rastnuştiş de hende zî wayîrê qabîlîyetê temamî nîyê. No rî ra gama ke domanan musnenê wendiş û nuştiş, endîşeyê ke do şaş bimusnê, vejîyeno meydan. Sewbîna, têmîyanekîya ziwanê nuştişî de zî maliman rewşêka zore de verdana. Çunke tayê kesî vanê na yewe rast a ke Quechuaya standarde hemeyê mintiqayan de bêro bikarardiş, la tayê zî mudafea kenê ke wa fekê cîya-cîyayî yê mintiqayan zî bêrê hesabkerdiş û ziwanêkê nuştişî yê ‘çend-dîyalektinî’ tercîh kenê. Program hîna zaf standardîzebîyayîşî tercîh keno la qismêko muhîm yê maliman piştgirîya kesê ke derheqê fekan de hesasîyetê xo esto kenê. Heto bîn ra, munaqeşeyêka winasî kerd ke derheqê ziwanê Quechua de yew haydarîye (farkındalık) bêro meydan.\nMunaqeşeyê muhîmî yê bînî zî derheqê spanyolkî ra tercumekerdiş û ziwanê Quechua de nuştişê metnanê akademîkan de ameyê meydan. Wezaretê perwerdeyî seba heme sinifan kitabanê derse yê spanyolkî amade keno û wendegehan rê şaweno. Herçiqas nê kitabî tercumeyê ziwananê cayîyan benê zî, malimî zafê reyan bikarardişê çekuyanê ke şar zêde aşînayê înan nîyo û cumleyê ke goreyê awanîya (yapı) ziwanê cayîyan nîyê ra gerrizîyenê (şikayet etmektedir).\nSewbîna zî, babetê ke munaqeşe benê ra yew zî zanayîşê akademîkî her tim vera zanayîşanê bînan de dekenê cayêkê prestîjinî. Çunke “zanayîşê akademîkî” yo zaf prestîjin ke eserê kozmolojîyê Rojawanî yo, zafê reyan sey zanayîşêkê “gerdûnî (evrensel)” û “tewr rast” nîşan beno, la vera ey de zanayîşê ke yê Rojawanî nîyê zî sey “edetî (geleneksel)” û “cayî (yerel)” nîşan dîyenê, zeman û mekanî cayîyîye de yenê hepskerdiş. Na rewşe de heme çeşîtê zanistî û hawayê zanayîşî yê sey “razber (soyut)”, “notr”, “zanistîyaneyê safî” û “zanayîşê gerdûnî (evrensel bilgi)” peygoş kenê ke zeman yan zî cayêkê bellîkerde yê tarîxî de hetê tayê merdiman ra ameyê xuliqnayîş. Vera naye de her hawa zanayîşê ke yê Rojawanî nîyê zî bi termanê sey ‘etnoakademîk’, ‘etnomatematîk’, ‘etnobîyolojî’, ‘etnotib’ û ‘etnoastronomî’ name kenê. Esas na yewe kena ke têkilîyê kolonyalîstîya newîye bêrê hesilnayîş (üretilme) û vila bibê. No rî ra, seba ke kolonîzekerdişê zanayîşî (bilginin sömürgeleştirilmesi) ra aqitîyê, programê perwerdekerdişê maliman de hetê maliman ra rayîrêko hîrê merheleyin yeno teqîbkerdiş. Nê hîrê merheleyî wina xulasa benê:\nZanayîş bi tayê erjan dorgirewte yo, yanî ganî merdim bizano ke yew nîjad, cins û kokêk yew hawa fikirîyayîşêk temsîl kenê.\nGanî zanayîşê edetî (geleneksel bilgiler) newe ra keşf bibê, krîtîk bibê (değerlendilimeli) û tetbîq bibê, kîşta naye de zî bîçîmê zemane û mekaneyî (zamansallık ve mekansallık biçimleri) ke nê zanayîşî se “zanayîş (bilgi)” ney la se “zanayîşê edetî (geleneksel bilgi)” kod kenê zî bêrê tehqîqkerdiş (sorgulanmalı).\nTewirê zanayîşî yê cîya-cîyayî, komî (kümeler) yan zî yewîneyê ke wina net dîyar bîyê û ser û binê xo gêrîyayê, ganî yewbînan de nêrê têkildarkerdiş (ilişkilenidrilmemeli); eksê naye de, ganî seba hesilnayîşê neweyî yê entelektuelîye sey malzemeyê ardimkarî bêrê fikirîyayîş.\nGoreyê kozmolojîyê cayî ra perwerde\nHedefanê nê programî ra yew zî Andî mufredatê wendegehî de bicakerdişê kulturê cayî (û kirişnayoxanê nê kulturî), zanayîşê Rojawanî yo ke ameyo “gerdûnîkerdiş” û zanayîşê serdest yê Peruyî reyde bîyarê eynî sewîye. Seba ke tenzîmkerdişê (düzenleme) muhtewa serbest ameyo verdayîş, se prensîb viraştişê naye mumkin o. Malimî, wendegehî û mintiqayî goreyê şertanê xo yê cayîyan hem hetê muhtewa ra hem zî hetê metodî ra eşkenê naye bivurnê. La tetbîqkerdiş de karo esasî paweyê maliman ameyo verdayîş. Çunke vîyarte (geçmiş) de zafê maliman ziwan û kulturê cayî yê Quechua qij dîyo, xo sey parçeyêkê nê ziwan û kulturî nêdîyo. Coka ganî nê malimî fikr û muhakemeyanê (yargı) xo yê verênan yê derheqê kozmolojîya Quechua de bişiknê, babetanê se qabîlîyetê fikirîyayîşê analîtîkî de perwerde bigîrê û sewbîna zî, ganî bimusê stratejîyanê neweyan tetbîq bikerê. Nimûne, mîyanê serranê 2003-2006 de semîneran de nê temayî ameyî munaqeşekerdiş: “Çira ganî ma kozmolojîya Andî bizanîn?”, “Seba şaranê cayîyan ‘kalîteyê cuye’ çi îfade keno?”, “Kozmolojîya Andî parçeyêkê bîçîmê fikirîyayîşê wendekaranê ma ya”, “Malimî zî ‘wendekarê’ kozmolojîya Andî yê”, “Termê cayî senî reyna yenê sazkerdiş?” “Kulturê Andî de fikirîyayîşê matematîkkî, pratîkê wendiş-nuştişî bi şeklê ke goreyê kulturî ra yo musnayîş” û “Goreyê teqwîmê şarî ra tenzîmkerdişê zaftewirîya mufredatî, serra wendegehî û dersan”.\nSewbîna zî maliman reyde tayê projeyî ameyê tetbîqkerdiş û goreyê teqwîmê şarî ra, mesela, aktîvîteyê derheqê zîretî de ameyê kerdiş, wendekarî û kesê ke şarî ra yê zî beşdarê nê projeyan bîyê. Sayeyê nê projeyan de, lebitîyayê ke wendegehan de, derheqê bîçimanê zanayîşê cayî û kulturî de perspektîfê maliman hîra û xorînêr bikerê. Bi naye zî qîmê xo nêardo, muhtewa ra bigîre hetanî mufredatî, rastîya metodê musnayîşî ke yenê bikarardiş ra bigîrîn hetanî rewşa materyalan, edetê wendegehan, bikarardişê ziwanî, hetta ke babetê sey kinc û kolê ke wendegehan de yenê xoradayîş zî tede, derheqê nê çîyan de fikr û helwêsta înan de vuryayîşê muhîmî virazîyayê.\nNewe ra tarîfkerdişê têkilîya mîyanê wendegeh û komelî de\nMalimê ke beşdarê programî benê, beno ke verî umûmen xo meslekê xo reyde, wendegehê xo û mufredatê neteweyî reyde seypê (özdeş) bivînê û babetanê se “geşbîyayîş”, “kalîteyê cuye” û “averşîyayîş” de wayîrê fikrêkê sabîtî bê. Bi vatişêkê bînî, zafê înan xo aîdê yew grûba etnîkî û sey endamê komelê ke tede xebitîyenê xo tarîf kenê û nê şeklî de xo danê şinasnayene. Na babete de çend hedefê programî estê:\nMalimê ke seraserê cuya xo de maruzê cîyakarîye (ayrımcılık) bîyê û seba ke yew fikrê ke bibo alternatîfê “cuya başe” ya Rojawanî çin bîyo coka bîyê xerîbê komelê xo û kulturê Quechua ra dûr kewtê, newe ra tesîskerdişê nasnameyê nê maliman;\nWendegehî bikero parçeyêkê komelî û cayê wendegehî komel de newe ra dîyar bikero, nînan reyde newe ra tesîskerdişê koordînasyonêkê diletî yê muqabilê yewbînan de;\nBi hawayêko aktîf maliman daxilê karê rojane yê şarî kerdiş û hawayo ke şarî bi xo wazenê de wendegehan viraştiş, seba xuliqnayîşê rewşêka winasî xebitîyayîş;\nSeba ke şar beşdarê waranê dezgeyî (kurumsal alanlar) yê bînan zî bibo, pêardişê şertanê musaîtan.\nSeba ke naye de biser bikewê, temayê sey rolê komelkî yê perwerdeyî, tarîxê ziwanê kolonyalîstî ke dewanê cayîyan de ameyo tetbîqkerdiş, derheqê komel û wendekaran de helwêst û zanayîşê maliman, wendegehan de cîyakarîya kulturî û ziwanî, sinif de cîyakarîye kapsamê programî de gêrîyayê dest, projeyê pîlotî ke malim û şarî ameyê têhet, tetbîq bîyê. Sayeyê naye de hem malimî hem zî şar, bawerîya ke wendişo berz tekane rayîrê “geşbîyayîşî” yo ra xo xelisnayo, herinda ney de muhîmîya fehmkerdişê dînamîkanê xo yê cayîyan de hîna vêşî bîyê wayîrê ferasetî. Nînan ra teber, programê radyo û televîzyonî ke malimî û şar ameyê têhet zî organîze bîyê, sewbîna zî dest pêkerd konferansê serrane ke tede babetê cîya-cîyayî yê perwerdeyî munaqeşe benê zî organîze bîyî. Seba dewamkerdişê nê xebatan beşdarîyêka zaf û bitesîre virazîya. Konferansê bi nameyê “Ardişê Yew Cayî yê Di Zanayîşan: Îmkan û Problemê Perwerdeyê Mîyankulturî û Çutziwanîye” neke paytextê mintiqa de, bajaranê hîna mehelîyan de tenzîm bî. Bi no qayde bale ancîya ser ke tenzîmkerdişê muxtarî (özerk düzenlemeler) çiqas muhîm ê. Sewbîna zî, seba ke piştgîrîya ziwanê Quechua bikerê dîqet kerdo ke teblîxî hîna zaf bi ziwanê Quechua pêşkêş bibê.\nÎmkanê îdareyê muxtarî\nEke bi hawayî sîyasî û îdarî dest bi kar nêbîyêne, nê geşbîyayîşê ke ma cor ra behsê înan kerd beno ke tu yew zî nêvirazîyayêne. Perwerdeyî fonksîyonêko wina ard ca ke hemeyê welatî bivîyaro îdareyê muxtarîyetî ser, şar bi hawayêko bitesîr (etkili) beşdar bibo û polîtîkayê Perwerdeyê Mîyankulturî û Çutziwanîye temamê mintiqayan de bêrê tetbîqkerdiş. Sewbîna, sayeyê torrê ke ameyê ronayîş de temsîlkarê perwerdeyî û temsîlkarê rêxistinanê şarê sîvîlî ke mintiqayanê bînan ra ameyê, projeyê xo yê perwerdeyê serrane goreyê rewşa mintiqaya xo hîra kerdê û îmkan dîyo ke mintiqayanê bînan reyde bidê têver.\nEke ma nê heme munaqeşeyanê ke cor ra bîyî bidîm arê, termê mîyankulturîyîye tena yew metod nîyo; eynî wext de gelek mintiqayanê badê kolonyalîstîye de seba munaqeşekerdişê bineşeyanê (kalıntı) ke kolonyalîzmî xo dima verdayê potansîyelêko muhîm xo de kirişneno. Seke Peru de serranê 1950an de yeno dîyene, nê programî neke bi tena sereyê xo qedîyayîşê kolonyalîzmî ardo meydan, eynî wext de rayîr akerd ke nîzamê sîyasî yo serdest, ekonomîkî û sosyalî zî bibedilîyo. La serranê 1970an ra îtîbaren, bi vejîyayîşê meydanî yê termê mîyankulturîyîye ke hetê şaranê cayîyan ra ameyo averberdiş, dest bi muhakemekerdişê (sorgulanma) mufredatê nimtkî bi û vejîya meydan ke metodê perwerdeyî û materyalê derse ke yenê bikarardiş têkilîya îqtîdarê kolonyalîstî senî newe ra hesilnenê (üretme). Badê nê heme averşîyayîşan cografyaya Amerîkaya Latîne de dest bi vilabîyayîşê (yaygınlaşma) waştişanê mîyankulturîyîye bi.\nNot: No nuşte meqaleya bi nameyê “The Contribution of Post-Colonial Theory to Intercultural Bilingual Education in Peru: An Indigenous Teacher Training Programme” ra bikilmkerdiş gêrîyaya. Coka cumleyê ke nuşte de ameyê bikarardiş motamot tercumeyê metnê orîjînalî nîyê. Meqale, kitabê bi nameyê Social Justice Through Multilingual Education ke edîtorîya Tove Skutnabb-Kangas, Robert Philipson, Ajit K. Mohanty û Minati Panda de weşanîyayo de vila bîya.*\n* Na meqale buroşurê "Perwerde de Tetbîqê Ziwanê Dayîke, Tirkî ra çarnayîş: Roşan Lezgîn, Weşanê DÎSA, Dîyarbekir 2013, r. 26-30" de weşanîyaya.\n And, nameyê rêzilekoyanê tewr girdan yê dinya ke zafê welatanê Amerîkaya Latîne ra vîyarenê û nameyê na mintiqa yo. Medenîyetê tewr kehenî yê sey Maya, Aztek û Înka warê nê rêzilekoyan de ciwîyayê. Ewro zî qismêko muhîm yê şarê Amerîkaya Latîne dorûverê nê koyan de ciwîyayîşê xo dewam kenê.\nNa xebere 2366 rey wanîyaya\nKırdki yê şıma monena Tırki yê Najık'a Gul...\nHayyana kê şıma ug ına Kırdki wa maleq'ıd ısrar bıker yê?\nMa ferz bikin ke kirdkîya ma manena tirkîya najika to Gule.\nAxir çi ke esta, ma do heta bi heta na kirdkî de israr bikin.\nDê hela ti kirdkî binuse, ma kirdkîya to ya ke nêmanena tirkîya najika to Gule bivînin.\nMa bivînin, ke to ra aqil bigîrin, allemeyê kirdkî!\n22 Nîsane 2013 Dişeme 17:59
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Şerefname De Mîreyê Mirdasîyan | Kirdkî.com\nŞerefnameyê Şerefxanê Bidlîsî semedê miletê Kurdan çimeyêko wayirê qiymetê yo. Çar sey serrî verê cû destê yew Kurdê Kurmancî ra ameyo nuştiş. Her çiqas ke no kitab bi destê yew Kurmancî nusîyayo zi behsê heme şaxê Kurdan tede est î. Nê şaxan ra yew zi yê Kirdan o. Yanî yê dimilîyan o. Nê serranê peyênan de derheqê kokê Kirdan de zaf çîyî vajiyayê. Labelê tu kesî xebatêka îlmî ser ra tebayêk nêvato. Ma nê warî de kêmasî dî û destê xo kerdî we û panceyê xo şamarnê û ma kewtî miyanê xebate. Verê cû ma Şerefname de qisimê ke behsê mireyanê Kirdan kenê ma bi rez açarnayê Kirdkî. Ewilî Şerefname de qismo ke behsê Suweydîyan keno o qisim ma açarna Kirdkî û neşr kerd. Nika zi ma hewna Şerefname de qismo ke behsê mireyanê Mirdasîyan keno, ma ey açarnênî Kirdkî ser. Qismê Mirdasîyan hîrê şaxan ra yeno pê. Mîreyê Bulduqîyan, Palo û Çêrmûg. Ewil qisimo ke behsê mîreyanê Gêlî keno, ma ey açarnenî dima zi yê bînan açarnenî û neşr kenî. Semedê açarnayişê nê qisimî zî metno Fariskî yê Şerefname ke bi destê V. Veliaminof Zernof serra 1860 de bajarê Rusya, Saint-Petersbourg de ameyo çapkerdiş ma o metn xo rê binge girewt. Şerefxan heta serra 1597 behsê nê mîreyan keno. Na serre ra pey heta serra 1684î zî katibê mîreyanê Mirdasîyan Şem’î nuşt û kerd metnê Şerefxanî ser. Ma no îlawe zi açarna û kerd ser. Na xebata xo de ma çimeyê tarîxê ê çaxî ra zî îstîfade kerd. Malumatê înan û metnê Şerefname na têver. Cayê ke metn de viyartî ma fotografê înan zî guret metn. Ma waşt ke derheqê nê mîreyanê Kirdan de xebatêka îlmî bêro verê wendoxan. Nê xebatê îlmî hem tarixê Kirdan kenî zelal hem zî şek û şupheyan sereyê însanê ma ra wedarenî.\nFeslo diyin derheqê hukimdaranê Mirdasîyan de yo. No fesil hîrê şaxan ra yeno pê\nMergê vistanikanê hukimdaranê Şabîyeyan ra û gulistanê eseranê mîreyanê namdaran ra boya nê xeberan vejiya û resa zincîya nuştoxê nê kitabî. Nê xeberan gore nesebê hukimdaranê Mirdasîyano pak reseno apê hezretî Mehemedî yo pîl hezretî Ebas (Homa teala ci ra razî bo). Nînan ra merdimo tewr verên o.\nQubaya Pîr Mensurî\nPîr Mensur, lajê Seyîd Husênê lengî yo. No dîndar yew zat bi û merdimêko wayîrê teqwa bi. Rey-rey pê goşanê xo yê manewîyan sirrê îlhamanê Homayî yê xeybî eşnawitêne. Şecereyo ke hama zî qijanê eyi dest de yo, tede des û hewt babiyan ra pey nesebê înan reseno Seyid Elî lajê Ebdulah lajê Ebasî. (Homa teala ci ra razî bo)\nSereyê şecereyê mîreyanê Gêlî yê ke înan resneno Ebasîyan.\nPîr Mensur ewîlî welatê Hekarî de ciwîyen o. Tîya ra bar kerd şi welatê Gêlî (Egîl). Diza Gêl ra nêzdîyê dewa Pîran de na ro. Na dewe de xo dest ra yew îbadetxane viraşt û tede bi îbadet û teatî ya meşxul bi. Şew û roj riyazet û sûlik de bi. Şarê yê welatî teşwîqê îbadet û teatî kerdîn. No qayîde ser o şar û êsayeyê ê welatî derheqê ey de biyî wayîrê qenaetêko başî. Xeylêk murîd û mensubê ey viraziyê. Wexto ke Pîr Mensur nê diyarê xapî ra wedar bi şi serayê şabiyayîşî.\nLajê Pîr Mensurî, Pîr Musa herinda babiyê xo de secadeyê îrşadî de ronişt. Dewa Pîranî de xangahêke (tekke) viraşt. Semedê terbiye û averşîyayîşê murîdan ked û karê bêhesabî kerd ke nênî humartiş. O tewir ke eşîra Mirdasîyan ra xeylêk merdimî binê bandurê hal û waziyetê Pîr Musa yê başî de mendî. Qalan û emelanê ey ra zaf tesîr wedaritê. Însanî semedê xizmetê eyî heme welat û diyaran ra ameyî ey het. Roj bi roj vengê teqwa û îbadetê ey bî zîyade, nameyê salihtîyê ey zî bi berz. Esaye û dewijanê yê welatî, semedê eleqeyê îbadetê ey û hîrakerdişê secadeyê terîqetê ey zî zaf xebate kerdîn.\nWexto ke Pîr Musa şi alema ebedî Lajê Pîr Musayî, Pîr Bedir bi serekê gureyanê îrşadî. Pîr Bedirî goreyê xo ra, ver silsileyê terîqetî ra payeyo berz qezenc kerd. Îxlas û bawerîya eşîrê Mirdasîyan qasê mertebeyê ey bî zîyade. Seltenetê şeklî û hukimdarîya manewî kerdê pêser. Pê quwetê baziyê xo dizê Gêlî girewt kerd binê hukimê xo. Diza Gêlî sereyê kemerêko berz de ya. Na kemere o tewir çewto ke kam aye bivîno xof û ters kuweno zereyê yê merdimî. Rîwayeto ke fekan û ziwanan ser de yo ke vanî; holanê Homayî ra merdimêk resa no ca û no kemer mot ra (nawna) û bi Tirkî va ‘Egîl’ yanî ‘çewt bi’ bi hewl û quwetê Homa Tealayî o kemer bi çewt. Zanayişo tewr baş Homay hetî de yo.\nEşîra ke na dize de û no welat de cuwiyena nameyê aye Mirdasî ya. Mirdas lajê Îdrîs lajê Nuseyr lajê Cemîl, pîl û serekê eşira Kîlabî yo. Bi eslê xo dormaleyê Heleb de cuwiyenî. O çax bajarê Helebî binê destanê hukimdaranê Îsmaîlîyan yê Misir de bî. Hukimdaranê Misirî beynateyê yewbînan de xusumet û dişmenatî kerd. No rid ra şarê yê welatî perîşan kewtî. Wexto ke no waziyet Salihê lajê Mirdasê lajê Îdrisî rê bi eyan niyetê hukimatbîyayiş ra eşt na dize ser. Mudeyêko zaf kilm de yê ke dize de mehsur mendibî hal û waziyet înan bi xirab. No rid ra dize teslîmê Salihî kerd.Wexto ke na xebere Misir de resa Zahîr lajê Hakimê Îsmaîlî ca de tay merdimî erşawitî Heleb. Serra 420‘ ina hîcrî de lajê Salihî ame kiştiş. Eşîra Mirdasîyan welatê Helebî ra wedarit û ver bi hetê Gêlî ra amey. Nê tarixî ra nato ke nê welatî de cuwiyenî. Welhasil Pîr Bedir pê destegiriyê eşîrê Mirdasî dize û welatê Gêlî girewt binê destanê xo. Yew mude xîlafê baw û kalanê xo de hukimdarî û mîretî kerd. Sultananê Selçuqîyan ra yewî çim verda welatê ey. Mecbur mend welatê xo ra rema. Teferuatê na mesela pê destegîrîya Homa Tealayî do cuwa pê bêro zikirkerdiş.\nŞerefname ra hebêk mînyatur o ke bajarê Gêlî mojneno\nŞaxo ewîlin, derheqê hukimdaranê Gêlî ra o ke bi nameyê Bulduqanî name beno yo.\nZaf gilange, merdimê ke bawerî bi înan bena, ma înan ra eşnawito. Semedo ke nameyê Bulduqanî diyo ci vanî, wexto ke Pîr Bedir Sultananê Selçuqîyan dest ra rema şi hetê Mufarqînî. Şi verê mîreyê nê bajarî Emîr Husamedînî het. Yew mude uca de nimitik cuwîya. Dima Sultan Alparslanê Selçuqî, Emîr Artuq nameyê xo ser o kerd waliyê Mardîn û Amed. O wext qijanî Emîr Artuqî zi heta Heleb û Bexdad hukim kerdîn. Tarixzanayî, înan şaxanê mîreyanê Selçuqîyan miyan de hesibnayêne. Înan ra hewt tenî resayê payeyê hukimdarî. Serê hukimdarîya Hesen Begê Bayindirî yê Aqqoyunlî de Melîk Nasiredîn ke merdimo tewr peyênê na famîla bi, pê destê Hesen Begi ra ame kiştiş. Qetilkerdişê nê merdimî ra pey dewleta Artuqîyan dest pêkerd şîya we. Welhasil Emîr Artuq semedê girewtişê diza Mufarqînî Alparslan ra ferman gîrewt û ca de na ferman ard ca. Dormeyê na dize girewt. Merdimê ke na dize de cuwiyayêne, zaf tenganî de mendî. Fermanê Homayî ra teqdîrê ezmanî ame ca û tîrê çerxê felekî eskeranê Emîr Artuq dest ra vejiya û şî hukimdarê diza Mufarqînî Husamedin kişte û ey şawit dinyaya ebedî. Merdimanê Husamedinî ra zî vera Emir Artuqî de hêzê vindertişî nêmendbi. Roj bi roje eserê sistî û hal ra kewtiş û elametê eciztî û kemasî xo kerdibî eşkera. Hetanî ke yew şewe Emir Artuq pê cebr û zordarî na dize girewt binê destanê xo. Dima zi şarê nê bajarî hemeyî nayî kalmeyan fek a. Merdim û eskerê ke na dize de bî, înan ra çewî ganî nêverda. Pîr Bedir zî no şer de şerbetê şehidî tehmnabi. Hukimdaranê Gêlî ra kes ganî nêmend. Tena cinîya Pîr Bedirî xelisyabî. A cinî hevî kerdêne ke Homa xiznayê xeybî ra cewherêk û bircê seadetî ra estareyêk bido înan ke pê wareyê înan şên bibo. Her roje êsayeyê nê welatî ameyêne verê berî a cinî û halê aye persêne. Roja biyayişê qijî ke bî nêzdî, ameyê verê berî. O wext zere ra merdimêk ame teber bi Tirkî va: Çoq şukur xudaya kî îstedugimîzî bulduq yanî Homay rê henzar bar şikir ke ma waştişê xo dî. No vate ser ra nameyê ê qijî niya pa Bulduq û pê nê nameyî bi namedar. Hukimdaranê Gêlî zî bi nameyê Bulduqanî name dîyayî. Welhasil Mîr Bulduq ame dinya û dadiya ey zî na hele merdibî. Pîlî eşîrê Mirdasîyan Mîr Bulduq sey pîlê xo dîyênî û qiymet dayêne ci. Mîr Bulduq wexto ke resa û bi pîl bi camerd, pêro qewm û eşîrê yê welatî ey rê sere na ro û goşareyê koletî kerdi xo goşan. Mîr Bulduq herinda babiyê xo de textê hukimdarî de ronişt. Veresîyê edalet û holî de eşîrê Mirdasîyan ser ra berê xirabî vera riyê dinya gire da. Zemanêk welatê Gêl de hukimdarî kerd. Cilê bîyayîşî hetê axretîya ser kaş kerd. Lajî ey o pîl Mîr Îbrahîm goreyê qabiliyet û hunerê xo herinda babîyê xo girewt. Labelê hukimdarî nekerd. Veyveyê hukimdarî ra bi hîrê telaq abirya, vera nê zehmetîyê qesrê axretî tercîh kerd û nê meqamê ferahî û weşî de ciwîya. Badê mergê ey lajî ey Mîr Mehemed kewt herinda babiyê xo. Mudeyêk hukimdarî kerd û dima pey wehdeyê xo na dinya ra wedart û şi axret. Ey ra hîrê hebî lajî delal û holî mendî.\nEwîlî Mîr Îsa yo. Badê mergê babiyê xo kewt herinda ey û bi hukimdarê Gêlî. Dîyin Mîr Tîmurtaş o. Wexto ke babiyê ey weş bi o, diza Baxîn û dormeyê ci rê mîretî kerd. Hukimdarê Palo, neslê ey ra yê. Derheqê înan de şaxo dîyin de bi tefsîlata ma malumat danî. Hîrêyin Mîr Huseyn o. O zi wextê babiyê xo Mîr Mehemed de mîretîya diza Berdinc û bajarê Çermûg kerdînî. Hukimdarê Çermûg neslê ey ra yenê. Labelê vateyê tay verînanî gore Mîr Huseyn lajê Mîr Mehemedî niyo dedzayanê ey ra yew o. Mîr Mehemedî wextê hukimdarîya xo de mîretîyê Çermûg û diza Berdinc teslîmê ey kerdbi. Welhasil, derheqê Mîr Huseyn û qijanê ey yê bînan de pê destegirîyê Homayo ke wayîrê hewl û quwetî yo, şaxê hîrêyinî de ma behsê înan kenî.\nMîr Îsayo lajê Mîr Mehemedî, Badê mergê babiyê xo bi hukimdarê Gêlî. Bi bira û merdimanê eşîra xo de hol viyarna, şar û eskerê ey edalet û holiya ey ra weş û minetdar bî. Mudeyêk cuwa pey dawetê heqî ra va e û hetê axret a şi.\nDewletşah Bego lajê Mîr Îsayî Wasiyetê babiyê ey gore, pey destegirî û paştcidayişê eşîra Mirdasî bi hukimdarê Gêlî. Mudeyek hukim kerd û dima merd. Lajê ey Mîr Îsayî textê mîretî de ronişt. Şarê xo rê zaf hol bi. Wextê ey de welatê Gêlî bi yew cayêko mamur û şênayî. Hela ke merd ey ra di heb lajî mendî. Yew Îsfendiyar, o bîn zi Şah Mehemed bi.\nŞah Mehemed beg lajê Mîr Îsayî pê heqê xo kewt herinda babiyê xo. Labelê lez û bez na dinya ya fanî ra xatir waşt şi rehmet. Ey ra panc lajî mendî. Qasim , Îsa , Mensur, Isfahan, Emîran.\nQasim begê lajê Şah Mehemed Beg pê Fazîlet, zanayîş, cesaret, exlaqo hol û xûyo rind, miyanê hemserranê xo de yewek û vîjnaye bi. Kar û gureyanê welatê xo pawitiş û şarî xo sînayîş de mîyanê mîreyanê Kurdistan de vera pêro hemserranê xo û eqrananê xo de sereyê ey berz bi. Wextê hukimdarîya sultananê Aqqoyunîyan de payeberz bi û îtîbarê ey zî xeylêk ziyade bi. Aqqoyunîyan, Mîr Qasimî qijanê xo ra yewi rê kerdbi lele. No rid ra miyanî şarî de bi nameyê Lele Qasim namedar bi.\nCamîyê Lele Qasimî\nMeşhur a ke sera 913 (1507-1508) de Şah Îsmaîlo Safewî Diyarbekir vist xo dest. Labelê Lele Qasim sere ey bin ra nêkerd û vera ci vindert. No rid ra Xan Mehemed Ustaclu esker ramit Gêlî ser û no welat Qasim Begî dest ra vet û da Qizilbaşan ra Mensur Begî. Gêl hewt serre bînê zordarîya înan de bindest mend. Şerê Çaldiran a pey Lele Qasim pey destegirîyê Sultan Selîm Xan welatê bawkalanê xo binê destanê Qizilbaşan ra vet û reyna textê hukimdarî de ronişt. Goreyê yew vateyî vanî Lele Qasim wextê Qaraxan de pey xapa bacarê Amed Qizilbaşan dest ra vet teslîmê mîrêmîranê Diyarbekirî Mehemed Paşayi kerd. Wextê Osmaniyan de roj bi roje payeyê Lele Qasim bî berz û aver de şî. Peynî de bi wehdeyê xo merd û şi axret. Tera qijo lajîn nêbi. No rid ra hukimdarîya Gêlî birarzayê xo Murad Begî rê wesiyet kerd.\nBerkoleyê mezelê Lele Qasimî\nMurad Bego lajê Îsa Begi Wesiyetê apê ey gore hukimdarîya Gêlî, hetê diwanê Sultan Suleyman ra dîya ci. Murad beg merdimo salih, dîndar, adil û holîyê şarî xo rê qayil bi. Merdimanê corînan û cêrînan, xerîban û nasan kam beno wa bibo tede hol viyarnênî. Mezelê apê xo ser a yew qubaya berz viraşt.\nQubaya Lele Qasim û birarzayê ci Murad begî\nKişta ey de zi yew xan û karwanseray viraşt. Her roje merdimê ke amên uca û viyêrtîn şinî, nan û wer diyên înan. Yanî kam ke bi amên tîya no wer ra îstîfade kerdîn. No ca bajarê Amed ra yew menzîl dûr cayek o. Bi nameyê xano Şerbetîn yeno namekerdiş.\nNuşteyo ke tarixê viraştişê xanê Şerbetîn mojneno\nÇend serrî hukimdarîya ey ser ra vîyart dima na dinyaya fanî ra wedar bi hetê cayo ebedî ser şi. Ey ra bi nameyê Elîxan û Qasimî di heb lajî mendî. Her di birayan zi pêdima Gêl de hukimdarî kerd. Labelê hukimdarîya înan sey mewsimê gul û sunbulan zaf derg nêkerd. Lez û bez na dinyaya fanî ra bar kerd şî. Qasim begi ra bi nameyê Cafer beg û Xezenfer beg di heb lajî mendî.\nBerkoleyê mezelê Murad bego birarzayê lele Qasimî\nCafer Bego lajê Qasim Begi Badê mergî babiyê xo serran de qij bi zî fermanê Sultan Selîm xan gore hukimdarîya Gêlî dîya ey. Nika tarîxo hîcrî de serra hezar û panc a, vîst serrî ra ziyede ya ke tîya de sey verê ho hukimdarî keno.\nDestnuşteyê Şem’î ke behsê mireyanê Gêlî ra behs keno ey ra rîpelêk\nCafer begi dima yew laj mend bi. Namê ey zî Mumîn beg bi. Ehlê zewq yew merdim bi û meylê ci zî keyf û sefa ser bi. Çend girangî padişahê Osmanîyan reyde şi bi sefer. Nameyê ci her hetê welati de vila bi. Pey fermanê padişahê Osmaniyan Sultan Ehmed xan Gêlî rê bi mîre. Merdimê îdareyî û seltenetî bi. Panc heb lajî ci rê bî. Nameyê eyin Merdan Elî, Xezenfer, Musa, Mistefa û (?) beg bi.\nMerdan Elî bego lajê Mumîn begi begzadetî rê razî nêbi. Waşt ke Gêl rê mîre bo. Pey fermanê Sultan Mehemed Xan Gazî bi mîreyê Gêlî. Merdan Elî beg yew merdimo hol, namedar, seyad bi şeklê xo de mendînî şêrî. Mudeyek cuwa pey lajê Qucur begî Ehmed beg pey destegirîyê qeymeqam Mistefa paşa –ke cuwa pey bi wezîr- paytextê Osmanîyan ra semedê hukmatê Gêlî rê ferman vet û Gêl guret xo dest. Naye ser Merdan Elî beg, Ehmed begî kişt. Babiyê Merdan Elî begî Mumîn beg dest kar û gureyanê dinya ra antbi. Hukmatê Gêlî zî dabi lajê xo Merdan Elî beg. Dima Mumîn beg waşt ke şêro Beytullah ziyaret bikiro. No semed ra Homay ra dua waşt. Humay duayê ci qebul kerd. Mumîn beg şi hec, tewafê xo kerd. Agêra bêro welatê xo rayîr de Çêrmug de merd, şi rehmet.\nBadê cû lajê Mumîn beg o bîn Musa begî waşt ke herinda babiyê xo bigiro. Na hêvî ra şi paytextê Osmanîyan. O zi pey destegiriyê qeymeqam Mistefa paşa qeybi kiştişê birayê xo Merdan Elî beg diwanê Osmanîyan ferman vet. Ferman bi nameyê waliyê Diyarbekir –ke verê cû defterdarî ra ame bi guretiş- vejîya. Waliyê Diyarbekirî na ferman ser Merdan Elî begî da kiştiş. Bade cû padişahê Osmanîyan semedê seferê Emmanî eyaletê Diyarbekirî rê ferman erşawit. Na ferman ser, eskerê eyaletê Diyarbekirî kewt rayîr. Musa beg zî miyanê nê eskerî de bi. Musa begî emrê Ellahî ra aqil eşt û xo da têmîyan û dima zî vîndi bi.\nŞerefname ra hebêk mînyatur ke diza Gêlî mojneno\nHerinda ey birayê ci Mistefa beg pê fermanê padişahê Osmanîyan girewt û bi mîreyê Gêl î. Homa emir ey û dewletê ci heta roja qiyametî ebedî bikiro. Mistefa beg sey darê rêzê Îrem bi, hênîyê sexîtî û keremî bi, madenê cewheran û wayîrê sifetanê kamilan, estareyê talih û îqbalî bi. Her tim goşdarîya şîîr û qalê hikmatînan kerdîn. Welatê Kurdistan mîyan de pey sexîtî û camerdî erjîyaye yew merdim bi û pey nê sifetan wesifyenî. Serra hezar û heştay û new ê hicrî de (1089/1678) Qeplan paşa walîyê Dîyarbekir bi û diwanê Osmaniyan ra yew ferman vejîya ke va bêrîn seferê Çehrîn. Mistefa beg nê fermanî ser pa mîreyê Pali, Mehemed Qucur beg kewt rayîr şi sefer. Mîreyê Pali Mehemed Qucur beg camerdê sexî û egîd yew merdim bi. Mistefa beg û Mehemed Qucur beg vateyê xo kerd yew û miyanî xo pê heskerdiş û sînayîş viraşt. Yew hel zî yewbînan ra ca nêmendîn. Raywanîyê xo de xeylêk keyf û sefa kerdîn. Wexto ke pirdê bacarê Benderî ra vîyertî ca de a herind de xeymê xo û barê xo têkişte de rona. Bade cû zi des hezar eskerê mîreyî hetê diza Çehrîn kerdi rey. Hîn paw ke biresî dizê Çarin, muhafizê bendê Osmanîyan ra Yusuf paşa ame înan hete û va hetan ke vîst hezar esker çin bi desturê padişah qeybi nê şerî çin a. Labelê înan goş ey nêkuwa û xo da binê yeşê înayet û destegiriyê Homa yî. Yew wexto ke bimbarek de hela nêmrojî de xeymê xo bar kerdî û têreyde hetê diza Çarîn a kewtî rayîr. Homay destegirî da înan sax û silamet şer qedîna û xeylêk xenîmet kewt înan dest. Her diyan zî qeymeqam Mistefa paşa destî ra xelatê fexrî girewt pira. Dima zî kewtî miyanê eskerê walîyê Dîyarbekirî yê Qeplan paşa yî. Badê cû zî xizmetê padişahê Osmanîyan de bî. Her di mîreyan zi her xusus de qedrê yewbînan zanenî û xatirê yewbînan pawitîn. Yew seraskerê qiralê Mosqowî ke nameyê ci Remedensko bi pa hîrê sey-çar sey hezar eskera Ozusu de taburê xo rona bi. Fermanê wezîro pîlê osmaniyan Mistefa paşa waliyê Diyarbekir Qeplan paşa pa hendê ra beg û paşayanê xo bi sereskerê Osmanîyan. Wexto ke şer û cerg têra bî, mîreyê Gêlî Mistefa beg û mîreyê Pali Mehemed Qucur beg egidîya pîl mot ra. Mîreyo erjîyaye Mehemed Qucur begî estorê xo ramit eskerê kafiran ser, kafiran ra yew kişt. Kamî ke o dî, ci rê heyran mendî. Yew estorê Mistefa beg zî pey topê kafiran ame kiştiş. Serra hezar û newayê (1090/1679) hicretê peyxemberî de (selat û selamê Homay ey ser bo) Mistefa beg şerê Çarin ra agera welatê xo û cuyê xo vîyarna. Yew mude cuwe ra pey birarzayê ci Qasim bego lajî Merdan Elî beg şi paytextê Osmanîyan û mudeyêk uca de mend. Aşmê Rebîulewwelê serrê hezar û neway panc de (Sibat 1684) Qasim beg diwanê Osmanîyan ra hukmatê Gêlî xo rê girewt. Naye ser Mistefa beg şi paytextê Osmanîyan û mîretiya Gêl hewna pey de girewt. O zî pey lutuf û destegirîyê Homayî textê xo de ronişt. Ma hêvî kenî ke emir û dewletê ci dewam biko.\nŞecereyê Mîreyê Mirdasîyan\n Fotografê nê şecere, mi Tarik Konuksever ra guret. Ez ey rê zaf teşekur kena.\n Derheqê nê mîreyî de tarîxzanê Memlukîyan Meqrizî wina vano: “Serra 820 hîcrî û 1417 mîladî de hukimdarê Memlukîyan amebi welatê Semsûr û eştbi diza Kexta ser. Mîreyê ke dormeyê nê welatî de bî heme ameyî dergahê ey û ci rê sere rona. No hengame de qasidê Mîreyê Egil/Gêl Mehemed bego lajê Dewletşah beg zi Diyarbekir ra ame û mefteyê diza Gêlî zî xo reyde ardbî. Mefteyê ey tepiya diya ci û di heb qıyafetî qumaşo atlasî ra bî ey zî diyayî qasidê Mîreyê Gêlî.” Meqrizî, el Suluk fî me’rîfetî Duwelîl Muluk, tehqîqê Muhemmed Ebdulqadir Eta, Beyrut, 1997, cild 6, rîpel 444. Ma no îfade ra fehm kenê ke nameyê babiyê Mehemed begî, Dewletşah beg o. Çunke Meqrizî hemdemê nê mîre yo. No rid ra ma çim de malumatê ey hîna rast o.\n Derheqê nê mîrey de Meqrizî vano: “Serra 836 hîcrî û 1432 mîladî de hukimdarê Memlukiyan Melik Eşref Mueyyed ame Amed. Mîreyê Gêl Dewletşah beg şi ey vera. Melîk Eşref ey hol kerd mêman.” Meqrizî, el Suluk fî me’rifeti Duwelil Muluk, cild 7, rîpel 254.\n Serra 903 hîcrî û 1498 mîladî de hukimdarê Aqqoyunîyan Qasim lajê Cîhangir Îsfendiyar beg rê yew berat erşawit bi. No berat de Îsfendiyar beg ra bi leqabê Emîr-i A’zam Ekrem behs keno û welatê Gêlî ra teber îdareyê bajarê Baxîn û Hênî zî dano ey. V. Minorsky, A Soyurghal of Qasim b. Jahangir Aq-qoyunlu (903/1498), Bulletin of the School of Oriental Studies, IX/4 (1939), cild 9, qisim 4, rîpel 929.\ntweet Verên: Şerefname De Mîreyê Suweydîyan\nPeyên: Şerefname De Mîreyê Mirdasîyan Qismê Paliyî
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Gılık - Wikipedia\nGılık, zıwanê tıbi de klitoris, Latinki Clitoris ra yeno ke eslê cı reseno Yunankiyo Kıhan κλειτορίς klitorís, Yunankiyo Newe κλειτορίδα klitorída – „tumo qıckek“ ya ki be nameo bin zilık, zipık, çılık, ceniyan u heywananê çıçıkınan ra organo cınsiyo ke gıpıkıno u tenıteo ke maseno, cı ra ibareto, caê cı ki serêniya qılaşê vacina (kısan) rao. Rıçıkê (koka) gılık u kıri yewo. Fonksiyonê cı vêşêri zewqo cınsi daeno.\nQısey gılık, çılık, zilık, zipıki Zazaki de kıfran de gureniyenê, a ri ra qebe u hov yenê goş. Fekê şari de gılık be kısan kenê yew. Qısey gıl-, zil-i sıbeynayışê şıklan ra peyda biyê.\nÊ gılıki 8000 sınırê xo estê. Qalıkê gılıki, oyo ke nazıko, ey paweno (şevekneno). Teber ra tenya leşa cı be gıpıko xeylê nazık ra asenê, êyê ke letey diyaneyê, verêniya qermeçê lewanê hurdiyan raê u hetê qalıkê gılıki ra qısmen ya ki temamiye ra nımıteyê. Nê pia tek se ra desê (%10) hecmê gılıki têdine yenê.\nGılık ra be sıxletiye pencê sınıran pıraê ke ena ri ra nazıko u tehrikanê cınsiyan rê dest dano. [[Cêniye|Ceniyan][ ra leteo zêde be qurde-kerdena gılıki resenê orgazm, mıkhır benê. Xeylê geyrayış u analizan çım de letey ceniyano zêde eke gılık ki tey qurde bi, temas ke kerd, o taw şenê orgazm bên.\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Gılık&oldid=429107"\nVurnayışo peyên tarixê 24 Hezirane 2020 de saeta 04:12 de bi.\nEna pele tewr peyên roca 04:12 de, saeta 24 Hezirane 2020 de vurriya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Ufrosqolo d'The Voice America krıhle ahjome dıkseymo Turkiya calu garbiyo du Iraq - SyriacPress Syriac\nUfrosqolo d’The Voice America krıhle ahjome dıkseymo Turkiya calu garbiyo du Iraq\nA’Yezidoye di fnitho d’Şigur bu garbiyo du Iraq, kıtlın zuctho dhowın nişo l’rdufye hathe bi netije da hjome bcelıdbobe dıksaymolın Turkiya cal Şigur ucal fenyotho hrene bu garbiyo du Iraq.\nLfuth u tebo dıfris bu frosqolo The Voice of Amerika, a’Yezidoye kıtlın i zuctho dhowe b’rişaye xıdu mede dhawi la comure da fenyotho du garbiyo d’Suriya dıkbişi m’Turkiya.\nU frosqolo The Voice of Amerika bu tebo dıfrısle lu tboco froso, mawdacle da n’abne di qalilutho tawdithoyto Yezidoyto, kzayci ma hjome oyaroye dkımdawmo Turkiya dsaymolın cali fnitho d’Şigur ucal fenyotho hrene bu garbiyo du Iraq bi dacwa du qrobo mqabıl da mharbone du gabo di PKK.\nBebzabno, The Voice of Amerika mawdacle da Yezidoye d’Şigur kıtlın zuctho dbıthır mıdhawınwo i şato da 2014 nişo la hjome marıhbone dı Dacış, dhowın i naqlathe nişo la hjome du gayso kaboşo dı Turkiya.\nCamgabıdathe, u frosqolo d’Amerika grışle u zuhoro cali malfonitho di bethsawbo Amerikoyto d’Harward Emy Holmes dsımwola socurutho lu garbay madınho d’Suriya, udmıştawtafwola i şabtho dşaficina lu turgomo dımtayabwo bu darbo du vidyo konferans mi sictho Amerikoyto dcali hirutho tawdithoyto emwothoyto. Holmes bu mamlo dsımwola bu turgomano mırla “shifi a’bethıqbure da Yezidoye kulle dkıtne b’Şigur”.\nMegabo hreno, u malolo bışmıd da Yezidoye d’Amerika Sacd Babar dkıtyo bebzabno mşalo bu tukoso d’Yazda, bi maqırhonutho dhule l’The Voice of Amerika, mawdacle da Yezidoye d’Şigur kıtlın i zuctho dhowe b’rişaye u mede dhawi bi mditho d’Cafrin uba fenyotho hrene dıkbışila Turkiya bu garbiyo d’Suriya.\nPrevious article Ocdo Libya hawi u wahdo du qrobo bıthır me Suriya\nNext article Urişwazire d’Austurya mawdacle lıgdobın darbo la hiyal d’Turkiya bi sbutho da galwoye
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Kürtçe Allah ne demek? Kürtçe Allah razı olsun anlamı? Kürtçe Allah'a emanet ol nasıl denir? Van Haber\nAllah Kelimesinin Kürtçe Karşılığı Xwedê / Xudê Demektir? Allah Kelimesinin Kürtçe karşılığı nedir? Kürtçe Allah ne demek? Kürtçe Allah razı olsun anlamı? Kürtçe Allah'a emanet ol nasıl denir? Allah'a emanet ol Kürtçe nasıl denir? Allah razı olsun Kürtçe nasıl söylenir? Allah kürtçe ne demek\nSinema - TV 04.10.2021, 11:06 05.10.2021, 08:01\nAllah Kelimesinin Kürtçe Karşılığı Xwedê / Xudê Demektir? Allah Kelimesinin Kürtçe karşılığı nedir? Kürtçe Allah ne demek? Kürtçe Allah razı olsun anlamı? Kürtçe Allah'a emanet ol nasıl denir? Allah'a emanet ol Kürtçe nasıl denir? Allah razı olsun Kürtçe nasıl söylenir?\nAllah kelimesinin Kürtçe karşılığı Xwedê / Xudê demektir.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Roşanê Remezanî | Kirdkî.com\nEz nuşteyê xo bi nameyê Allahî dest pêkena.\nAşma Remezanî, qey muslumanan qedir qîymetê ey xeylêk zêde yo. Qey ke Allahu Teala na aşme de rojeyî serê ma yê ehlê îmanî farz kerd. Hem Allah Teala na aşme de Qur’an erşawit rayîrê erdî ke na dinya de heme muslumanan rê bibo rayberê heyatî û axîretî de zî bibo sebebê xelasîya însanan. Û hem Allahu Teala na aşme de şewa qedîrî mulumanan rê îhsan kerd. Îbadeto ke na şewe de yeno kerdiş xeyra ey zêdeyê xeyra hezar aşman a. Allahu Teala sureyê Qedîrî de vano. “Ti zanî şewa qedîrî çi ya. Şewa qedîrî hezar aşman ra xerîyer a.” Resulullah (saw) vato: “Kam şewa qedîrî rê bawerî bîyaro û bi îxlas a a şewe bi îbadet bivîyern ra gunehê eyo vîyerte û ameyeyî (Allahu Teala) ef ken.” Ma no qeyde yew aşma mubarek vîyarna ra. Înşallah Allahu Teala, rojeyê pêro muslumanan qebul kerd.\nRoşan: Roja keyf o, roja heskerdişî yo, roja destgirewtişî yo. Nê pêro bi fazîletê Allahî benî. Allahu Teala vano: “Vaj (Ya Muhammed) ancax bi lutuf û rehmetê Allahî bi înan a keyf bikerîn, o çîyo ke eyin dayo arê ey xeyrîyer o.”\nDi tarîxî de, rîyê erdî de çend milet estê zereyê serrî de muheqqeq yew roja roşanê eyin esto. Di serrê diyînê hîcretî de Resulullah qey muslumanan serre de di roşanî tayîn kerdo: Yew roşanê Remezanî, o bîn roşanê qurbanan o. Rîvayet bîyo Resulullah (saw) qey muslumanan wexta ke ameyo Medîna di roşanê ehlê Medîna bîbî. Ê rojan de keyf kerdênî. Persa, va nê her di rojî çita yî? Eyin vat werê cahîlîye de nê rojan de kay kerdênî. Resulullah (saw) va Allahu Teala herindê nê her di rojanî de di rojî hîna xeyr dayo şima (ê her di rojî) roşanê fitirî û roşanê qurbanan.”\nRoşanê Remezanî, roşanê muslumanan ra ayê diyîn ra yew o. Badê ke roje qedîya yewê aşma şevvalî de dest pêken û hîrê rojî dewan keno. Qey ke na aşme de zekatê fitirî dîyeno, tayin no noşanî ra vato roşanê fitirî. Tarîx de no roşan serra diyînê hîcretî de dest pêkerdo.\nRoşanê muslumanan hem cîhetê ci yo manewî hem cîhetê îctîmaî est o. Cîhetê manewî ma eşkenî vaje ke badê ke muslumanan yew aşme roje girewt, heva û nefsê xo teriknayî qey neyî ra şukur rabê xo kenî ke Allahu Teala eyin îbadetî de serfiraz(muweffaq) kerdo. Emrê Allahî ardî ca û îsyanê emrê Allahî nêkerdo. Eyin badê rojeyî ra yewendes aşmî nîmetanê Allahu Teala ra wenî û şimenî , pê cuyenî û keyf kenî. Qey neyî ra keyf beno weş.\nRoşanê muslumanan de cîhetê îctîmaî zî ma eşkenî vaje ke mumînî na roje de yenî yew ca, verard şinî yewbînan a. Dişmenatî dîyena wer a, xusumet yeno teriknayîş, yewbînan ef kenî, helalî yewbînan ra wazenî, alaqayê biratî newe ra dusnenî pira. Nê di roşanan de yewnîban rê benî destegîr, xeyr û tesedduq kenî vila. Îbnî Mesud (ra) ra rîvayet bîyo, Îbnî Mesud vato: “Ez bi Resulullah(saw) şahîdî dana, ey nimaj verê xutbeyî de kerd. Ca tepîya ey xutbe wend. Resulullah (saw) fikîrîya ke veng nêşîyo cinîyan û ame cayê eyin. O eyin rê nasîhat kerd eyin rê emir kerd ke sedeqa bidî. Bîlal gilîşê xo akerd qey dayîşî îşaret kerdênî. Cinîyan engiştaneyanê xo, helqeyanê xo çîyanê xo yê biqîymetî eştênî gilîşê ey ser. Yew merdim sahabî ra perseno vano: “Nê çîyî ke cinîyan dayî zekatê roja roşanî bî?” Sahabî no qeyde cewab da: “Nê, o çîyo ke eyin dayî yew sedeqa bî. Cinîyan engiştaneyê xo dayênî.” No hadîs ser Ebu Saîd El-Hudrî (ra) vano: “Roja roşanî tewr zêde cinîyan sedeqa dayênî.” Ma nê ra fehm kenî roja roşanî de muslumano ke malê xo esto sunneto ke o sedeqa bido û feqîran rê destegîrî bo. Di roşanê remezanî de zekatê fitirî ma ser a bîyo farz. No zekatî gereke ma bidi feqîranî û gereke ma zerê yetiman weş ker û ma eyin tena meverd. Roşanan de gereke ma şo qey nêweşan, kokiman(îxtîyaran), feqîran û ma înan pers biker.\nAdabê roşanê remazanî:\n1- Tekbîrê roja roşanî: Wexta ke roşan bellî bi, tekbîr dest pêkenî. Wextê nimajê roşanî qedîya tekbîr qedîyenî. Allahu Teala vano: “ Qey ke (Allah) rayîro rast bimojno şima, şima Allahî tazîm bikerîn û şukur bikerîn.” Sureyê Baqarayî, ayet 185.\n2- Qey nimajê roşanî xusul biker(Merdim xo bişuwo). Kincanê xo yê neweyan û pakan xo ra do.\n3- Merdim hema keye ra nêvejîyo verê nimajî merdim yew çî biwero.\n4- Wexta ke merdim şi nimaj, tekbîran bi vengo berz bîyaro.\n5- Cinî û qijî sunnet o ke şorî nimajê roşanî.\n6- Di rekat nimajê roşanî yeno kerdiş, badê ey ra xutbe yeno wendiş.\n7- Wexta ke şi nimaj cadeyo ke ti ra şîyo bibedilno, yewna cade ra bîyero.\n8- Merdim peyatî şoro nimajî, sunnet o.\nAllahu Teala zaf roşanan ma rê nasîb bikero û heskerdişê veşîyê însanî bierzo zereyê ma. Hem dinya de hem axîretî de ma serfîraz bikero, rayîrê rastî bimojno ma. Roşanê şima mubarekibo.\nVerên: Şima Hezar Heb Roşanan Bivînî\nPeyên: Kamîyê Bajaran
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Avûkate Rehşan Bataraye: Pêwa delîlî estê gumanbarî nînê muhakemekerdene | Xwebun\nAvûkate Rehşan Bataraye: Pêwa delîlî estê gumanbarî nînê muhakemekerdene\nTemsîlkara Hemserekîya Pêroyî ya ÎHDyî avûkate Rehşan Bataray Saman derheqê 17 û 31 gulane de Hewteyê Vînîbîyayen de qisey kerd û vat: “Verê name bi name senîn ameyê kerdene, delîl, îfadeyê şahidan û tespît ameyî kerdene. La çi heyf dosya de tu averşîyayîş nêvirazîya û şikdarî nînê muhakemekerdene.”\nTirkîya de serra 90 de bi hezaran merdimî ameyî qetikerdene û derheqê aqûbetê înan de bi serran o dewlete tu hemle nêerzana û pêwa ke şikdarî dîyarê zî, muhakeme nînokerdene, bi bêcezabîyayîşê yenê xelatkerdene. Wextê her hukumatî de selahîyetdarêk derheqê kiştişê kerdoxê nêdîyar de îtîrafan kerd, la çi heyf dewlete babeta muhakemekerdene şikdaran de xo dana het. Her serre merdimê vînîbîyayan mabêne 17 û 31ê gulane de Hewteya Vînîbîyayeyan de bi rayberîya Komeleya Heqê Merdiman (ÎHD) xeylêk bername û çalakîyan kenê. Temsîlkarê Hemserokîya Pêroyî ya ÎHDyî avûkate Rahşan Bataray Saman ke bi keyeyê vînîbîyayena ra têkoşîn kena û proses taqîb kena dosyayê vînîbîyaye û kiştoxê kerdoxênêdîyar de tu averşîyayîş çin o.\n‘Her hukumat demê xo de ano ziwan’\nRehşane dîyar kerd ke dosyayê kerdoxê nêdîyar demê her hukmatî de anê ziwan û vat: “Semedê ceza bêro dayene zî ganî îradeyê sîyasî estbê. Yan zî merdimî nêeşkenê qalê dadgehe bêhet bikerê. Semedê nê girîng o ke îradeyê sîyasî vejîyo werte. Nimûne, rojê vîyarte de îfadeyê Sedat Pekerî vejîyayî meydan. Ma şaş mendî, ney. Xora ma verê ra zanayîne, tespît, îfadeyê şahidan û delîl estbî. La çi heyf tu dosyayêk de averşîyayîş çinîbi. Hemleyêk somut nêame eştene.”\n‘Dosya yenê padayene’\nRehşane dewam de vat: “Verê îfadeyê Abdulkadîr Aygan vejîyayî meydan. Abdulkadîr Aygan îfadeyê xo de cayê cenazeyan vat. Gorê Komî qal kerd. Ma cigêrayîş kerd û netîce îfadeyê ci de ma cenazeyê Murat Aslan û Hasan Ergun dî. Ma o wextî muracatê sucî kerd. La kest nêkewt tevger. Polîtîkayê bêcezabîyayîşî yeno kerdene. Semedê demvîyarte dosya yenê girewtene. No zî lingê bêcezabîyayîşê yo. La ma têkoşînê xo de bi israr bê.”\n‘Şikdarî nînê muhakemekerdene problemêk çareser nêbeno’\nRehşane bale ant serê hewteyê vînîbîyayeyan û vat: “Pêkerdişê Neteweyê Yewbîye (NY) yê derheqê vînîbîyayîşan de esto, la Tirkîya îmza nêkerda. Ma hewteyê vînîbîyayîn de na babete tewr zêde anê ziwan, veng danê. Seranserê Tirkîya de ma bernameyan kenê. Bi taybetî ma vanê ke ganî pêkerdişê NYyî bo îmzakerdene. Ma reyna veng danê. Problemê kurdî bi nê esasan do bêro çareserkerdene. Ganî ewil nê cayan de dest pêkeno.” AMED\nNaveroka berêLeşkeran Colemêrgî de adir vist daristanî\nNaveroka ya piştî vê‘Sifte cenîyan bikişê’\nNaveroka ya piştî vêRJAK: Pergala ku jin înkar dikirin li ber rûxandinê ye
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Dêrsim de biroje heta bişewe aktîvîteyê hunerî\nSunday, 19 May 2019, 14:17\nDêrsim de aktîvîteyê hunerî yê ke hetê Platformê Gola Çetû ra yenê organîzekerdene vizêr serê sibayî dest pêkerdî û heta saetanê şanî yê ereyan dewam kerdî. Aktîvîteyan de kîşta aktîvîteyanê sey resim, muzîk, estanike de performanî ameyî pêşkêşkerdene.\nAktîvîteyê ke 55 hunermendî tewrê ci benê ewro do qezaya Pêrtage de dewam bikerê. Aktîvîteyan de pêramotişê fotografan o ke tede kulturê her herême rê ca dîyayo û xêzkerdişê şahmarane eleqeyêko pîl dî. Kîşta nînan de estanikî ameyî qalkerdene, biroje muzîko klasîk, bişewe zî muzîko otantîk ame pêşkêşkerdene.\nEndamê Platformê Gola Çetû Seher Kont Erdogane ard ziwan ke înan pîya bi grûbêka perwerdekaran dir qasê serrêk o amadekarîyê aktîvîteyan kerdê û xeylî bajaran ra înan rê paştî dîyaya. Erdogane vat ê wazenê ke Dêrsim de hunerî vejê vernî û giranîya nê aktîvîteyan muzîk o.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Forumdan Sevdiğimiz Üyelere Çiçek Verelim - Sayfa 122 - Forum Aski - Türkiye'nin En Eğlenceli Forumu\nSayfa 122 Toplam 451 Sayfadan « First < 22 72 112 120 121 122 123 124 132 172 222 > Son »\n05.03.2014, 21:20 #1211 (permalink)\n06.03.2014, 11:16 #1212 (permalink)\n06.03.2014, 11:28 #1213 (permalink)\nYağmura... açacak olan tüm papatyalar onun olsun.\n07.03.2014, 10:07 #1214 (permalink)\nGazel, Coffee Queen, Lisa ve 2 diğer kişi beğendi\n08.03.2014, 00:16 #1215 (permalink)\nBugün Dünya kadınlar günü ve bütün çiçekler forumdaki bütün bayanlara @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL],@[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]@[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] DESTİNYS @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]\nHANDAN, Ceysu, Jade ve 10 diğer kişi beğendi\n08.03.2014, 00:19 #1216 (permalink)\n@[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] canım teşekkür ederim\nBu çiçek buketide forumdaki bütün bayanlara\nPerii, Asrevya, Yagmur ve 1 diğer kişi beğendi\n08.03.2014, 03:56 #1217 (permalink)\n09.03.2014, 20:45 #1218 (permalink)\nYaslı ve kurbisleri coook seven @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'e bir de @[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'me\nEmir ve Coffee Queen beğendi\n09.03.2014, 20:48 #1219 (permalink)\nGazel ağzına bi çarpcam şimdi görüceksin kurbişi , bana kurbağa ve gelişmiş halleri ile ilgili hiç bisey deme\nSana da deve dikeni ;h\nKonu Emir tarafından (09.03.2014 Saat 20:51 ) değiştirilmiştir.\n09.03.2014, 20:50 #1220 (permalink)\nGazel ağzına bi çarpcam şimdi görüceksin kurbişi , bana kurbağa ve gelişmiş halleri ile ilgili dahi hiç bisey deme
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
\tSeba girewtişê cenazeya lajê xo bajar bi bajar gêrena | E-Rojname\nSeba girewtişê cenazeya lajê xo bajar bi bajar gêrena\nKeyeyê gerîlayê HPGyî Agît Îpeko ke 23ê gulana 2017î de Dêrsim de pêkewtiş de cuya xo vindî kerdbî, nêeşkeno cenazeya lajê xo bigêro. Keye seba girewtişê cenazeya lajê xo 2 serrî û 3 mengî yo bajar bi bajar gêreno\nKeyeyê gerîlayê HPGyî Agît Îpekî yo ke 23ê gulana 2017î de Dêrsim de pêkewtiş de cuya xo vindî kerdbî, nêeşkeno cenazeya lajê xo bigêro. Dimayo ke xebere amî ke Îpekî cuya xo vindî kerda maye Halîse Aksoye muracatê Dezgeyê Tibê Edlî (ATK) yê Meletî û Serdozgerîya Komere ya Dêrsimî kerd, labelê netîceyêk nêgirewt. Dima ke aye ra ame vatene ke cenaze amîya berdene bi Dezgeyê Tibê Edlî (ATK) yê Stenbolî aye Dêrsim de nimûneyê gonî da, labelê hewna derheqê teşhîsê cenazeye de zî hayîyêk aye rê nêdîyaye.\nDêrsim, Meletî, Stenbol\nHalîse Aksoye dimayo ke pêhesîya ke lajê aye cuye xo vindî kerda mabênê Dêrsim, Meletî û Stenbolî de şîye amîye, no 2 serrî û nîm o ke wazena bireso cenazeya lajê xo. Aksoye va: “Nizdê 2 mengî verî ma xebere girewtene cenaze ATKyî yê Meletî de ya, ma şîyî Meletî, înan ma ra vat cenazeyêka winayêna tîya çina. Dima ke ma Meletî ra agêrayî ma şîyî Dêrsim de muracatê dozgerîye kerd, înan ma ra vat cenazeyêka winayêne esta û vat ganî şima gonî bide. Dimayo ke ma gonî daye ma agêrayî Amed. Wextêk ra dima înan ma ra vat cenaze şirawîyaya bi Stenbol. Ez do şîrî Stenbol û heta cenazeya lajê xo bigêrî ez do bişewe û biroje ûca vinderî û nêgêrî a. Nika ma do dimayê dora kartol, pîyazî ra bikewê dora cenazeyan? Dezgeyê Tibê Edlî (ATK) yê Stenbolî avûkatê ma ra vat ke muracatê şima gîrîyayo dore û gama dore bêro do hayî bide şima. Dosyaya ma zî gonîya ma zî resaya ATKyî, la ma rê hayîyêk nêdîyena.\nNê roşanî de ez wazena cenaze bivînî\nAksoye vat di serrî yo a umîdêk dima ya û va: “Roşan beno nizd. Nê roşanî de ez wazena cenazeya lajê xo bivînî. Ê nêzanê ke 2 serrî yo ez çi ancena. Di serrî yo ez umîdêk dima ya. Ez do dimayê nê vera medî.” AMED
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
�izgi �afak S�k�yor...\nHollywood son d�nemde, �izgi roman uyarlamalar� ve yeniden yap�mlar ile dikkat �ekiyor. George Romero’nun politik okumalar� ile bilinen korku klasi�i Dawn Of The Dead de, yeniden yap�m r�zgar�na kap�lan filmlerden birisi olmu�tu. Ortaya ��kan yeni film, �arp�c� a��l�� sekans� ve ilgin� bir-iki fikir d���nda ad�ndan s�z ettirmeyi ba�aramad�. S�z konusu film �imdi de �izgi roman ortam�nda merakl�s�n�n kar��s�na ��kacak, belki b�yle tutar!\n�izgi roman okuyucular� art�k pek �ok filmin �izgi roman versiyonuyla da kar��la�abiliyor. 56 sayfal�k Dawn Of The Dead, yeniden yap�m�n yazar� James Gunn'�n senaryosundan yola ��k�larak haz�rland�. Tamam� renkli �izimler ise Miguel Insignares'in eseri. Son olarak kitab�n, biri film afi�i olmak �zere �ift kapakla sat��a ��kaca��n� ekleyelim.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Xoverdayoxê Zîndanî: Serkewtiş têna pê xoverdayîşî beno | Xwebun\nXoverdayoxê Zîndanî: Serkewtiş têna pê xoverdayîşî beno\n12 July 2021 - 11:47\nBi nameyê tepişteyanê dewaya PKK û PAJKî Denîz Kaya bi wesîleya serrgêra Xoverdayîşê Rojeyê Mergî yê 14ê Temmuze eşkerayîyêke daye.\n”Serrgêra 39. ya Xoverdayîşê Zîndanan ê Rojeyê Mergî yê 14ê Temmuze de ke vera rejîmê faşîstî yê 12ê Êlule amebi kerdene, şexsê embazan Kemal Pîr, Hayrî Dûrmûş, Akîf Yilmaz û Alî Çîçek de ma pêro embazanê şehîdan yad kenê û sozê xo dibare ke do armancanê înan bîyarê ca.\n39 serrî verî vera teslîmgirewtişî, bêîradeverdişî û îşkenceyê zîndanan Xoverdayîşê Zîndanan ê 14ê Temmuze de tarîxê xoverdayîşî nusîya û rayîr nêdîya tarîtîye. No xoverdayîş bi hêvîya şaranê Kurdîstan û Tirkîya. Rayberê ma, hêvîya ke xoverdayoxanê 14ê Temmuze afernaya vurnaye gandarbîyayîşê Hemleya 15ê Tebaxe. Faşîzmo ke planê averberdişê 12ê Êule kerdêne ewro mîyanê îqtîdarê faşîstî yê AKP-MHPyî de şenber bîyo. Xoverdayîşê 14ê Temmuze polîtîkaya înkar û qirkerdişî helînaye. Rayberîya Kemal Pîr, Hayrî Durmuş, Akîf Yilmaz û Alî Çîçekî de tarîxê Xoverdayîşî yê Zîndanan têkoşînê Kurdîstanî de cayê xo girewt. Erjê ke xoverdayîşê zîndanan afernayî mîyanê şarî de vila bîyî û vurîyayê serewedaritişê şarî.Bawerîya ke vat ‘Kerraya gorê mi ser o deyndar binusê’ hîşmendîya faşîste ya Esat Oktayî çin kerde. Hîşmendîya faşîste ya qirkere sey vizêrî ewro zî heman polîtîka ana ca.Tradîsyonê dewleta tirke pê qirkerdiş û çinkerdişî cewab dano şîyarbîyayîşê şarî. Dişmen zîndan de vera bawerîya serkewtişî bin kewt. Îxanet û teslîmbîyayîşî rê rayîr nêdîya.\nEwro sere de zîndanan de, pêro şarê ma rê teslîmkarîye yena ferzkerdene. Dişmeno ke pê Komployê Mîyanneteweyî Rayberê ma esîr kerd, bi hawayêkê nedîyayeî tecrîd ano ca. Dişmen wazeno şexsê Rayberê ma de şarê ma bêçare war verdo. Vera xoverdayîşê partîye û Rayberîye dewleta tirke îtîfaqanê gemarinan kena û seba şerê zereyî yê kurdan xîret kena.\nOperasyonê îşxalî yê vera Rojawan û Başûrê Kurdîstanî wazeno şerê zereyî yê kurdan vejo. AKP-MHPyo faşîst rixmê hemkaranê xo do nêeşka raştîye bivurno û peynî de do hesab bido. PDK destê dişmenî de bîyo maşa û verê yewîya neteweyî de asteng o. PDK Protokolê 1982î çin hesibna, 1997 de serê gorê babîyê xo de soz da la pêvînayîşî ra agêra û Nêweşxaneyê Hewlêrî de qirkerdiş kerd. PDK eke têkilîya xo ya bi îşxalkeran rê dewam bikero do çin bibo. Ganî PDK cade na hîşmendîya xo ra fek vera bido.\nFaşîzmê AKP-MHPyî her ke şino krîzê welatî pîl keno. Gelo heta key îqtîdar janê Korona xo rê bahane bikero? Raştîya a ya ke Têgêrayîşê Azadîye yê Kurdîstanî û Rayberîye aktorê tewr girîngî yê. Pê hemleya ‘Wext Wextê Azadîye yo’ şarî mojna ke ê do na raştîye pîl bikerê. Polîtîkayê se serrî verî ewro zî dewam kenê. Teslîmîyeto ke 29 serrî verî Zîndanê Amedî de ame ferzkerdene ewro zî hetê AKP-MHPyî ra zîndanan de yeno ferzkerdene. Zîndanan de tecrîd yeno caardene, pê kamerayan mahremîyet yeno şiknayene, pêvînayîşê keyeyan yenê goşdarîkerdene, tepişteyan rê cigêrayîşo rût yeno ferzkerdene, pê kerdişanê faşîzanan yeno waştene ke îradeyê tepişteyan bişikîyo.\nTepişteyê nêweşî mergî rê terikîyenê, zîndanan de huqûqê dişmenîye yeno kerdene. Embazê ma Huseyîn Îdîk 26 serrî zîndan de nêame tedawîkerdene û şehîd bi. Apê Dedoyo 83 serre 25 serrî yo zîndanan de nêweşîyanê giranan ra nêeşkeno erdî ra şoro la bi bahaneya ‘beno ke biremo’ vera nêdîyeno. Medyaya neteweyî dayîke Meryema 80 serre, nobeta Keyeyê Şenyaşarî, betalkerdişê Peymana Îstanbulî nêmojnena. No ters raştîya AKP-MHPyî ya faşîst a.\nPartîya ma û bawerîya şarê ma, tewirê înan pêro polîtîkayanê gemarinan pûç kenê. Ruhê 14ê Temmuze rêxistinîye û qerardarîya partîye pîl keno û pê îradeyî serfîraz keno. Pê Darbeya 12ê Êlule xoverdayîşê embaze Sakîne Cansiz a kerda Rozaya Sûre. Bi hawayêkê geşî derbazbîyayîşê 8ê Adare vîrameyîşê embaz Mazlûmî yo. Rixmê jan û qedexeyî bi hawayêkê geşî derbazbîyayîşê Newroza 2021î netîceya îradeyê Çaran o. Çalakîyê milîyanî, karakterê xoverdayîşî û raştîya PKKyî ruhê 14ê Temmuza 2021î yo. Grevê vêşanîye yo le 27ê teşrîna peyêne ya 2020î de dest pêkerd, heta ke tecrîdê vera Rayberîye wedarîyo û o azad bo do dewam bikero. 14ê Temmuza 2021î ra dima serrgêra Zoverdayîşê Rojeyê Mergî yê Pîlî de çalakîya ma ya 5 rojan do bivurîya 15 rojan.\nSere de xoverdayîşê Rayberê ma pêro embazanê xo yê ke zîndanan de xo ver danê selam kenê. Na roja ma ya rûmetî de ma Xoverdayîşê Zîndanî yê Pîlî yê 14ê Temmuze pê hûrmet û perwerî selam kenê. Ma sond wanenê ke têkoşînî geş bikerê, ma venga şarê xo, ê kesanê xo xo rê vanê merdimî û na cografyaya zulm û tecrîdî de ciwîyenê danê ke dormeyê têkoşînê heqdarî de kom bibê. Tek rayîrê serfîrazîye xoverdayîş o. Serkewtiş ê embaz û şaranê xoverdayoxan o.” Çime: Anf\nNaveroka berêKonya de hêrişo nîjadperest: Ma do kurdan nedê ciwîyayene\nNaveroka ya piştî vêHDPyê Dêrsimî derheqê Festîvala Munzurî de eşkerayîye da\nNaveroka berêGera Erdogan a Amedê û sefaleta bazirganên dînî yên kurd\nNaveroka ya piştî vêMehmet Emîn Ozkan dê mehekê di bin çavdêriyê de bimîne
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Projeyê texrîbatê Çimeyanê Munzurî ame protestokerdene\nDEDEFî Kadikoy de çalakîyêke kerde û îfade kerd ke ê do nêverdê binê nameyê projeyê peyzajî de Çimeyê Munzurî bêrê texrîbkerdene û talankerdene.\nFederasyonê Komeleyanê Dêrsimî (DEDEF) qezaya Kadikoyî ya Îstanbulî de bi çalakîyêke talanê Çimeyanê Munzurî protesto kerd. Hemwelatî û sîyasetmedarî zî tewrê çalakîye bîyî. Çalakîye de pankarta bi nuşteyê 'Dest mede Munzur' ameye akerdene. Hemwelatîyan vera sloganê sey 'Munzur do azad bihêriko', 'Sermaye wa Munzurî ra def be' vatî.\nÇalakîye de endama DEDEFî Hulya Guntaş eşkerayîye wende. Hulya Guntaş viste vîrî ke Çimeyê Munzurî hem warê SÎTî yê hem zî seba elewîyan fîraz ê. Hulya Guntaş pare kerd ke caardişê nê projeyî hêrişê vera kultur, bawerî û vîrê elewîyan o. Hulya Guntaş îfade kerd ke mudaxeleyê vera Çimeyanê Munzurî nêno qebulkerdene û ê do nêverdê ke binê nameyê projeyê peyzajî de Çimeyê Munzurî bêrê texrîbkerdene û talankerdene.\nHulya Guntaş vat: ''Ganî Çimeyan de tabelaya bi nuşteyê 'Warê SÎTî' bêra dardekerdene, rîtuelê bawerîye ra berî Çimeyê Munzurî bêrê padayene. Ganî awanîyê sey tuwaletan cayê tewr raştî de bêrê viraştene. Ganî xoza bêra pawitene. Ganî çopê tay dewan Çimeyan ra bêrê vetene û awanîyê kahanî bêrê wedaritene.''\nEşkerayîye ra dima vilawekî ameyî vilakerdene.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Barzanî: Wextê xoserîye ame - Dersiminfo.com\nKeyepel Aktuel Barzanî: Wextê xoserîye ame\nBarzanî: Wextê xoserîye ame\nSerekê Herêma Kurdîstanî Mesûd Barzanî 20 deqayî bi wezîrê karanê teberî yê DYA John Kerry de ame têlewe ke îstîqbalê Îraqî ser o qisey bikerê. Melumatan ra gore Barzanî da zanayene ke nika Îraq de rastîya newîye esta: kurdî xoserîye wazenê.\nEslê xo de Kerry ame Hewlêr ke kurdan seba awankerdişê hukmatêde newe yê Îraqî îkna bikero, seba ke welat binê tehdîdê DÎÎŞ de hurdî-hurdî parçe beno. Cewabê Barzanî o bî ke êdî sîyaseto kan vurîya, va ke “Nika ma bi rastîyêda newîye, Îraqo newe de têrî yîme.”\nHerçiqas ke hukmatê Herêma Kurdîstanî ricaya DYA ke kurdî bibê beşdarê hukmatê neweyî yê Bexdadî, red nêkerd, Barzanî da zanayene ke gerek no goreyê şertanê kurdan peyda bibo. Çi esto ke serekwezîrê Îraqî Nurî Al-Malîkî vurnayîşê hukmatî rê xeyrwaz nêasa. Zîyaretê Kerry Herêma Kurdîstanî de musneno ke îstîqbalê Îraqî de qisaya kurdan giran a. Keyepelê serekîya Herême ra gore, kurdan DYA ra va ke ê êdî Bexdad rê vileyê xo çewt nêkenê.\nPDK ra qederî wezîrê partîyanê YNK û Gorranî kî bi John Kerry kom bîy. Partîyanê başûrî têfek ra da zanayene ke ê duştê terorîzmî de danê pêro, labelê nêwazenê ke beşdarê cengê mezheban ê Îraqî bibê.\nAye ra teber Mesûd Barzanî bi kanalê televîzyonî yê DYA CNN de yew roportaj kerd. Roportajê xo de Barzanî va ke seba kurdan nika wext wextê tayînkerdişê qederê xo yo. Barzanî: “Nê serebûtanê peyênan ra dime wext ame ke Îraq de kurd qederê xo bi xo tayîn bikerê. Ma do goreyê waştiş û qerarê şarê xo hereket bikerîme.” Derheqê rewşa Kerkûkî de kî Barzanî da zanayene ke “Kerkûk no taw binê kontrolê artêşa kurdan der o, çike tarîx de şaristan hertim kurd bî. Gerek no derheq de netîceyê referandumî bêro qebul kerdene.”\nNuşteyo peyênDi rojan de 785 kurdî cêray ra Kurdîstanê Rojawanî\nNuşteyo verênDuştê awbendan de rêzila însanan
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Sermayegozaro namdar Soros zerrnê xo roşeno - Dersiminfo.com\nKeyepel Ekonomî Sermayegozaro namdar Soros zerrnê xo roşeno\nSermayegozaro namdar Soros zerrnê xo roşeno\nSerra 2010 de sermayegozarê namdarî George Sorosî daybî zanayene ke zerrn herîneno. O wext ra heta nika fîyatê zerrnî bî diqat. Rojnameyê ekonomî yê Amerîka nika xebere neşr kenê ke Soros no taw zerrnê xo roşeno. Sermayegozarê bînanê namdarî jê (sey) Barry Rosensteîn û Paul Touradjî kî xo zerrn ra oncenê (ancenê) peyser. Para zerrnê Sorosî peynîya 201o de 774 mîlyon Dollarî bîye, na hûmare no taw 6 mîlyon a, yanî Sorosî depoyê xo ra 768 Dollarî zerrn vet.\n1968 de Sorosî hevalê xo Jîm Rogersî ra pîya fonê “Quantum”î herînaybî û no fon mabênê 20 serran de erja xo 4 mîlyon Dollarî ra kerda 15 mîlyar Dollarî. Roja 16.09.1992 de kî Sorosî bi spekulasyonê xo duştê Sterlînî de dovîzê Brîtanya ardîbî war, a roje jê (sey) “Çarşema Sîyaye” kota tarîx. Sorosî bawer kerdîbî ke erja Sterlînî o wext zêde bîye, no rî ra gerek rja xo vîndî bikerdêne. Soros rast vejîya, Îngilîstan kî mecbur mend bî ke juyîya (yewîya) pereyî ya Ewropa ra bivejîyo. Sorosî ju (yew) peşewe de 1,4 mîlyar Dollarî qezenc kerdîbî.\nCoka barê qisayê Sorosî dinyaya fînansî de giran o. Sorosî ke dovîz, îndeks û erja asinan ser o qisey keno, bala borsakaran anceno (onceno).\nGeorge Soros yahudîyê Macarîstanî yo. Çêyê (keyeyê) xo nazîyan ra zaf zulm dî. Serra 1947 de rema ame Londra, Sorosî ua (uza) ekonomî wend. Dima şî New York û heta nika borsa de gureyeno. Sorosî ra gore gerek merdim (mordem) heyat de pasîf memano, vano rîzîkokotiş çîyêde rind o. Sorso 12. tebaxe de bî 81 serrî. Seba ke xo kokim vîneno, Soros wazeno xo karê borsa û fonan ra bianco (bionco) û êndî tena pereyê çêyê (keyeyê) xo îdare bikero. Nê 26 mîlyar Dollarî ra 25 mîlyarî yê Sorosî yê.\nNuşteyo peyênHûmara 11. ya NewePelî vejîya\nNuşteyo verênDêrsim de protestoyê rojnameyê Yenî Şafakî
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
No roşan de fekî nêbenî şîrîn 20 Tebax 2018 Duşem\nMerdim Amed ser o şêro bes o. Cayêko sey Sûrî de tu tîcaretêk nêbeno. Binê ê dêsanê hezaran serran de qelbê tîcaretê Amedî nimite yo. Çunkî Sûr şaristano en kanî yo û her tim tîcaret Sûrî ser o virazîyayo. Helbet wexto ke merdim behsê Sûrî bikero tena krîz nêno vîrê merdimî. Şero ke Sûr de qewimya û bi talanê dewlete qedîya tesîrêko pîl Sûrî ser o kerdo. Naye xura paşta Sûrî şikita û krîzo nikayîn zî Sûrî binî ra qedîneno. Esnafê sûka eşêfçîyan behsê verînan kenî; ‘Serê sibayî ra heta nimajê şanî tîya dekerde bi. Hela hela roşanan de tîya bîyêne pirrî merdim û kes nêeşkayêne sûke de gamêk bierzo. La ê rojî qedîyayî. Di serrî yo ke tîya de bereketêk çin o. No krîzo peyêne zî ma binî ra qedînayo. No roşan de fekê ma nêbeno şîrîn.’ Nê vatişî xura rewşa esnafê sûka eşêfçîyan mojnenî ma. Tabî sûkanê bînan de zî rewşe cîya nîya. Çarşîya(Sûka) Şewitî zî ê sûkan ra yew a. Sûkêka qedîm a û heme kesî na sûke baş zanî. Çend serre verê cu tîya zî sey cayanê bînan zaf qelebalix bi. Esnafê na sûke vanê ke ‘Roşananê verênan de ma seba nanwerdişî wext nêdîyêne. Nika ma tîya de ronişte yî û heta şanî ma nêeşkenî kincêk biroşî.’ Esnafî mîyanê na rewşe de do se bikî çew nêzano, ê zî nêzanî... La krîzo nikayîn ver şar nêeftereno destê xo bierzo cebê xo… Rewşêka winasî de ne şar ne zî esnaf nêeşkenî xo bileqînî û tîcaretêk bikerî. Rewşa esnafî orte de ya û hayê dewlete zî pê esta la bizanayîş heme bar erzîyeno şar û esnafî ser o…
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Dayîkê ke Adana de yê: Ganî tecrîd bêro wedaritene ● Rojname Kurdish News Search Engine\nDayîkê ke Adana de yê: Ganî tecrîd bêro wedaritene\nANF - 2019-05-14 16:11\nAdana de dayîkê tepişteyan vejîyayî wareyan û bale ante serê grevê vêşanîye yê vera tecrîdî. ...\nTepişteyê ke grevê vêşanîye de yê erzenê hucreyanê yewkesîyan\nANF - 2019-05-21 10:37\nMesût Yaşasino ke hemverê tecrîdî de grevê vêşanîye de yo, hucreya yewkesîye de çalakîya xo domneno. Pîyê ê Mahsûn Yaşasinî bale ante serê halê weşîya lajê xo û veng da. ...\nHunermendê NÇM’yî: Wa tecrîd bêro wedaritene!\nANF - 2019-05-20 16:19\nHunermendanê NÇM’yî bale ante serê grevê vêşanîye û rojeyê mergî û da zanayene ke ê watişanê xoverdayoxan ra wayîr vejîyenê. ...\nHatîmogûllari: Ganî hendî çareserîyêka rastekêne bêro peydakerdene\nANF - 2019-05-20 09:08\nParlamentera HDP’yî ya Edeneyî Tulay Hatîmogûllari vat vero ke zîndanan de merdimî cuya xo vînî bikerê ganî hendî çareserîyêka rastekêne bêro peydakerdene û vat, “Ma pawenê ke bê ke netîceyêko nebaş vejîyo werte, gamî bêrê eştene.” ...\nMaye Soylere: Ganî tecrîd vatiş de nê, bi pratîk wedarîyo!\nANF - 2019-05-18 11:27\nMaya tepişteya siyasiye Ozlem Soylera ke 16’ê Kanûne 2018 ra nata Zîndanê Gebze de hemverê tecrîdî de grev de ya Hatîce Soylere waşt ke tecrîd bi vatiş nê, bi pratîk bêro wedartene. ...\n4 bajaran de çalakîyê paştdayîşê grevê vêşanîye û rojeyê mergî\nANF - 2019-05-18 09:31\nSemedê baleantişê serê grevê vêşanîye û rojeyê mergî yê ke vera tecrîdê serê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî yenê viraştene, Ewropa de çalakîyî dewam kenê. ...\nOlûç: Babeta tecrîdî de ganî mûxalefet bicesaret o\nANF - 2019-05-13 13:05\nSerekwekîlê Gruba HDP'yî Saruhan Olûçî mûxalefetî ra vat, “Gelo xeylî bi şima zor o ke şima vajê, ‘Ganî Ocalan bieşko avûkatanê xo reyde pêvînayîşan virazo, ganî huqûq bêro caardene’.” ...\nANF - 2019-05-13 12:02\nCinîyê Kurdan ê ke Armenîstan de ciwîyenê, tecrîd şermezar kerd û xoverdayîş silam kerd. ...\nTersê Walîtîya Sêrtî yê ‘Grevê vêşanîye’\nANF - 2019-05-11 14:41\nWalîtîya Sêrtî da zanayene çalakîyê ke bale ancenê serê grevê vêşanîye ‘qedexe’ kerdê. ...\nDayîkê girewteyan: Rengê hesiranê dayîkan cîya nîyê\nANF - 2019-05-11 10:29\nKeyeyê ke domanê înan grevê vêşanîye de yê, vat, “Roja dayîkan de xelata tewr başe domanê ma yê. Eke tecrîd nêwedarîyo, cenazeyê domananê ma do hepisxaneyan ra bivejîyê.” ...\nDêrsim de paştdayîşê grevê vêşanîye dewam keno\nANF - 2019-05-10 09:34\nDêrsim de çalakîya paştdayîşî ya ke semedê baleantişê serê grevê vêşanîye hetê rêxistina HDP’yî ra yena viraştene vizêr roja çarine de dewam kerde. ...\nFrankfurt de cinîyî vera tecrîdî vejîyayî wareyan\nANF - 2019-05-09 13:06\nFrankfurt de cinîyî vejîyayî wareyan û bale ante serê tecrîdî û grevê vêşanîye. ...\nWezîr Annen: Ganî tecrîd bêro wedartene\nANF - 2019-05-09 09:39\nHeyetê HDP’yî yê bi serekîya hemsereka HDP’yî Pervîn Bûldane vizêr paytext Berlîn de Wezîrê Dewlete yê Almanî Niels Annen de dir ame têhet. Annenî vat ke dewleta Tirkî ganî tecrîd wedaro. ...\nHerêm Mehmûd: Heta wedartişê tecrîdî do xoverdayîşê ma dewam bikero\nANF - 2019-05-09 08:40\nHerêm Mehmûdo ke 24’ê Sibate ra nata Kelarê Başûrê Kurdistanî de semedê wedartişê tecrîdê serê Ocalanî gervê vêşanîye bêdem-bêagêrayîşî de yo vano ke keta wedartişê tecrîdî xoverdayîşê înan do bêro domnayene. ...\n‘Rojeyê mergî fermanê berzkerdişê xoverdayîşî yo’\nANF - 2019-05-08 11:29\nFermandaranê HPG’yî ra Rohat Amedî vat ke rojeyê mergî yê hemverê tecrîdî seba înan fermanê xurtkerdişê xoverdayîşî yo û vat, “Bi nameyê HPG’yî ma do zî na çarçewaye de tê bigêrê.” ...\nStenbol de seba grevê vêşanîye çalakîya meşaleyine\nANF - 2019-05-06 08:45\nRêxistina HDP’yî ya Stenbolî seba ke bale binaco serê grevê vêşanîye çalakîya meşaleyine organîze kerde. ...\nParîs de seba grevê vêşanîye çalakîya bêîtaatîya sivîle\nANF - 2019-05-04 10:29\nPaytextê Fransa Parîs de ciwanan ê Kurdan seba ke bale biance serê grevê vêşanîye banê France Télévisionî de çalakîya bêîtaatîya sivîle viraşte. ...\nNewport û Reîms de çalakîyê paştdayîşê grevê vêşanîye\nANF - 2019-04-20 10:47\nBarajê Reîmsî yê Fransa de Kurdistanijan bi çalakîyêk bale ante serê grevê vêşanîye. Galler de zî bi tewrbîyayîşê 50 kesan grevê vêşanîye yê yew roje ame viraştene. ...\nStenbol de çalakîyê paştdayîşê grevê vêşanîye\nANF - 2019-04-15 08:28\n39 qezayanê Stenbolî de heman wextî de semedê baleantişê serê grevê vêşanîye yê vera tecrîdê serê Ocalanî çalakîyê meşaleyin ameyî viraştene. ...\nSep 15 (462 news)
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
MERAQDARÎYA NAMEYÊ XWU\n23 Adare 2015 Dişeme 21:11\nEz nêzana metnê orîjînal, yanî çapa 1899î yê Mewlidê Kirdî sewbîna kamî het esta la yew nusxe ha mi het. Yew embazê kurmancî ke ez nêwazena bê destûr nameyê ey tîya binusî arşîvêk ra peyda kerdbi.\nGama ke no metn kewt destê mi, xebera mi çin bî ke kesî transkrîbe kerdo. Coka mi dest pêkerd, hêdî-hêdî metno orîjînal transkrîbe kerd. Axir badê pey, mi no metn CD de wend. Weşanxaneyê Nûbiharî 2013 de weşana. La verê cû mi înternet de vila kerdbi, coka her kes pêhesîyabi. Dima mi înternet ra sîl kerd.\nTîya ra panc serrî verê cû, rojêk mudîrê kulturî yê Beledîyeya Sûrî ya Dîyarbekirî mi geyra va “Eke ti bêrî heta beledîye, ma memnun benê.” Ez werişta şîya.\nMudîrê kulturî yê Beledîyeya Sûrî va “Yew mela esto, encumenê beledîyeya ma yo, ey behsê to kerd.”\nMi o merdim şinasna. Ez wina kilmek vajî. O zî kird o. Melatî ra teqawut bîyo.\nMudirê kulturî va “Melayî ma ra va ke to Mewlidê Kirdî yê Ehmedê Xasî transkrîbe kerdo. Ti nê metnî bide, ma çap bikin.” Mi va “Beno. La ez vana, ma Hezan de, camî de yew mewlid bidin. Wa yew-di kesî nê mewlidî biwanê. Ma di kameramananê profesyonelan zî xwu reyde biberin. Wa wendişê mewlidî biancê kamera. Ma CD û mewlid pîya çap bikin. Meşte-bîro wa bêro zanayîş ke mewlid çi yo, senî wanîyeno, senî dîyeno...”\nMudirî va “Zaf mesref şino?” Mi va “Ez bawer nêkena zaf şiro. Şima yew mînîbusa beledîye texsîs bikerê, di kameramanan kîra bikerê, temam o. Ma tayê meywe, loqum û biskuwîtan zî benê. Uca dewijî hetê ma kenê.”\nAxir ma wina prensîben pê kerd. Mudirî va “Ez îdareyê beledîye ra vana. Ma dima xebere danê to.” Mi xatir waşt, ez ameya.\nKewt hela şanî, Mela bi telefon mi geyra, va “Ti şî beledîye?” Mi va “Belê seyda.”\nBellî bi ke xebera ey mesela ra estbî. Va “Şima se kerd?” Mi va “Seyda, mudirê kulturî yê beledîye va, Mewlidê Kirdî bide, ma çap kenê.” Melayî va “To va se?” Mi va “Mi vato temam.” Melayî va “Eke o mewlid çap bibo, biewnî, gereka nameyê mi zî ser o binusîyo ha!”\nEz xo rê wina şaş menda. Badê, bineyke heşê mi ame sereyê mi. Mi va “Seyda, Mewlidê Kirdî, kitabê Ehmedê Xasî yo. Eke kitab newe ra çap bibo, nameyê ey sey nuştox ser o nusîyeno. Metnê orîjînal yê Mewlidê Kirdî ha mi het. Ez epey ser o xebitîyaya, mi alfabeya erebkî ra transkrîbe kerdo. Gama ke çap bibo, qismê kunye de tena sey transkrîbekerdox nameyê mi zî nusîyeno. Keso ke qapax virazo, keso ke mîzanpaj bikero, nameyê înan zî nusîyeno. Seba ke Beledîyeya Sûrî ya Dîyarbekirî çap kena, coka nameyê beledîye zî ser o nusîyeno. Ma vajin ke nameyê to zî ser o binusîyo, do bi çi sifetî ser o binusîyo?”\nMelayî wet ra cewab da va “Eyla mi xebere nêdaya Beledîyeya Sûrî? Ez ha to rê telefon nêkena? Wilay nameyê mi ser o nênusîyo, ez nêverdena beledîye çap bikero!” Mi va “Ti zanî! Beledîye çap kena yan nêkena, bi keyfê xo ya. Eke yew keda to, yew karê to nê kitabî de çin bo, nameyê to ser o binusîyo weş nîyo…”\nMi seydayî ra xatir waşt, telefon girewt.\nEz epey wext paweyê beledîye menda la kes mi nêgeyra. Tu xebere înan ra nêvejîya.\nÇend serrî mîyan ra şî. Rojêk mi mudirê kulturî yê beledîye dî. Mi va, “Qey şima mewlid çap nêkerd?” Va “Melayî va, Roşan poşman bîyo, mewlid nêdano.” Fekê mi akerde mend. Heşê mi vindert.\nHema zî heş nêameyo sereyê mi!...\nMılla Cımhayo Babıj\nRıyê hına merdıman ra ma peyni mendım. Wa o merdım şıro namê xu jew sıyer sero bınûşo. Şew û roj bewno cı. Merdımî wazeni bê ked û bê zehmet bêrê sınasnayen. Tı hendı zehmet bancı wa namê ey zî cı sero bo! Hendı bollıxey kotîdı esta! Bol selamî.\n26 Adare 2015 Panşeme 16:00
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
R A D I O Z A Z A\nAsireti Klam u Qêyde Ma Pelga Vêrenê Sanik Zonê Made Namey\nRadio Zaza ZAZAU DE QESÊ KHALIK U PHIRIKU Erzincan Köyleri Dersim Köyleri\nGORGEÇINE, MAR U DARA DESTEKINE\nSANIKA NUKU (NUKI)\nM İ R C A N\nSanýka Muzur Bavayi Sere\nSANIKA MUZUR BAVAYÝ\nMunzur Baba Efsanesi Üzerine\nMUNZUR BABA EFSANESÝ *\nRoce Jü gorgeçine sona sere jü dare dI nisena ro u baslI wendene kena. Hêni wanena ki qe pers meki rê ! Dorme de dIsmenê xo estê çinnê, xo virra kena. A sIrI dI bInê dara dI marI dI $ia beno. Mar hên guman keno kI jü sefkan nowu hatê ninu ser yeno. Baxo xodI teqet nêvineno yaki nê$ikino bIveciyo serê dare, xeberê gorgeçine dero. Dara destekIna kI (sarmI$Ik agaci) puru$iya dare rê, cêreno aê verro, vano:\nWaê, a gorgeçine rê vace, venci xu bIbIrno. Xo virra mekI ro kI, sefkani boyna na dormê dI fetelinê! Dara destekIne, mIrê çI!. vana bIrnena.\nGorgeçine ninanra bêxeber honay wanena. Herqe$i zor kena. Venci (vengi) xo suxi kena berc. FIqara mI gorgeçine! A roce çêfê xo amo çIko, fIndetene nêzana suxi wanena. Hama mar guman keno kI, ra$ti sefkanê na dorme dI fetelino. Çerexino, yeno ancia cêreno dara destekIne verro, vano:\nSe beno, xeberê na gorgeçina bêaqIlê de ! Na nejdi dI jü sefkanê fetelino. Baduna bena qIrbanê venci xo!\nAhuuu, mIra çI wazena? MIrê çI gorgeçine ra, mIrê çI sefkani ra! Se kenê bIkIrê vana bIrnena. Sefkan suxi beno nêjdi. Gorgeçine gewlê venci xo biya, wendena xora pêyser nêmana. Mar defa pêyInê xo çarneno dara destekIne, cêreno verro. Vano:\nNIka deqeêna sefkan yeno naca. Gorgeçine rê vace herbi naca ra dürr bo! Deê, merdena gorgeçine êynê dara destekIne dI niyo! Anciay a qarina vana:\nTore vano kI se beno bIbo,mIre lazIm niyo. Venci xo bIberne! MI reet bIverde!\nMar êndi omIdê xo bIrneno. Sefkan tufanci xo keno berc, nano gorgeçine ra. Endi çiyo kI bIbo, biyo! Gorgeçine zê pelci dare, yene bInê. Sefkan ama bInê dare dI serkerd, wa$t kI gorgeçine biciro. Na sIrI dI, qurna dare dI mari vineno. Sans naê rê vanê, bê jü kemera, dI theyru purudayne naê rê vanê vano, nafay tufanci xo hatê mari ser kono derg. Mari uca dI çiseno! Ewro, qIsmet ma zaf veciya, xonça ma xeyli wes bena vano, bê hewesa gorgeçine ceno keno zerê çante xo. Mari kI cêno puru$neno vIle xore, erceno hermanê xo ser. Hama mar deê ver ra, deê pêy ra sImotino ra yeno cêr. Sefkan sekeno sa, nê$içino mari biciyo bero. DusmIs beno, dermê xodI sêrkeno. NasIre dI, çIme xo gIno dara destekIne. Na kara mI vinena vano. Karia xo veceno, dara destekIne bIrneno. Bê naa, mari rInd gIredano. Mari cêno xo dest, kono raê. Dara destekIne, cereme ri$ayna xo bê merdene ante, sefkani kI bê hewesa qotmIb$i, $i çê xo.\nNa sanIke hênI zano, jüyo kI vano maro kI dêmisê mI nêbeno, hazar serre wes u war bouo kI riye dinadI her çirê mIre çI vano u qarIse thabay nê beno, inanne dersI da hewlê musnena.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Kurdanê Îsraîlî ra protestoyê Tirkîya - Dersiminfo.com\nKeyepel Aktuel Kurdanê Îsraîlî ra protestoyê Tirkîya\nKurdanê Îsraîlî ra protestoyê Tirkîya\nRoja 08.07.2010 de hîrê sey kurdanê Îsraîlî şaristanê Tel Avîvî de verê dayîreyê sersefirîya Tirkîya amey pêser û dewleta Tirkîya protesto kerd. Xeylê cêncî pêserameyîş de di saetî pankart û parolayî sey (jê) “Terorîst Tirkîya ozrê xo biwaze”, “Tirkîya de qirkerdişê kurdan rê êndî bes o”, “Kurdîstan welatê ma yo” hewa nay.\nXeylê alayê Kurdîstanî destan de bîy, tayê qiseykerdoxan qeseyanê xo de va ke, “Êndî dinya na bêvengîya xo vera qirkerdişê şarê kurdan bibirno. Şarê kurdan hezar serran ra zêde Mezopotamya de ciwînê û nika koleyîya Tirkîya, Surîye ya kî Îran nêkenê.” Qeseyan de bî eşkera ke gerek ke Îsraîl û şarê kurdan bêrê têlewe û dewleta Îsraîl meseleya kurdan ser o baldar be.\nDeyrîbaza kurde Hadassa Yeşurun qeseyê xoyê kilmî de va, “Dewleta tirke Kurdîstan de teror keno, kurdan kena vêşan, la şarê bînî rê ardim kena.”\nKurdanê Îsraîlî ra Yehudot Kurdistan (יהדות כורדיסתאן), yanî “yahudîyê Kurdîstanî” vajîno. Îsraîl de 160.000 ra zêde kurdî estê. Nînan ra zaf namdar kî yahudî Yîtzhak Mordechaî yo. Mordechaî generalo kan ê ordîya Îsraîlî yo.\nNuşteyo peyênXebatêka Rûmetin û Erjayine – Mehmud Nêşite\nNuşteyo verênKupa: Almanya cayo hîrêyin xo rê girewt\nQayûmî Sêrt de kitabxaneyê Celadet Bedirxanî rizna
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Sancar: Adresa çareserî Îmrali yo\nSancar: Adresa çareserî Îmrali yo\nParlamenterê HDP’yî Mîthat Sancarî vat netîceyê polîtîkayanê şerî yê îqtîdarî de serê Rayberê Şarê Kurdî Ocalanî de tecrîd yeno bicaardene û vat tecrîd hemverê aşitî û demokrasîyî de fînîyayo dewre.\nThursday, 14 Mar 2019, 10:01\nSeba ke tecrîdê serê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî biqedîyo grevê vêşanîye yê ke bi serkêşîya Leyla Guvene dest pêkerdîbî dewam kenê. Parlamenterê HDP’yî Mîthat Sancarî derheqê tecrîdê serê Ocalanî de û weçîntişanê cayîyan de ANF’yî rê qisey kerd. Sancarî ard ziwan ke tecrîdê serê Ocalanî aşitîya welatî rê xizmet nêkeno û vat, “Herême de rojdemê her kesî tecrîd o. Bi tecrîdî şer hîna beno xorî, gama ke tecrîd yeno girankerdene polîtîkayê şerî kewenê dewre.\nEke tecrîd raste ra bêro wedaritene do nê erdan rê huzûr, aşitî û yewîye bêro. Şarê ma zî nê vîneno û goreyê nê ercneno. Şarê ma aşitîyêka bianore wazeno. Keso ke do nê erdan rê aşitîye bîyaro zî bewlî yo. Her kes zano ke adresa aşitî, dîyalog û muzakereyî Îmrali yo. Şarî na rastîye bi çimanê xo dîye.”\n‘SERÊ RANTÎ RA WAZENÊ KE XO RÊ HETGÊRAN VIRAZÊ’\nSancarî bale ante ke îttîfaqê hemverê Kurdan ê AKP-MHP’yî her roje keweno prosesêkê neweyî û qiseykerdişê xo wina domna: “AKP û MHP’yî verê cû hemverê Kurdan de bi dizdî şer kerdêne la nika bi hawayêkê eşkerayî şer kenê. AKP-MHP hemverê îradeyê û nasnameyê şarî de polîtîkayan rayra benê. Rîyê nê polîtkayan ra Mêrdîn û xeylî bajaranê bînan de do AKP reyan vînî bikero. No tena reaksîyonêk hemverê AKP-MHP’yî de nêyo. No wayîrvejîyayîşê nasname û îradeyê xo yo.\nWextê weçînitişî de xeylî çîyî serûbin benê. Cayo ke xizmet nêkerdo ûca ra biisrar vanê ke ma xizmet kerdo. No zî sey verê weçînitişî rişwetêk o. Bi rant û bi hetgêrîye wazenê ke şarî sîstemî rê girê bidê. No terz verî zî estbi la nika bi hawayêkê cîyayî no terz reyna fînayo dewre. Serê rantî ra wazenê ke xo rê hetgêran virazê. AKP do goreyê weçînitişanê bînan xeylî cayan de reyan bikero vînî, HDP zî do reyanê xo bikero zêde.”\nMA ŞARÊ XO RA HÊZ GÊNÊ\nSancarî derheqê weçînitişanê cayîyan de qiseykerdişê xo de vat HDP rixmê heme tedayan de bi hawayêkê bihêzî xebatanê xo domneno. Sancarî ard ziwan ke hemverê HDP’yî de her ca de tedayî estê û vat “Mêrdîn şaristananê ke nê tedayî resayê dereceya tewr berze ra yew o. Çend rojî verî ma Qoser de mîtîngêk viraşt û înan roja peyêne de destûrê mîtîngî da. Rixmê heme hêriş û astengkerdişan de şarê Qoserî ver bi cayê mîtîngî herekîya.\nMa dewrêkê zaf zorî ra ravêrenê labelê HDP tim rastê hêrişanê winayênan ameyo. Hêrsê şarî yê hemverê nê hêrişan do xo 31’ê Adare de sindoqan de ramojno. Se beno wa bibo ma do îradeyê xo ra tawîz nêdê. Xeylî xebatkarê ma ameyî destbendkerdene û tepiştene. Embazê ma çiqas bêrê tepiştene zî do cayê înan veng nêmano. Hemverê nê wayîrvejîyayîşî de mesuldarîya ke kewena doşanê ma ser bena zêde. Ma zî bi nê hawayî şarê xo ra hêz gênê.”
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
MUB bu buyono dıfrısle bu duxrono du sayfo komır ktılbina hşowo ma hayle dkımdawmi u qolğenso calu cameydan – SyriacPress Syriac\nU mawtbo Umthoyo d’Bethnahrin bu buyono dıfrısle bu duxrono du sayfo komır ktılbina hşowo ma hayle dkımdawmi u qtolğenzo calu cameydan.\nMUB bu buyoneyde ebe u zuhoro cala hfitwotho du sayfo dımşarewolın bi şato da na’1994, mawdacleste du nişathe dmitaşmıc u sayfo lı brithowe.\nU buyuono dıgtocın rişoyto dıgtılbina hşowo ma hayle dıkmdawmi u sayfo komır bu ağuno dkobina bi rişonutho du Mawtbo Umthoyo d’Bethnahrin dkıtyo li hiyoyuthaydan u xıd camo dfayşina cali rağlo, kmaydina asas lruhayna dmaqımina u camaydan li rağlo leşan du qtolğenso da 1915 u dmahkenale lı britho. Mi şato dan 1994 mşare ba hfitwotho du duxrono du Sayfo, wa hfitwothani mbarbızi beyn da falqe du camaydan kulle u kımdawmi bşıkıl mtakso bdarğo dşutose emwothoye ulu ray dı britho. Midıd i Mamlaxtho da Othmanoye wa mıthcadronayda a caşıryotho Kurdoye wa hayle hrene, leşan dqışci u camaydan mu makthabzabno beyn da ışne 1914 u 1925 sımme qtolğenso acle. Bu zabno du qtolğensano mahıtwo nişo a came Mşihoye d’Bethnahrin u d’Anatolya dmıqşoci mu makthabzabno.\nU buyono dkımdawım dıg mahke 500 alfo mu cameydan, zıd me malyun d’Armınoye u hol 400 alfo Yawnoye – Pontusoye qtili bı barbıroyutho. Bıthır mu qtolğensano a hayle hakome leşan dlohın i mdinoyutho dı xlıqle u camaydan bı Bethnahrin maşe siyase du shofo, du tenkiro udu tefşiro. U haşo rabo wi trawma dcayışla u camaydan nqili me doro l’doro, wa sayome du qtolğenso leşan dmankıri i şrolutho u dmatcalla maşelın darbone di propaganda du teşiğo du meho.\nU buyono komır Xıd Mawtbo Umthoyo d’Bethnahrin mqabıl du qento rabano u mqabıl di tahrazto du qşoco, mi nfıqtaydan mşare b’ağuno b’fusqono kamilo. Bıthır ma hfitwotho dsımlan adyawma ba casrowat athrawotho k’mawdın bu qtolğenso dan 1915. Bu siqumo d’24 Nison 2021 u rişono d’Amerika Joe Biden dmawdele bu gunho noşoyo dsim ban 1915 xıd qtolğenso, netije du ağuno dhuwwe a came Mşihoye d’Bethnahrin Anatolya‘yo, Me gabo hreno kmaczımina a came d’Turkiya l’ağuno mıştawtıfo leşan dmıhkomi a hawbe di noşutho dcişi bi coğrafya du Madınho Mıscoyo. Klozım dmidıc, u teqbilo di demoqratoyutho, di hirutho udu şlomo kılzamla mıthcadronutho rabtho. Ba qtolğense laybe dhowe huquq u zıhniye d’şafıc zabno acle. Almanya mawdela bu qtolğenso dsımla beyn da ışne 1904 u 1911 bu athro d’Namibya dkıtyo b’Afriqya, u mahrawla a teoriye kulle dkito bi sbuthathe. A hayle hakome d’Turkiya wa tuhmonoye dıkmaydi u huquq du qtolğenso bıthır ma 1948 law fayışlın arcoyutho. U qtolğenso dan 1915 i hiyoyutho du camaydanyo. U qtolğenso dan 1915 hawbo di noşuthoyo dsim b’nişo siyasi. Leşan du medano u qdomo şariro dkulle a parlamentowiye wa folitiqore dobın fusqono calu trajedi dciş. B’iqoro kmathkırina a sohde du qtolğenso du Sayfo bu yawmo şatonoyo da 106 ışneyde. Xıd Mawtbo Umthoyo d’Bethnahrin ksaymina qroyto la falqe du camaydan kulle bı britho kula dsaymi hfitwotho leşan dmathkıri u qtolğenso dan 1915, dnıfqi moro li hiyoyuthaththe u d’tılbi hşowo ma sayome du qtolğenso. Hol Turkiya dmıctarfo bu qtolğenso dan 1915 u ağunaydan gıdımdawım bkul duktho dı britho.\nPrevious article USUP mtayable hfitutho catırto u ruşmoyto bi cohnutho du Sayfo\nNext article A şutose d’MUB mtayabe u duxrono du Sayfo da 1915 bu athro d’Hollanda
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
“Domanî seba perwerdeyî serdê zimistanî de vejîyenê serê koyan!”\n13:2526 Sibat 2021\nDewêka Azarpêrtî de seba ke înternet nêanceno 50 wendekarî her roje serdê zimistanî de qasê 2 kîlometreyan rayîrî ra şinê û vejîyenê serê koyan.\nDewa Çêrmeyê Karêrî ya qezaya Azarpêrtî ya Çewlîgî de seba ke înternet nêanceno wendekarî heqê perwerdeyî ra mehrum manenê. Tewr tay 50 wendekarî her roje qasê 2 kîlometreyan rayîrî ra şinê û vejîyenê serê koyan.\nDewijî wazenê ke îstasyonê bazî yo ke se ra 90ê ci virazîyabi wa cade xizmet bido.\nMuxtarê dewe Nurettîn Tuzî ke medyaya cayîyî rê qisey kerd wina qala mesele kerde: ''Seba ke îstasyonê bazî virazîyo serra 2017 de xebatî dîyayî destpêkerdene û se ra 90ê bazî ame kerdene. Vajîyeno ke ganî têna hacetêk îstasyonî rê lazim o. 4 serrî vîyartî la îstasyon hema aktîf nîyo.''\nTuzî da zanayene ke seba ke bazê 50 metreyînî de roşnî çîn a seba teyarayan zî tehluke yo. Tuzî waşt ke cade meseleyê wendekaran bêrê çareserkerdene.\nTuzî vat: ''Bi taybetî prosesê pandemî de wendekarî binê şert û mercanê zimistanî de neçare manenê ke vejîyê koyan ser.''\nLi Dersimê çalakî û şahî mehek din jî hatin qedexekirin Îstanbul de 11 kesî ameyî destbendkerdene
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Bu sayfa : 2697970 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 2697301 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 2648976 kez ziyaret edilmiştir.\nBu haber : 8892 kez izlenmiştir\nBu sayfa : 2648400 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 1186142 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 2531888 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 2531793 kez ziyaret edilmiştir.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Amarê nuşteyan be Zazaki: 40,108\n25 Çele 2022, Sêşeme\nWikipediyay Zazaki de 40,108 nuştey estê. No proce serbesto, her kes şeno cı kewo, şıma ra theba teleb nêkeno. Şıma zi şenê nuşte vırazê u desteg bıdê Zazaki.\nZıwanê na wikipediya Zazakiyo. Wikipediyay Zazaki serra 2006 (2006)i de biye a u ewro 40,108 nuştey tede estê.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Afram İshaq mahkele u mawtbo du kanton di Qamışlo mışkıl tedbire gıdmoyıd mqabıl da yuqdone – SyriacPress Syriac\nAfram İshaq mahkele u mawtbo du kanton di Qamışlo mışkıl tedbire gıdmoyıd mqabıl da yuqdone\nU mawtbo du kanton di Qamışlo du qlimo di Gozarto d’Bethnahrin d’Suriya, mşarele dmoyıd tedbire meqım mu hsodo da narcotho di zaricutho.\nAtedbirani mbayni bnişo dmisım u sutoro danarcotho ma yuqdone dhawınwo bu qayto dşaficina udhawınwo celtho l’husrone momunoye rabe bu qlimo di Gozarto.\nU rişono zawgoyo du mawtbo du kanton di Qamışlo Afram İshaq bi maqırhonutho dhule lu tboco froso, mawdacle da şutose du mawtbo mbayanlın menyono dı tedbire meqım mu zabno du hsodo, bnişo dmisım u sutoro danarcotho di zaricutho ma yuqdone dhawınwo i şato dşaficina.\nBi maqırhonuthayde İshaq mırle “mşakelan sicotho di mdabronutho qşitho bi mditho di Qamışlo, uba qastrat u ba qıryawotho d’hedora. Kul sictho kmişaklo m’hamşo hadome dımnaqın mu mawtbo du kanton, mi sictho du momuno, ma haylawotho di mşaynutho gawoyto umi karxutho”.\nİshaq mawdacleste da sicothani gıdmabdın afulhonaththe ba yawme dıbqamuthayna, u gıdmahti darmone cala tarafe da darbone gawonoye, bnişo dlıyoce u gelo dkibe d’yoqıd bu qayto. A’sicothani gıdfılhi bi methcadronutho da comure.\nBe bzabno, İshaq mawdacle du mawtbo du kanton di Qamışlo ubi methcadronutho da karxıwotho, gdımfarqi pumpat da maye cala qastrat u qıryawotho, laşan dqıdri dmatfın i nuro.\nCamgabıdathe, İshaq mawdacle du mawtbo du kanton di Qamışlo mnasewole dmamte radoyotho du tetfiyo di nuro mhın athrawotho, elo bi netiçe du ambargo dkito calu qlimo di Gozarto, u mawtbo lıqqadır dmamte a’radoyothani.\nBu qayto dşaficina bi netiçe da yuqdone rabe dhawınwo banarcotho di zaricutho du garbay madınho d’Suriya, 435 alfo u 500 donumat d’arcotho yaqdiwo, u 14 farsufe baynothaye mdinoye u fulhoye mvayacwolın ahayaththe bu zabno dkımnasanwo dmatfanwo i nuro.\nA’yuqdonani dsimiwo bidactho, u nişaththe dmımhewo u momuno di mdabronutho yothoytowe.\nPrevious article Sim muroyo beyn da korale da citotho di marcitho d’Hollanda\nNext article Uqlimo d’Arizona mıctarafle bu Sayfo da 1914
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Estareye Asmen Ma - Hesen Dilawer Dersim - Aram Yayınları\nHesen Dilawer Dersim\tAram Yayınları\nDi ney welati de, nizde se serre yo ke şaro kurd seba kami. Ziwan ü çande xo tekoşineka behempa dano. Di na tekoşine de bi desan hezariy kesan cuwiyeye xo vindi kerd. Geleke jan ü eşey giraniy amey antene. Dayık ü piy be doman, domaniy be daye ü piy mendiy. Reyna di na xoverderi ü tekoşine de, ixanet ü teslimiyeti reyde, lehengi ü fidayitiyey girsiy amey nişandayene. Şaro kurd bi sayeye serreye ney fidai ü cangoriyan, kami ü estbiyişe xo bi dinya ü heme neyarane xo da qebülkerdiş. Nüştox H. Dilawer Dersimi, di na xebata xo de, bi ziwaneko edebi ü herrekyaye çend dem ü keliyey lehengi, fidayiti, eş ü janey ney tarixi, arde ziwan. " Keso ke biwazo ney tarixi fam bikero gere eş ü dece zerriya bi hezaran dayikan, fam bikero" .\nHesen Dilawer Dersim Estareye Asmen Ma Aram Yayınları 9786054986422
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
"Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan" - Dersiminfo.com\nKeyepel Kultur “Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan”\n“Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan”\nNê rojan ez kitabê “Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan”î wanena. Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan nameyê kitabê Halîs Yurtseverî yo. Kitab se û şeştî û heşt rîpel o. Kitab hetê weşanxaneyê J&J ra Dîyarbekir de çap bîyo. Kitab de çarês metnî estê. Babetê nê metnan cîya-cîya yê.\nBabeta verêne Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan a. Kitabî zî nameyê xo sernuşteyê na babete ra girewto. Xora ezo zî rastnuştişê na babete ser o vinderî.\nHetanî nika hîrê kitabê Halîsî weşanîyayê. Kitabo verên “Ez Kamîrê Biberbêne” hetê weşanxaneyê Vengî ra çap bîyo. Kitabo dîyin “Beso” yo. Nê her di kitabî zî yê şîîran ê. Kitabo hîrêyin zî “Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan” o ke bîyo babeta nê nuşteyî. Nê her dî kitabê peyênî, “Beso” û “Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan” zî hetê weşanxaneyê J&J ra çap bîyê.\nHer di kitabê ey ê verênî şîîr ê. Labelê kitabo peyên, yanî Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan de çarês babetî estî. Hema-hema heme babetî zî babetê tarîxî yê. Mi sere de vatbî, ezo tena nê babetan ra babeta Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan ser o vinderî.\ncuya Feyzî Begî ra yew vîrardiş o\nBi kilmî xulasaya Jîyana Fewzî Begê Dewê Kasan: Feyzî Beg qehremanê nê mewzûyî yo. Xora no mewzû zî cuya Feyzî Begî ra yew vîrardiş o (Nameyê kitabî de Fewzî nusîyayo zî, nuştişê metnî de Feyzî nusîyayo. Ezo zî Feyzî binusî). Badê ke Şêx Seîd Efendî tepişîyeno û alaqîyeno, dewlete mintiqa Dara Hênî, Licê, Pasûr û Hênî de dest bi operasyonan kena. Heme dewan socena û qetlîamêko pîl virazena.\nO wext dewlete koyê Lîsî de qerargeh ronana. Dewa Kasan ha a mintiqa de. Badê ke şarê ucayî xebera sotiş û kiştişî gêno, êdî dest bi remayîşî keno. Babê Feyzî Begî, Husên Beg, zî tutanê xo gêno û wazeno şoro Pêçar. Eskerî rayîr de ey tepîşenê û uca de nanê pa kişenê. Eyşe Xanima cinîya Husên Begî, lajê xo Feyzî Begî û hîrê hebî kênanê xo gêna û yena Pêçar. Çend rojan ra dima, seba ke xo rê tay werdî bîyarê, Eyşe Xanime kênaya xo ya pîle Xatune, Feyzî Beg û pa çend dewijanê xo reyna agêrenê yenê dewa xo Kasan.\nDewe de erzaqê ke seba zimistanî nimitê, înan gênê û wazenê agêrê reyna bêrê Pêçar. Agêrayîş de vewre nana pa varena. Puk û xezeb dest pêkeno. Nê puk û xezebî ra Feyzî Beg may û waya xo keno vindî. Feyzî Beg xelesîyeno, labelê maye û kêna xeneqîyenê. Feyzî Beg û her di kênayê qijekî di aşmî dewa Encoze de manenê. Ema înan, Emîna, Licê de mehla Fumî de yew merdimê xo het de ya. Ema înan xebere gêna ke Feyzî Beg û her di kênayî ha yê Encoze de. Badê ke xebere gêna, yena Encoze, nê hîrê tutanê birayê xo gêna û ana Licê xo ver.\nNaye ra dima çend serebûtê bînî zî yenê sereyê Feyzî Begî. Peynî de beno pîl û zewecîyeno. Dima şino eskerîya xo zî keno. Peynîya peynî de serebûtê 1980 de o zî sey kurdanê bînan koç keno yeno Dortyola Hatayî. 1988 de rehmet keno û uca de defn beno.\nNo metn hetêk ra metnêko tarîxî yo. Hetêk ra zî sey otobîyograîfî yo ke derheqê cuya Feyzî Begî de melumatî dano ma. Feyzî Beg çîyo ke dîyo û ciwîyayo, neqlê lajê xo Ekrem Geçgelî keno. Ekrem zî nê vatişan neqlê nuştox Halîs Yurtseverî keno. Nuştox Halîs zî nuseno û çap keno.\nA cografya de zaf serebûtî virazîyayê\nA cografya de sey nê serebûtan zaf serebûtî virazîyayê. Badê dardekerdişê Şêx Seîd Efendîyî, na cografya de şerê kurdan dewam kerdo. Yado, Eminê Mikî, Emê Farî û zaf kesanê bînan na mintiqa de şer kerdo. A cografya de (bêmubalaxa) heme dewî socîyê û qefle-qefle însanî kişîyê.\nSeba ke ez zî a cografya ra ya, ez hem nê tarîxî ra hem zî nê serebûtan ra dûrî nîya. Fekê min û yê na mintiqa zî yew o. Xora ez Dortyola Hatayî de zî vîst serrî menda. Hema-hema ez û Lajê Feyzî Beg Ekrem Geçgelî her roje yewbînan vînenê. Hema zî têkilîya ma dewam kena.\nEkremî na mesela mi ra zî vata û mi het de zî qeydkerdî ya. Mundişê serebûtan de kêmîbîyayîş û zêdebîyayîş esto. Esas, ez wazena ziwanê nê otobîyografîyî ser o vinderî û derheqê rastnuştişê nê metnî ser o fikrê xo pêşkêşê şima bikerî.\nMa zanenê ke rastnuştiş zî yew disîplîn o û zaf dîqetêko pîl wazeno. Mi gore, merdim gerek nê warî de hîna zaf bi disîplîn bo. Rastnuştiş de ma zaf kesî zî xeletî kenê. Labelê xeletî esta, xeletîye zî esta!\nxeletî esta, xeletîye zî esta!\nTîya ra çend serrî verê cû mewzûyê rastnuştişî mîyanê ma de zaf munaqeşe bîyêne. Çunke o wext materyalê rastnuştişî ma dest de çinê bî, yan zî tay bî. La ewro hem nê materyalî zaf ê, hem zî bi wasitaya Unîversîteya Artuklîyî û bi wasitayê bînan rastnuştişê kirdkî ha yo sewîyêka berze de. Eke ma ewro zî rastnuştiş de zaf xeletîyan bikerê, êdî suc beno sucê sistîya ma, beno sucê bêdîqetîya ma!\nNo metn kitab de heştay û yew rîpel o. Ez nêzana her rîpel de çend cumleyî estê, labelê ez eşkena vaja ke hema-hema her cumle de şaşî esta! Şaşî tena nêbena şaşîya nuştoxî. Şaşî çend yê nuştoxî bo, hende zî yê weşanxaneyî ya. No kitab weşanxaneyê J&J de çap bîyo. No weşanxane Dîyarbekir de yo. Weşanxane zafane kitabanê kurmanckî çap keno. Hetanî nika nêzdî se û pancas kitabî çap kerdî. Nê kitaban ra çar kitabî yê kirmanckî yê. Kadroyê înan ê kirmanckî çinî yo. Redaksîyon û edîtorê înan ê kirmanckî çinî yê. Yew metno kirmanckî çi tewir bêro verê destê înan, ê winî danê çape ro. No sedem ra embazê kirmancî yê ke dosyayanê xo danê nê weşanxaneyî, gerek hîna zaf bala xo bidê rastnuştişî.\nMi ke no metn wend, ez zaf kewta ver\nMi ke no metn wend, ez zaf kewta ver. Zerrîya mi bi nê halî zaf veşa! Hetanî ewro seba rastnuştişê kirmanckî zaf xebatî ameyê kerdiş. Zaf kursî abîyê. Zaf kovar û rojnameyî vejîyayê. Zaf kitabê edebî û zaf kitabê gramer û yê rastnuştişî vejîyayê. Çend keyepelî abîyê û hema zî zafê înan ha yê fealîyet de. Labelê, goreyê hende îmkanan çi heyf ke hema zî hende şaşî virazîyaya!\nEz nêwazena nê şaşîyan yew bi yew rêz bikerî. Ez nêeşkena zî! Eke ez yew bi yew şaşîyan binusnî ganî ez zî 60-70 rîpelî binusnî! Mi cor de zî nuşt, hema-hema her cumle de xeletî esta: ronayîşê nuqte û vîrgulan de, nuştişê nameyanê taybetî û yê cinsî de, nuştişê edatan de, nuştişê çekuyanê pabesteyan û sadeyan de, nuştişê prefîks û sufîksan de, sazkerdişê cumleyan de. Zaf bestoxî bi çekuye wa nusîyayê û bestoxî ra dima zî vîrgul ronîyayo. Hetê mûnîtişî de zaf çîyê fuzulî estê ûsn.\nZiwanê nuştox Halîsî hîna zaf ha yo “kurmanckî” ser. No sedem ra zî çekuyê ke Ekrem Geçgelî bi kirdkîya xo vata, ey reyna bi kurmanckî nuştê. Nameyê kitabî bi xo zî bi çekuya kurmanckî dest pêbîyo. Embaz eşkayêne herinda “jîyan” de “ciwîyayîş” yan zî “cu” binuso.\nMetnanê bînan de hende şaşî çinî ya. Her di kitabê nuştoxî de zî hende şaşî çinî yê. Îhtîmalêko pîl, wexto ke vatişê Ekremî deşîfre bîyo, hol nêameyo fehmkerdiş. Yan zî qasî ke ameyo fehmkerdiş, hende nusîyayo. Beno ke tayê ti ra zî nê sedeman ra bê.\nBirêz embaz Halîs Yurtsever Çewlîg de ciwîyeno. Ewro Çewlîg de embazê ke warê rastnuştişê kirdkî de aver de yê, zaf ê. Sewbîna, Kurdî-Derê Çewlîgî derheqê rastnuştişê kirdkî de xebatêka erjaya kerda. Seba xatirê kirdkîya ma, ganî ma nefesşenik û mutewazî bê! Ez hema zî zaf çîyan embazan ra persena.\nEz hêvî kena ke nê xeletîyê ke no tekst de virazîyê, bala çewlîgijan zî û bala birêz Halîsî zî anta. Ez reyna hêvî kena ke no serebûto tarîxî hetê Halîsî ra newe ra rast beno û çapa dîyine de yeno neşrkerdiş.\nNuşteyo peyênŞaristananê Dinya ra: 6 – Buenos Aîres\nNuşteyo verênEfrîn: Propagandaya Tirkan\nNîhat Çirr 15/01/2018 @ 15:45\nKek Mehmud! Ez verî de semedê rexnekerdişê to zaf sipas lena. Mi no kitab wend. Rast a zî hetê giramerî ra xeletî estê, labelê hetê tarîxê ma ra zaf kitabêko girîng o. Demo ke ma Çewlîg de Kurdî-der akerd, birêz Xalîs Yurtsever hepîsxane de bi. Ma badê çape derheqê kitabî qewexaneyêk de roniştî.\nNîhat Çirr 15/01/2018 @ 19:45\nZaf weş bi.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
idda ediyorum en son ben yazarim - Sayfa 2\nidda ediyorum en son ben yazarim\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Çarş. Tem. 30, 2008 12:07 am\ngene diyorum gene diyorum ben yazarım ben ben\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim C.tesi Ağus. 02, 2008 7:21 pm\nHayır en son ben yazarım...\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim C.tesi Ağus. 02, 2008 10:29 pm\nşansını zorlama en son ben yazarım her zaman için anladın mı beni?\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Paz Ağus. 03, 2008 9:38 am\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Paz Ağus. 03, 2008 9:41 am\nyanıldın ben yazarım\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Paz Ağus. 03, 2008 12:39 pm\nben yazrım benden başka yazan olamaz anlaşıldımı ben yani denizlerin_baronu\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Paz Ağus. 03, 2008 12:45 pm\nben yazarım idda etme\nMesaj Sayısı : 2388\nLakap : hırçın\n<center>iLetim : KraL OlSaN Ne YaZaR GiReCeGiN İkİ MeTrE MeZaR\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Paz Ağus. 03, 2008 1:30 pm\nbence sen de böyle bi idda da bulunma ben yazdım...\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Paz Ağus. 03, 2008 1:33 pm\nasıl sen yanıldın ben yazarım\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Paz Ağus. 03, 2008 7:57 pm\nben yanılmam kardeş en son ben yazarım diyorsam ben yazarım\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Ptsi Ağus. 04, 2008 2:48 pm\nEn son ben yazarım...\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Ptsi Ağus. 04, 2008 4:48 pm\nçok fazla iddia etme benden başka kimse yazamaz en son ben yazarım noktayı ben koyarım .........\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Ptsi Ağus. 04, 2008 11:33 pm\nkaç kere dedim sana senin noktalarda eksiklik var diye bak ben yazdım...\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 12:00 am\nama bak hala ben yazdım görülüyor neden anlamak istemiyorsunuz\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 12:37 am\nbiz anladıkda sen vazgeçmiyorsun hahahah ben yazdım ugraşma kardeş\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 1:01 am\nsen ugraşma abi benden başka kimse yazamaz neden anlamıyorsunuz siz ya\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 1:27 am\nyokyaaaa bak bidaha istersen sagına soluna kim yazmış hehehehe\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 1:35 am\nherhalde ben yazarım bunları başka kim yazar benden başka\nson olarak bende hala hehehehe\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 1:45 am\nbenim yerimemi yazıyorsun hehehe bak kim yazmış...\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 2:05 am\nolur canım başak isteyin var mı bak bakalım kim yazmış şimdi tabiki ben denizlerin_baronu başka kimse olamaz\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 9:53 am\nkaç kere söyliycem ya ben yazarım arkadaş başka yok\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 10:27 am\nsen kendini kandırıyorsun ben ayazarım en son bu sitede ben başka kimse yok\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 1:07 pm\nsen öle san ben yazarım nokta...................\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 1:24 pm\nha ha ha bak bakalım kim yazarmış tabiki ben yazarım\nKonu: Geri: idda ediyorum en son ben yazarim Salı Ağus. 05, 2008 2:09 pm
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Rojawan: Îşxalkerî cenazaya cinîyan rê zî îşkence kenê\nRojawan: Îşxalkerî cenazaya cinîyan rê zî îşkence kenê\nSerekê Konseya Cinîyan a Rojawanî Cîhane Xidro da zanayene ke şer, kaos, krîz tewr zaf cinîyan û domanan rê tesîr kenê û herêmanê îşxalkerdeyan de şîdetê vera cinîyan her ke şino zêdîyeno.\nThursday, 25 Nov 2021, 11:00\nSerekê Konseya Cinîyan a Rojawanî Cîhane Xidro bi wesîleya 25ê Teşrîna Peyêne Roja Têkoşînê Vera Şîdetê Serê Cinîyan ANFyî rê qisey kerd.\nCîhane Xidro eşkera kerd ke şer, kaos û krîzan ra Rojhelatê Mîyanênî de şîdetê vera cinîyan zêdîya û no zî tewr zaf tesîrê Sûrîye û Rojawanî keno.\nCîhane vat: ''Bi taybetî vîrusê Korona ra dima semedo ke cinîyî zereyê keyeyan de heps mendî şîdetê camêrdan zêdîya. Hetê bînî ra hêrişanê dewleta tirke de xeylêk cinîyî domananê xo reyde neçare mendî ke koç bikerê. Na rewşe zî meseleyanê cinîyan ê sey debare zêdînena. Herêmanê îşxalkerdeyan ê Rojawanî de cara cinîyî tim maruzê şîdet, tacîz, tecawuz, remnayîş û îşkenceyê hêzan û cerganê Tirkîya manenê.''\nCîhane Xidro bale ante ser ke herêmanê îşxalkerdeyan de se ra 30 cinîyî yenê remnayene û vat: ''Dewleta tirke cinîyan pê îşkence qetil kena û dima cenazayanê cinîyan rê zî îşkence kena. Sîyasetmedare Hevrîne Xelef têna yew mîsala nê kerdişî ya. Dewleta tirke armanc kena ke herême de demografî bivurna û şar bida koçkerdene. Dewleta tirke goreyê peymananê mîyanneteweyîyan tênêgêrena.\nCinîyî bi nê hawayî bêpawitişî manenê. Hetê bînî ra cinîyê Rojawanî seba azadîya xo û vera şîdetî têkoşînê xo rê dewam kenê. Dezgeh û rêxistinê mîyanneteweyî vera kerdişanê Tirkîya ganî hînî tewirê xo bimojnê.''
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Ûzûner: Rayêk nê, ma do nêverdê çaryewê raye zî bitirê\nEndamê Organîzasyonê HDP’yî yê Stenbolî yê karanê weçînitişî ra mesuldar Cengîz Ûzûnerî vat seba asayîşê weçînitişî ê bi hesasîyêtêkê pîlî xebetênê û vat, ê do nêverdê ke çaryewê rayêk zî bêro tiritene.\nThursday, 20 Jun 2019, 09:00\nSeba weçînitişanê cayîyan ê Stenbolî ke bi fermanê serekkomarê Tirkî Tayyîp Erdoganî amebi betalkerdene tena çend rojî mendê. Stenbol de do 1930 mekteban de 31 hezarî û 185 sindoqan de rayî seba weçînitişê şaredarê Stenbolî bêrê dayene. Partîya Şaran a Demokratîke pîya bi xebatanê seba weçînitişî bi heman hawayî seba asayîşê sindoqan endam û muşahidanê xo perwerde kena.\nPerwerde bi serkêşîya Organîzasyonê HDP’yî yê Stenbolî heme qezayanê Stenbolî de yeno dayene. Îdarekaranê organîzasyonê HDP’yî yê Stenbolî ra yo ke weçînitişan ra mesuldar o Cengîz Ûzûnerî derheqê asayîşê sindoqan û perwerdeyanê xo de hayîdarî daye.\n39 Qezayanê Stenbolî de Embazê Ma Wezîfedar ê\nÛzûnerî ard ziwan weçînitişê verê nikayî de HDP’yî seba asayîşê sindoqanê rayan xebatêka hesase kerda û vat, “Çar weçînitişanê ravêrteyan de 12 hezarî embazê ma sindoqanê rayan de wezîfedar bîyî. Naye ra ma wayîrê kadroyêkê bitecrube yê. Tûzla ra heta Sîlîvrî 39 qezayan de wezîfedarê ma verê sindoqanê rayan de estê.\nXebatê Ma Seba Binfînayîşê AKP-MHP’yî yê\nHemserekê ma Sezaî Temellî û parlamenterê ma yê Êlihî Şukru Tîryakîyî roja Sêşemeyî Bagcilar de bi wezîfedaranê heyetê sindoqanê raydayîşî dir kombîyayîş viraşt. O kombîyayîşo peyên bi. Stratejîya ma ya weçînitişî seba binfînayîşê faşîzmê AKP-MHP’yî yo. Naye ra pêvînayîşê ma yê partîyanê muxalefetî reyde dewam kenê. Dîyalogê ma înan dir esto. Seba asayîşê sindoqanê raydayîşî ma înan dir hemkarîye kenê.\nGanî îradeyê weçînitoxan bi hawayêkê rastî vejîyo werte, rast bêrê mardene. Ma daneyanê verê nikayî ra zanê ke hîleyê weçînitişî zaf ê. Weçînitişanê 31’ê Adare de ma rayîr nêda hîleyan. Ma zanê ke ê weçînitişanê Stenbolî de bin kewtê. Ma do destûr nêdê hîleyan. Asayîşê sindoqanê raydayîşî xeylî muhîm o. Rayêk nê, ganî ma nêverdê nîmeyê rayêk, çaryewê rayêk zî bêro tiritene. Ma do destûr nêdê. Dimayê weçînitişî ra heta ke sindoqê raydayîşî şirê heyetê weçînitişî yê qezayan do cayê raydayîşî de bimanê.“\nAmbargoyo verên ê Yewîya Ewropa yê verba îşxalî\nDYA: Trump verba Tirkîya seba çalakîya leşkerî amade yo\nOlûç: Operasyonê qesasgirewtişî yê vera Kurdan yeno domnayene\nYewîyanê Qesasî Stenbol de çalakîyî viraştî\nOzdemîre: Ganî YE tedaya serê Tirkîya giran bike
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Zelîha Ozkul bi ceseratê xo serkewte bîye - JINNEWS ZAZAKÎ\n09:35 1 Kanûne 2021\nAMED - Cesaretê Zelîha Ozkul xo dir serkewtiş zî ard. Zelîhaya ke nika dikanê tantunî dana xebitnayîş, dîyar kerd ke semedê karê keyeyî têkiliyê aye teberî rê visyabi û vat: "Ez veng dana cinîyan û vana pey xeyalanê xo şêrê û şima do qetî serbikewê."\nSerkewtişê cinîyan rayîrê cinîyê bînan akeno û yewbînan ra cesaret gênê. Cesareto ke vila beno serkewtiş zî xo dir ano. Nînan ra yew zî Zelîha Ozkul (48) a û bi viraştişê tantunî debara xo kenaç Zelîha ke bi serran o tena karê keyeyî dir eleqedar bîya, nika zî dikanê xo yê tantunî akerda û cesaret dana xeylêk cinîyê derûdorê xo.\n‘Mi waştişê xo bi ca ard'\nZelîha dîyar kerd ke emngêke verê dest bi karê tantunî kerda û wina vat: "Ez her wext şîne Mersîn û ameyîne. Cîranêke mi uca de karê tantunî kerdêne. Ez xeylêk rey şîne verê ci û mi hetkarî dayîne ci. Bi nê şiklî viraştişê tantunî musaya. Dimayê ke ameya Amed, mi qerar da ke ez nê karî bikerî. Mi ra vatî, emrê to pîl o, ti nêeşkena serbikewê. Labelê ez pey waştişê xo şîya. Ez viraştişê werdî xeylêk hes kena. Werdê mi hetê xeylêk kesan ra yenê ecibnayîş. Mi zî cayê tantunî akerd. Bêguman destpêk de mi zehmetî ant. La nika êdî êdî karê mi nişt ro û qasê ke destê mi ra yeno hewl dana ke debara xo bikerî. Labelê pêwa tantunî paça û şorbeya nîske û arayî zî dana."\n‘Her tim hewildayîşê min ê semedê xebate bî'\nZelîha dewam de wina vat: "Semedê karê keye û weykerdişê tutan mi îmkan nêdî ke ez tebera bixebityî. Ez bi serran zereyê keyeyî de menda. La nika çiqas emrê mi pîl bo zî ez teber de ya û karê teberî dir eleqedar bena. Ez xeylêk kêfweş a û bi kelecan a. Gama ke werdê mi hetê muşterîyan ra yenê ecibnayîş, xeylêk kêfê min yeno."\n'Mi waşt ke zereyê keyeyî ra vejîyî'\nEynî wextî de xeylêk teybetmendîyê Zelîha zî estê ke ci dir eleqedar bibo. Zelîha wina vat: “Ez her tim mîyanê cigêrayîşî de bîya. Mi perwerdeyê kuaforî zî girewtibi. Ez zaf xêzkerdişê resiman ra hes kena, no çî zereyê mi de mendo. Mi tim waştêne ke serê dêsê dikanî de resiman viraznî."\n‘Cesaret da derûdorê xo'\nZelîha tewr peyîn wina vat: "Mi bi karê xo cesaret û hêvî da derûdorê xo. Gama ke merdim karê xo ra hes bikero, do her wext serkefte bibo. Cinîyê ke zereyê keyeyî de manenê tim aciz benê û cuya teberî ra visinê. Gama ke mi dest bi karê esnafî kerd, xebera mi cuya teberî ra bî. Veng dana cinîyan ke wa pey xeyal û waştişê xo şêrê."
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Yüksek Yapı Yönetmeliği -\nBu sayfa : 1224009 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 1223830 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 9580 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 808329 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 972998 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 972900 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 1005390 kez ziyaret edilmiştir.\nBu sayfa : 1117855 kez ziyaret edilmiştir.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Hemedok Kitabını Satın Al - Nobel Kitap\nHemedok Vate Yayınevi\nYazar: Huseyın Ballikaya\nAno astorede xu yo rind ceno, heqipe zerna, pera ceno qate ki kincane rinda dano xo ra beno aspar. Heqibe xo erzeno pe xo, sare keno qurbane ninga şono. Hemedok şono, fetelino endi ke çiqa waxt şono sere ra neno zanitene. Endi heni biyo ke neno naskerdene. Kincı ser o dirıye, solı ninge de nimende. Dukan, qewa, çe pero vır a şıye. Heqı ra dexalet keno vano “pirane non bibo ez burı“ Nıya şono, şono bajare cinıka xo de vejıno. Nizano bajaro ke a tede der a wo. Şono hını ser a nişeno ro berbeno. Nıyadano pıyaye nawo astor ard hını ser a axwe dano ci. Kince xo dirayı ye, coke xo keno qapat qor vejıno, qor keno qapat, herme vejıno.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Zazakipediya:Herek - Wikipedia\n(Herek ra ame ardış)\nHerek (Pêsera eştenı u pênıştenı) na kay en bolki qeç u xortan miyan dı yena kaykerdenı. Na kay dı jew xo çewt keno u serey xo cıneno xo ver u dıskıneno sênedê xo ro u destanê xo veracêr zey lıngan derg keno. (Yanê zekı çıharlıng bo, ê şekli gêno). Ê bini zi bı vazdana yenê destanê xo danê miyanedê ey ro, lınganê xo zey perzanandê teyrana kenê hera u xo ey sera erzenê. O kı nêşo xo berzo, yan zi lıngê cı cayêdê o kı zey herekiya çewt biyo ey ro günê o veşeno.\nO kı zey herekiya çewt biyo, o yeno zey heriya nêşeno o kı xo nêşayo çekero ey. Tabi tay-tay qimışê enbazandê xo nêbenê kı zey heriya cı nışê. Teniya ey çewt kenê, goşê cı tepşenê u çend gami xo dımı kaş kenê, benê. Bahdê na berdenı yan zi cınıştenı, no fın o kı nêşayo xo berzo o çewt beno u ê bini xo ey sera erzenê. O kı nêşo xo berzo yan zi o kı xo sera erzeno lıngê cı cayêdê ey ro günê, yan zi fınê ra biro ey ro güno u ey bıfino erd, o kı xo erzeno o veşeno u kewno herunda ey. Qandê kı xo zey Herana çewt kenê u zey Herana nışenê pê namey na kay biyo Herek yan zi pêsera eştenı u pênıştenı.\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Zazakipediya:Herek&oldid=470325"\nEna pele tewr peyên roca 08:43 de, saeta 27 Kanun 2020 de vurriya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Y�ld�ray ��nar: "S�rekli �retmek Gerekiyor"\nSer�ven'in 4.say�s�nda T�rkiye'de �izgi Roman�n En �nemli Sorunu nedir ba�l�kl� bir dosya konusu se�tik. Ayn� konu ile ilgili uzun y�llar fanzinler ��kartm�� �apa Grubu �izerlerinden Y�ld�ray ��nar�la konu�tuk. Ho�, konu dalland� budakland� o ayr�...\n- Herkese soruyoruz, T�rkiye�de �izgi roman�n en �nemli sorunu nedir sence?\n-Benim g�rd���m sorun veya en �nemli eksiklik, �retim eksikli�i. Yeterli �retim ��km�yor, yay�nlanma imkanlar�yla da alakal� ama �r�n ��kmad�ktan sonra sonu�ta yay�n da ��km�yor. Bana g�re en �nemli eksiklik �retim eksikli�i.\n-�retim eksikli�ini neye ba�l�yorsun. Gen�ler �retmeye y�nelik arzu mu duymuyorlar yoksa akacak mecra m� bulam�yorlar?\n-Belki de �yle, bulam�yorlar. Ge�im derdiyle de ilgili. �yi bir �izgi roman �izeri olabilecek biri bu i�ten para kazanamayaca��n� anlay�nca ba�ka alanlara kay�yor.. Grafiker oluyor, storyboard �izeri oluyor. Tan�d���m insanlar var, iyi bir �izer olabilecekken para nereye ak�yorsa o tarafa gidiyorlar ister istemez. Biraz idealizm de gerekiyor ama idealizm de bir yere kadar gidiyor insan hayat�nda. Ancak iyimserim, bu problem maddi olarak o kadar da a��lamayacak bir �ey de�il.\n-Bu i�te devaml�l��� sa�layacak olan amat�rl�k ve profesyonellik dengesini nas�l g�r�yorsun?\n- �retim a�amas�nda �zveri ve amat�r ruh gerekiyor. Ama ortaya ��kan i�in, sunumun profesyonel olmas� da gerekiyor. Amat�r ruh, idealizmle ilgili, her zaman varolmas� gereken bir g�d�. Yapt���m�z fotokopi i�ler de bunlarla ilgili, yay�nlanamad�, biz kendimiz ��kartt�k. Hatta onlar�n son d�nemi de piyasaya ��kabilecek, bence olduk�a profesyonel i�lerdi, ama bas�m/yay�n taraf� amat�rd�\n- Peki sence piyasan�n daralmas� T�rkiye�ye �zg� bir sorun mu?\n- Olabilir. Bize �zg� bir daralmadan s�z edilebilir. Burada insanlar �ok payla�maya yana�m�yor, tekelci davranabiliyorlar.\n-Yapt���n�z bir i� olarak Karabasan�dan maddi ve manevi anlamda bir kar��l�k alabildin mi?\n- Yok, alamad�m (g�lerek). Yapt���m i�in gazete bayilerine ��kmas�, di�er �izgi romanlarla birlikte sat�lmas� g�zeldi. Mister No, X-Men ve Karabasan��n durmas� �nemliydi, bayilerin �n�nden ge�erken b�y�k bir manevi haz duydum. Ama maddi haz duyamad�m tabii.\n-Maddi kar��l���n olu�mamas�nda yay�nc�lar�n sorumlulu�u var m�?\n- Bence onlar�n da paras� yok. Olsa verirler mi bilmiyorum ama onlar�n da b�y�k imkanlar� yok.\n- �nternet ve fanzin mecralar� �izgi romana bir ��k�� yaratabilir mi?\n-Bence yarat�r, yaratt� da\n- Sana yaratt��� i�in mi s�yl�yorsun yoksa herkese yaratabilece�ini mi d���n�yorsun?\n- Sonu�ta yap�lm�� her �retim, her t�rl� i� iyi de olsa k�t� de olsa bence bu yola bir ta� koyuyor. Okuyucuya ula�t���n zaman yolda ilerleme kaydediliyor. �nsan yapt�k�a �rettik�e kendini ve nereye gidece�ini g�r�r, bir i� ��kmazsa bir yenilik de olmaz. Fanzinler iyi bir ��k��t�r.\n- Devaml�l�k sa�layabilmek, yeni bir �eyler �retebilmek ve olgunla�abilmek i�in �nemlidirler mi demek istiyorsun?\n-Elbette, fanzin kendi i�inde bir okul oldu�u i�in, daha �nce yapt���n�z i�ler size yapaca��n�z profesyonel i�lerde tecr�be sa�l�yor. Her ne kadar biz Karabasan da bu tecr�beden yeterince faydalanamasak ta (g�l��meler)\n-Peki senin �izgi anlay���n T�rkiye�de hakim olan �izgi roman anlay���ndan farkl�. Bu senin i�in bir avantaj m� dezavantaj m�, nas�l g�r�yorsun bunu?\n-Ben bunu dezavantaj gibi g�rm�yorum. D�nyada bir �ok ak�m var, T�rkiye�de �ok say�da �izer var, eminim hepsi ayr� ak�mlar� seviyordur. Bence bir �izerin kendini bir ak�ma dahil etmesi k�t� bir �ey de�il. Ben her yerde a��k�a Amerikan tarz� �iziyorum diyorum. Ama bu tarz T�rkiye�de o kadar ilgi g�rm�yor, �te yandan T�rkiye�de yap�lm��, burada ge�en bir i� daha fazla ilgi g�r�yor, Karabasan g�rd� mesela. Daha fazla ilgi g�rebilirdi, mizah dergileri ile sat��lar� kar��la�t�r�lamaz. Ancak di�er Amerikan tarz� dergilerinden daha fazla ilgi g�rd� o kesin.\n-Bu kadar farkl� �izerin aras�nda senin bu tarzla �ne ��kman, �retim yapman sana bir avantaj sa�lad� m�?\n-Sa�lad�, bu yap�lmam�� bir �eydi. Net, profesyonel anlamda yap�lm�� de�ildi.\n- Amerikan tarz�nda �iziyor olmandan dolay� ele�tirildin mi?\n- B�yle tutumlarla kar��la��yorum, hissediyorum bunu; insanlar yanl�� d���n�yor, �yle zannediyorlar. Benim tam Amerikanc�, kapitalizm savunusu yapan biri oldu�umu san�yorlar. Benim yapmaya �al��t���m sadece bu ak�ma, bu tarza dair i�ler. Yoksa �zellikle se�ilmi� bir duru� de�il, amerikanc� olmal�y�m ya da olmamal�y�m gibi. Benim �izgi tarz�m bu, �ocuklu�umdan beri a��rl�kla bu bana yak�n duruyor.\n- Eskiyle k�yasland���nda �nternette toplanan, h�zl� tepki veren bir grup var. Onlardan ald���n tepkilere bakarak Karabasan s�recinde bundan rahats�z oldu�un oldu mu ya da te�vik edici buldu�un zamanlar?\n-Sitesine g�re de�i�iyor. Siteye ra�bet eden insanlar�n nitelikleri �ok �nemli. Yap�c� yap�lan her t�rl� ele�tiriyi ciddiye al�yorum. Ama yaz�lanlar beni ne gaza getirdi ne hayal k�r�kl��� ya�ad�m. Merak etti�im i�in okuyorum ama bu i�imi engellemiyor, ne yapacaksam yap�yorum zaten.\n-Kitab�n tan�t�m� ve ele�tirisi yap�l�yor, bu t�r k��eler ayr�lm�� ama �izgi roman�n ele�tirisi yap�lm�yor? �rne�in Karabasan bir haber de�eri ta��d��� i�in medyada yer ald�, oysa ne anlatt�n�z bu konu�ulmad�\n-Gazetelerde bunu yazabilecek insan yok bence. O tarz yazabilecek insan�n alanla ilgisi olmal�. Medyada �izgi roman okuyan insan oldu�unu zannetmiyorum. Genel anlamda bunu yapabilecek �ok fazla insan da yok bence. Eksikli�ini hissediyor muyum? Elbette bu da sonu�ta bir kitap/eser. Onlar nas�l konu�uluyorsa �izgi romanlar da konu�ulmal�.\n-T�rkiye�deki �izgi ortam�n� nas�l buluyorsun?\n-Mizah dergilerini takip etmiyorum, bakm�yorum desem yeridir. Limon�dan bu yana yenilik�i bulmuyorum onlar�, �ok nadir Kenan Yarar ne yapm�� gibi ��yle bir bak�yorum. Amerikan tarz� i�leri ve be�endi�im birka� fumetti izliyorum. T�rkiye�de �nemli klasiklerin yay�nlanmas� gerekiyor, her ekol�n en iyi �rnekleri se�ilmeli, �nce onlar yay�nlanmal�. Tarz�n b�t�n� hakk�nda fikir verecek i�ler olmal� bunlar. �zellikle Amerikan tarz�nda b�yle bir ihtiya� var.\n- Amerikan tarz� ile Avrupa aras�nda kurgu, kareleme, devaml�l�k a��s�ndan �nemli farkl�l�klar var. Nas�l g�r�yorsun bu farkl�l���?\n-Daha ill�stratif ve patlayan bir tarz beni etkiliyor. �talyanlar �ok daha farkl� i�ler yap�yorlar, daha sinemaya yak�n bir tarz bu, �ok disiplin istiyor. �te yandan iki tarz aras�nda bence etkile�im var. Amerikal�lardan etkilenen �talyanlar var. �vo Milazzo�da Frank Miller etkileri var, �yle i�lerini g�rd�m. Sonu�ta anlat�m tarz�-tercihi bu ve �talyanlar �ok takdir edilecek bir yol se�mi�ler, sinemaya a��rl�k vermi�ler, onun �zerinden gidiyorlar. Amerikan tarz�nda �ok k�t� �rnekler var ama �ok iyi i�ler de var. �zellikle Yetmi�lerdeki tarz benim �ok ho�uma gidiyor. Daha grift olmayan kareler, net anlat�m.\n-Grafik Roman ak�m�n� izliyor musun?\n- Hay�r, netten bak�yorum ama izlemiyorum demek daha do�ru olur. Tarzdan �ok, b�y�k �izerlerin ne yapt���n� takip etmeye �al���yorum\n- Yak�n zamanlarda �izgi romanda yazarlar�n �ne ��kmas�n� nas�l g�r�yorsun?\n- �izgi o kadar �ok �ne ��kt� ki, bir doyum var. Ne yaparsan yap en iyileri yap�lm�� durumda. Yazarlar�n �ne ��kmas� ise �undan : karakterleri daha ger�ek�i k�ld�lar, yeni yazarlar daha reel, daha sert �yk�ler yaz�yorlar. Ama k�t� �izgi bir dergiyi okutmaz, yazar ne kadar �ne ��karsa ��ks�n �izgi romanda as�l �nemli olan �izerdir
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Seba Kurdîstan beşdara musabeqe bena - Dersiminfo.com\nKeyepel Magazîn Seba Kurdîstan beşdara musabeqe bena\nLeyla Çopanî, yew mankena kurd a 23 serran ke Kurdîstanê Rojhelatî ra yena, va ke a do seba Kurdîstan beşdarê musabeqeya mîyanneteweyî ya rindekîye bibo.\nLeyla ke bi rojnameyê Rûdawî qisey kerd, va ke Musabeqeya Mîyanneteweyî ya Rindekîye “Grand” ke Tayland de yena viraştene, seba naye Leyla silayîye girewte. Mankena kurde ke Stockholm de ciwîyena, da zanayene ke a “Ez do bi nameyê Kurdîstanî beşdar bibî.” Leyla sey temsîlkara Herêma Federal a Kurdîstanî ameye weçînitene.\nNuşteyo peyênPêşmergeyî cebheyê Xazirî de danê pêro\nNuşteyo verênEro biko! No “Demokratîk Cumhurîyet” çik o?
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Dewê Ma Benê Qefçılın! - Zazaki Kozmos\nCemal Atila Nisane 7, 2020 0 1625\nNa çanda u çand sed sera khe ajê ajê ma nê dewa de emrê xo ramıt... Khalıkhanê ma dormê xo de heba qılêri ya ki qefçıliye nêfişte kar. Dewê ma waxte waxt ra hatani nê seranê nezdiya pir u pak mendi. Çı hef khe nê des ya ki des u phonc seranê pêêna de herçi koke ra vuriya. Dewê ma ki êndi zê sukhanê düriya benê qılêrın. Roj bı roj, sate be sate. Gelo sebebê na qefçıliye çıkho u seba vırêndiye guretene ra gere çı bêro kerdene?\nMart 29, 2020 - 13:30\nQesa vırêne awa khe, qılêrın biyayêna çoli mışkulê ma têyna niyo. Çı hêf khe, roja ewroyêne de êndi mehluqatê insani her ca keno qılêrın; kata şoro, qefçıliye xo de beno uja. Qılêrın biyayêna çoli mışkulê de newe niyo, ez vaji, mışkulê hazar serano; roja khe insan heywananê bina ra bıriyo ra, xo ser arzi hereket kerdo, a roje ra tepya qefçıliye kewta kar. Çıkhe insani çol xo rê zê mılkê arzi diyo u gorê kêfê xo pê kaykerdo. Çıqa khe hazar sere ra nat na jüye niya biye ki, axri hatani sed-dısê sere avê onciya ki zaf qefçıliye nêkewte kar. Çıkhe o tawa hona sanayiyo gıran çinêbi. Xusısi anê sed seranê pêêna de qılêrın biyayêna çoli biye bêhemde.\nÇı çoli keno qılêrın, qêy çol beno qılêrın? Ma vajime khe qêydê emr ramıtena ma çoli keno qılêrın. Verê coy ma herçi ebe destanê xo, ebe hacêtanê xo, verê çêverê xo de vıraştênê. Çiyê caê ra nêontêne caê de bin. Seba nae ra ki emrê ma de çiyê de suni/ğerib nêkewtênê kar. Feqet ma khe qêydê emrê xo vurna ra, o taw êndi ma bime motaê çiyanê caanê düriya. Ewro mışkulê ma wo gıranên nawo.\nRoja ewroyêne de dewê ma ki ebe no qêyde benê qılêrın. Hatani nıkha herçiyê xo ma be xo vıraştê, potê, ramıtê, çinıtê. Hema nıkha êndi şarê ma dewa de nina ra qe jüye nêkeno; hama hama khe qe çiyê nêrameno, hondê mal dawari weyiye nêkeno, tewr verê çêverê xo de bostan nêrameno! Herçiyê xo ebe pera sukhe ra herineno. O tawi ki, no hondê qılêr u zıftê sukhe pêro oncino dewa. Heto bin ra ki, hona şarê ma hondê heşarê na qılêrın biyayêne nêbiyo; dewe de pılastık, naylon, şuşe, qutıyê tenekêni, hama çı raşt êno, hama cêno u erzeno dormê xo. Axri na qefçıliye jü ca de ki nêmanena, va dano pıro, her caê dewe ra keno vıla. Tı niyadana khe her caê çolê dormê dewe biyo pırê pılastıka u qutiyanê kola.\nÇare çıkho? Vırêndiye gere ma şarê xo rew heşarê na qılêrın biyayêne keme. Qe nê, hama nê çimiyê êştene jü ca de, ma vajime sılondê dewe de, rındek topkeme; dewe de herkes çiyê xüyê êştene berzo uja. Pêyjo ki mıracatê belediyanê sukha keme, wa hêştê de dolımê makinê dina dewa ra bıfeteliyê, nê sılondanê dewa berzkerê. Heto bin ra ki, ma her caê welati de grubanê ekoloji şênkeme u nê grubi ebe xo hem na qılêrın biyayêna dormê xo teqib kerê hemı ki verê ra mıleti bımısnê emr ramıtenê de ekolojike.\nBê guman, hona xêlê çi ênê kerdene. Feqet gere ma hetê ra dest cı şanime...\nVeli Kişioğlu Gulane 28, 2020 0 1320\nNê seranê pêênade dınyade herçi verva sivilêni, verva çiyê amatori şono. Profesyonelizm...
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Piya gureayise mıleto zazay sero\n26 OCAK 2016 SALI 17:14\nPİYA GURÊAYİSÊ MILETO ZAZAY SERO\nDina sero zu mılet Çino ke bêkamiya milliye biyo zu, zu dewlete na ro. Dewleta ho rê eskerê ho rasno pê. Verva ciranunê ho de haq u huquqê ho, zon u kultırê ho qori keno.\nZu mıleti de kamiya milliye ke çine biye, u mılet nêşikino ke namê mıletê ho ra zu dewlete rono. Çıke mılet zu nêbeno, piya nêgurêeno.\nMıleto Zaza ancax eve kamiya milliye beno zu. Piya gurêeno. Eke zu nêbi, nêşikino ke haq u huquqê ho müdafa bıkero. Ya ki haqa autonomi bıżêro. Mıleto Zaza ke zu nêbi, piya nêgurea Zazaki beno ve zar. Kultırê ma beno ve zar. Roze yena ke Zon u kultırê ma her hete ra benê ve bêwayir. Zon u kultırê ma ke bi vê bewayir, roze yana mıreno.\nHefte ra avê dostê mı Dr. Zilfi Selcan´i mı rê na anekdote qesey kerde:\nZu dewe bena. Dewıẓi na dewe de zofe rey karê dewe sero zu nêbenê. Piya nêgurêenê. Roze omnoni waxtê baxçê u hêgau uwedaene yeno. Gere ke vae bıkıne, uwe biya rêhêgau u baxçu ser. Taê dewıẓi wazenê ke vae ver ra, taê ser ra, taê ki werte ra şêro.\nA sere vae nêkınenê. Uwe nêanê hêgau u baxçunê ho ser. Çıke nêşikinê ke qesa ho zu ker. Hekın vêseno. Baxçey benê husk.\nSerê omnoni de waxtê çayıra dewe çinıtene ke yeno, taê wazenê ke na hefte taê heftê verva ma; taê bini ki di heftey ra dıma bıçinê.\nNiya hire heftey ra dıma vasê çayire tiẓi de beno husk. Çıturi ke tırpane gınena cı, was çayire de beno sımer, va saneno cı beno.\nRoze usari her ho ve ho vano: “Hora dewıẓi na çayire nêçinenê. Şeri ho rê çayire de mırdiya ho bıçerine.”, sono çayire de çereno.\nTavi dêwıẓi vinenê ke her çayire de çereno. Venga zumini danê, vanê:\n“Lao, her kewto çayire! Bêrê şime dımê dey cı ra kerime ke reyna çayire mekuyo.”\nTaê dewıẓi vasturiye, taê, kardi, tae dariye, taê bini ki vırıng cênê, vanê:\n“Ya, şime dımê i heri cı ra kerime!”\nA lınge de zu dewız yeno ve lewê heri, cı ra vano:\n“Hero mevınde, bıreme! Nıka dêwıẓi yenê. İ wazenê ke dımê to cı ra kerê!”\nHer, dêwıẓi ra pers keno:\n“Zu yeno ya ki dewıẓi pêru piya yenê?”\n“Bıreme! Pêru piya yenê.”\nHer çerdayisê ho canêverdano. Nae sera dewız unciya vano:\n“İ ke nıka amey, qesa ho zu niya. Texelinê, peyser sonê.”\nRaşti dewıẓi yenê. Taê vanê:\n“Dımê heri bın ra cı ra kerime.”\nTaê bini vanê:\n“Nêbeno! Germo. Waxtê vızıkıno. Hero feqir bêdım çıturi ho qori kero? Gıl ra hevıke cı ra\nkerime. Henio ke her bıterso, reyna çayire mekuyo.”\nTaê bini ki vanê:\n“Letê cı ra kerimê, letê vındero. Pê i letiki her şikino ho vızıku ra qori keno.”\nRaşti dewıẓi unciya zu nêbenê. Dergaderg mısawre kenê, kunê tê. Her ki gıran gıran pizê ho keno mırd, sono.\nDormê ma de Tırki, Kurdi, Hermeni estê. Ni eve feko nerm siyaset vırastene de, ideolożiyê ho propaganda kerdene de hostaê. Alavere u dalaveru zof rındi kenê. Tırki, ma Zazau ra vane:\n“Ma sıma keme Tırk, eve Tırkiya gırse xelesneme!”\nİslamistê Tırku vanê:\n“Ma sıma eve İslam xelesneme!”\nEleviyê Tırku vanê:\n“Ma sıma eve Eleveni xelesneme!”\nMiliyetçiyê Kurdu vanê:\n“Ma sıma keme Kurd, eve Kurdistan xelesneme.”\nHermeni ki bıne dewrimceni u solceni (ḉepçeni) de ho do ve we, iki wazene ke mıleto Zaza seweta Hermenistano gırs bıgurênê.\nMa ra xeylae Zazay na ideolożü murteber cênê, qıymet danê ve na ideolożü. Taê inam kenê ke Tırki inu xelesnenê. Taê inam kenê ke Kurdi inu xelesnenê. Taê inam kenê ke İslam inu xelesneno. Taê inam kenê ke Eleveni inu xelesnena. Taê inam kenê ke Hermeniye ke eve cepçeni propaganda kenê, inu xelesnenê. Dae ra taê seweta Hermenü de, taê seweta Kurdu de, taê ki seweta Tırku gurêenê. Seweta dinu mırenê.\nNa seveu ra ma Zazay wertê ho de zu nime. Qesa ma zu niya. Uwa ma zu vae ra nêsona. Na sevevu ra ma Zazay kamiya huya milliye de pêser nime. Dormê kamiya huya miliye de zu nêbeme. Seweta zon u kultırê mıletê ho piya nêgureme.\nNa deolożi eve İslam Zazaunê Sunnü verdanê ve Zazunê Elevü. Eve Eleviyeni ki Zazunê Elevü verva Zazunê Sunnü tızkenê. Heniyo ke mıleto Zaza zu mebo.\nDae ra zu partiya ma çina. Meclisê Tirkiya de vekilê ma çinê. Televizyon u radonê Zazaki çinê. Dae rao ke mıleto Zaza nêşikino ke ho ifade bıkero.\nDae ra vamê ke; kamo ke ho Zaza vineno, zon u kultırê cêdê ho ra haskeno, mecburo ke kamiya Zazauna milliye de bêro pêser.\nHakkı Çimen, Gaẋane 2016 Almanya\n03 Temmuz 2019 Milliyetçi Ermeni Örgütleri 1938 Dêsim Alevi Zaza Soykırımını Kullanıyorlar20 Aralık 2018 ZAZA MİLLİ KİMLİĞİ01 Kasım 2018 ZAZA HALKINDA YABANCILAŞMA VE NEDENLERİ06 Mart 2018 ROZA ZONUNÊ DİNA- HALÊ ZONÊ ZAZAKİ\n15 Aralık 2017 Ciddi duruş hedefe ulaştırır04 Ağustos 2017 Ermenistan'ın misyonerleri24 Haziran 2017 Zaza halkını bölmek isteyenlerin amaçları12 Şubat 2017 Çalınan tarih20 Kasım 2016 Mıleto zaza07 Ekim 2016 Kürt örgütlerine çalışan zaza kadınlar19 Ağustos 2016 Vedat kaymak ve üç kitap07 Temmuz 2016 Soğutma taktikleri10 Haziran 2016 Inkar kerdena kamiya milliye18 Mayıs 2016 Geçmişte kürt örgütlerine çalışmış olan zazaların günümüze etkileri22 Nisan 2016 Amida'dan sur'a
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Kalkan: Wext wextê pîlkerdişê xoverdayîş o\nEndamê Komîteya Merkezî ya PKKyî Duran Kalkanî vat: ''Ma wextê xoverdayîşî de yê, her kes her ca de goreyê îmkan û hêzê xo seba çinkerdişê faşîzmê AKP-MKPyî ganî têkoşîn bikero.''\nTuesday, 27 Oct 2020, 07:10\nEndamê Komîteya Merkezî ya PKKyî Duran Kalkan tewrê bernameyê 'Ulkeden'î yê Medya Haber TVyî bi û cewab da persanê Hoşeng Yilmazî.\nQiseykerdişê Kalkanî ra beşêk wina yo:\n''Rayber Apoyî serra 2009î de 'Xerîtaya Rayîrî' amade kerde û pêşkêşê hukmatî kerde. Seba ke AKPyî no nimna pêşkêşê Mehkemeya Heqanê Merdiman a Ewropa kerd. Naye ra cezaya dîyaye Rayber Apoyî ke nna rewşe zaf bêmana ya. Hînî çew sîstemê Îmraliyî qebul nêkeno, bi temamî deşîfre bîyo. Îqtîdarê AKP-MHPyî zî hînî nêeşkeno pê faşîzmî welat îdare bikero. Tewr peyên CPTyî zî pare kerd ke Îmrali de îşkence esto, Konseya Ewropa raporê CPTyî tesdîq kerd û waşt ke cade tedbîrî bigêrîyê. Tecrîdê Îmraliyî ra Konseya Ewropa berpirsîyar a. Seke Rayber Apoyî vatbi Tirkîya gardîyana tecrîdî ya. La no gardîyan sozanê ke verî dabi nêano ca.\nSeba ke Rayber Apo azad bibo ganî Kurdîstan û dinya de têkoşîn bêro kerdene. Seba azadîya Kurdîstanî û Tirkîya seba haştîye Ocalan tek çare yo. La nika çar perranê dinya ra, hêzanê demokratîkan ra ma rê cewab yeno dayene ke Ocalan seba haştî, demokrasî û azadîya pêro dinya girîng o. Pêro bindestî wayîrê ey vejîyenê. Na rewşe sebebê hêvîyan o.\nEz şehîde Bêrîtane bi rêzdarî yad kena. Xeta xoverdayîşî ya bingeyîne ya Hemleya 'Wext Wextê Azadîye yo' xeta Bêrîtan a. Ma do bi ruhê Bêrîtane xo ver bidê û ser bikewê.\nPDK wazeno Şingal bivisno destî. DYA zî wazena îdareyanê Iraq, Tirkîya û Başûrî reyde biba yew û vera PKKyî têkoşîn bikera. Ê bi nameyê PKKyî Şingal, kurdayetî, Şingalê xoserî kenê hedef. Na peymana PDK û Iraqî hetê DYA ra ameye waştene û hetê Tirkîya ra ameye ferzkerdene. PDK herinda ke efûya xo biwazo, xoserîya Şingalî qebul bikero sey serra 2014î reyna şaşîtîye keno. Peyê hêrişanê vera Şingalî de Tirkîya û PDK estê. Amerîka waşt, Iraqî zî neçaretîye ra qebul kerd. La ma na peymane do qet qebul nêkerê.\nHînî kurdayetîya PDKyî zî şikdar a, naye ser o nîqaşî estê. Bala xo bidê; Hewlêr de îdarekarêkê MÎTî kişîya û naye ra di ciwanê kurdî do bêrê dardekerdene. Dîyar Xerîb Hewlêr de hetê MÎTî ra kişîya. Tewr qîymetê kurdan nêmend la Başûr de qîymetê MÎTî esto. Coka ez vana kurdayetîya PDKyî şikdar a.\nÎtîfaqê kurd-ereban do demokrasî bîyaro Rojhelatê Mîyanênî. Ma boykotanê ereban ê vera dewleta tirke rê selam kenê. Ganî têgêrayîşê winasênî dewam bikerê. Ganî roşnvîr, sîyasetmedarê erebî zêdêr Rayberîye biwanê, PKK û Têkoşînê Azadîye yê Kurdîstanî bişinasnê. Ganî kurd û erebî vera dewleta tirke pîya têkoşîn bikerê. Sey Têgêrayîşê Azadîye yê Kurdîstanî ma amade yê ke paştî bidê ereban.\nTirkîyaya ke nêeşkaya Lîbya û Karabagî ra çîyêk bivisna destî reyna verê xo da Rojawanî. Ganî her kes baldar bibo. Eke reyna DYA, Rûsya û Ewropa destûr bidê Tirkîya do reyna hêrişê Rojawanî bikera. Xora Tirkîya Dêrikî ra heta Kobanê hêriş kena, Efrîn û Serêkanîyê de sivîlan kişena.\nRojawan de yeno nîqaşkerdene ke ziwanê kurdkî wa bibo ziwano fermî yan nê. Nê nîqaşî raşt nîyê, goreyê kurdayetîye nîyê. Ziwanê şarî xora kurdkî ya coka perwerde ganî kurdkî bibo. ENKS naye qebul nêkenoi şaşîtîye keno. Çew vano qey ENKS şerê azadîya Rojawanî de têkoşîn kerd. Çîyo winasên çin o. Yew eleqeyê înan bi kurdayetîye, neteperwerîye çin o.\nSeba tasfîye û bêtesîrkerdişê HDPyî hêrişî yenê kerdene. Tedaya HDPyî yena kerdene û endamê HDPyî tepişîyena. Eke ewro weçînayîş bêro kerdene HDP do bibo partîya yewîne. Ê HDPyî ra tersenê. Vanê ê terefgîrê haştîye yê la aslê xo de hêzê şerî yê. Ganî vera naye xoverdayîşo antîfaşît bêro kerdene. Ma wextê xoverdayîşî de yê, her kes her ca de goreyê îmkan û hêzê xo seba çinkerdişê faşîzmê AKP-MKPyî ganî têkoşîn bikero. No îqtîdar pê weçanîşî nêşino. Ganî vera faşîzmê winasênî têkoşîn û xoverdayîşo bi heman hawayî bêro kerdene.\nBi şehadetê Egîd Civyanî îqtîdarê qesasê Şingalî girewt. Egîd Civyan çêrê Geverî bi. O xeta raştikêne ya xoverdayîşê Şingalî bi. Welatperwer bi, azadîpawitox bi. Ey raştîya Rayber Apoyî hol fam kerdbi. Êyê ke vanê 'ma do se bikerê' înan rê cewab bo; sey Egîd Civyan bikerê. ''
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Rojawan de qirkerdişê sîvîlanê kurdan - Dersiminfo.com\nKeyepel Aktuel Rojawan de qirkerdişê sîvîlanê kurdan\nRojawan de qirkerdişê sîvîlanê kurdan\nRojawa Kurdistan de terorîstê îslamîstê El-Nusra sîvîlê kurdî bomba kerd, nêzdîyê 70 kesî no bombarduman de amey kiştene, jedeye 300 yîk hete înan ra amey ramnayene û hîna vîndîbîyaye yê. Werte ye înan de xeyle domenî û cenîyanî este. Çike na dewî zerreyê sîngorê Rojawan de nîye besenîbeno ke înformaszonê neweyê bîyero girewtene.\nEbe no serebutê peyenî werteyê tewgerê neteweyê kurdan û îslamîstî tenena bî xirabin. Çike ke El-Nusra û hereketê bînê îslamîstê radîkalî duştê tevgerê neteweyê kurdan hata nika pêro pêrodayiş kerd vînd, vazeneke heyfê ney nîya bîcere. El-Nusra bitaybetî hete Katar û Tirkîiya yeno boşt girewtene. Asma gulane de Katar 1 mîlyar dolar rusnay bi înan. Hete bin rak sînorê tirkî ra xeyle çekanê modern qune destanê îslamîstî. Bîne komandanîyê El-Nusra de 8.000 mordemî este.\nTayê pîsporê polîtîkayê mîyannetewî ra gore dewleta Tirkî vazenake PKK yo ke na taw Kurdistanê Vakurî ra hezê xo peyser onceno, ebe El-Nusra de bîyaro perodayiş. Na semeda xeyle zanayîşî xeletî û qilerînî bîtaybetî serre înternetî û medyayê sosyal de yene vila kerdene. Fîkrê analîstan ra gore, çike Rojawa de koyî çîne û cografya ye xo rasto, avantajê tevgerê kurdan dirbet ceno. Beno ke PKK uzwe îslamîstî bivejîyo, labelê tepîya werte ye arteşa Esad û Tirkî mendena esta. Hesabê Tirkîya tena ebe yewîya tevgerê kurdan se PKK, YPG, KDP usn. zeno xirabin kerdene. Hata nika çi hefyo ke pêro hetan vazene ke kontrolê Rojawan bîcere destanê xo, na semeda pêameyîş durrî yo. Bê sîyaseta netewî yê pîya ameyoxê kurdanê pêro parçeyî rind nêaseno.\nNuşteyo peyênMANÎFESTOYÊ Mİ\nNuşteyo verênDêrsim ra bi pedal Hewlêr\nİlhami Sertkaya 05/08/2013 @ 08:07\nHEYA… DEWLETA MA KE BİBÎYÊNE…!
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
12:2419 Tebax 2019\nPartîya Demokratîk a Şaran (HDP) tayînkerdişê qeyûman ra dima beyanatêk da û va: ‘’Na tena meseleya HDP û Kurdan nîya, meselaya heme şaranê Tirkîya ya. Bêveng memanê, bêvengîye qebûlkerdiş o.’’\nHeyetê Rayberdişî yê Merkezê HDP beledîyeyanê Amed, Wan û Mêrdînî rê teayînkerdişê qeyûman ra pey beyanatêk da.\nBeyanatê HDP de wina vajîya:\nHemşaredarê ma yê ke Amed de bi se ra 63, Mêrdîn de se ra 56 û Wan de se ra 53 rayan ameyî weçînayîş bi fermanê bêhuqûqî yê Wezîrîya Karanê Zereyî ra wezîfe ra amey girewtene û îradeyê şarî ame xespkerdene. Operasyonê vera endamanê ma yê Meclîsê Şaredarî û xebatkaranê şaredarî dewam keno.\nDERBEYA SÎYASÎ YA\nNa derbeyêka newe ya sîyasî ya. Hetêk ra zî vera îradeyê şarê Kurdî dişmenetî ya. Wezîrîya Karanê Zereyî bi nê qerarê xespkerdişê heq û azadîyan û îradeyê şarî, fermanê derbe dayo. Demê qeyûmî de nê hîrê şaredarî açarîyayebî enqazan. Bi sebebo ke îqtîdar û Wezîrîya Karanê Zereyî nêwazenê bêhuqûqî û neheqîya ke qeyûman kerdo vejîyo werte, paştî dayê înan. Nika meşruyetê nê îqtîdarî nêmando. Îradeyê şarîyo ke weçînayîş de vejîyo werte bi zext yeno xespkerdene. Şarê ma senî ke cuwa ver zî qebûl nêkerd do ewro ra tepîya zî vera na neheqîye vengê xo berz bikero û wayîr îrede û partîya xo bivejîyo.\nMa veng danê heme şaran û hetanê demokratîkan ê Tirkîya ke wa vera îqtîdaro ke îradeyê şarî nas nêkeno vengê xo berz bikerê. Vera nê îqtîdarî şuxulnayîşê heme rayîranê mucadeleyî yê demokratîk û meşrûyan heqêko bingeyên o. Na tena meseleya HDP û Kurdan nîya, meselaya heme şaranê Tirkîya ya. Bêveng memanê, bêvengîye qebûlkerdiş o.’’\nEv nûçe 410 caran hatiye xwendin\nEtiket : HDP, Mêrdîn, Wan, amed, qayyım, Partîya Demokratîk a Şaran\nAhmet Turk: Dest ronîyayo îradeyê şarî ser û ci ra vanê demokrasi! Tewr tay 418 amey tepiştene
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Ocalanî caverdayîşê çekan waşt, KCK cewab da - Dersiminfo.com\nKeyepel Aktuel Ocalanî caverdayîşê çekan waşt, KCK cewab da\nOcalanî caverdayîşê çekan waşt, KCK cewab da\nPartîya Demokratîk a Şaran (HDP) û hetkarê serekwezîrê Tirkîya Yalçin Akdoganî vizêr dolmabaxçe de ameyî têlewe. Kombîyayîş ra dima heyetê HDP û Yalçin Akdoganî vilaweka muştereke daye. Na reya verêne bîye ke kombîyayîşêde nîyanên ame viraştene.\nXebere na bîye ke serekê Partîya Karkeranê Kurdîstan (PKK) Abdullah Ocalan wazeno ke partîye heta wisarê emserî çekanê xo caverdo. Coka PKK yew kongreya îstîsnayî bivirazo. Kombîyayîş de Akdogan, wezîrê karanê zereyî Efkan Ala, serwekîlê grûb ê AKP Mahîr Unal, serwekîlê grûb ê HDP Pervîn Buldan, Îdrîs Balûken û parlamenterê Îstanbulî Sirri Surreya Onder beşdar bîyî. Vilaweka verêne hetê Onder ra ame dayene.\nParçeyê vilaweke de Onderî vateyê Ocalanî neql kerdî: “Hedefê ma yo bingeyên o yo ke ma prosesê nê pêrodayîşê 30 serran bi raya aştîye bîyarîme yew çareyo demokratîk. Seba ke ma qerarêde stratejîk û tarîxî seba caverdayîşê mucadeleyê çekdarî bidîme, ez PKK aşmanê wisarî de kongreya îstîsnayî rê silayî kena. Nîyetê na silayîye beyanê caverdayîşê mucadeleyê çekdarî û herinda ci de ver bi sîyaseto demokratîk şîyen a.”\nSeba çareserîye des maddeyî\nDima, Onderî des maddeyê Ocalanî seba çareserkerdişê prosesê aştîye wendî:\nSîyaset û muhtawaya demokratîke\nTarîfkerdişê rehendanê neteweyî û cayî yê çareserîya demokratîke\nHuqûq de temînatê hemwelatîya azade\nRêxistinbîyayîşê têkilîya sîyasetê demokratîkî, dewlete û komelî\nRehendê sosyo-ekonomîkî yê prosesê çareserîye\nAwanîya asayîşî ya newîye ke raya prosesê aştîye kena ra\nTemînatê huqûqî seba çareserkerdişê problemananê cinî, kultur û dorûverî\nTemînatê mekanîzmaya têduşte û demokratîka pluralîste bi raya mefhûmê nasnameyî\nTarîfkerdişê komara demokratîke û welatê muşterekî, temînatê demokrasîya pluralîste bi raya huqûq û qanûnê bingeyî\nYew qanûno bingeyî yo newe ke tede pêro nê hemle û vurîyayîşê demokratîkî ca gênê\nReya verên a mabênê partîyanê Tirkîya kombîyayîşêde nîyanên ame kerdene\nWendişê maddeyan ra dima Onderî va ke: “Ma sey heyetê HPD venga pêro dor û verê demokratîk û aştîwazî danîme, bêrê ma pîya qewet bidîme nê muzakere û merhela çareserîye. (…) Heta ewro ma qet hende nêzdîyê aştîye nêbîyîme. Kam ke hetê aştîye gêno, wa pîşta xo şano ma ke ma pîya biresîme armancê xo.”\nQiseykerdişê Onderî ra dime hetkarê serekwezîrê Tirkîya Akdoganî kî qisey kerd va ke “HDP vizêr Îmrali de ame têlewe. (…) Ma reştîme merhelêda muhîme. Seba ma îzehê sîyasetê demokratîkî ke lez gureyê caverdayîşê çekan beno raver, muhîm o. Ma qanûno bingeyî sey firsendo muhîm seba çareserkerdişê problemêde zafkokin û kronîk vînenîme. Tirkîya ke problemanê xo yê bingeyênan caverdo, na dinya de resena rewşêda pête. Ma pîya Tirkîya yîme. Her çî seba Tirkîya.”\nKCK: Gamê ma goreyê gamanê AKP yenê eştene\nÇi esto ke ewro Komê Camatanê Kurdîstanî (KCK) cewabê waştişê caverdayîşê çekan da. Panc rîpelan de hemserekîya KCK da zanayene ke seba çareserîye prosesê aştîye hukmat ra çi pawenê.\nHemserekîya KCK ra mesajêde cîya ame dayene\nSeba KCK beyanê kongreya îstîsnayî gamêka tarîxî ya. Labelê gamê ke nika ra yenê eştene, goreyê gamanê partîya hukmatî AKP yenê eştene. Aye ra kî teber KCK tayê waştişê xo ardî ziwan. Nê waştişan ra yew o bî ke “Paketê Asayîşê Zereyî” bêro peyser antene. “Nêke no duştê hemleya demokratîzekerdişî de vindetiş o.” Boyna, yeno waştene ke Ocalan heyetê KCK de bêro têlewe. Seba ke merdim bireso merhela muhîm a prosesê aştîye, gerek desinde heyetê muzakereyan bêrê viraştene. KCK da zanayene ke ê gamanê AKP bi baldarî taqîb kenê. “Eke AKP sozê xo de nêvindeno, bellî yo ke no weçînitişan ra ver tena yew stratejîya raygirewtişî ya.”\nCaverdAyîşê Çekan Çareserkerdişê mesela kurdan de girêdaye yo\nVilaweka KCK de kî ame dayene zanayene ke “Ma ke newroza 2013 ra bi nat adir birna, ma ke duştê pêro viraştişê qereqol, awbend û rayanê eskerîye de, duştê tewqîfkerdiş û kiştişê dewlete de hîna ma aştîye nêxeripnaye, no musneno ke ma proses çiqas ciddî vînenîme. (…) Nîyetê caverdayîşê mucadeleyê çekdarî, gamanê AKP ke mesela kurdan senî hel kena û Tirkîya senî demokratîze kena, înan de girêdaye yo.”\nNuşteyo peyênŞewa Çemê Merîçî\nNuşteyo verênBi hezaran Yaşar Kemalî ra oxir waşt\nXeyran 01/03/2015 @ 17:48\nHahûû! Kam ke bi rastî bawer keno ki Pkk çekûn veradana, xwu şaş meko! Heme çî stratejî ya, seba ki HDP barajê %10 vîyarno. Polîtîka polîtîka! Xo mexapnên\nSerkan Ciboğlu 02/03/2015 @ 19:14\name bine resme Miste Kori de nişt ro ma re qala mesela kirmancu keno teww..\nMeymane Usari 02/03/2015 @ 20:53\n100 serre ro ke artesta tirki Welate made Kirmancu kisena. Her cayi eskerane u cekane inan ra pirro. 5 milyon Kirmanci bar kerd si, saristane tirkande bi asimile, wesan mend, tesan mend. 4.000 dewane ma wesnay. Kultur, ziwan u siyaseta ma kerd xirabin. Agiri, Kocgiri, Dersim, Piran, Meres, her caye Kurdistan de qetliam virast. Nikak vane ke cekane xo cawerde, bere Ankarada siyaseta cepgirena tirkan viraze. PKK ebe xo zoneno cekan nanoro yaki ney, PKK ebe cekan ra besenikerd ke ju dewe bixelesno. PKK HDP ra piyak besenikeno ke ju dewe bixelesno. Vatena mi hena ke raye azadiya Kurdistan de manaye stratejike PKK cino.\nMeymane Usari 02/03/2015 @ 20:57\nHeya bine resme Miste korri de nistero, alaye ke bi gonya kalikena ma biya surri yene telewe. 50.000 cence Kirmanci rusna bine herre u nika ju tirk Kirmanci temsil keno. Ju tirk, ju erebe u ju “kirmanc” bine resme Mist te kaye asitiye kay kene.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Wareyê Îstasyonî de mesajê 8ê Adare: Bêrê ma nê serewedaritişî rê bibê veng - JINNEWS ZAZAKÎ\nWareyê Îstasyonî de mesajê 8ê Adare: Bêrê ma nê serewedaritişî rê bibê veng\n14:58 8 Adare 2019\nAMED - Cinyan bi sloganê "cinî seba azadîye sere wedarnenê, cinî grev de yê" beşdarê mitîngî bî. Cinîyan wareyê Îstasyonî de mesajê "Ganî heme kes biherikîyo cayê mitîngî û serewedaritişê Leyla Guvene û heme hepsîyê bîn ke zindana de yê bibê veng" dayî.\nCinîyan bi sloganê "Cinî seba azadîye sere wedarnena, cinî grev de yê" herikyayî wareyê Îstasyonî yê mîtingê 8ê Adare. Abluqayê polîsan ê wareyê mîtingî bale ant. Cinî bi cilanê xo yê Kurdî û bi erbaneyê xo kewtî wareyê mîtîngî. Polîsan pankartê "Wexto ke cinî azad bê, do dinya bilerzo", "Dest mede bedenê mi" nêgirewtî wareyê mîtîngî. Cinîyan pêwa heme astengîyan rayşîyayîşê xo kerdî. Saetê serê siba de cinîyê Mêrdîn, Dêrik, Nisêbîn, Qoser û Riha zî bi cilê xo yê Kurdî bale antî xo ser. Cinyan sloganê "Leyla rûmete ma ya", "Biciwîyo xoverdayîşê zindanan", "Cinî cu azadî", "seretewênayîş çin o, xoverdayîş esto" "Ma do cuya bê cinî serê şima de birijnê" berz kerdî û kewtî wareyê mîtingî.\n'Ma do waştişê Leylaye biqîrê'\nCinîyan dîyar kerdî ke waştişê înan waştişê Leyla Guvene yo û wina vatî: "Ma do waştişê Leyla biqîrê." Zeynep Karacaya ke seba beşdarbîyayîşê 8ê Adare Mêrdînî amî Amed û va: "Ma heme cinî seba piştdayîş bidê serewedartişê Leyla Guvene ma ameyî tîya. Wezîfeyê ma o yo ke ma bibê vengê nê serewedaritişî. Ma do waştişê Leylaye biqîrê."\n'Bêrê piştdayîş bidê serewedaritişê tarîxî'\nCinîyan ra Hidayet Taşçi Mêrdînije zî wina va: "Ez 8ê Adare Leyla Guvene û hemrayîrê aye pîroz kenê. Ewro zindanan de şexsê Leyla de serewedaritişêke dest pêkerdo. Ma zî seba piştdayîş bidê nê serewedaritişû bibê vengê cinîyan ke ameyê qetilerdiş ma ameyî tîya. Ganî ewro heme cinî bêrê nê wareyî. Bêrê ma piştdayîş bidê na roje."\nBehiye Kaya zî wina va: "Ez roja heme cinîyan pîroz kena. Ganî ma heme bibê vengê serewedaritişî. Ganî vera nê zulmî ma dest bidê destê yewbînan. Na dinya de seba ma hemine ca esta. Gerek hukmat nê rastîyan qebul bikero û fek nê zulmî ra vera bido. Wa Erdogan bêro îslamîyet dayîkê Kurdan ra bimuso. Ma şer nêwazenê. Domanê ma mîyanê çar dêsan de xo ver danê. Ma do ewro serewedaritişê Leylaye rê bibê veng. Biciwîyo xoverdayîşê Leyla Guvene."\nCinîyan bi sloganê "Leyla Guvene rûmete ma ya", "Biciwîyo xoverdyîşê Leyla Guvene","Biciwîyê xoverdayîşê zindanan" û bi tilîliyan kewtî wareyê mitîngî. Cinîyan wareyê mîtingê mesaj Leyla Guvene rê eşrawitî.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Global city, Sukaheburın, Sûkê Dewletanê Yewbiyayeyan, Suke, sûka gırse, largest city, city in the state of New York û Yew milyon ra zêde suki\n1 214 km2 û 1 213,37 km2\n1624 û 1626\nHudson River, East River, Bronx River, Harlem River, Long Island Sound, Okyanuso Atlantik, Upper New York Bay û Lower New York Bay\nNew York City (wendışê cı: Niûv York Stiy) yew bacarê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyano. New York mıntıqa ra rocakewtena Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan dero. Rocakewtena New Yorki de Okyanuso Atlas esto. New York Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan u dınya de bacaro tewr gırdo.\nNew York tewr limananê tabiyanê gırdan ra yewi sero nao ro. Sûke panc letan ra yena pêra ke her lete rê borough vaciyeno. Nê panc boroughi zi enêyê the Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens, u Staten Island. Enê panc boroughi kerdê yew serra 1898i de u sûka New Yorki veciya meydan.\nNew York sûkê da barkerdoğana. Sey u hewtay (170) ra vêşêri zıwan tede qısey qısey beno u yewê her hirê merdımi teberê Amerika ra dewletê da bine ra ameo. İngılızki tede be fekanê binan qısey beno. İspanyolki zi zıwano bino ke kışta İngılızan de piya qısey beno. Yew zi Little Italy (İtalya Qıteke) ke yew semtê zıwanê İtalyankio, China Town (caê Çinıcan) de zi nıfus esto ke Çinki qısey keno.\nNew York merkezê kulturê Amerikao, zaf hereketê kulturi tede veciy. Edebiyat u huneranê asayışi ra RonesansÊ Harlemi, resim ra ekspresyonizmo mıcered (Ekolê New Yorki), muzik ra hip hop, pun, salsa u Tin Pan Alley taê hereketanê ke rıçıkê xo New Yorko. Metroyê New Yorki vist u çehar (24) saeti akerdeo, trafik zaf esto u coka namey "Sûka ke qet nêrakena" gırewto.\nBanê Empire State, Central Park u Meydanê Timesi, Muza Senata Moderne, Muza Guggenheimi u Muzê Tarixê Moderni caê turistikê ê New York wayirê heme ninanê. Banê berzi, cadê hiray, merkezê çiyê erinayışi u rotışi, caê do kozmopolito.\n2 Merkezê New Yorki\n4 Nıfus u iklım\n6 Letê New Yorki\n6.4 Staten Island\n6.5 The Bronx\n8 Sûkê bıray\nTarixê New Yorki zehf kıhan niyo. Verênde şarê Postesuran (İndiyani) uca de cıwiyaêne. Geyrayışê verênio Ewropayıcan New Yorki rê biyo serra 1524i de. Gemiyanê Fransa ra yew merdım, merdımo ke bi kaşif u geyraoğ, Giovanni Verrazzanoy ameo sûke, namey Nouvelle Angoulême ("Angoulêmeo Newe", Angoulême yew sûka Fransaya) dao cı.. Dıme ra Hollandayıcan ke başle kerdibi postê heywanan bıroşê, herri, çi-miyê New Yorki gırewtê postesuran ra serra 1626 de u henzar dolar dao inan. İngılızan New York 1664 de vısto xo dest, kerdo herra xo, namey sûke vırnao, kerdo namey Dukê İngılızki kerdo namey sûke, nameo newe biyo New York.\nSerra 1609ine de yew kaptanê Hollandayıci, Henry Hudson, Manhattan diyo u şarê Hollanda ameyo Manhattan. Manhattan ra namey "New Amsterdam" nao pıra. Labelê serra 1664ine de Britanya "New Amsterdam" işğal kerdo u namey "New York"i dao cı. Serra 1615i de şarê Hollanda New York pê namey Nieuw Amsterdami nao ro. Britanya Gırde ena sûke vısta xo dest serra 1664i de u namey sûke vırnao, kerdo New York. Serra 1778i de biyo paytextê Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan dı serran rê. Dıme ra Amerikanan paytext kırışto Washington, hama ney nêşao New Yorki bıtepışo pey de, sûke zaf şiya aver, biya gırde. Labelê wextê Cengê Amerikaê Şari de merdumanê Amerika dewleta Britanya geyraya. Serran ra 1878 - 1880ine de New York bi paytextê Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan.\nSeserra 19 u 20ine de New York zehf bi gırd. Qandê Endustriy u iqtiıadi xeylê merdumê Amerikayıc u Ewropayıci şiyê New York. Hewrreşto verên (skyscraper, gökdelen) New York de vıraziya. Serra 1930ine de hewrreştê Empire State vıraziya. 11ê 9ê serra 2001ine de taê merduman be sereştene, pê theyaran 2 hewrreştê "World Trade Center" kerdi xırabe.\nNew York bilxasa seserra newêsıne de (19) zaf goç gırewto u asayışê sûke vıriyo. Central Park ke serra henzar u heşt sey u pancas u hewt (1857) de vıraziyao, parko verêno ke pê mimariya peyzaji vıraziyao, sûkanê Amerika miyan de cao verêno, parko yewıno. Koley serra henzar u heşt sey u vist u hewti (1827) de New Yorki de tepışiyêne hama serranê henzar u heşt sey u hirısi (1830) ra tepeya protostê sistemê kole amey kerdış, New York zi biyo merkezê enê protestoyanê zımey.\nSerra henzar u new sey u çehar (1904) de metroê sûka New Yorki biyo a, metroy dı kıştê New Yorki kerdê yew, bestnê yewbini. Elbet ke New York nêmo verênio seserra vıstıne de biyo merkezê ticaret, endustri u komunikasyonê dınya, bedelê ney zi biyo. Yew gemio pıxın ke General Slocum name dao cı, adır kewto cı, henzar u vist (1020) merdımi merdê, felaketê senayio gırd ke serra henzar u new sey u yewendesi (1911) de biy, fabrikê Triangle Shirtwaist vêşao se u çewres u şeş (146) gurekeri merdê.\nNew York serranê henzar u new sey u vistan (1920) de demê Goçê Gırdi de biyo raya goçê Amerikananê Siyayan ke Afrika ra ameêne. Serra henzar u new sey u şeştêsıne (1916) de na sûke biya tewr merkezo gırd ke Diasporay Afrikayıcan tede biyo. Serranê henzar u new sey u vistınan (1920) de zi New York şiyo averê Londra, o vêrdo, biyo tew sûka gırdia dınya. Mıntıqay Metropolitanio sûke serê serranê henzar u new sey u hirısi (1930) de des milyon merdım kerdo arê, top u tarixê merdıman de biya sûka yewına ke sûka megaya.\nMerkezê New Yorki[bıvurne | çımeyi bıvurne]\nLetê New Yorkio ke Çinıci tede estê, Manhattan).\nNew York merkezê dınyao, kışta finansi ra merkezê organizasyonanê ekonomikan, finansan tede ca gênê. Cadê Wall Streeti ke merkezê finanê dınyao, New York de ca gêno. Heykelê Xoseriye (Statue of Liberty) ke yew adeo qıteko ke limanê New Yorki sero ca gêno. Tiyatroy u muzikali zi biy arê dormey cadê Broadwayi. Airportê İnternasyonalio John F. Kennedy ke tewr airportanê dınya ra yewo, zaf merdıman kırışeno, trafikê rae zafo. Metropolitan Museum of Art, Muzê Hunerio Modern , Muzê Guggenheim zi tiya estê, koleksiyonê weşi u vay kerdê top. Rocnamey sûke New York Times ke tewr rocnamanê dınyaê gırdan ra yewo, zaf roşiyeno. Hirê kanalê têlevizyoniê gırdi ABC, CBS u NBC be merkezanê xo tiya derê.\nTurizm[bıvurne | çımeyi bıvurne]\nSerrê de çewres milyon turist yenê New Yorki, geyrenê. Turisti vêşêri şonê Empire State Building, Times Square, Pırdê Brooklyni, Broadway, Metropolitan Museum of Art, MoMa, Baxçey Heywaniê Bronxi u merkezê çiyê erinayış u rotışi ke Madison Avenue de ca gênê. Yew zi Halloween Parade ve Festivalê Filmiê Tribeca zi turistan u Amerikanan ancenê xo. Central Park, tewr parko gırdo, parko yewıno ke merdımi yenê u geyrenê.\nKulturê werdanê New York'i zaf hirao u gırdo. Bilxasa bagel u pizza be stilê New Yorki tewr werdê namdarê ke weriyenê. Cokao ke her kışta dınya ra, her şar u her mılet ra merdım esto New York de ciya-ciya kulturê werdi estê. Werdê Çini, İrani, Tırkiya, Erebi zi estê, zaf asano ke merdım gorê kulturê xo werd u nan bıvêno.\nNıfus u iklım[bıvurne | çımeyi bıvurne]\nEwro nıfusê New Yorki 8,1 milyono; feqat nıfusê metroy 22 milyono. Xeylê şarê maciri estê. Zehf mıxtelıf mıleti tede cıwiyenê: leteo zêde şarê Ewropa, Asya, Afrika. Zıwano verên İngilizki qısey beno. New York de zaf Yahudiy estê (1 milyon). Problemê trafik u cinayeti gırano. İklim u hewaê New Yorki zehf vuriyeno. Zımıstani hewa serdino, zehf varan vareno u erdê New Yorki beno sıpê. Ammani hewabeno honık u erdê xo beno kewo.\nNew York de bina u banê xeylê berzi estê. New York bacarê dewizio, paytextê borsao, merkezê iqtısad, kultur, hunerê Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan u dınyao. Banê Mıletê Yewbiyayey u borsaê Wall Streeti New York de ca gêno. Borsay New Yorki dınya de serwera.\nLetê New Yorki[bıvurne | çımeyi bıvurne]\nHirê letê New Yorki 1: Manhattan, 2: Brooklyn,\nNew York de panc leti estê ke her yewi rê vanê bo "borough". Nê letan ra Manhattan be xo yew adeo, merkezê sûke tiyao. Letê Brooklyn u Queens estê ke Roê Rocakewtışi (East River) inan abırrneno Manhattani ra. Nê dı leti qısımê rocawaniê adey Long Islandi vırazenê. Roê Harlemi zi Manhattan u Bronxi leno cêra. Bronx leteo tenyao ke adey sero nêniyao ro u parçey herranê Amerikay Zımey ra yewo. Letê sûkeo pancın u peyên zi Staten Islando ke kışta binia limanê New Yorki de ca gêno, yew adeo tenyao. Manhattan, Brooklyn rê be hirê pırdan (pırdê Brooklyn, Manhattan u Williamsburgi), yew pırd Queensi rê be yew pırdi (pırdê cadê pancas u pancın) u yew tuneli (tunelê Midtown-Miyanê sûke) bestiyao. Pırdi ke miyanê Bronx u Manhattani derê, Roê Harlemi sero vêrenê, letanê sûke bestnenê yewbini. Staten Islan leteo tenyao ke nêbestiyao Manhattani, be pırdê Verrazano bestiyao Brroklyni.\nBronx tewr leteo zımeyio New Yorkio. Stadyumê Yankee tiya dero, merkezê Yankeeyanê New Yorki zi incao. Yew zi parçê de qıtekiê tepê Marble zi naca de ca gêno.\nManhattan[bıvurne | çımeyi bıvurne]\nManhattan panc (5) letanê New Yorki ra yewo. Manhattan merkezê kultur, ticaret, u finansê New Yorkio. Merkezê Mıletanê Yewbiyeyan u NASDAQi sûka New Yorki dero. Erdê Manhattani 59km²o u nıfusê Manhattani texminen 1,620,000o. Ekonomiyê Manhattani zaf gırdo. Kanalê Amerika Fox, ABC, NBC u CBS Manhattan derê. İklımê Manhattani nermo.\nBrooklyn[bıvurne | çımeyi bıvurne]\nBrooklyn, namê cıyê bini King's Country ya zi Country of the Kingo panc (5) letanê New Yorki ra yewo. Brooklyn, be Pırdê Brooklyni ra piya, Manhattan ra gırê dano, bestiyeno. No lete embıryanê letey Queensio. Miyandê Brooklyni de Manhattan u East River (Roê Rocakewtışi) estê. Erdê Brooklyni 251 km²o u texminen nıfusê Brooklyni 2,6 milyono.\nQueens[bıvurne | çımeyi bıvurne]\nQueens panc letanê New Yorki ra yewo. Gorey nıfusi New York de hirêyıno. Caê xo rocakewtışê Long Islando. Erdê Queensi 178.28 km²o u nıfusê Queensi tehminen 2,2 milyono.\nStaten Island[bıvurne | çımeyi bıvurne]\nStaten Island panc letanê New Yorki ra yewo. Staten Island hem yew mıntıqa hem zi yew adeo. Erdê xo 102.50 km²o. Nıfusê Staten Islandi 477.377o. Goreu nıfusi New Yorki de leteo pancıno.\nThe Bronx[bıvurne | çımeyi bıvurne]\nThe Bronx panc (5) letanê New Yorki ra yewo. Erdê xo 150 km2o. Nıfusê Staten Islandi 1,3 milyono. Gorey nıfusi New Yorki ra leteo çeharıno.\nBudapeşt, Urşelim, Johannesburg, Qahire, Londra, Madrid, Pekin, Santo Domingo, Tokyo, Brasília, Borås Municipality, Oslo, Cezayir, Jakarta, Tel Eviv, Cali, Shanghai, Merakeş (sûke), Seul, La Paz, Târgoviște, Dubai û Meksiko City\nResmi Siteyê New York\nSûkê tewr gırdê DAY\nArşivê Embarê Wikimediya de heqa New York City de vêşêri multimedya esta.\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=New_York_City&oldid=407098"\nEna pele tewr peyên roca 05:21 de, saeta 6 Şıbat 2020 de vurriya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Herford û Kobanê bîyî şaredarîyê hemkarî\nDimayo ke şaredarîya Frîedrîcshaîn-Kreûzberg a Berlînî ya Almanya û şaredarîya Dêrike ya Rojawanî bîyî hemkarê yewbînan, seba hemkarîya mabênê Herford û Kobanê zî gamî ameyî eştene.\nTuesday, 9 Jul 2019, 12:33\nBajarê Herfordî yê Almanya de demêk verî Însîyatîfê Hemkarîye ya Herford-Kobanê amebi awankerdene. Yewîya Sendîkaya Almanan (DGB) û Sendîkaya Zanist û Perwerdeyîye ya Almanan (GEW) zî tede xeylî sazîyê Kurd û Almanî organîzasyon de ca gênê.\nHerfordo ke 66 hezarî nufûsa ci esta û Eyaletê Vestfalya Ren ê Vakurî de ya, xeylî koçberî tede ciwîyenê. Seba awankerdişê pirê mabênê Herford û Kobanê gamî ameybî eştene. Projeyê hemkarîye çend rojî verî Meclîsê Şaredarîya Herfordî rê amî pêşkêşkerdene.\nGoreyê xebera Zubeyde Polate ya serwîsa Almankî ya ANF’yî, no proje ameyo raydayene û qebûlkerdene. Teberê partîya rastgêre AfD’yî de heme endaman seba projeyî raya ‘e’ daya.\nYeno pawitene ke şaredarîya Herfordî seba bicaardişê îhtîyacîyanê Kobanê hetkarî bikero. Heman wextî de şaredarîya Herfordî wazena modelê şaredarîya zafkulturî û zafziwanî ya Kobanê ra îstîfade bikero. Yeno vatene ke tecrubeyê xoîdarekerdişî yo ke xo seperneno seypêyîya cinî û camêrdan bala îdarekaranê bajarê Herfordî anceno.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
21 Êlule 2015 Dişeme 12:36\nEke yew kitab keyeyê mi de bo û ez nêwanî, ez vana qey webalê ey mi mil de maneno. Hetanî nika çi kitabê ke kewtê mi dest muheqeq mi wendê. Êyê ke mi hema nêwendê zî înşalah ez do biwanî. Kitabê Naûm Faîqî "Beth-Nahrîn" ke Beledîyeya Sûrî ya Diyarbekirî 2011 de çap kerdbi hema newe firsend kewt mi dest, mi wend.\nRoşinbîrê suryanîyan Naûm Faîq 1868 de Diyarbekir de ameyo dinya û 1930 de New York de şîyo rehmet. Diyarbekir de mektebê suryanîyan de wendo, 1888 ra dest pêkerdo Diyarbekir, Ruha û Humus de 24 serrî malimîye kerda. Naûm Faîq suryankî, tirkî, erebkî, kurdkî û fariskî zano, Diyarbekir de yew kovara bi nameyê "Kewkbo d-Madinho" (Estareyê Rojhelatî) veta.\nGama ke Îtalya serra 1911 de vera Usmanîyan de şerê Trablusxerbî îlan kena, Usmanî vera miletanê xirîstîyanan yê tebayê xwu de har benê, coka Naîm Faîq 1912 de remeno şino Amerîka. Uca kovara "Beth-Nahrîn" vejeno. A eno kitabo ke mi wend, nuşteyê Naûm Faîqî yê ke kovare de sey nuşteyê edîtorî weşanîyayê ra yeno pê.\nRoşinbîrê suryanîyan Elîyo Dere ke 1950 de yew dewa Nisêbînî de ameyo dinya û nika Swêd de mesûlê dezgeyanê asûrîyan o, 61 hebî nuşteyê Naûm Faîqî ena kovare ra arêdayê, tercumeyê tirkî kerdê. Kawa Nemirî zî tercumeyê kurmancî kerdê. Yanî kitab de eynî nuşte hem bi suryankî hem bi tirkî hem bi kurmanckî ca gêno.\nMi waşt ez bi kurmancî biwanî, la çi heyf ke mi tercumeyê Kawa Nemirî ra fehm nêkerd. Hetê şixulnayîşê ziwanî ra yew nêweşîya zaf xirabe pêşkarê kurmancanê ma bîya; sey cina ke asin ra remena eynî wina ê zî çekuyanê erebkî ra remenê. Oxro ke ziwananê Ewropa ser o tesîrê latînkî çi yo hema vajîn tesîrê erebkî zî kurdkî, tirkî û fariskî ser biyo. Eke ma ewro çekuyanê erebkî temamen ziwanê xwu ra vejin, ziwanê ma felc beno. Xwura çiyo ke kurmancî ha kenê, tam felckerdişê kurmancî yo. Ez hêvîdar a, qet nêbo kirdê ma ena xeletîya soranan û kurmancan teqlîd nêkerê. Çimkî bi eno qayde heqîqeten ziwan beno sey kerga ruçiknaya û tu mana tede nêmanena. Seba ke meramê mi fehm bibo, ez tercumeyê kurmancî ra yew paragraf sey nimûne tîya neql bikerî. Verî ez tirkîya ci bidî:\n"Zor şartlar altında yapılan münzeviliği bazı insanlar gerçek dışı yapmalarına rağmen onu suiistimal ederek ve gerçek olduğunu göstererek insanlardan methedilmelerini arzu ederler ya da faziletleriyle şöhret sahibi olmayı dilerler." (Qismê tirkî: r. 98)"\nTercumeyê Kawa Nemirî:\n"Mirovin hene, tevî ku goşegîriya li jêr şert û mercên dijwar tê kirin bi rastî û duristî nakin û xwe li wê digirin û wekî ku bi rastî û duristî dikin wê didine xuyakirin, ji mirovan divên ku pesnê wan bê dayîn an jî hêvî dikin ku bi riya xûypakiyên xwe bibin xwedî şan û şoret." (Qismê kurmancî: r. 110)\n"Munzewîtîya ku di şertên zehmet de tê kirin, digel ku hinek însan bi rastî nakin lê wê suîstîmal dikin û mîna ku rast be nîşan didin û hêvî dikin ku însan medhê wan bikin yan jî dixwazin bi fezîletên xwe bibin xwedîyê şuhretê."\nEnê çekuyê ke mi sey bold îşaret kerdê Kawayî nêşixulnayê. Oxro ke enê çekuyî rewna ra dekewtê ziwanê ma û heme kurdî nînan bi eynî mana şinasnenê, zanê. La çekuyê ke ey xwu rê viraştê, mesela, kes nêzano "goşegîrî" çi ya. Wina aseno ke ey ena çeku manaya "munzewîtî" de şixulnaya.\nEz wazena tîya de çîyêk îfade bikerî. Mi gore, nîjad û mîlîyetê çekuyan çin o. Çekuyê ke nika ziwanê ma de estê, yan zî ma vanê qey aîdê filan ziwanî yê, kam zano kamcîn ziwanî ra mîras mendê! Çekuyî bê pasaport, bê nasname heme welatan ra bi serbestî geyrenê; bi asanî xwu kenê milkê her ziwanî. Coka ziwanî neke bi çekuyan, bi sîstemê xwu benê ziwan. Yanî tu zirarêkê çekuyanê xerîban ziwanê ma rê çin o, çiyo muhîm o yo ke merdim ziwanê xwu goreyê sîstemê ey ra raşt bişixulno. Xulasa mi ewnîya ke ez kurmancîya Kawa Nemirî ra fehm nêkena, mi qismê tirkî wend.\nVerî ez derheqê asûrîyan de bineyke melumat bidî. Asûrî sey qewmêkê samî miletêko qedîm yê enê welatan ê, merkezê înan yew qelaya kenarê royê Dîcle de bîya. Di hezarî serrî Îsayî ra ver, seba ke tam serê rayîrê tîcaretê cîhanî yê rojhelat-rojawan, başûr-bakurî de bîyê, coka warê tîcaretî de epey aver şîyê. Hetanî seserra 14. ya Îsayî ra ver girêdayeyê Mîtanîyan bîyê, la dima benê xwuser û yew împaratorî awan kenê. Paytextê înan Neynewa û Babîl bîyê. Bitaybetî hetê tarîxê nuştişî ra, bi îcadkerdişê alfabe xizmetêko zaf pîl seba medenîyetê dinya kerdo la eynî wext de vera miletanê bînan de zaf zilim zî kerdo. Axir Îsayî ra ver serra 612 de Medî pêşengîya Kawayê Asinkarî de qralê înan kişenê. A roje ra pey reyna paştîya înan raşt nêbena. Efsaneya Newroze zî roja rijîyayîşê îqtîdarê înan ra vejîyaya meydan. Eke efsane raşt bo, kurdan peynî ro dewranê asûrîyan ardo û kurdî a roje ra pey vejîyayê sehneyê tarîxî.\nDewleta înan rijîyena la asûrî sey milet manenê. Badê vilabîyayîşê xirîstîyanîye hetê dînî ra çend mezheban ser o cêra benê, nîfaq keweno mîyanê înan û serederîya xwu nêvînenê. Tewr peynî de furxûnê 1915î de dewleta tirkan pa armenîyan ê zî qetil kerdî, qismêk tehcîr bî, welatan ra bî vila. Asûrî seba furxûnê serra 1915î vanê "Seyfo" (şimşîr; qilîç).\nVanê Mezobotamya welatê ma yo. Coka manaya mabeynê her di royan Dîcle û Feratî de ci ra vanê "Beth-Nahrîn" û Naûm Faîqî zî Amerîka de kovara xwu bi enê nameyî veta. Nika suryanîyan ra tayê dorûverê Mêrdînî de hîna zaf Midyad de, tayê Sûrîye de û tayê zî Kurdistanê Başûrî de estê. La merdim eşkeno vajo ke her cayê dinya de nifûsêko muhîm yê asûrîyan esto, vanê heme asûrî nika qasê hîris mîlyonî estê.\nNaûm Faîq kovare de zaf rey zemananê verînan yê tarîxê miletê xwu ano xwu vîr û veng dano asûrîyan ke xwu bikerê yew û ancî bibê sey verî. Yew roportajê xwu de bi terzê secî qisey keno, vano:\n"Suryanîyên, hewn ra şîyar bên, tu çîyêk nêmend ma dest de, tenya sereyê ma de mûyêk menda. Xezînaya ma tarûmar bî, dest ra şî rêzdarîya ma, şarê ma xerîban rê biyo kole. Zemanêk ma fermanî dayne, la roja ewroyî de ma ameyê qewirnayiş, û ma sey koleyan mendê. Welatê ma Beth-Nahrîn o, roja ma de ewladê ey welatê xwu terk kenê, û dinya ra benê vila. Şarî bîyê serwerê welatê ma, erdanê ma yê dewlemendan ser o, û zeîf kerd hêzê miletê ma yê xurtî." (Qismê tirkî: r. 8-9) Vano "Beth-Nahrîn! Ti erdê ma yê. Ti roşnê ma yê û ti şefeqê ma yê. Ziwan û alfabeya ma to ra zayê." (Qismê tirkî: r. 11)\nVano "Kerraya bingeyîne yê suryanîtî tenya û tenya bi wendişê ziwanê baw û kalan, bi wendişê kitab, kovar û rojnameyê ke ziwanê ma de çap benê yena ronayiş. Mileto ke ziwanê dayika xwu de perwerde nêbo û nêwano, nasnameyê xwu yê etnîkî keno vîndî, mileto ke nasnameyê xwu diyar nêkero zî mumkin nîyo ke sey milet bêro şinasnayiş." (Qismê tirkî: r. 58)\nNaûm Faîq vano "korîtîya fikrî korîtîya çiman ra zehmetêr a", "roşnê keyeyî lamba ya, la roşnê dinya zî alim ê" û nuşteyanê xwu de behsê tarîxê asûrîyan keno, behsê nêweşîyanê miletê xwu keno û sey lamba tim rayîr mojneno miletê xo. Bitaybetî zaf qîymet dano ciwîyayişê ziwanî.\nYew ca de gama ke kurdan sey referansî bi başîye nîşanê asûrîyan dano, zaf keyfê mi zî ame. Vano "Sey nimûneyî, erebî kamcayê dinya de benê wa bibê, Misir de, Spanya de, Îraq de, welatê persan de, Sûrîye de, Beth-Nahrîn de, ziwanê xwu qisey kenê û zaf cad kenê ke ziwanê înan aver şiro. Armenî zî eynî hawa, Rûsya de, Tirkîya de, Bulxarîstan de, Tatarîstan de, Hindîstan de, Amerîka de, Parîs û London de bê, ziwanê xwu qisey kenê, kovar û kitabanê xwu çap kenê û mekteban de danê wendiş. Kurdî zî her cayo ke şinê û tede manenê de ziwanê xwu qisey kenê. Proto-suryanîyê ke alfabeya tewr verîne îcad kerda, nuştiş musnayo dinya û çarîgêkê dinya ser o hukim kerdo ziwanê xwu kerdo xwu vîr ra û sewbîna ziwanan qisey kenê." (Qismê tirkî: r. 58)\nMi gore derheqê kurdan de tesbîtê Naûm Faîqî rast o, kurdî wina bî. Mesela, kurdê parçeyanê bînan wina yê, vera fariskî û erebkî de ziwanê xwu muhafeze kerdo û kenê. Heta kurdê ke Qirxizîstan de ciwîyenê, înan zî terkê ziwanê xwu nêkerdo. La ewro, kurdê ke tirkî musenê, mezgê înan zaf leze xeripîyeno, hesabê tirkî ser o terkê ziwanê xwu kenê. Nîsbet bi kurmancan kirdê ma zaf leze asîmîle benê.\nMa eşkenê tarîx û ehwalê miletanê bînan ra dersanê zaf cidîyan bigêrin. Sey kirdêk, wendişê enê kitabî ra çiyo tewr muhîm ke mi sere de mend yan zî ame mi vîr, eno yo. Eke miletêk ziwanê xwu bikero vîndî zaf zehmet o ke sey milet bimano. Hela mevajê eke dînê xwu yo taybet sey cihûdan çin bo, xwura tavilî sey vewra hamnanî vilişîyeno şino.\nMi gore faktoranê tewr muhîman yê ciwîyayiş yan zî vîndîbîyayişê ziwanî ra yew welat o, yanî erdo ke qedîmî ra o ziwan tede qisey biyo. Eke milet ê erdî terk bikero, herrîya xwu ser ra bisemetîyo, welatê xwu ra bikewo dûrî, êdî zaf zehmet o ke ziwanê ê miletî biciwîyo.\nNa xebere 3297 rey wanîyaya\nKek Roşan;Kürmanci'de meth/övgü için pesın/pésn kelimesi kullanılıyor.Ata sözü bile var.hesıno xü pesıno(işe yaramayan kişinin öz övünmesi)digorda bu kullanılıyordu,çocukluğumuzda.Ayrıca mırov değil,merıv tabii ki gerçek ve doğru kullanımdır.\n21 Êlule 2015 Dişeme 19:02
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
‘Semedê şar bê nan nêmano ma her roje xebityenê’ - JINNEWS ZAZAKÎ\nŞeme 06 Hezîrane 2020\n‘Semedê şar bê nan nêmano ma her roje xebityenê’\n14:11 2 Nîsane 2020\nQAMIŞLO - Cinîyê ke firina Adare ya Dêrikî de xebityenê û wina vat: "Roja ke her ca seba Vîrusê Koronayî ameyo padayene, ma yenê firine û nan viraznenê ke şarê ma bê nan nêmano.”\nDimayê vilabîyayîşê Vîrûsê Korona ke temamê dinya de tedbîrî ameyî girewtene. Xeylêk kesî bi sebebê Vîrûsê Korona cuya xo vindî kerdî û bi hezaran zî binê denetimê doktoran de yê. Vakur û Rojhelatê Sûrîye de zî seba Vîrûsê Korona xeylêk tedbîr ameyî girewtene û cayê asayîşî, dermanxane û firine eşkenê xebityê. Şaristanê Dêrîkî ya girêdayê Kantonê Qamişloyî firina Adare de semedê ke şar bê nan nêmano, cinîyê ke tîya manenê karê xo kenê. Cinîyê ke firina Adare de xebityayî qisey kerdî.\n‘Semedê pawitişê komelê xo keyeyê xo mevejîyê’\nCinîya bi nameyê Dîlber Mihemede derheqê firina Adare qisey kerde û vat: “Bi çar serrî yo ma firina Adare de kar kenê. Firina Adare de 5 cinî kar kenê û înan ra 2 kesî nanê tewqe viraznenê, 2 cinî mîr kenê, ez zî nan sûr kena. Semedê Vîrûsê Korona heme ca ameyî padayene. Semedê pawitişê şarê ma, heme cayî ameyî padayîş. Ma zî seba xizmetê şarê xo bikerê ma karê xo dewam kenê. Karê ma nê prosesî de kêm bîyo, seba kesê ke dewan de ciwîyenê nêvejîyenê şaristan û keyeyê xo de xo vîrus ra pawenê. Ma zî veng danê ke heme şarê ma semedê pawitişê komelê xo, keye ra nêvejîyê.”\n‘Lazim o her kes xo vîrus ra xo bipawo’\nNayle Hesene zî bale ante serê karê xo û wina vat: “Ma firina Adare de kar kenê. Ma saete 5ê siba ra yenê firine û nanê xo viraznenê. Heta ke nanê ma bibo, ma firine de manenê. Seba Vîrûsê Korona û kêmbîyayîşê vejîyayîşê şarî ê keyeyan ra karê ma tay bîyo. La her roje seba şarê ma bê nan nêmano, ma yenê firine û nan viraznenê. Omidê ma oyo ke heme kesî wa xo vîrusî ra bipawê û keyeyê xo de bimanê.”
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Zazakî – Pel 3 – ÇandName\nHome/Nîşank: Zazakî (page 3)\nVerê cû Diyarbekir de nêweşîya tîfoyî zaf estbî. Zaf însanê ma na nêweşîye ra telef bî. Payizê 1991 de ez zî bi na nêweşî kewta, ez şîya halê mergî la Homayî temam nêkerd. Dima ez tedawî biya û hêdî-hêdî ameya xwu. Labelê na nêweşîya bêîmane bitaybetî mewsimê wesarî û payizî çend serrê bînî zî mi de nuks kerd, ez perîşan …
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Xarezmi - Wikipedia\nAvant 799 û verê 780\nMatematikwan, Asmênşınas, geographer, Filozof, Çarnaoğ, astrologer û Tarixwan\nİslam û İslamo Sunni\nXarezmi ya zi Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi (be Farski:أبو عبد الله محمد بن موسى الخوارزمي); mabeynê serranê 780i de ameyo dınya u yew alımê matematik, coğrafya, asmênşınasiyeo. Al-Khwarizmi İranıc biyo. Asmênşınasiye u coğrafya de zi xeylê alımeniya xo biyo. Algoritmaya ke ma ewro matematik ra şınasnenime namey ey ra yeno.\nKey ke ameyo ra Dınya ya zi key merdo tım . nêzaniyeno, hema texminan ra gore teqribi serra 780 de suka Chiwa (ewro zerrey hıdudê Uzbekıstani dero) de ameyo ra dınya; uca ra 850 de zi merdo. Vatenan ra gore Abu Abdallah Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi umrê xo pêro Beğdad de viyarno ra. Beğdad o zeman (o taw) paytextê Xalifey Ebasiyan biyo.\nQabiliyetê xo 813 hêtan 833 de ferq beno. U sure azaye "Bone (Keye) Haqiqat"o, yê Halife Al-Ma'mun biyo u nazade pêro nuşte nu Halifa Al-Ma'mun çarno a zıwanê Erebki.\n• WorldCat • VIAF: 365144782982270357614 • LCCN: n84020660 • ISNI: 0000 0001 2030 4018 • GND: 118676180 • LIBRIS: 1zcf8rck5jh8jzf • SUDOC: 030896711 • BNF: cb165923408 (data) • BIBSYS: 97050758 • NLA: 35538363 • NKC: ola2002161349 • BNE: XX4929767 • CiNii: DA04656183 • CANTIC: a11021469\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Xarezmi&oldid=480115"\nMerdumê ke Khiva de biyê\nMerdumê ke Beğdad de merdê\nEna pele tewr peyên roca 15:02 de, saeta 21 Tışrino Verên 2021 de vurriya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Nuşteyê Edîtorî yê Rojnameyê Newepelî-30\n19 Hezîrane 2012 Sêşeme 13:09\nKulturê “xebitîyayîş” û “arisîyayîş”ê licêyijan ser o fiqrayêk vajîyena. Vanê, yew licêyij hewte de şeş rojî paleyîye keno, genim çîneno. Halo normal de ganî roja hewtine îstîrehet biko, biarisîyo. La roja “arisîyayîş”î de şino kizine çîneno. Licêyijî nêverdanê hêga bîle boya xo bido. Ma vajîm, di serran ra serrêk hêga de genim ramenê, serrêk zî filhan (şove) kenê. La filhan de kizine, neha, gilgil, şolike yan zî kuncî ramenê.\nKulturê min ê “arisîyayîş”î zî şîyo ro licêyijan! Hetanî par zêde firsendê mi nêbîyêne ke ez televîzyon temaşe bikî. Nika zafê wextê mi keye de komputere ser o vîyareno. Ez cewabê mailan dana, nuşteyan redakte kena, ez bi xo nusena.... Vindertiş çin o. Badê ke êdî mezgê mi vindeno, bi nîyetê “arisîyayîş”î na rey ez yan kitab wanena yan zî televîzyon temaşe kena. Arisîyayîşê licêyijan!…\nŞarê ma yê keyeyî zî wextê xo yê vengî de yan kanalanê televîzyonî yê kurdan ra muzîkê kurdkî goşdareno yan zî kanalanê televîzyonî yê tirkan ra rêzefîlman temaşe keno. Xeyrê înan ra demeyê “arisîyayîş”î de mi zî çend rêzefîlmê tirkan temaşe kerdî. Gama ke ez înan reyde televîzyon temaşe kena, xo rê pê mi huyenê. Înan rê tuhaf yeno ke senî ez hetanî peynî beşê rêzefîlmî temaşe kena. (Nêzanê ke ez wazena mentiqê nê rêzefîlman fehm bikî.)\nMesela, rêzefîlmêk esto nameyê xo “Akasya Durağı” yo. Hetanî nika 150 ra vêşêr beşê xo weşanîyayê. Rêzefîlmêkê komedî yo. Mekanê xo, vindergehêkê taksîyan o. Îstanbul de, çarçewaya nê vindergehî de meseleyê basîtî yê rojaneyî bi terzêko komîk yenê teswîrkerdiş. Fîlmêko şên, asan û keyfin. Pîl qij, cinî camêrd her kes şêno her saete de bikeyf temaşe bikero.\nMi ke yew-di beşê nê rêzefîlmî temaşe kerdî, ez xo rê tede heyret menda. Xora eke merdim mentiqê tirkan, fikrîyat û tesewurê tirkîstîye, tarîxê tirkan bi şaranê nê derûdorî ra, sosyolojîyê Tirkîya û bitaybetî zî mentiqê îqtîdarî û dagîrkerîye nêzano, mesajê bingehîn yê nê rêzefîlman zî fehm nêkeno. Merdim vano qey yew kanalê televîzyonî yo sivîl seba temaşekaran bi eqlêkê tîcarî yew rêzefîlm viraşto û weşaneno. La eslê mesela wina nîyo! Esasê xo de no rêzefîlm parçeyêkê polîtîkaya tirkîstîye yo; wasitayêkê “muhendîsîya komelî” yo!\nZemanêk generalêk ra vanê, “No milet êdî hende rehet îdare nêbeno.” General vano, “A game ma do zî xo rê newe ra miletêk virazîn!”\nRêzefîlm de “patron”, “efendî”, “serek” û “îdarekar” tirk o. Nameyê xo Nûrî Baba yo. Cinîya ey Elenî yunan a, zerrî ra aşiqê Nûrî Babayî ya. Kesê ke verê Nûrî de xebitênê ra Seyîd kurd o. Hem saz ceneno hem zî vengê xo weş o. Her şênayîye de înan rê deyîran vano, keyfê înan ano. Xora ewro gama ke ma ewnênê sektorê muzîkî yê Tirkîya ra, belkî se ra 60-70ê deyîrbazan kurd ê. Hem keyfê tirkan anê hem muzîkê kurdkî adapteyê kulturê tirkan kenê. Nameyê cinîya Seyîdî Zeyno ya. Hem Seyîd hem Zeyno hem zî kesê dormeyê înan de, mesela Maho Axa, cahil û nezan ê, bi aqsanê kurdan qisey kenê.\nÛsman Aga, cinîya xo Safîye û merdimê xo roman ê, yanî metrebîyê hetê Trakya yan zî Balqanan ê. Ney zî bi aqsanê fekê Rûmelî qisey kenê. Arifo xêvik ke xo şaîr zen keno, rûm o. Sînan fellahê Adena yo, hertim dalavêre keno. Mehmet Hoca, dewijêko wende yê Anadolî yo. Alî Kemalo ke xizmetkarîye keno, laz o. Mazharo faîzwer ke pereyê ey zaf ê, yahudî yo. Patron Nûrî Babayî ra teber, ê bînî heme xetayan kenê, la hertim patron bi aqilê xo, ge-ge zî bi ardimê polîsan înan xelisneno.\nYanî miletê ke ewro mîyanê sînorê Tirkîya de ciwîyenê, hema vajîme ke prototîpê hemîne rêzefîlm de esto. Nê heme prototîpî dewlete rê, milîyetê tirkîtîye rê sadiq ê. Mesela, her bîyayene de ardimê polîsan kenê, heta zafê reyan keremê zerrîya xo ra vernîya polîsan de yê. Amirê qereqolî û komser zî xora tirk ê.\nFîlm de wina eşkera û raste-rast ney la mesajê nimiteyî ke xîtabê binşuûrê (sublîmînal; bilinçaltı) merdimî kenê zaf muhîm ê. Nê mesajî bingeh ra temaşakaran gênê binê tesîrê xo û înan manîpule kenê, şekl danê fikrîyatê înan. Mesajo ke wina eşkera nêaseno la bingehê rêzefîlmî de esto û tesîrê xo temaşekaran ser o keno no yo: kurdî, tirkî, lazî, rûmî, romanî, armenî û yahudîyê ke mîyanê sînorê Tirkîya de ciwîyenê, ganî hetê tirkan ra îdare bibê. Û nê miletî ganî zerrî ra daxilê kulturê tirkan bibê, sey qûlanê sadiqan hertim xizmetkarê dewlete bê.\nÇend serrî verê cû mi çend beşê rêzefîlmê “Kurtlar Vadisi” zî temaşe kerdbî. Uca de zî îdarekar tirk o. La peyayî kurd û laz ê. Mesela, Mematî laz o, Abdulhey kurd o. Nê keleşî bi heme hunerê xo binê emrê Polatî de yê, ey ra vanê “abi”.\nXulasa, çi sivîl çi resmî televîzyonê tirkan heme xizmetê polîtîkaya tirkayetîye de yê. Rêzefîlm û programê ke kanalanê televîzyonî yê tirkan de weşanîyenê, esla masum û basît nîyê. Tena rêzefîlm yan program nîyê! Bi usulê “muhendîsîya komelî” şekl danê hawayê fikirîyayîş û zihnîyetê temaşekaran. Bi ardimê nê rêzefîlman şar hetê îqtîdarê tirkan ra hîna asan yeno îdarekerdiş.\nMerdim senî şêno xo nê mesaj û manîpulasyonanê nimeteyanê sublîmînalan (bilinçaltı) ra bipawo? Verê verkan ganî merdim tarîx û têkilîya miletê xo û miletanê dorûverê xo rast û baş bizano. Bi şuûrêko tendurist, bi eqlêko şubhekar biewnîyo her çî ra. Û çîyo tewr muhîm no yo ke ganî merdim bibo subjektê (özne) kultur û nasnameyê xo. Bê ke paweyê “xelaskaran” (kurtarıcılar) vindero, bingehê xo ser o, bi destê xo xo newe ra awan bikero, bibo awankerdoxê (kurucu) xo.*\n* Newepel, Rojnameyo kulturî yo 15 roje, Hûmare 30, Dîyarbekir 01-15 hezîane 2012, r. 2\nNa xebere 2567 rey wanîyaya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Leyîrê Heşî yo merde ame dîyene - Dersiminfo.com\nKeyepel Aktuel Leyîrê Heşî yo merde ame dîyene\nLeyîrê Heşî yo merde ame dîyene\nDêrsim Mamekîye de yew leyîrê heşî ke merde yo, ame dîyene. Cendegê leyîrî yew erazî ser o ame dîyene. Texmînan ra gore leyîr 2 serre de bîyo.\nVatena dewijan ra gore, verê cû leyîr bi way û birayanê xo zaf ame dîyene. Sebebê merdişê leyîrî nêno zanayene. Qafika heşî masabî. Beno ke mar şî pede. Dêrsimij Musa Kuluyî ke leyîr dî, va ke “Ma xafil de dî ke heywan seweşîyo ra. Ma ceribna ke tey eleqedar bîyîme, hema wexto ke ma reştîme ci, bêteqate mendîbî. Emrê heywanî nêmend. Nêşikîya nefes bicêro, pay ra vindo. Seweşîyayêne ra gina war o. Peynîye de merdo. Ma besenêkerd yew canî raxelisnîme.”\nNuşteyo peyênKorkmaz Arslan: Kurdîstan bi xo western o\nNuşteyo verênGalerî: Angelîna Jolîe Mêrdîn zîyaret kerd
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
 Alp ARPAD - IOL... 485 - YARI�MA! - Kose Yazilari caddesi - www.sizedebiyat.com SiZedebiyat Edebiyat Enstit�s�\n�nsan Olman�n Lezzeti... CDLXXXV\nG�ncel olarak Futbol Yar��mas� �d�l� tam 14.ooo.- TL ama Edebiyat Yar��mas� �d�l� ortalama 1.000.- TL� Sak�n yanl�� anlamay�n; ben liras�nda de�ilim!\nEdebiyat, insand�r. �nsan neye sahipse edebiyat da ona sahiptir hatta daha �tesine de! O h�lde Edebiyat Yar��malar� belki de yar��malar�n en �nemlisidir. B�ylesine �nem verdi�im bu yar��malardaki baz� eksikliklerden rahats�zl�k duydu�um da bir ger�ek�\nYar��ma �artlar� aras�nda bulunan kazanan yap�tlar�n her t�rl� yay�n haklar�n�n yar��may� d�zenleyenlere ait olmas� maddesi elbette d�zenleyenlerin tasarrufundad�r. Kabul eder ve kat�l�rs�n�z veya kabul etmez ve kat�lmazs�n�z. Bu da sizin tasarrufunuzdad�r. Evet ama siz �ocu�unuzun b�t�n haklar�n� bir ba�kas�na teslim edebilir misiniz? Bu maddeyi koymay� ye�leyenler, ��yle bir ortak bir g�r�� �zerinde birle�ebilir mi acaba: Yar��may� kazanan yap�tlar�n � dal�ndaki ( yar��man�n yap�ld��� daldaki; �rnek: �yk�� ) yay�n haklar� yar��may� d�zenleyenlere aittir.\nLiras�nda de�ilim demi�tim ve gelecekte de olmayaca��m! Bunun yan�nda baz� Edebiyat Yar��malar�� nda telif hakk� �denmiyor ya da baz�lar� var, �ste para istiyorlar! Bunlar�n ciddiyetinden veya konuyu tam anlad�klar�ndan emin de�ilim. Telif Hakk�� n�n sahibine yani hak edene teslim edilmesini, nefes almak kadar do�al ve elzem g�rmekteyim. Bir kere, bedeli �denmeyen bir �eyin de�eri de bilinmez; bu bedel az da olsa! Olmas� niceli�inden �nemlidir...\nSanki bir denetim �art gibi! Edebiyat Yar��malar�' n�n K�lt�r Bakanl��� veya ba��ms�z ama g�venilir bir kurulu�un denetiminde olmas� daha m� iyi olur? Bunu uzun uzun tart��mam�z gereklili�ine inan�yorum...\nYar��maya kat�lmak i�in verilen g�n ve saatte elden veya ileti olarak teslim al�nan yap�tlar�n sahibine MUTLAKA ama MUTLAKA eserlerinin teslim al�nd���na dair verilecek fiziki bir belge ve dahi bir sonraki ad�mda j�ri �yelerine ula�t���na dair en az�ndan bir e haber, insanlardaki g�veni ve i�ten gelen iste�i artt�racakt�r. Baz� de�erbilir insanlar yar��may� kazanmasalar bile g�sterdikleri kat�l�m y�reklili�i i�in bu belgeleri �m�rlerinin sonuna kadar saklayabilirler.\nYar��may� d�zenleyenlerden herhangi birisi, ad�na yar��ma d�zenlenen ki�inin ailesinden herhangi bir ki�i, yay�nevlerinin herhangi bir g�revlisi hatta m�mk�nse edebiyat d�nyas�ndan birisi j�ride g�rev almamal�d�r. Yazarlar hi� g�rev almamal�d�r! Bunun nedenini Ernest Hemingway a��k y�reklilikle anlatm��t�r: ( � ) E�er siz iyi bir yazarsan�z, eseriniz de iyiyse, sizden ve eserinizden nefret edece�im! Hay�r, iyi de�ilseniz, her ikinizden de zaten nefret edece�im!\nJ�ride; mesle�inde kendisini ispat etmi� emekli T�rk�e ve Edebiyat ��retmenleriyle, �niversitelerin T�rk Dili ve Edebiyat� � b�l�m�nden ve ek olarak di�er dillerin edebiyat� b�l�mlerinden se�ilecek emekli akademik kariyer sahipleri kesinlikle bulunmal�d�r.\nAsl�na bakarsan�z, yazar� hi�bir �l��te sahip olmadan �l�me yetisine ancak ve ancak son okuyucu sahiptir! Son okuyucuda yazardan daha bilgili, daha g�rg�l�, daha yetkili olmas� aranmaz! Aranmamal�d�r ama bu da ya�amdaki yar��mada s�z konusudur.\nYar��maya kat�l�m� takip eden g�nlerdeyse yar��maya kat�lanlara, MUTLAKA ama MUTLAKA kat�lanlar�n tamam�n�n ve yap�tlar�n�n adlar� bildirilmesi gerektir. Kazananlar�n da ayn� y�ntemle bildirilmesi elzemdir. G�n�m�zdeki ileti�im olanaklar� sayesinde, bu i�lemler �ok emek ve zaman almayacakt�r ama insanlardaki g�veni ve i�ten gelen iste�i artt�racakt�r.\nEdebiyat yar��malar� kimlere a��k, ama�lar� ve faydalar� nedir gibi sorular�n yan�tlar� �ncelikle edebiyat�n kendisi sonra da kat�l�mc�lar i�in �ok �nemlidir. Elbette, bu durumda d�zenleyenler i�in de �nemli olmal�d�r.\nEsasen Edebiyat Yar��malar�� n�n tek amac�, yar��man�n ger�ekle�tirildi�i �lke ve d�nya edebiyat�na, yeni yap�t ve yeni yazarlar kazand�rmak olmal�d�r�\nEdebiyat yar��malar�nda ya� s�n�r� olmamal�d�r ama �ncelikle edebiyat, ticaretten ve siyasetten uzak olmal�d�r! Duygularla ticaret ve siyaset zaten yap�lmamal�d�r. �kisi de ger�eklerle ve insanl�kla yap�l�r; yap�lmal�d�r. Edebiyat daima ve daima olgunla�maya neden olaca��ndan her ikisinin de i�ine yarayabilir ama edebiyattaki herhangi bir yap�ta bu ikisi egemen olmamal�d�r. Kar��mamal�d�rlar! Ya� s�n�r� olmamas�n�n gereklili�inin de en b�y�k nedeni budur! Elbette yetenek edebiyatta en �nemli g��t�r ama edebiyat�n yap�lmas�ndaki en b�y�k itici g��, ya�anm��l�ktan s�z�len ��kelti veya di�er bir deyi�le deneyimdir de diyebiliriz. Ger�ekten sizi bir piston gibi iter. Sanc�lan�rs�n�z. Yetenek de itenekten sonra o ��kelti burada devreye girer ve sizin edebiyatta bir �eylere imza atman�z� sa�lar. Sa�larla, sa�layabilir demek istedim herh�lde!\nBir toplant�day�z. Gereksizce �ekilen setleri a�abilmi� �ansl� bir yazar�m�z�n ayn� zamanda bir yay�nevinde de en ba�ta g�revi var. Ara s�ra j�ri �yeli�i de yap�yor! Anlatmaya ba�lad�. Can kula��yla dinliyoruz. Bir ara �yle bir l�f etti ki yar��malarda gen�lerin daha �ansl� oldu�u hatta ya�l�lar�n hi� �ans� olmad��� sonucu ��kt� ortaya. �rperdim! Bir s�r� �ey sormak istedim ama sormaktan vazge�tim! �kisi �uydu: Birincisi, kendisinin de ya�land���nda �retimden vazge�ip vazge�meyece�iydi. �kincisiyse Say�n Ayd�n Boysan� �n ka� ya��ndan sonra yaz�p da edebiyat�m�za kazand�rd�klar�n�n taraf�nca g�z �n�ne al�n�p al�nmad���yd�? Ayd�n Bey gibi d�nyada da bir�ok �rne�i var.! Yar��maya m�; insan istedi�i ya�ta kat�lmal� ve hak ediyorsa kazanmal�! Do�umdan �l�me kadar, edebiyata katk�s� olaca��n� hisseden herkes kat�lmal� bence�\nB�t�n bunlar her t�r yar��ma i�in ge�erli kurallar asl�nda. Hani �rnek olmas�n ama baz� yar��malar�n da garip bir tad� vard�r! Zekinin zekisi, filmlerinde ses ��kartmadan her �eyi anlatabilen �ngiliz �arlo, ger�ek ad�yla Sir Charles � Charlie - Spencer Chaplin Amerika� da me�hur olup d�nyay� sarsar. �leriki y�llarda Avrupa� ya gitti�inde kimli�ini a��klamadan Geleneksel �arlo Benzerleri Yar��mas�� na kat�l�r. S�k� durun; kendisine en �ok benzeyenin se�ildi�i yar��mada ���nc� olur! J�riye sel�m, yar��maya devam�\n�nsan Olman�n Lezzeti... CDLXXXVI' da bulu�ana dek, en iyilerle kal�n.\n�lk not: En son ne zaman; insanlardan daha fazla bir �eyler ��renebilece�inizi d���nd�n�z?\n: Alp ARPAD, Ankara, 19 Kas�m 2011 Cumartesi, 00:43 Di�er bir " �OL... " i�in
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Tecrîd dewamê komplo yo!\nTecrîd dewamê komplo yo! 08 Kewçer 2018 Duşem\nRayverê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan roja ke Sûrîye ra vejîya ra heta nika binê tecrîdî de yo. Tecrîdo ke tede yo hetê heme dinya ra amebi qebûlkerdiş. Û bi no qeyde yanî dinya heme waşt ke Ocalanî Tirkîye de binê tecrîdêko winasî de bimano.\nOcalan şexsêk nîyo yan zî tena sey şexsêko merdimî nêno daşinasnayîş, o hem îradeyê xo hem zî îradeyê şarê xo, şexsê xo de keno temam. Aye ra çiyo ke vera ey de yenî kerdişî zî gere na çarçewe de bêrî şîrovekerdiş.\nHelbet bi serran o ke na mesele eynî na çarçewe de şîrove bena, labelê tecrîdo ke her roje hêna zêde beno xorîn çarçeweya şîrovekerdişî zî bedelnena.\nTecrîdo ke ma eşkenî vajî bi komploya 9ê teşrîna verêne 1998î de destpê kerd no demo peyên de bi hewayêko cîya Îmrali de dewam keno. Rewşa Ocalanî nêna zanayîş. Ne keye ne avukat ne zî sîyasetkarêk nêeşkenî biresî Ocalanî û tu muracatê înan nênî qebûlkerdiş.\nNa rewşe 2016î ra nata dewam kena û her çendêk vera tecrîdî de îtîrazî bibî zî tu game hetê îdarekaran rê nênê eştiş. Tecrîd û komplo bi nê game nêeştişan dewam kenî.\nDewleta tirke aktora yewine ya; her çendêk hêzê mîyanneteweyî komplo plan kerdî û 9ê teşrîna verêne de dayî destpêkerdiş zî na plane de aktora yewine dewleta tirke ya. Bi 9ê teşrîna verêne demêko newe destpê kerd.\nTecrîd hem zerrî hem zî teber de bi rojeve û Ocalanî bi îradeyeko pîl, binê esaretêko xidar de estbîyayîşê şarê kurdî hêna nîşanê heme dinya da û tecrîdo ke ey ser de ameyo ferzkerdiş o xo bi xo şikit û vat ke, ‘Ez azad a.’... Vindertişê ey hêz da kurdan û dostanê kurdan.\nÇiyo ke bi komplo ameyêne waştiş bêrê kerdiş bi îradeyê Ocalanî pûç vejîyayî. Rayverê Şarê Kurdî Ocalan; komplo ra pey dest bi ronayîşê bingehê aşitîye kerd... Vera tecrîd û komplo de vindertişo bi îrade no bi û o zî verê xo da naye. Yanî waşt şerê bi serran bi no qeyde, bi îradeyê aşitî biqedîyo...\nÊ ke tecrîd û komplo de biisrar ê, dişmenê aşitî yê û aye ra kenî ke şer bikerî xorîn. Ocalanî vera nê polîtîkayan de yanî vera polîtîkayanê şerî de aşitî de israr keno.\nHema zî o israrê ey dewam keno. Merdim eşkeno vajo ke israrê ey tu wext bîlesebeb nêşîyo û her wext vernîya zaf xirabîyan girewto. Tesîrê ey ê merdiman ser o zaf o û aye ra estbîyayîşê ey zaf muhîm o.\nBitaybetî şarê kurd muhîmîya Ocalanî baş zano û seba a muhîmî zî keno ke tecrîd biqedîno. Tecrîdo ke ey ser o dewam keno helbet do rojêk biqedîyo û a roje zî bi xoverrodayîşê kurdan û dostê înan mumkin o. Hem zerrî de hem zî teber de no xoverrodayîş dewam keno û do berê Îmrali bi no xoverrodayîş abibo.\nTecrîd û komplo nika bi destê dewleta tirke û hemparê aye dewam kenî. Seba ke nê her wirdî çiyî dewam kenî, dewleta tirke mîyanê krîzan de ver bi xerqbîyayîşî şina.\nKrîzî ke dewleta tirke esîr girewtî, tecrîdî ra cîya nênê şîrovekerdiş. Kurdî û dostê înan bi serran o ke na mesele de israr kenî û estbîyayîşê heme krîzan girêdanî tecrîdî. Serrgêra komplo de hêna na raştî vejîna orte û tecrîd beno sebebê krîzan. Krîzan rê xelisyayîş û safîkerdişê meseleyan Îmrali ra vêreno aye ra gere tecrîd cade biqedîyo.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
 BAKIS - G�kt�rk DEMIREl - Deneme sokagi 47 - www.sizedebiyat.com SiZedebiyat Edebiyat Enstit�s�\n�stanbul, kl�sik, ama do�ru bir anlat�mla; r�ya gibi bir KENT. Masal gibi bir manzara var burada y�llard�r. Oturup Kanl�ca' da o e�siz yo�urdu tadarken, kar��s�ndaki manzarayla b�y�lenen ka� nesil ge�ti acaba? Zaman ge�tik�e manzaraya eklenen yeni YOLlar, K�PR�ler kimilerine g�re bu manzaray� �irkinle�tirse de ben �yle d���nm�yorum.\nG�zelli�in, tarihin, uygarl���n bu kadar yo�unla�t�r�lm�� hali bana yine de hep keyif veriyor. �stelik, herkese hitap eden bir g�zelliktir bu. Y�llard�r bu g�zelli�e �ahit olmu� bir Cumhuriyet Han�mefendisi de SEFA s�r�yor bu g�zellikte; yeni yetme bir �IRFINTI da...\nHerkesin g�z�nde, g�nl�nde ba�ka bir �stanbul var. Farkl� anlay��lar, de�i�ik k�lt�rler hayranl�k ortak paydas�nda birle�iyor bu g�zellik kar��s�nda. ��, yaln�zca bunca g�zelli�in i�inden kendinize en uygununu se�mekte bitiyor...\n: G�kt�rk DEM�REL, Ankara, 06.08 2005, 15:39 di�er bir deneme i�in
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Fiqra: Sosyalîzmê Qewaxan - Dersiminfo.com\nKeyepel Aktuel Fiqra: Sosyalîzmê Qewaxan\nFiqra: Sosyalîzmê Qewaxan\nÇepgirî sonê dewê, dewijan werte de danê arê, ci ra vanê:\n– Ma sosyalîzm bi (ebe) dawul û zurna anîme dewe. O wext têde benê têduşt. Mal û milkê kesî nêmaneno. Mal û milk beno yê têdine.\nDewijê axpînê xo keno qewax. Qewaxî benê rezî. Rojê nîyadano ke werteyê dewe ra vengê dawul û zurnayî yeno. Desinde şono werteyê dewe. Nîyadano ke xeylê milet esto, zêde kî xortê azabî yê, qahrîno, vano:\n– Nê qewaxê ke no axpîn der ê, yê min ê. Kamo ke înan mi ra bicêro, nano d… maya ey!\nNuşteyo peyênVîtamîn D rîskê parkînsonî keno kêmî\nNuşteyo verênAlarmê Awbendê Çînî
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Rusya thımla Turkiya dıkdeyşo uqyomo d’Sochi – SyriacPress Syriac\nA hayle Turkoye wa marhıbonathe b’Suriya, kımdawmi a hçomathe cal dukotho frişe du garbay macırbo di fnitho d’Cayn Cisa.\nCala hçomani’ste Rusya mahwela hfuxyo u mawdacla, da cuqobani dıksaymo Turkiya cali fnitho, dyoşo du qyomo dımdewo beyn hıdode b’Sochi’yo.\nA Haylawotho d’Suriya Demoqratoyto, hani zabno kobın funoyo la hçome dıksaymo Turkiya wa marhıbonayda d’Suriya cali fnitho d’Cayn Cisa u hedora-dilonoyith cal Mialağ ucal Saida dkıtne bu garbay macırbo di fnitho u qariwe lu darbo Emwothoyo d’M4. Cali sbutho da hçomani d’Turkiya uda marhıbonayda d’Suriya, krıhla Rusya a hçomani u mawdacla-dkıtne dyoşo du qyomo dımdewolın camhıdode ba droşe d’Sochi.\nBu mluwo da 10 du qyomano’ste, klozım a hayle d’QASAD dmıgroşiwo 30 kilometre ma thume d’Turkiya leşan dmitarkıw şalyuthzayno. Calu hfuxyano dmahwela Rusya’ste xliq otho d’şwolo-cala esore beyn da 2 athrawotho, cala mkone du şuhlofo du kyono da esorani dkito ucdo beyn Turkiya u Rusya calan arcotho d’Suriya.\nBebzabno, hathe inaqla qamaytoyo’ste d’Rusya bşıkıl ftiho kıtuhmo Turkiya bu dyoşo du qyomo d’Sochi-dımdewo bu yarho d’Teşrin u qamoyo da 2019. U mcadrono du rişono du Qentrun Rusoyo-rabhaylawotho Alexander Karpov mırle; Rusya ğalabe caçızto’yo calu zawcano da hayle Turkoye b’Cayn Cisa u b’Raqqa. A hçomani da Turkoye, dyoşo’yo calu ittifaq du fhomo dhawiwo beynothayna leşan dmışre u kriz d’Suriya.\nRusya u Turkiya’ste gıdsaymiwo cuqobe du duyoqo di mşaynutho 10 kilometre ban arcothani. Bu zabno du hfuxyano dmahwela Rusya l’Turkiya, konvoy hreno d’40 radoyotho u qamyune da hayle Amerikoye cabır athmıl li Hasake. Bu konvoyano dcabır mu Cıraq lıgawe d’Suriya kıtwo zayne, buğre uğer lojistik folhoyo dmawbıl li nuqaztathe b’Al Yarubiyah.\nPrevious article Bu quwolo dsim bu parlamento du Iraq maqbıl dmisım şuhlofo bu qonuno hatho du bethdino federaloyo\nNext article MUB frısle egartho da buyoe calu şunoyo d’İşoc Ergun be Gorgis
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Portal:İslam - Wikipedia\nŞıma xeyr amey Portalê İslami! Şıma şenê portalê Wikipediyayê İslami miyan de İslami sero zerrekê nuşteyan bıvênên.\nİslam yew dinê do monoteisto, dinê İbrahimiyo. No din, seserra 7ıne de Erebıstan de veciyo. Gorey nê dini, Mıhemmed peyğambero peyêno, peyğamberê Homayo. Merdumo ke nê dini rê bawer keno, cı rê mısılman vaciyeno. İslami ra gore, Cebraili Homay ra Mıhemmedi rê ayeti ardê. (Dewamê cı...)\nEli bin Ebutalıb\nEli bin Ebutalıb 13yê Recebi, serra 30a Am-ul Fili de, Meka de ameyo riyê dınya. O baweriya İslamê Şıi de 14 mesuman ra dıyın u 12 imaman ra zi yewıno. Namey Eli be Erebki Eli bin Ebu Talıb (علي بن أبي طالب ʿAlī bin ʾAbū Ṭālib [Lacê Ebu Talıbi Eli]) vêreno. Mısılmanê Şıiyi wexto ke namey ey (ya zi namey imamanê binan) dekernenê, dıma vanê "Eleyhisselam" (Erebki: عليه سلم, ´eleyhi-s selam). Kılmkerdışê nê qısey nuştış de zey "e.s." beno u yeno be mena "Selam ey rê bo". (Dewamê cı...)\nKamo ke merdıman rê meramet nêkeno, Heq zi cı rê meramet nêkeno.\nGoreyê dewletan ra İslam\nPanc şertê İslami\nİslam de mistisizm\nDin Xıristiyaniye Cıhudiye Spiritualizm\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:İslam&oldid=384390"\nVurnayışo peyên tarixê 13 Gulane 2019 de saeta 23:16 de bi.\nEna pele tewr peyên roca 23:16 de, saeta 13 Gulane 2019 de vurriya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Edebîyatê kurdan de cayê edebîyatê kirmanckî zî esto! - Dersiminfo.com\nKeyepel Nuştoxan ra Mehmud Nêşite Edebîyatê kurdan de cayê edebîyatê kirmanckî zî esto!\nÇend rojî verê cû Dîyarbekir de hetê yew komele de mewzûyê “Edebîyatê Kurdî” ser o konferansêk ame dayîş. Qiseykerdox profesorê yew unîversîte bi. No profesor eynî wext de zî na unîversîte de dersdarê “Edebîyat û Ziwanê Kurdî” yo.\nSeba ke ez da-vîst deqa erey beşdar bîya, profesor senî dest bi qiseykerdişê xo kerdbî û çi vatbî, ez nêzana. Ez ke resaya ci, Melayê Cizîrî ser qisey kerdêne û yew şîîra ey wendêne. Herikîyayîşê konferansî de behsê Ehmedê Xanî, Baba Tahirê Uryan û Feqîyê Teyran, Mele Perîşanê Dinewerî, Mewlanayê Konyayijî, Seyîdê Şîrazî û Hafizê Şîrazî kerd. Şîîrê înan wendî û hetê weznî ra, hetê hunerî ra, hetê teknîkî ra şîîrê înan dayê têver. Xulasa, Baba Tahirî ra hetanî seserra ma çend edîbê kurdan estê, behsê hemîne kerd. Behsê edebîyatê înan, behsê hûnerîya înan, behsê têkilîya hunerê înan kerd. Behsê cuya înan, behsê perwerdîya înan kerd… Wexto ke behsê şexsîyet û edîbîyatê înan kerdêne, behsê dîyalekta înan zî kerdêne û aîdîyetîya grûba kurdîyatîya înan zî vatêne: Hewraman/goran, kurmanc, soran, lurî!\nWehasil hetanî ke konferans qedîya, qiseykerdox ne behsê edîbê kirmancan kerd ne zî behsê huner û eserê înan kerd!\nEz wazena bala wendoxan biancî no mewzû ser. Yanî, mîyanê mewzûyê “Edebîyatê Kurdî” de îhmalkerdişê mewzûyê “Edebîyatê Kirmanckî” ser. Coka mi cor de behsê konferansî kilm birna û mi teferuatê ci nênuşt.\nBadê ke qiseykerdişê qiseykerdoxî qedîya û dore ameye pers û fikrîyatê goşdaran, yew goşdarî persê nê behsî kerd. No pers ra dima, profesor uzrê xo waşt û dima zî newe ra behsê Mele Ehmedê Xasî û Usman Efendîyê Babijî û behsê mewlidê înan kerd. Bi çend cumleyan zî behsê edebîyatê înan kerd.\nLabelê na mesela bi uzirwaştiş ef nêbena!\nEke merdim bi umûmî behsê objeyêk biko, gereka behsê heme parçeyanê ê objeyî biko. Eke merdim yew leteyê objeyî zî îhmal biko û behsê ci nêko, behsê ê objeyî nêmcet maneno. Mesela, yew kes gama ke yew sandalî bido daşinasnayîş, gereka her cayê sandalîyî tarîf bikero. Tarîfê sandalîyî de merdim behsê hîrê linganê sandalîyî bikero û behsê lingêka sandalîyî nêkero, o tarîf nêmcet maneno. Yanî, merdim nêeşkeno vajo mi sandalî tarîf kerd.\nMîyanê lehçeyanê kurdkî de lehçeya ke tewr erey ameya nuştiş, kirmanckî ya. No sedem ra zî edebîyatê ci yo nuştekî zî apey mendo. Na babete heme şarê ma zî û şaro ke bi ziwan, kultur û edebîyatê kurdan eleqedar o, zano. No sedem ra goreyê edebîyatê lehçeyanê bînan ra beno ke edebîyatê kirmanckî yo klasîk zayîf bo, lewaz bo. Beno ke hetê hunerî ra zî mewlidê Xasî qasê edebîyatê Cizîrî û yê bînan edebî nêbo! Na babete çîyêka bîn a.\nEke winî bo zî, merdim reyna behsê ci keno. Merdim eşkeno vajo edebîyatê kirmanckî yo nuştekî apey mendo yan zî merdim eşkeno vajo edebîyatê kirmanckî zeyîf o. Hende vatiş zî kafî yo. Hende vatiş ra zî mesela fehm bena û merdim eşkeno nîyetê qiseykerdoxî holî ser o şîrove bikero. Eke merdim behsê edebîyatê kurdan bikero û behsê edebîyatê kirmanckî qet nêkero, o behs temam nêhesibîyeno û o behs nêmcet maneno. Sey nimûneya sandalî ke mi cor de dabî.\nHeto bîn ra zî, eke merdim biewnîyo konjuktur û proseso ewroyin ra zî, ganî merdim no mewzû ser hîna zaf xesas bo û hîna zaf bidîqet bo!\nŞima zî zanê, serra 1985î ra nata ya, tayê kesî wazenê kesê ke bi kurdkîya kirmanckî qisey kenê, kurdan ra cêra bikerê. No fikr ça ra vejîya, sebebê xo çî yo, hema zî ha yo tarî de! Hende belgeyê tarîxî vejîyê ke kirmancî kurd ê û kirmanckî zî yew dîyalekta kurdkî ya. La nê kesî hema zî rika xo ra nênê war.\nXelîl Xeyalî, Kurdîzade Ehmed Efendî, Nuretîn Zaza kirmanc ê, labelê nê kesan nêvat “seba ke ma kirmanc ê, gereka ma bi kirmanckî binusê”. Pêro zî bi kurdkîya kurmanckî nuşte û kurmanckî rê xizmet kerd. Nê kesan heme zî eynî wext de sîyasetmedarê kurdan û komelanê kurdan de ca girewt. Xora edîbê ma yo verên Mele Ehmedê Xasî hem hetê ziwanî ra hem zî hetê mîlîyetî ra têkoşerêko kurd bîyo. Hetê edebîyatî ra kimanckî rê xizmet kerdo, la hetê mîlî ra mîyanê komelanê kurdan de ca girewto û seba meselê kurdîyatî mucadeleyêko tewr erjîyaye dayo. Hetanî seba no mucadele zî hepis ra kewto. Ez eşkena vaja Xasî edebîyat ra zafêr enerjîya xo dayo mucadeleyê sîyasetê kurdan ser! Usman Efendîyo Babij zî ey ra kêmî nîyo. Xora ez hewce nêvînena ke behsê Mela Selîmê Gomayîjî, Şêx Seîdê Kalî, Seyîd Rîzayî, Yadîn Begî ûsn. bikerî.\nEz reyna tekrar kena: hetanî serra 1985î heme kirmancanê ke xizmetê ziwanî û xizmetê sîyasetê kurdan kerdo, xo kurd hesibnayo û kirmanckî zî mîyanê ziwanê kurdkî de sey lehçeyêk qebul kerda. La nê kesê ke xo ra vanê “zazacî”, nişke ve ra 1985 de vejîyayê meydan û bi qal û qiseyanê vengan û bi heqaretan û bi îftîra û bi dek û dolaban mezgê şarî leymin kenê. Û bi nê fikrîyatî zî biwazê-nêwazê waştişê parçekerdişê kurdan de xizmetê polîtîkaya dewlete kenê!\nNo proses de, gereka kombîyayîşanê fermîyan de, yanî konferans û panelan de qiseykerdoxî nê şertan bigêrê xo çiman ver û dîqetê vatişanê xo bikerê. Eke qiseykerdoxî dîqet nêkerê, sey nê profesorî ke ez behsê ci kena, qiseyê înan, kesê ke vanê kirmancî kurd nîyê, înan rê benê malzemeyê propaganda. Çunke ser û binê propagandaya nê zazacîyan, vanê kurdî ma asîmîle kenê, vanê ca nêdanê edebîyatê ma, ca nêdanê ziwanê ma! Derheqê bîr û bawerîya nê profesorî de ez esla şubhe de nîya. No kes warê ziwan, kultur û edebîyatê kurdan de kamil o û zanaye yo. We zî fikir û ramanê zazacîyan ra bawer nêkeno û eksê înan fikirîyeno. Labelê zanayebîyayîş qîm nêkeno. Gama ke merdim na mesela qisey keno, gereka dîqet biko, gereka xesas bo!\n Sedemo ke yew polemîk nêvirazîyo, ez nameyê profesorî û nameyê unîversîteya ey nênusnena.\nNuşteyo peyênQasim Silêmanî şî, problemî mendî\nNuşteyo verênNuştox û kedkarê kirmancan serrgêra DêrsimInfoyî bimbarek kenê
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
13 Kanûne 2011 Sêşeme 19:49\nMi zî sey her kesî xo kerd muhatabî nê persî: Gelo medenîyet ho aver şino, yan zî peyser şino? Hetêk de merdimî sey turîstan aşme ser de geyrenê, heto bîn de bihezaran gedeyî vêşanîye de mirenê û xemî kesî zî nîyo. Tîya de, pênêkewtişêk (paradoks) aseno. Seba ke ma no pênêkewtişî rê cewabe bivîne, ganî ma hêverî derheqî manaya medenîyetî îzeh bike.\nMedenîyet kokê xo Erebkî yo û çekuyê “Medîne” ra virazîyayo. Manaya Medîne, “cayê îkametî, şaristan, şaristanîbîyayîş” o. Rojawanda herinda medenîyetî de çekuya “cîvîlîsatîon” gurîyena. Na çekuye “cîvîtas”ê Latînkî ra yena û çekuyanê cîty (îngîlîzkî de bajar), çîte (fransizkî de bajar), cîvîc (îngîlîzkî de bajarî), cîvît (îngîlîzkî de nazîk, kîbar) de têkîldar a.\nBedîuzzeman Seîdê Kurdî, medenîyetî bi nê manayan bar keno: Edelethesîye, ciwîyayîşo însanî yo baş û rind, şaristanîbîyayîş, îlm û huner û fen de averşîyayîş, daîreyî usûlî de goreyê emranê Îslamîyetî (Îslamîyet de qest, ercayê merdimîye yê tewr berzî yê.) ciwîyayîş. Sosyolog R. M. Mac Îver seba medenîyetî wina vano: Heme teşkîlat û mekanîzmayê ke merdimî seba kontrolkerdişî, şertî ke serî xo de karîger î, ardî pê. Antropoloxî Alman Thurnwald: Medenîyet, wayirbîyayîşî wasitayanê teknîkî û pêrasayeyê zanayî îfade keno.\nSenî ke aseno, medenîyet di lingan ser de înşa bîyo: Hetê xo yo maddî û hetê xo yo manewî. Medenîyeto maddî ewro bi teknolojî, bi refah û asanîye îfade beno. Zaf kesî vateyê medenîyetî ra tenya teknolojî fam kenê. Averşîyayîşê teknolojî sey averşîyayîşê medenîyetî vînenê. Labelê wina nîyo. Ma tîya de yew nimune F. Gulen ra bide û na îdeaya xo xurt bike. Wina vano: “ Eke elaqaya înan (yanî tena teknolojî, bi refah û asanîye ciwîyayîş) bi medenîyetî ra bibîn, ew çax ma çend aşman de yew merdimî û çend seran de zî yew komel kerdîn medenî. Heyhat!..” (F. Gülen, Ver bi Cenetî Vîndekerdeyî)\nYanî çîyê maddî ke tarîxî merdimayetî ra hetanê ewro rasayo pê, têna manaya medenîyetî nêdanê. Seyahatê aşme, kopyakerdişê DNA ûsn. hetêkî medenîyet î; labelê heto bînê medenîyetî hîna mumîn o. Ma ew het, binê nameyê merdminîye de kategorîze kenê. Şefqat, heskerdiş, orf û adetî, parkerdiş, pîyaciwîyayîş, pakîya qelbî ûsn taybetîyê merdimîye yê. Ez wazena tîya de nimûneyêk bidî: Merdimêk bifikirîn; wa binê ci de erebeyo tewr baş bibo, wa vîllayanê tewr başan de biciwîyo, wa kincanê tewr başan birayero. Yanî wa hem teknolojî û hem zî refah û asanîye ra tam nehf(feyda) bivîno. Û heto bîn de kes xemî ci de nêbo, yew taybetîya merdimayetî zî tede çîn bo. Verî çimî ey de merdim gan ver de bo, destî xo ci rê derg nêkero… Û yewna merdimî bifikirîn; wa keyeyêko xirabe de biciwîyo, feqîr bo, bêkes bo û wa bê alet û erdevatan bo. Labelê wa heto bîn de tede şefqat, heskerdiş, parkerdiş bibo. Wa nanê xo ra nîme zî bido pisîngê verî berî û xo tam mird nêkero. Û nika nê her di merdiman bîyarîn têhet. Kam hîna medenî yo? Medenîyet goreyê teknolojî dîyar bena, yan zî goreyê merdimîye dîyar bena? Merdim hetanî ke merdim nêbo, nêbeno medenî. Ganî hêverî xo bi taybetîyanê merdimîye bar bikero.\nMa eşkenê nê esasî ser de cewabê pênêkewtişî bide. Çîyo ke aver şino medenîyet nîyo, hetêkî medenîyetî yo. Ganî ma bi yew hetî xo nêxapîne. (*)\n(*) No nuşte rojnameyê Newepelî, hûmara 14. (01.-15 oktobre 2011) rîpelê 7. de weşanîyayo.\nNa xebere 3372 rey wanîyaya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Hukmatê tirkî mexdûranê erdlerzî ceza keno\nHukmatê tirkî herinda ke hetkarîya mexdûranê erdlerzî bikero hîna zêdêr înan mexdûr keno. Bi giranî zî dewijanê ke raya xo danê HDPyî ceza keno.\nWednesday, 26 Feb 2020, 07:22\nErdlerzê Xoyî yê Rojhelatê Kurdîstanî tesîrê 4 dewanê qezaya Elbakî yê Wanî kerd. Erdlerz de Elbak de 9 kesî merdî, 37 kesî zî birîndar bîyî û rewşa 9ê înan giran a. Qeza de bi seyan bînayî xera bîyî. Hukmatê tirkî ke erdlerzî ra dima bi peygoşîye nêzdîyê karanê xelisnayîşî û hetkarîye bi, verê HDPyî û rêxistinanê komelkîyan ê sivîlan de asteng o ke karê hetkarîye û xelisnayîşî bikerê.\nErdlerzî ra 4 rojî vîyartî la hema zî hukmatê tirkî gamêkê hewce û qîm kenê nêeştê. Herêma erdlerzî de hema zî hewceyê mexdûranê erdlerzî bi xeyman, betanîyayan, werd û cayê mendişî esto. Têna seba merdiman ney seba heywanan zî awe çin a. Wekîlê HDPyî Murat Sarisaçî bale ante tewirê hukmatî ser û vat hukmat kurdan ceza keno.\nWekîlê HDPyî yê Wanî Murat Sarisaçî derheqê astengkerdişê kamyonanê înan ê hetkarîye de zanayîşî dayî û qala ci kerd ke çira ê koordînasyonê AFADî tesdîq nêkenê. Sarisaçî pare kerd ke wekîlanê HDPyî, temsîlkaranê DBPyî, HDKyî, KCDyî hemşaredaranê Sêrtî, Elîhî, Patnosî Gîyadînî reyde waşt ke cewab bidê hewcedarîyanê serekan la belê verê înan ame girewtene û vat: ''Ma ra waşt ke ganî ma hetkarîya xo bidê AFAD ke o vila bikero. Ma no qebul nêkerd. Çunke ma dî ke hetkarîyê ma senî depoyan de yenê vindertene û bi hawayêkê bêdûştî yenê vilakerdene. Sîcîlê AKPyî nê warî de baş nîyo.\nMa şîyî dewanê xo, temamîya înan weçinîtoxê HDPyî yê. Atmosferêko winasên viraşt ke seke ma hetkarîya înan asteng kenê. Armancê înan îzolekerdişê HDPyî û cezakerdişê kurdan o. Şarî rê nê zimistanî de xeymê hamnanî dayî. Wan sey herêma afetî nêame îlankerdene. TOKÎ tîya de do bînayan bivirazo û hemwelatîyan ser o pere qezenç bikero. Têna derdê înan no yo.Bi wesayîtanê zirxînan, konvoyan yenê, fotograf gênê, dîmenî gênê û şinê. No zî metodêkê cezakerdişê kurdan o. Na herême de raya ma zêde ya.''\nMuxtarê dewa Elbîsî Cezmî Aslanî pare kerd ke erdlerzê qijî hema zî dewam kenê û dewijî mîyanê zor û zehmetîyan de ciwîyenê. Aslanî ard ziwan ke se ra 50 keyeyê dewijan bi temamî rijîyayî. Aslanî vat: ''Ma venga xêrkeran danê ke herkarîya dewijanê ma bikerê.''
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
 Alp ARPAD - IOL... 116 - PERFORMANSI DUZELTIYORUM - Kose Yazilari caddesi - www.sizedebiyat.com SiZedebiyat\n�nsan Olman�n Lezzeti... CXVI\n� Siz isteyin yeter ki dostum, ben yapar�m...\nBu s�ylemi uzun zamand�r b�ylesine i�itmemi�tim. �ylesine i�tendi ki dostlu�un s�zl�klerde yazmad��� bir ba�ka bi�emde anlat�m�yd�. Her zamanki gibi Cafe Tiyatro' da bulu�tuk. Yazmaya ba�lad���m� duydu�unda �ok sevindi.\n� Dolusunuz; ta�madan yaz�n! dedi.\nKendisine �ok g�veniyordum. Tiyatro �evresinde markala�m�� bir isimdi...\n�yi bildi�i �eyleri yapmay� denemekten yoruldu�u bir s�rada, yine e�iyle bir iyinin pe�inden ko�arken tan��m��t�k: Denizcilik...\n1980 li y�llar�n sonlar�nda ayn� dertten �ekiyorduk: Farkl� ya�larda da olsak, farkl� da olsa �zlediklerimize kavu�amamam�n verdi�i aray��larda Denizcilik ortak noktam�z olmu�tu. Ya��na kar��n h�l� kaybetmedi�i zek� p�r�lt�lar� g�zlerine vurdu�unda denizin ruhuna uygun �alkalanmalar� �ok rahat g�rebiliyordunuz.\nOnu o kadar iyi tan�yordum ki! Yapt�klar� anla��lm�yor hatta �evresine fazla bile geliyordu ��nk� doluydu; dopdolu bir insand�. Dolu insan doluluktan anl�yordu sonu�ta.\nYazmay� ni�in daha �nceki y�llarda d���nmedi�ime �z�l�r�m. Dolduktan sonra m� yazmak gerek, dolmadan m� yazmay� denemek aras�nda hep gidip gelmi�imdir. �kisi de do�ru galiba. �nemli olan ya�am�n size hangisini daha �nce sundu�u!\nHep s�ylerim: Bir insan� bo�ulmaktan kurtarman�z yetmiyor; sudan ��kt�ktan sonra ba�l�yor as�l sorumlulu�unuz, beraberli�iniz. Yard�m�n� almaya ba�lad�m. Bazen evden al�yor, bazen tiyatroda bulu�uyor, bazen merkezi bir yerde randevula��yorduk. Yorulmadan, istekle, b�y�k bir ciddiyetle toplant�lar�m�z�n birini bile ka��rmad�.\nBir g�n " Bir A�k Hik�yesi " adl� �yk�m� tart���yorduk. " Di�erlerinde de dikkatimi �ekti, de�erleri �ok iyi i�liyorsun dostum; kal�c� k�l�yorsun! " dedi, " Yaln�z, �u PERFORMANS kelimesi �irkin kedinin uyumsuz sesi gibi kula��m� t�rmal�yor. Performans pek ho�uma gitmedi! "\nBazen, aksine emin oldu�umda, hemen itiraz ederim. Emin de�ilsem etmem; uzun uzun d���n�r incelerim. PERFORMANS' daha �nce uzun uzun d���nm��, y�zlerce kelimeye bakm�� ama yerine hi�birini oturtamam��t�m. Yok, olmuyor ve oturmuyordu... Sayg�m o kadar yerle�ikti ki ya�l� dostumu �zmemek i�in kar�� s�ylemde bulunmad�m. Ara�t�raca��ma s�z verdim. Zeybeklerin bir deyi�i vard�r; " Yi�it kime derler? S�z�n� tutana... " Yi�it dostuma aynen kar��l�k verebilmek i�in ara�t�rd�m. Ara�t�rd�m ama sonu� de�i�medi. Bir t�rl� oraya ba�ka bir kelime oturmuyordu; " g�steri.. g��.. g�vde... dayan�kl�l�k... " . Hay�r, hay�r!\nG�zel Sanatlar Okulu a�maktan tutun da �zel tiyatroya kadar bir �ok hayali payla�t�k. Bunlar i�in �ehrin �e�itli semtlerini ziyaret ediyorduk. Bir g�n bir yer daha bakt�k, d�n�yoruz, bana d�nerek paniklemi� bir sesle birden; " Biliyor musun " dedi, " Koca a�a� devinimini tamamlayacak ama daha meyvelerini veremedi " !\n�retmek, vermek, ba�armak isteyenin i�i �ok zordur; bilirsiniz. �retemeden gitmekten korktu�u sonucuna varm��t�m. Hakl�yd� da! Ak�l yolu birdir; g�m�l� hazine kimi zenginle�tirebilir ki! Arad��� en b�y�k rol� hen�z oynayamam�� olman�n ac�s� d��a vuruyordu.\nBir g�n olsun siyaset konu�mad�k. Bu �ok g�zel ve �nemliydi. Sanat daima a��rl�ktayd�.\nBir�ok refikinin aksine b�y�k k���k demeden verilen her rol� kabul eder ve izini b�rakt�r�rd�. Hat�rlad���m, en son KOLTUK D��K�NLER�' nde oynam��t�.\n2005 y�l�m sa�mal�klarla ve hak etmedi�im ve etmeyece�im birtak�m sayg�s�zl�klarla ge�ti. Tuhaft�; olmamas� gerekiyordu. 2006 geldi�inde 2005 den sarkan hastal�klar �o�almaya ba�lad�. Hepsi de �l�mc�ld�. Arad���m telefon kanserden bahsediyordu. �ok yak�n�mdan tutun da yak�n olmayan dostlar�ma kadar. Kimini aramaya korktum. Kiminden hi� ses ��kmad�. Bu arada s�k s�k �ehir d���na ��kt���mdan haber dinlemedi�im, gazete okuyamad���m zamanlar oluyordu. 2006 da art�k i�itmek istemedi�im �a�k�nl�k ifadesi, " Alp Bey, gazeteler yazd�. Televizyon verdi. Duymad�n�z m� " !.. Hissetti�im ac�, bo�az�ma d���mlenen yumrunun etkisiyle, "Duymad�m! " diyemiyordum. Ac� isyana d�n��t���ndeyse ortak s�ylemim " Biliyordum... Biliyordum k�t� bir haber alaca��m�, onun i�in arayamad�m" ...\nBu arada tiyatro d�nyas� kay�p �st�ne kay�p veriyordu. Meral TAYTU�LU, �ener �NAL, Ay�en TEK�N, Mustafa ARSLAN, Mehmet AKAN, Baykal SARAN...\nBir gece Kanal B' yi izliyorum. Murat ATAK Bey' in bir program� var. Yukar�daki kay�plar� da sayarken ya�l� dostumun ad�n� da ge�irdi. Dondum...\n" Biliyordum... " dediklerimden de�ildi! Aramam��t�m. Aramam��t�. Aylardan Temmuz' du. Erdek' te olurdu. Ankara' daym��. Yaln�zm��; ani bir atak ve son perde...\n��te bunu beklemiyordum! Ya�l�l���n �ok yak��t��� bir insand�...\nKo�tum mezar�na. Hen�z �ok tazeydi. Abartmas�z, y�zlerce taze mezar�n aras�ndayd�. Abdullah diye biri yan�ma yakla�t�. Neyim oldu�unu sorarken akrabal���m� sorguluyordu. " Arkada��md� " dedim. " Hay Allah raz� olsun " diye hayk�rd�. Nedense daha bir gayretle at�ld�. Beraberce topra�� d�zelttik. Ba�l�k yapt�k. Sulad�k...\n... ve performans� d�zelttim; rahat uyuyun ya�l� dostum...\nYukar�da sevgiyle, sayg�yla and���m yak�nlar�m, arkada�lar�m ve tiyatro d�nyas�n�n birbirinden de�erli isimleri ve siz Ya�l� Dostum; sahne ���klar� yava� yava� s�ner... Ge�i� ... Allah hepinize rahmet eylesin. Allah' �n ���klar� i�inde yat�n...\nLevent �ELMEN Altan G�RD�M\n14.06.1939 �zmir - 02.07.2006 Ankara\n�nsan Olman�n Lezzeti... CXVII' de bulu�ana dek, en iyilerle kal�n.\n�lk not: En son ne zaman, sadece sa�lara de�il kaybettiklerinize de gerekli oldu�unuzu d���nd�n�z?\n: Alp ARPAD, �stanbul, 18 Temmuz 2006, 01:00 Di�er bir " �OL... " i�in
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
"Rencber Ezîz" - Wikipediya Zazaki, ensiklopediya xosere\nMenuyê bıngehi ake\nYewbina zıwan de bıwane\nNo nuşte standardanê Wikipediya ra peyser mendo u zerrekê xo hewl niyo!\nNo nuşte gani dest ra ravêro u reyna bınusiyo!\nŞıma şenê enê nuşteyi dest ra bıviyarnê u Wikipediya rê desteg bıbê. Nuştoğê enê noti tarixê vurnayışi dero u şıma şenê bıresê cı.\nRencber Ezîz tembur ceneno, lawikan û deyran vano.\nRencber Ezîz yew senatkaro Kird o. Nameyê xoyo resmî Aziz Berdibek o. Rencber Ezîz 1955 de dewa Çewlîgî, Wisfan (Wisfun) (Tirkî: Aşağı Akpınar) de bîyo.\nEzîz derguşê xo de, wexto ke hema yew tuto qij o nêweşîya çiman gêno. Bêdoktorî ra bi metodanê prîmîtîfan tedawî beno. Tedawîya xelete ver, yewserre beno ke çimanê xo keno vinî (vîndî). Pîyê Ezîzî eynî serre keyeyê xo bar keno beno Çewlîg. Ezîz, Çewlîg de mehlaya Dere Qeseran de beno pîl. 1968 de dest pêkeno dersê Qurane gêno û çend serran de beno hafizê Qurane. 1971 de binbilerzê Çewlîgî de maya xo keno vîndî. 1972 de Ezîz şino Estanbol û uca de Mektebî Mewlidxaneyî Çemberlîtaşî de waneno.\nXebatê xo yê muzîkîBıvurne\nRencber Ezîz 1972 de Mektebî Cemîyetî Qurane de wendiş û nuştiş museno. O, nê cemîyetî de dest bi xebatê muzîkî keno. Yew mudeto kilm de cenayîşî sazî museno û bi embazanî xo ra vejîyeno turneyan û konseran dûno. O wext Tirkîya û Kurdistan de yew perr ra xebata sîyasî ya welatperweran rûmitîyen, perro bîn ra zî dewlet û faşistanê sîvîlan hêriş (gale) kerdîyen welatperweran ser. Rencber Ezîzî hêzanî welatperweran het de cayî xo geno û dest pêkeno besteyanî xo virazeno. Tayê besteyanî Ezîzî yê verênan de tesîrî Aşiq Îhsanî, Aşiq Mahzunî ûêb. ayseno, la o tayê deyîranî kirdkî (zazakî) zî vûno. Ê serran de, Ezîz bi xo deyîranî xo yê kirdkî virazeno. Şîîran zî nuseno û muzîkî nînan o bi xo virazeno. La ge-ge şîîranî Mehdî Özsoyî zî beste keno û vûno.\nRencber Ezîz semedê xebatanê xo yê muzîkî 1977 de tepişîyeno, hewt aşmî û new rojî hepisxane de mûneno. 1978 de hepisxane ra vejîyeno û yeno Çewlîg. Ezîz, Çewlîg de zî xebatê xo dewam keno. Çimî ey kor bî, la o her tim cematî welatperweran de bi. Revolusyonîstî Çewlîgî yê serekeyî embazî ey bî. Ezîzî suhbetan de çi goşdarî bikerdîyen, sey teyîb girewtîyen. Çîyo ke revolusyonîstan ra musaynî, şînî şarî rî qalî kerdîyen. Ey hema-hema her bîyayeyî Çewlîgî yê muhîmî ser o yew besta viraşta. Rencber Ezîz peynîya 1978 de şino Almanya û heta mergî xo Almanya de mûneno.\nEzîz, Almanya de xebatê xo hêna profosyonel rûmeno. Ewropa de şewanî kurdan de vejîyeno sehne. Ey zaf besteyî kirdkî, kurmanckî û tirkî viraştî la tena yew kasetî ey vejîyo. Nameyî kasetî ey “Hesreta Azadî“ yo. Nê kasetî Ezîzî bi taybetî mîyanî Çewlîgijan de zaf eleqe dî. Hema zî zafî Çewlîgijan nê deyîranî Ezîzî ezber ra zanî û nê deyîrî fek ra fek vajîyenî. La zaf besteyî Ezîzî yê ke nê kasetî de çin î zî estî. Ey zaf rey embazanî xo het saz dawo piro û vato, embazanî ey zî vengî ey bi metodanî prîmîtîfan girewto kasetan. Nê kasetan ra çend teneyî kewtî ma dest. Nê deyîran ra yew zî “Şûno Şûno“ ya. Ezîz, na deyîr hîrê welatperweranî Çewlîgijan ser o vata. Hem vate hem zî besta aîdê Ezîzî ya. Nê hîrê kesî zî embazî Ezîzî bî. Serranî 1980 ra heta ewro na deyîr bîya sey yew deyîra anonîm û mîyanî Çewlîgijan de vajîyena.\nEzîz, 31.07.1988 de, bajarî Almanya Bremen de xo yew bînaya berz ra erzeno war û bi no hewa mireno. Heta ewro zî sebebî mergî ey tam bellî nêbîyo. Tayê vatişan gore Rencber bina ra erziyayo war, kişîyayo. Yew deyîrê xo de, xo ser o wina vano:\n“Ezîz lawikûn vûn\nLawîk weş î\nVêng Ezî imo zafîn gueşî.\nEzîz, lacî Filît Dorêşî\nWê Ezo, wê Ezîz o!\nŞarî r’ wisar o, tu r’ payîz o!”\nSerê mezelê Ezîzî de zegurkî ê wasî kerdo anakî nusneno: Ey yolcu, dur. 32 sene aydınlığın yüzünü göremedim. Aydınlığın değerini bil. "Ey rayîrwan, vinde. Mi 32 serrî roşnî nêdî. Qiymetê roşnî bizane."\nTayê deyîrê (lawikê) Rencber EzîzîBıvurne\nPiro de bira mi\nKurdistan welatê ma yo\nWay Way nîna\nEna kena kumca ra wa\nWelatê me Kurdistan e\nKeypela Rencber Ezîzî\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Rencber_Ezîz&oldid=373676"\nLast edited on 27 Gağan 2017, at 14:57
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Sîbel Kekîlî Tatarîstan de bîya xax û goştarme - Dersiminfo.com\nKeyepel Magazîn Sîbel Kekîlî Tatarîstan de bîya xax û goştarme\nSîbel Kekîlî Tatarîstan de bîya xax û goştarme\nSeba ke kaybaza tirk a sînemaya Almanya Sîbel Kekîlî festîvalêda fîlmî ya Tatarîstan de xelate girewte, a hetê muhafezekaranê welatî ra ameye protesto kerdene. Festîvala “Mîmbaro Zerrn ê Fîlmanê Muslumanan” de na rey xelata kategorîya kaybaza tewr rinde şîye Sîbel Kekîlî. Fîlmê “Cîyayîye” ke aye tede kay kerdîbî kî seba xelata “fîlmê tewr rindî” ame weçînitene.\nSemedo ke Sîbel Kekîlî karîyerê xo yê sînema ra ver tayê fîlmanê pornografîkan de kay kerdîbî, medyaya konservatîf a Tatarîstanî perraybî festîvale ser. Heto bîn ra kî muftuyê Tatarîstanî Îldus Faîzofî viraştoxê na festîvale, wezîrê kulturî, rê mektubêda rexneyî rusnaybî. Tey nuştîbî ke “Sînemakarê ke silayîya na festîvale girewte, qet eleqeya înan bi tradîsyonê muslumanan çin a. Çayê kes ma serekê dînan ra weçînitiş pers nêkeno? Ma wazenîme ke nameyê festîvale ra çekuya muslumanî bêro vetene.”\nNuşteyo peyênBaydemîr: Ez Teslîm Nêbena\nNuşteyo verênWendekaranê Dêrsimî ra rexneyê sîstemê perwerdeyî
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
 MEKTUPLA GELEN PISMANLIK - G�kt�rk DEMIREL - Oyku bulvari 39 - www.sizedebiyat.com SiZedebiyat Edebiyat Enstit�s�\nMektupla gelen pi�manl�k\nKap�n�n �ald���n� duydum ama, " nas�lsa benle ilgili de�ildir " diye ilgilenmeyip ne zamand�r okumak istedi�im ama f�rsat bulamad���m kitaba devam ettim. K�z�m kap�ya bakt�ktan sonra bana do�ru y�neldi. Elindeki zarf� bana uzat�rken sanki az sonra olacaklardan haberin yok dermi� gibi bak�yordu. Te�ekk�r edip zarf� ald�ktan sonra kimin g�nderdi�ine bakt�m. �zerinde haf�zam�n derinlerinde yer etmi� birinin ad� yaz�l�yd�. Mektubun sahibi, �ocukluk arkada��mdan ba�kas� de�ildi.\nNe �ok �ey payla�m��t�k onunla� Kar�� kar��ya sanki kibrit kutusu gibi evlerimiz vard�. O ufac�k mahallemizde hayat� beraber ke�fetmeye �al���yorduk. G�z�m�z� a�ar a�maz ba�layan dostlu�umuz, ilk ve ortaokul s�ralar�nda b�y�rken biz de iki farkl� benlik olarak yollar�m�z� �izmeye, ortak zevklerimize ve ya�am�m�za ra�men farkl� geleceklere yelken a�maya ba�l�yorduk. O, hep hayalini kurdu�u t�p fak�ltesini kazanabilmek i�in liseyi bizim al�akg�n�ll� lisemizde de�il de, �stanbul� da okumas� gerekti�ine inan�yordu. Bense, adalete olan sonsuz sayg�m ve ba�l�l���m nedeniyle hukuk fak�ltesini bitirip h�kim olmay� istiyordum. Bunun i�in de hem bizim liseyi kendime yeterli buluyordum hem de nas�l olsa �niversite i�in mahalleden ayr�laca��mdan, en az�ndan birka� y�l daha evimde kalmak istiyordum. Ortaokulu bitirip son yaz�m�z� beraber ge�irmeye ba�lad���m�zda, ikimiz de bir g�n yollar�m�z�n kesi�ece�inden o kadar emindik ki�\nAma �yle olmad� ve biz birka� mektupla�man�n d���nda bir daha ileti�im kuramad�k. Bildi�im sadece t�pk� hayallerindeki gibi ba�ar�l� bir doktor, �ok iyi bir operat�r oldu�u ve evlenip �ocuk sahibi oldu�uydu...\nMektubun �st�nde onun ad�n� g�r�nce t�m bunlar ge�ti akl�mdan bir anda. Daha sonra �ocuksu bir sevin� ve heyecanla a�t�m mektubu. Bekledi�imin aksine olduk�a h�z�nl� bir dili vard� mektubun. Y�llard�r benimle ileti�im kuramamaktan dolay� duydu�u �z�nt�den ve beni ne kadar �ok �zledi�inden bahsediyordu, Ama mektubun as�l �nemi, bunun bana yazd��� son mektup oldu�unu belirtmesiydi. Anlatt���na g�re y�llar �nce amans�z bir hastal��a yakalanm��, doktor arkada�lar�n�n t�m deste�ine ve yurt d���ndaki tedavilere ra�men iyi sonu� alamam��t� ve �imdi g�nleri say�yordu.\nBunlar� okumam, haf�zamda o g�nlere dair an�lar� daha da netle�tirmi�; o mutlu g�nleri hat�rlad�k�a �z�nt�m katlanarak artm�� ve g�zlerimden do�ru s�z�lmeye ba�lam��t�. Daha da �tesi t�m bedenimi bir pi�manl�k kaplam��t�. Nas�l olurda onunla irtibat� keserdim? Bu zor zamanlarda belki de ona bir faydam dokunur; iyi �eyler olmas�na neden olabilirdim. Ama ben kendi hayat�m�n sular�nda bo�ulmu�tum ve onunla ilgilenememi�tim. �imdi ise bunun i�in kendime �ok k�z�yordum.\nArt�k ona yap�lacak yararl� tek �eyin, ivedilikle mektubuna cevap yazmak oldu�unu d���nd�m. Hemen k���t ve kaleme sar�ld�m. �lk sat�r ��yleydi:\n� Mektubunu ald���mda, tarifi imk�ns�z hislere kap�ld�m��\n: G�kt�rk DEM�REL Di�er Bir �yk� i�in
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
KOYO BERZ - QEÇEKÊ (DOMANÊ) DELALÌ\nQeçekê xasek u delali, þýma zanê newe zýmýstano. Zýmýstani vewrý varena u bol serd beno. Qandê ký kes serd nêgiro u nêweþ nêkewo, kes çiyo qalýn, rêsênýn u peþmiyýn dano xora. Puçýkê qalýnê rêsênýni keno xo pay u lepýki keno xo dest. Qazax, çaket u palto dano xora u postalanê zýmýstani keno xo pay. Kýlawý nanê xo sere, atqi pêþeno xo mýl u goþan ra. Qandê germ biyayený keyan dý sobey roneyênê u veþenê. Nýka heruna sobandê komýr u koliyan, sobanê xaz u eletýriki ca gýroto. Qaloriferi u çiyo modern výjýyayo. Ê ký hal u wextê cý weþo ninan herinenê u veþnenê. Ê ký neçariyê zi hewna zey veri koli u komýr veþnenê.\nQeçekê xasek u delali, vanê þýma zi zýmýstani qayýtê xo bê, bol weþ bewnirê xo ra u çýnayo germ xoradê ký, þýma serd nêgirê u nêweþ nêkewê. Þýma zanê qeçeki vewrý ra bol hes kenê u pa kay kenê. Vewrý ra baneki, merdýmeki, deyeki, topeki, gýreki, sekuyeki, pýrdeki, herzaleki, hereki, qatýreki, heþeki u herwýna výrazenê. Kes vewrý güd-güdi keno u erzeno pê. Xo vewrý sera xij keno, derýskýneno u výradano. Kes vewra en bahdoyêný u a gýrana awýný ra vewrrýb výrazeno u weno. Wexto ký kes vewr ra kay keno, vanê kes bol diqet býkero ký, kes cayêdê pê nêtewno u pê seqet nêkero. Wexto ký kes vewrý ra güdi výrazeno u erzeno pê, vanê kes ê güdanê xo vêþi nêþýdêno, pêt nêvýrazo, zey qeçandê Týrkana letey cemedi u si nêkero miyan ký, wexto ký kes erzeno pê u dano pêro, pê pa nêtewno.\nÞýma zanê, wexto ký kes güdanê xo zey küçandê siyana pêt výrazo, wexto ký berzo pê u biro jew enbazi ri ro yan zi cý çýmro, þeno ey dýrbetýn kero yan zi çýmê cý vejo. Qandê coy vanê kes enbazanê xo pêra býpawo ký, cayêdê cý nêtewo. Qeçkêno, nêbo, nêbo þýma xo vira býkerê u kaykerdený dý pê býtewnê.\nMa posenê (Ümid kenê) ký þýma zýmýstanê do bol weþ u bênêweþey ravêrnê. Þýma heme býmanê war u weþey dý. Heta nuþtena do bin, na seatý xatýrdê þýma hemýný.\nHeme ca beno sýpeko\nQeçeki vewrý sero arêbenê\nVewrý gülbe-gülbe kenê\nPa güdi u topi výrazenê\nVýrnenê pê ra, pa kaykenê\nBol serdýno, sýpeyeko\nQeçkêno vewrý güdi kerê\nBerzê pê, pê dýmý kewê\nLabýrê pê pa betewnê\nZey býrayana pê dý kaykerê.\nQeçkêno bêrê ma ninan býsýnasnê\nMay u pi: Cedê kesi\nDed (Ap): Býray pêrdê kesi\nEmý: Waya pêrdê kesi\nBapirý: Maya pêrdê kesi\nKalýk: Piyê pêrdê kesi yan zi ê marda kesi.\nKeko: Pi yan zi býrayo en gýrd\nXal: Býray marda kesi\nXalý: Way marda kesi\nDapirý: May marda kesi.\nDayê (Mayê): Maya kesi\nNiyazý: Cýniya dedê kesi\nDeza: Lacê dedê kesi\nDedkeyna: Keyna dedê kesi\nBýra: Býray kesi\nWay: Waya kesi\nXalkeyna: Keyna xali yan zi ê xalý\nEmkeyna: Keyna emý\nÊgan, êganý: Qeçê way yan zi býrardê kesi\nVýstewre: Pi yan zi býray cýnýyerda kesi\nVýstýru: May cýniyerda kesi\nWaþti: Keyna waþtê, dest gýrotêya waþtey.\nWaþte: Laceko niþan kerde, dest gýrotey waþti\nDêmari: Maya kesiya dýdýný, sextê\nWesni: Cýniya ký anê cýnýyerna ser.\nVeyvý: Veyva kesi, cýniya qeçan yan zi nezdiyandê kesi\nKerwa: O ký kes cý pêþdý sýnet beno, o kerway kesiyo\nKeyxalan: Key xalandê kesi\nKeyapan (dedan): Key dedandê kesi\nKeypêran: Key may u pêrdê kesi\nCamêrd: ‹nsano neri\nCýni: ‹nsana maki\nLajek (Lacek): Qeçek yan zi xorto neri\nKeyneký: Qeçek yan zi xorta maki\nTut: Qeçekê miyandê qündaxiyo neri\nPýtý: Qeçekê miyandê qündaxiyo maki\nXort: Hebê dýha qeçeki pilêri\nPil: Merdýmo bý emýr, gýrd yan zi verameye\nQýj: Werdiyê pili.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
 CAYIN KADERI - Ufuk KARAGUL - Film Senaryolar� 1 - www.sizedebiyat.com SiZedebiyat Edebiyat Enstit�s�\nKARELER�NDE D�NEN YAPIT\nTelif Hakk� Sahibi: Ufuk KARAG�L\nSay�n KARAG�L' e, �rnek olmas� i�in g�nderdi�i bu senaryosundan dolay� te�ekk�r� bir bor� bilir, kendisine ve �rnek alacaklara ba�ar�lar dileriz.\nKISA METRAJ - ( toplam s�re = 23. 33 )\nSava�... Yurt d���nda �niversite, mast�r, staj derken zaman gelir ve oda yuvas�na gelir. Akl�nda bir an �nce meslek hayat�na ba�lamak vard�r. B�y�k �irketlerde �al��mak, �ok katl� binalarda ya�amak, l�ks arabalar kullanmak, patron olmak ve bir yerde de paraya personel olmak...\nYurt d���nda ge�irdi�i uzun y�llarda iyiden iyiye Avrupa k�lt�r�n� benimsemi�tir Sava�. �lkesine d�nd���nde bu uyumsuzluk sorunu kar��s�nda belirir. Sokaklar�, evleri, arabalar� be�enmez. �nsanlar� ve s�re giden sosyal hayat� be�enmez. Bir yerde de art�k insanlar� hor g�rmeye ba�lam��t�r. Kendini T�rkiye� ye d�nd�kten sonra �st s�n�fta g�rmeye ba�lar. Di�er insanlar� ve ya�ant�lar�n� kendinden altta g�r�r...\nAkl� i� hayat�nda ataca�� ad�mlarda olan Sava�� �n �n�nde ge�mesi gereken bir engel daha vard�r. Askerlik g�revi... K�sa s�re i�inde bu i�i de halledip yoluna devam etmek i�in memleketi Rize� ye gitmeye ve askerlik g�revi i�in gerekli belgeleri ve yap�lmas� gereken i�lemleri orada halletmeye karar verir...\nBir sabah saatinde bir otob�s�n bir koltu�una bilet ay�rt�r... Ertesi sabah yola ��kacakt�r, o ak�amda evinde ailesi ile a��r aksak birazda zoraki devam eden bir sohbetten sonra Sava� ertesi sabaha var�r. Sabah saatlerinde evden ��kar, terminale �ngiltere� den onunla beraber T�rkiye� ye gelen k�z arkada�� Jennifer ile gider... Sava�� �n ailesi bu yabanc�dan belli etmeseler de pek ho�nut de�illerdir.\nSava� onu terminale b�rakan Jen� in arac� uzakla�t�ktan sonra vuran sabah g�ne�inin kavuruculu�undan kurtulmak ve �zerindeki mahmurlu�u atmak i�in kafeteryaya y�nelir... Sa�a sola bak�n�r, insanlar� a�a��lay�c� bir y�z ifadesi ile s�zer... �ay i�mek ister hem de yabanc� �ngiliz Earl Grey �ay�... Bulamaz, yerli �ay� be�enmez... Sava� asl�nda arada kalm��l���n simgesi olma yolunda kal�pla�maya ba�lam��t�r.\nSonuca varamad��� bir fincan �ay aray���ndan sonra Sava� otob�s�ne biner, yerine ge�er oturur. Otob�s�n i�erisindeki heng�meden, �ocuk seslerinden, yerlerine ge�meye u�ra�an insanlar�n hareketlerinden rahats�z olur. Kendini ya�ad��� o an�n hezeyanlar�ndan soyutlamak i�in cama verir akl�n�. G�zlerini ve kulaklar�n� cam�n d���na �evirir, etraf� inceler. Yollar�, insanlar�, ge�enleri ve ge�ilenleri...\nG�ne� tepeye y�kselip Sava�� �n y�z�nde kayboldu�unda yolculu�a ve hayata mola verilir. �ner, gerinir, tuvaleti kullan�r, g�lgede bir k��eye ge�er, bir masaya oturur. Ve devam eder yabanc� men�eli �ay aray���na... Fakat b�y�k yerle�im merkezlerinden daha da uzak oldu�u i�in arad��� tad� hala bulamam��t�r... Ta ki o k���k gizemli k�z yan�na yakla�ana kadar. Ona bir bardak �ay ikram edene kadar...\nSava�� �n damak tad�na hitap eden �ay kadar onun hayat anlay���na derinden hitap edecek olaylar ya�ayacakt�r. K���k k�z Sava�� � hem benli�inden hem de ger�ek d�nyadan uzakla�t�racakt�r. �zerine yap��an Avrupa ahvalinden, sevimsiz felsefesinden yava� yava� kopacakt�r Sava�... Kendi hayat�n�, ya�ad��� olaylar� sorgulayarak, onlar�n pe�inden giderek� Sava� ger�ek hayat�nda ya�ad��� ger�ek bir r�yan�n pe�ine d��ecektir...\nSava�, zihninin perde oldu�u bir g�lge oyunun tam ortas�ndad�r. K���k k�z ve onunla geli�ecek olan hayal d�nyas�n�n gizemli ger�ekli�i Sava�� � bir yaylaya ve oradan da k���k k�z�n evine g�t�recektir. Ger�ek ile i� i�e ge�mi� r�yas�nda k���k k�z� ve k���k k�z�n oyuncak bebe�ini arayan Sava� tepedeki eve ula�acakt�r ve orada ger�ekten de ger�ek olan bir hayata g�zlerini a�acakt�r...\nSava� tepedeki evde g�zlerini a�t���nda ilk g�rd��� �ey odas�nda oldu�udur. Otob�se yeti�mek �zere evden ��kar, otob�sle beraber yola ��kar ve muavinle beraber de mola yerinde kafeteryaya ��kar... Rize de i�lerini halleder. Ama akl�n� kemirir durur g�rd��� o r�ya... Tepeye gider. O k���k k�z� arar... Bulur... Ya�ad�klar�n�n hayal-ger�ek aras�ndaki gelgitlerinde bir orman�n i�inde saatlerce y�r�r ve �nceki gece kapal�, uyuyan g�zleri i�inde belirmi� olan o evi bulur... K���k k�z�n tepedeki evini...\nBu ya Sava�� �n as�l r�yas�d�r ya da Sava�� �n kaderi �nceki gece r�yas�nda ona emretmi�tir...\nKader Sava�� a ona e�ini bulmas�n� emretmi�tir. Sava� r�yas�nda k���k k�z olarak g�rd��� Safiye� yi ertesi g�n uyand���nda o tepede, o evin i�inde ���k olaca�� kad�n olarak bulmu�tur... R�yas�ndaki k���k k�z�n oyuncak bebe�i Asiye ise Sava� ve Safiye� nin ileride do�acak olan �ocuklar�d�r...\nAskerlik ile ilgili i�lerini halletmek �zere memleketi Rize� ye giden Sava�� �n yolculuk hik�yesi...\nSava�� �n evi. Salon. Anne, baba, karde� ve Sava�. Televizyon izlerler...\nBaba : Otob�s ka�ta Sava�? Sen yatsana, yol uzun s�rer...\nSava�: Yatar�m birazdan.\nAnne : Hakikaten sen yat, yol 10 saat falan s�rer. Peri�an olursun uykusuzluktan. Zaten tutturdun kalmayaca��m, d�nece�im hemen diye.\nBaba : Kalsayd�n orada bir iki g�n. K�ye ��kard�n, b�y�k amcanlarda kal�rd�n i�te. Ne g�zel olurdu?\nSava� : Baba ne i�im var benim k�y yerinde ya? B�rt� b�cek dolu her yer. Zaten gidi� sebebim yeterince can s�k�c�. Birde �st�ne k�ye gidip avaml�k m� yapay�m?\nBaba : Sen bilirsin, ben do�du�un topraklar diye s�yledim.\n. . . Bir m�ddet sessizlik.\nSava� : Ben yatar, size iyi geceler.\nAnne : �yi geceler o�lum, Allah rahatl�k versin.\nKarde� : �yi geceler abi; komutan�na sayg�da kusur etme ha.\nSava� : Seni de g�rece�iz o�lum, Sen de gideceksin ayn� i� i�in onca yolu.\nBaba : �yi geceler aslan, sabah beni uyand�r b�rakay�m terminale.\nSava� : Gerek yok, Jennifer gelecek, o g�t�recek beni.\nBaba : Tamam, iyi yolculuklar ola. �yi uykular...\n. . . Sava� ayr�l�r odas�na gider.\nKarde� : Baba, abim neden burada yapt�rm�yor i�lemlerini, buradaki askeriyelerde olmuyor mu i�i?\nBaba : Oradan daha kolay olur. Burada i� uzar; muayenesi var, sa�l�k kontrol� var, i�lemleri var�\nAnne : Bir de bu Jennifer ��kt� ba��m�za!\nBaba : Onu �ocu�u yurt d���nda okumaya g�nderdi�inde d���necektin.\nKarde� : Abim iyice tiki olmu� ha.\nBaba : �i����...\nSava�� �n evi. Sava�� �n odas�. Sava�. Telefonla konu�may� bitirir; yata�a girer...\nSava� : Ok honey, see on tomorrow.\nSava� : Me too, bye.\nSava� : ( �� Ses ) Vay be, New York, Londra, Oxford �niversitesi sonra Ankara... �u semte bak, �u insanlara bak... Daha dur, yar�n ak�am�zeri g�zlerini Rize� de a��nca ne yapacaks�n bakal�m...\nSaatin alarm�n� 06.30� a ayarlar...\nSava�� �n evi. Sava�� �n odas�. Sava�, anne. Sava� uyuyor. Saat 6.45. Korna sesi ve annesi onu uyand�r�r...\nAnne : Sava� kalk, ge� kalacaks�n, �eyrek var saat.\nSava� : Eyvah, eyvah, ge� kalaca��m. Jen geldi mi ki?\nAnne : Geldi, a�a��da, hadi acele et yavrum, hadi g�zelim.\nSava� h�zl� bir �ekilde giyinir, �antas�n� al�r ve ��kar odadan...\nSava�� �n evinin ��k�� kap�s�. Sava�, anne, karde�. Vedala��rlar, korna sesi gelir...\nSava� : Ho��a kal�n aile bireyleri. Yar�n sabah g�r���r�z.\nKarde� : G�le g�le abicim, iyi yolculuklar.\nAnne : Aman dikkatli gidin o�lum, h�zl� gitmeyin ge� kald�k diye.\nBaba arkadan gelir, g�zlerini ovarak.\nBaba : Bu kim ya, y�kt� ortal��� sabah sabah, dat dat diye.\nAnne : M�stakbel gelinimiz, Sava�� � almaya geldi.\nTerminal �n�. Sava�, Jennifer. Araba yana��r, Sava� iner, ko�arak terminal binas�na girer...\nTerminal �n�. Sava�, �ayc�. Otob�s terminale yana��r, �ayc� Sava�� a do�ru gelir...\n�ayc� : Abi �ay vereyim mi, otob�s�n daha 15 dakikas� var?\nSava� : Yerli mi o, Earl Grey varsa alay�m bir tane?\n�ayc� : Bildi�in �ay abi, halis muhlis Do�u Karadeniz �ay�.\nSava� : Te�ekk�r ederim, kals�n, ben yolda i�erim.\nSava�, otob�se do�ru gider, biner ve yerine oturur, o giderken �ayc� da arkas�ndan s�ylenir...\n�ayc� : H�, i�ersin yolda �n gey �ay�n�... Dangoz...\nTerminal �n�. Otob�s hareket eder. Di�er otob�sten inmi� 2 turist �antalar� yanlar�nda oturur ve �ay yudumlarlar...\n�� ( Otob�s ), g�nd�z.\nSava�, muavin. Otob�s seyir halindedir. Sava� kafas�n� cama dayar...\nSava� : ( �� Ses ) . . . Ne kadar toz var bu memlekette? Ne kadar ��p var ortal�kta? Amerika� da ��p kutular� b�y�kt� ama aralar�ndaki mesafe fazlayd�. �ngiltere� de k���k ��p kutular� sokaklara daha s�k yerle�tirilmi�ti. �ngilizlerin ��pleri daha i�levseldi ama Amerikanlar�n ��p kutular� da g�zel tasarlanm��t�. Adamlar muhtemelen ��p kutusunu bir end�striyel tasar�mc�ya �izdirmi�tir... ��p tenekesi ve end�striyel tasar�mc� bir insan... O kadar yol ge�tik, h�l� bir ��p tenekesi g�rmedim. �niversitelerin end�striyel tasar�m b�l�m� m� yok yoksa?( hafif tebess�m eder ) Yoksa atacak ��p�m�z m� az oldu�u i�in? Yurt d���nda duydu�um kadar var m�d�r acaba? ��pleri kullananlar, beslenenler var m�d�r ki? Bir insan ��pten ald��� bir �eyi nas�l yiyebilir ki?\nMuavin : �yi yolculuklar efendim, biletinizi alabilir miyim?\nSava� : Tabii ki, buyurun.\nMuavin : Nerede ineceksiniz? Bagaj�n�z var m�yd�?\nSava� : Ben askerlik �ubesine gidece�im Rize� de. Nerede insem daha uygun olur?\nMuavin : Ben size haber veririm. Askerlik zaman� galiba?\nSava� : Evet, i�lemlerimi yapt�rmaya gidiyorum.\nMuavin : Oo, Rizelisiniz o zaman. Memleket havas� iyide gelir �imdi size.\nSava� : Do�rudur, tabii, mutlaka.\nMuavin : �yi yolculuklar, inece�iniz yerde haber verece�im size.\nSava� : Te�ekk�r ederim. Saat ka� acaba?\nSava�� �n evi. Anne, baba. �ay i�erler.\nBaba : Saat 1 olmu�. Mola verir bu aralarda Sava�� �n otob�s�.\nAnne : Ay bir �eyler yese molada bari. O be�enmez yemez hi�bir �ey oralarda.\nBaba : A� kald� m� �yle bir yer ki.\nBaba : Yahu Sava� Rize� ye ak�am �st�ne do�ru inecek. Mesai saatine yeti�emez ki.\nAnne : Bir gece kalacak can�m, internetten bulmu� bir otel. Temiz, y�ld�zl� bir otelmi�. Batar ya beyimize daha a�a��da olanlar�.\nBaba : O zaman o molada da bir �eyler yemez i�mez. Otele kadar bekler. Bak g�r�rs�n.\nMola yerinin �n�. Otob�s mola yerine yana��r. Sava� otob�sten iner, bah�edeki masalardan birine oturur. Bel �antas�n� masan�n �zerine koyar.\nMola yerinin �n�. Sava�, �ayc�, k���k k�z.\n�ayc� : Abim �ay vereyim i�er misin?\nSava� : Hay�r, te�ekk�r ederim.\nBir s�re oturur ve Sava�� �n yan�na k���k bir k�z yana��r. Elinde bir bardak �ay bard�r.\nK���k k�z : �ay i�er misin Sava� abi?\nSava� k�za do�ru d�ner, �a�k�nd�r. �a�k�nl���n� �zerinden �abuk atar. Bel �antas� masan�n d�� taraf�na do�ru bak�yordur. Ne olup bitti�ini anlam�� bir ifadeyle k���k k�za;\nSava� : �simlikleri hep okur musun sen?\nK���k k�z : Bazen.\nSava� : Ver bakal�m bir �ay i�eyim.\nK���k k�z : Sana �eker de getireyim mi?\nSava� : Hay�r, ben �ekersiz i�iyorum.\nK���k k�z : Peki, afiyet olsun.\nSava� : Senin ad�n ne bakay�m?\nK���k k�z : Safiye.\nSava� : Ne g�zel bir ismin var.\nK���k k�z : Senin ismin neden sava�?\nSava� : Be�enmedin mi?\nK���k k�z : Sava�mak i�in mi askere gidiyorsun?\nSava� yine �a��r�r, anlams�z bir ifadeyle k���k k�za bakar.\nSava� : Benim askere gitti�imi nereden biliyorsun?\nK���k k�z : Yani gidiyorsun?\nSava� k�z�n bu hallerine bir anlam veremez, k�za g�l�mser ve bu s�rada;\nK���k k�z : �ikolata alaca��m kendime. Hemen gelirim.\nK�z �ikolata almak i�in Sava�� �n yan�ndan uzakla��r, Sava� bu arada �ay�n� bitirir ve �ayc�ya;\nSava� : Arkada��m, bir �ay verir misin?\n�ayc� : Hemen geliyor abi.\nSava� bu arada bir sigara yakar, �ayc� yakla��r, elinde �ay tepsisi vard�r. Sava�� a bir bardak �ay b�rak�r.\nSava� : Sa� ol, te�ekk�r ederim.\n�ayc� : Afiyet olsun.\n�ayc� uzakla��r, bu s�rada k���k k�z elinde �ikolatas� ile gelir.\nK���k k�z : Senin evin uzaklarda m�?\nSava� : ( �� �ekerek ) Evim mi? Oras� uzak m� bilmiyorum.\nSava� : Sen bo� ver benim evimi. Sen burada ne yap�yorsun? Senin evin nerede?\nK���k k�z : Neden sigara i�iyorsun?\nSava� : Sen sak�n i�me b�y�y�nce.\nK���k k�z : Sen neden i�iyorsun b�y�k oldu�un halde?\nSava� : H�mm, sen �ok zeki bir k�za benziyorsun.\nK���k k�z : Ben gazoz alaca��m.\nSava� : Hadi git bakal�m, bekliyorum seni burada.\nK���k k�z Sava�� �n yan�ndan gazoz almak i�in uzakla��r. Birka� ad�m att�ktan sonra k���k k�z Sava�� a do�ru d�ner;\nK���k k�z : Bence sen kendinle sava�t���n i�in ad�n� Sava� koymu�lar.\nK�z arkas�n� d�ner ve y�r�meye devam eder. Sava�, afallam�� bir halde k�z�n arkas�ndan bakar. Bu s�rada otob�s�n�n kalk�� anonsu yap�l�r. �ayc� Sava�� a do�ru yakla��r ve;\n�ayc� : Abi senin otob�s Rize mi?\nSava� : Efendim, ha?\n�ayc� : Otob�s�n diyorum! Rize mi? Kalk�yor otob�s.\nSava� : Ha, evet, nedir benim borcum.\n�ayc� : Ne verdik abi sana, 1 �ay de�il mi?\nSava� : Bir tane de sizin ufakl�k getirdi, iki �ay var.\n�ayc� : Bizim ufakl�k m�? Kimmi� o?\nSava� : �u k���k k�z i�te! Buradayd� biraz �nce.\n�ayc� : Abi ne k���k k�z� olacak burada, iyi misin sen?\nSava� : ( �a�k�n ve anlams�z bir ifade tak�n�r ) Ben kar��t�rd�m galiba, yol yorgunlu�undan olsa gerek.\n�ayc� : 1 lira ver yeter abi. Deniz havas� �arpar bu memleketin yabanc�s�n�. Memleket neresi, yabanc�s�n galiba?\nSava� : Galiba...\nSava� paras�n� b�rak�r,\nSava� : Hadi kolay gelsin, hay�rl� i�ler.\nSava� otob�se do�ru y�r�meye ba�lar, bir yandan da etraf�na bak�n�r, g�zleri k���k k�z� arar. �ayc� da �a�k�n bir ifadeyle Sava�� � izler,\n�ayc� : Hasta m�d�r nedir karde�im, t�vbe t�vbe... K���k k�zm��! G�nd�z vakti kafa m� kurdun anas�n� satay�m?\nSava�, muavin, arkadaki yolcu, ya�l� kad�n yolcu. Sava� olduk�a �a��rm�� bir haldedir, otob�se biner, yerine gelir oturur, g�zleri d��ar� bak�n�r. Yerine otururken bel �antas�n� a�mak i�in kendine do�ru �evirir, isimlik bo�tur.\nSava� : ( �� Ses ) Kafay� oynataca��m ya, bu k�z ismimi nas�l ��rendi ki? Kimdi o k�z?\nOtob�s biraz ilerledikten sonra Sava� d��ar� bak�n�rken k���k k�z� yol kenar�nda kuca��nda oyuncak bebe�iyle ona el sallarken g�r�r. Sava� k�za el sallar. Sava�� �n arkas�ndaki yolcu Sava�� �n el sallad���n� fark eder, d�ner d��ar� bakar ve yol kenar�nda sadece oyuncak bebe�i g�r�r. Arkadaki yolcu �a��rm��, garipsemi� bir ifade tak�n�r.\nSava� : ( �� Ses ) Yat uyu biraz o�lum, u�tun iyice... Bu k�z hay�l de�ildi. Hay�l olamaz! o �ay� i�tim ben; s�cakt�! barda�� tuttum; en arkada oturan ya�l� kad�n k���k k�z� g�rd�, ona g�l�msedi.\nBu s�rada ya�l� kad�n yolcu yan�ndaki yak�n�na bir �eyler s�yler, hareketlerinden ya�l� kad�n yolcunun k�r oldu�u anla��l�r.\nMuavin : ��ecek bir �ey ister misiniz?\nSava� : Sade sert bir kahve verir misiniz?\nMuavin : Tabi, buyurun. Sizin inece�iniz yere yakla��yoruz. Haber veririm.\nSava� : Tamam, sa� olun.\nK���k k�z, anne, oyuncak bebek ve bebek. K���k k�z ve annesi s�k a�a�larla kapl� ormanl�k bir arazi i�indeki kul�be �n�nde konu�urlar. ( �kilinin her repli�inde ya�lar� ilerlemi� g�r�n�r )\nAnne : Misafirlerimize �ay ikram ettin mi k�z�m?\nK���k K�z : H� h�.\nAnne : Bebe�in nerede, kaybetmedin de�il mi?\nK���k k�z : Hay�r anne, i�eride, yerine b�rakt�m.\nAnne : Yemek haz�r, siz yeme�inizi yiyin, beni beklemeyin.\nK���k k�z i�eri girer, bebe�i yerinden al�r, bebe�in �zerinde ayn� elbiseler vard�r. Fakat oyuncak bebek art�k canl� bir bebektir.\nK���k k�z : Gel bakal�m, karn�m�z� doyural�m, yeme�imizi yiyelim. Sonra uyuyacaks�n ama...\nK���k k�z ya�� ilerlemi� g�r�nt�s�nde be�ikten bebe�ini al�r, masaya do�ru yakla��r, oturur ve bebe�ine yeme�i yedirmeye ba�lar. Bu s�rada anne, kul�benin �n�nde bah�ede oturmaktad�r. Elindeki Hac� tespihini �eker. Y�z�ne do�ru anl�k bir r�zg�r esintisi olur. Anne duraksar bir m�ddet ve eve do�ru d�nerek cama bakar. K�z� cam�n �n�nde oturup d��ar�y� izliyordur.\nAnne : ( �� Ses ) Yak�nda buradan gideceksin g�zel k�z�m. Bir k�z�n olacak, o k�z�n babas� seni g�t�recek uzak bir �ehre. Y�llard�r beraberdik. Sen, baban, karde�lerin... Sen ve ben kald�k geriye... Ge�mi�teki bir sava� benim babam� �ld�rd�, senin baban� kendi sava�� �ld�rd�... Yeni bir Sava� k�z�na baba olacak.\nK���k k�z ba�lardaki k���k haliyle evin kap�s�nda kuca��nda oyuncak bebe�iyle belirir, masumane bir tav�rla;\nK���k k�z : Sava� ne demek?\nAnne k���k k�za cevap verirken k���k k�z�n �zerinde oyuncak bebe�in k�yafetleri vard�r. K���k k�z anneyi dinlerken arkadan annesi bebe�e yemek yedirdi�i k�yafetiyle ge�er...\nAnne : Sava� hayat demek k�z�m. �lmek demek, do�mak demek. �ld�rmek demek, do�urmak demek... Zamanla daha iyi anlars�n, tan�d�k�a ��renirsin.\nSava�, muavin. Terminal �n�. Otob�s yana��r ve Sava� otob�sten iner.\nSava� : Te�ekk�r ederim, ne tarafta kald� �imdi askerlik �ubesi?\nMuavin : Abicim bak �u sokak da sa�da ilerde askeriye. Sizin otel de bir sonraki sokakta.\nSava� : Sa� olas�n, �ok te�ekk�r ederim, iyi yolculuklar size...\nMuavin : Eyvallah abi, �imdiden hay�rl� tezkereler diyelim, hay�rl� olsun.\nSava� : Eyvallah, sa� ol...\nMuavin otob�se biner, otob�s hareket eder ve uzakla��r. Sava� etraf�na bak�n�r ve terminalden y�r�yerek uzakla��r...\nSava�, resepsiyonist. Otel� in giri�i. Sava� i�eri girer, resepsiyondan odas�n�n anahtar�n� al�r, i�lemlerini yapar ve asans�re biner ve yukar� do�ru ��kar.\nSava� : �yi g�nler, Sava� Oflaz ad�na bir oda rezerve ettirmi�tim. Anahtar� m� alabilir miyim?\nSava�. Otel kat�. Sava� odas�n�n kap�s�n� a�ar, i�eri girer. �antay� yere b�rak�r, yata�a oturur ve ellerinin aras�na ba��n� alarak;\nSava� : Yol ger�ekten de zorluyormu� insan�.\nSava� : Du�, du�, du�...\nSava� du�a girer.\nSava�. Otel odas�. Sava� banyodan ��kar, ellerini havlu ile kurular. Odandan ayr�l�r.\nSava� : ( �� Ses ) Askerlik �ubesi bir alt sokakta. Bu saatte bo� olur umar�m...\nAsans�re biner, a�a�� inmeye ba�lar.\nSava�. Askerlik �ubesi �n�. Sava� �ubeden ��kar, o s�rada telefonu �alar.\nSava� : Alo, efendim anne.\nSava� : Evet, bitti i�im hallettim.\nSava� : Evet, �imdi ��kt�m �ubeden. Yol sonu asker oluyorum yani senin anlayaca��n.\nSava� : Otob�s yok ya! �ubeye gelirken bilet almaya gittim. Gece otob�s�nden ba�ka otob�ste yer bulamad�m. Mecburen gece binece�im. Yar�n ��lene do�ru inerim.\nSava� : Aman neresini gezeyim anne ya...\nSava� : Tamam, ho��a kal, sel�m edersin evdekilere.\nSava� telefonu kapar ve y�r�meye devam eder. Otob�s hareket saatine kadar ne yapaca��m diye d���n�r...\n�ehir meydan�. Sava�. Otob�se gece binecek olan Sava� zaman ge�irmek i�in oyalanacak bir �eyler arar ve yaylaya ��kmaya karar verir. Bir araba kiralar ve yola ��kar...\nSava� arabaya biner ve oradan uzakla��r, trafi�e kar���r.\n�� ( Araba ), g�nd�z.\nSava�. Sava�, �ehirden uzakla�m�� ormanl�k da� yoluna girmi�tir. Yolu ve etraf�n do�al g�zelli�ine hayran bir �ekilde s�r���ne devam eder.\nSava� : Cennet ya, resmen cennet. A�a�lar, hava, her �ey muhte�em.\nSava� yolda araba ile ilerlerken yol kenar�nda a�a�lar�n i�inde g�z�ne bir �ey �arpar. Bakar fakat tam g�remez, ge�tikten sonra ayandan bakar ve mola yerindeki k���k k�z� �al�lar�n aras�nda ona el sallarken g�r�r. Birden durur...\nOrman yolu. Sava�, k���k k�z. Sava�, arabay� durdurur, iner ve arkas�na bakar. Y�z�nde �a�k�n ve korkulu bir ifade vard�r. Etrafta hi� ses yoktur. Sadece �al�lar�n r�zg�r yard�m�yla ��kard�klar� ses duyulur...\nSava� : Ne oluyor lan, ne oluyor lan? Bir �ey de i�medim; bu kafa niye?\nSava� : Kimsin sen k���k k�z, ne istiyorsun?\nSava� k���k k�z� g�rd��� �al�lara do�ru yakla��r. �al�lar�n aras�nda orman�n i�ine do�ru giden dar, patika bir yol g�r�r. �al�lar�n aras�na girer ve yolu takip eder. Bir m�ddet ilerledikten sonra �al� ��t�rt�s� sesleri duyar. �n�nde bir tepe vard�r, oraya do�ru gider ve tepenin ard�na bakar. Tepenin ard�nda �ay tarlalar�n� g�r�r. Tarlan�n yan�ndaki yolda k�yl�ler s�rtlar�na sepetleri y�klemi� y�r�rler. Sava� bir m�ddet bu muhte�em manzaray� izler ve eline k���k k�z arkadan yakla�arak dokunur. Sava� korku ile irkilir.\nSava� : ( korkarak ve �a��rarak k���k k�za do�ru elini uzat�r, dokunmak ister ) Sen ger�ek misin?\nK���k k�z : Eve gidelim.\nSava� : Buraya nas�l geldin? Seni mola yerinde g�m��t�m en son.\nK���k k�z : Sen buraya neden geldin?\nSava� : ( �a�k�n bir halde ) Sen, ama bu nas�l olabiliyor? Onca yolu nas�l geldin, seni nas�l g�rmedi oradakiler?\nK���k k�z : Bal�k sever misin?\nSava� : Hay�r, hay�r. Sen bir hay�lsin. Zihnim yorgunluk ve bu stresli halim nedeniyle bana oyun oynuyor. Sen ger�ek de�ilsin, bu ya�ananlar ger�ek olamaz.\nK���k k�z : Sen ger�ek misin?\nSava� : Hay�r, yeter art�k. Ben gidiyorum, sende yok oluyorsun. Gidip otelimde biraz uyuyaca��m, dinlenece�im ve bu ya�ananlar� unutaca��m. Evet, en do�rusu bu, ben gidiyorum sende kayboluyorsun akl�mdan. Asl�nda sen diye bir �eyde yok, senide ben kendi akl�mda yarat�yorum.\nK���k k�z : �ay i�mek ister misin? Tazedir �ay�m�z.\nSava� : Tabii ya, �ay. Sen orada bana �ay vermemi�tin. O bo� bardak benden �nce orada oturan birisinin barda��yd�, ben hay�l g�rm�� olmal�y�m.\nK���k k�z : Eve gidelim, yemek ye, �ay i� ve biraz uyu. Sana iyi gelir.\nSava� : Ben hi�bir yere gitmiyorum. Sen gidiyorsun, uzakla� benden, kimsin, nesin bilmiyorum ama fazla uzad� bu durum art�k.\nK���k k�z : ��ti�in ilk �ay� be�enmi�tin. Daha da be�eneceksin.\nSava� arkas�n� d�ner ve h�zl� ad�mlarla oradan uzakla�maya ba�lar.\nSava�, k���k k�z. Ormanl�k arazi i�inde ikisi beraber eve do�ru y�r�rler. Bir yandan da konu�urlar.\nSava� : Onca ders, mast�r, doktora derken kafam sa�lam kalm��t�. �imdi ger�ekli�inden bile ��phe etti�im bir k�z�n elinden tutmu� evine gidiyorum.\nK���k k�z : Elim terledi.\nSava� : Korkmuyor musun ormanda tek ba��na gezmeye?\nK���k k�z : Bizden ba�ka kimse yok ki buralarda.\nSava� : Ay�, kurt yada ne bileyim ba�ka hayvanlar yok mu?\nK���k k�z : Onlar hayvan neden korkay�m ki?\nSava� : Do�ru ya...\nK���k k�z : Bebe�imin ad�n� sana s�ylemi� miydim? Ad� Asiye.\nSava� : Safiye, Asiye. G�zel bir uyum var aran�zda galiba.\nK���k k�z : i�te geldik!\nSava� eve do�ru d�ner, g�zel a�a�lar aras�nda bir evdir. Sava� eve bak�nmaya ba�lar.\nK���k k�z�n evinin �n�. Sava�, Anne, k���k k�z, oyuncak bebek. Sava� eve bak�n�rken evden Anne Sava�� � g�r�r ve d��ar� ��kar. Anne d��ar� ��kt���nda ya�l� halindedir. K���k k�z Sava�� �n arkas�nda durdu�u yerde yoktur.\nAnne : Buyur o�lum, nereye bakm��t�n?\nSava� : ( Arkas�na d�ner, k���k k�z yok olmu�tur. �a�k�nl�k ya�ar, garipser ve kem k�m ifadesiyle ) Ee, ben, araba. Evet, arabam bozuldu. Bir telefon bulabilir miyim acaba diye bak�n�yordum?\nK���k k�z : ( Ya�� ilerlemi� yeti�kin haliyle evin yan�nda g�r�n�r ) Kimmi� anne, ne olmu� hay�r ola?\nAnne : Gel k�z�m gel, arabas� bozulmu� bu gencin.\nK���k k�z : Arabay� burada nereye getirebildin ki bozas�n? Zor ��kar buraya araba.\nSava� : �u tarafta, orman�n alt�ndaki yolda kald� arabam.\nAnne : Ula o�lum, oradan buraya nas�l y�r�d�n, yar�m g�nl�k yol var neredeyse arada?\nSava� : O kadar olmam��t�r, 1 saat belki y�r�d�m.\nK���k k�z : 1 saat mi? 1 saatte orman�n yar�s�na bile gelemezsin.\nSava� afallam�� bir vaziyette arkas�n� d�ner ve ormana bak�n�r, etraf�na bak�n�r. Onu i�eri buyur ederler. Sava�� �n dikkatini k���k k�z �eker. �ok g�zel bir k�zd�r. Sava� bu k�za ���k olacakt�r.\nAnne : Buyur gir o�lum i�eri, ayakta kalma. Yorulmu�sundur sen. Asiye k�z�m bir so�uk ayran getir hadi.\nSava� k�z�n ad�n� duyunca bir an duraksar. �a�k�n bir ifadeyle anneye bakar.\nAnne : Bir �ey mi oldu o�lum, hay�rd�r �a��rd�n kald�n?\nSava� : Hay�r, yok, bir �ey olmad�.\nAnne : Senin ismin nedir o�lum?\nSava� : Sava�, teyzecim.\nAnne : Sava� demek... Benim ad�m da Safiye...\nSava�, aya�a kalkar, etraf�na bak�n�r. Panik ve �a�k�nl�k ya�amaktad�r. Olanlara bir anlam verememektedir. Biraz fenala��r, ba�� d�ner. Garip ifadelerle etraf�na bakar. Kalkt��� koltu�a oturur. Bu s�rada Asiye elinde bir bardak ayranla gelir...\nK���k k�z : Ayran i�in, iyi gelir yorgunlu�a.\nSava� : Bir �ey i�mek istemiyorum. Bana ne yap�yorsunuz? Kimsiniz siz? B�t�n bu olanlar�n o k���k k�zla bir ilgisi var de�il mi? Allah�m, delirmek �zereyim.\nAnne : Buraya sen geldin evl�t, biz sana bir �ey yapm�yoruz. Sen kendine yap�yorsun asl�nda. Ya da senin hayat�n sana kar�� bir �eyler yap�yor. Bizler senin hayat�n�n fig�ranlar�y�z. Senin hayat�n� yaz�p, y�neten sensin. O hayat� ya�ayan sensin. Sen ne ya�amak istiyorsan onu ya��yorsun.\nK���k k�z : ( K���k ya�taki haliyle, kolunun alt�nda oyuncak bebe�i ve elinde bir bardak ayran ile... ) T�pk� beni g�rmek istemen gibi. T�pk� bizi bulmak istemen gibi.\nSava� tamamen kontrolden ��kan bu olaylar kar��s�nda art�k kontrol d��� ve panik halinde bir psikolojiye girer. Elleri titremeye ba�lar, terlemi�tir, korkulu ve �fkeli bir halde aya�a f�rlar ve ba��rmaya ba�lar.\nSava� : ��k�n hayat�mdan art�k, akl�mdan ��k�n, b�rak�n gideyim, ben ne yapt�m size ki benimle oynuyorsunuz? Yeter, defolun buradan...\nAnne : ( Gen� ya�taki haliyle ) Sakin olmal�s�n. Yoksa kendi hayat�n�n da kontrol�n� kaybedeceksin.\nSava�, anneyi gen� ya��nda g�r�nce geri geri ad�m atar ve uzakla�maya �al���r. Bu s�rada tak�l�r, d��er, ba��n� vurur ve bay�l�r...\nSava� : Yok, hay�r, bunlar ger�ek olamaz. Rahat b�rak�n beni, rahat b�rak�n beni.\nSava�, anne, k���k k�z. K���k k�z�n evi. Sava� d���nce anne ve k���k k�z onu i�eri ta��y�p yat�rm��t�r. Ba��n� sarg�larlar.\nAnne : Biraz uyku ona iyi gelecektir. B�rakal�m uyusun.\nK���k k�z : Uyan�nca her �ey daha g�zel olacak.\nK���k k�z Sava�� �n telefonunu yatt��� yerin yan�ndaki sehpaya b�rak�r... Sava� uyur...\nSava�, anne. Sava� uyumaktad�r. Telefonun �alma sesi ile uyan�r, bir yandan da saat ve korna sesi duyulur. Sava� r�ya g�rmektedir, korku i�inde uyan�r, tam bu s�rada annesi de i�eri girer.\nSava�� �n r�yas�ndaki evden ayr�l�� sahnesi tekrar oynar...\nSava� : Berbat bir r�ya g�rd�m ya, �una bak ter i�inde kalm���m.\nAnne : Aman o�lum hay�r ola in�allah.\nSava� : Ver karde� ver, halis muhlis bir Rize �ay� ver. Anca ay�l�r�m herhalde.\n�ayc� : Buyur abi, halis muhlis Do�u Karadeniz ve me�hur Rize �ay�.\nSava� bir yandan �ay�n� yudumlar ve barda�� hafif yukar� kald�rarak �aya bakar. ��inden ge�irir...\nSava� : ( �� ses ) Ulan �ok i�ince uyutmuyorsun, kafa yap�yorsun, k�busa f�rlat�yorsun insan�. Sabah�na yine insan� sen ��kar�yorsun o k�buslardan...\nSava� gece g�rd��� r�yay� d���n�rken kula��na r�yas�ndan diyalog sesleri �al�n�r. Tebess�m eder ve...\nSava� : G�zel de k�zd� ya...\n�ayc� : Abi sizin otob�s geldi, ge� istersen otob�se...\nSava� : Ne kadar benim �aylar?\n�ayc� : 1 ver yeter abi.\nSava� : Buyur, hadi kolay gelsin, hay�rl� i�ler.\n�ayc� : Sa� ol, iyi yolculuklar...\nSava�, otob�se do�ru gider, biner ve yerine oturur... Otob�s hareket eder, uzakla��r...\nSava�, �ayc�, K�r kad�n yolcu ve torunu k���k k�z.. Terminal binas� �n�. Otob�s mola vermek i�in terminal binas� �n�ne yakla��r. Sava� otob�sten iner ve bina �n�ndeki masalara do�ru y�r�r. Oturur ve gelen �ayc�dan bir bardak �ay ister.\nSava� : �stat bir �ay verir misin?\n�ayc� : Buyur abicim.\n�ayc� Sava�� �n �ay�n� masaya b�rak�r ve arkas�n� d�ner, gider. Sava� bir sigara yakar. Bir yandan �ay�n� ve sigaras�n� i�erken bir yandan etraf�na bak�n�r. R�yas�nda g�rd��� yerlere dair bir benzerlik silsilesi g�zlerinde canlan�r...\nSava� : ( �� ses ) Hadi can�m, yok art�k...\nSava�� �n r�yas�ndaki arka tarafta oturan ya�l� ve k�r kad�n yan�ndan ge�er. Kad�n�n elinden tutan k���k k�z Sava�� �n yan�ndan ge�erken ona g�l�mser.\nK���k k�z : ( �� ses ) Bu hayat senin kaderin. Kaderine yolculuk yap�yorsun...\nSava� aya�a kalkar, yola do�ru h�zl� ad�mlarla ilerler. Yol kenar�na gelir ve ters y�ne giden ara�lara otostop �eker...\nSava� : ( �� ses ) Kaderden ka��l�r...\nMuavin, Sava�. Muavin otob�se binerken ba��yla garipsemi� ve �a��rm�� ifadesini verir. Arkaya do�ru y�r�r...\nMuavin : �yi misiniz biraz daha?\nSava� : �yiyim, iyiyim. Siz bana bir �ay verir misiniz?\nMuavin : Tabii, hemen.\nSava� ba��n� cama yaslar. D���nceli bir ifadededir. D���n�r...\nSava� : (�� ses ) Sen benim kaderim misin? Ne kadar takip edeceksin beni? Hayat kaderden mi ibaret? Ya da kaderin tek ibaresi ya�ad���m�z hayatlar m�?\nOtob�s duraca�� terminale yakla�m��t�r. Muavin Sava�� �n yan�na gelerek, ona gidece�i yerleri tarif etmek �zere konu�maya ba�lar...\nMuavin : Abi yar�m saate kadar terminalde olaca��z. �ndi�imizde Askerlik �ubesini tarif ederim. Yak�n�nda da istedi�iniz gibi bir otel var.\nSava� : Bo� ver �imdi Askerlik �ubesini, oteli. Ben yaylaya nas�l gidebilirim. Araba kiralamak istiyorum, nereden kiralaya bilirim?\nMuavin : Araba m�, yaylaya m� gideceksin? Tamam, hallederiz inince...\nTerminal �n�. Sava�, muavin. Otob�s terminale yana��r, Sava� iner, ard�ndan muavin yan�na gelir. El ve kol hareketlerinden muavinin Sava�� a nereye gidece�ini anlatt��� anla��l�r.\nSava� terminalden uzakla��r, muavinin tarif etti�i y�ne do�ru y�r�r.\n�� ( Araba ), ak�am�zeri,\nSava�. Sava� kiralad��� araba ile ilerler. Bir yandan da i�inden ge�irir.\nSava� : ( �� ses ) Kiral�k bir arabayla kaderime gidiyorum. Manevi ve maddi d�nyalar birbirine girmi� durumda.\nSava� : ( �� ses ) Orda m�s�n ger�ekten? Beni bekliyor musun?\nSava� Arabay� durdurur, �fkeli bir �ekilde a�a��ya iner ve ba��r�r...\nSava� : Ne yap�yorum ben ya? Sa�ma sapan bir hayalin pe�inde ormana gidiyorum. Delirece�im art�k, neler oluyor bu b..tan sakin hayat�mda?\nSava� aynadan arkas�na bakar, direksiyonu �evirir ve gazlar...\nSava�. Sava� arabay� durdurur. Orman yolunda k���k k�z� g�rd��� �al�lar�n yan�ndad�r. Camdan �al�lara do�ru bak�n�r ve arabadan iner...\nSava� : G�rmeden rahat etmeyece�im.\nSava� �al�lar�n aras�na girer, hava kararmaya ba�lam��t�r. Orman�n i�erisinde ilerler. Etraftan ku� sesleri ve r�zg�r u�ultular� duyar. Biraz korku ve biraz da panik i�inde y�r�mektedir...\nSava� : O�lum Sava� bu ormanda bu gece �l�rsen b.. yoluna gitmi� say�lacaks�n. Tam anlam�yla b� yoluna gitmi� olacaks�n. Kaderinde � kendi dangalakl���ndan �lmek � diye yaz�lacak sonradan. As�l kaderin her neyse onun yerine b�yle yazacaklar. Evet, dangalak�a �lmek...\nAnne, K���k k�z, Sava�. Anne ya�lanm�� halinde, k���k k�z ise yeti�kin ya�lar�nda... Onlar bah�elerinde yemek yemek �zere haz�rl�k yaparken bah�e kenar�nda Sava� belirir. �zeri toz ve toprak i�indedir. Orman i�indeki yolda bulunan �al�lardan eli ve y�z� de �izik i�indedir.\nSava� : �yi ak�amlar, rahats�z ediyorum, acaba yard�m edebilir misiniz?\nAnne : Esta�furullah yavrum, tabii ki, gel i�eri.\nSava� i�eri girerken k���k k�z ondan ho�land���n�, onu �ekici buldu�unu y�z ifadesi ve mimikleriyle belli eder.\nAnne : Safiye, k�z�m ko� bir bardak ayran getir.\nSava�, bu s�z�n �zerine duraksar. Rahatlam�� ifadesi gelir y�z�ne ve tebess�m eder... Sava� derdini anlat�rken ileti�im detaylar� Sava�� �n el ve kol hareketlerinden anla��l�r...\nAraba kiralama ofisi. G�revli personel ve sorumlu m�d�r... Ofiste telefon �alar. Telefon �al�nca personel elini telefona atar. M�d�r ise personele d�ner ve...\nM�d�r : Ben bakar�m.\nM�d�r : Alo,\nM�d�r : Buyurun evet buras�.\nM�d�r : Ge�mi� olsun Sava� bey, siz iyi misiniz?\nM�d�r : Size bir �ey olmas�n da araba sorun de�il.\nM�d�r : Anl�yorum Sava� bey, siz dert etmeyin biz sorunu hallederiz.\nM�d�r : Yar�n �ekici g�nderebilece�imizi sanm�yorum. E�er sizin i�in sorun olmazsa bir sonraki g�n g�nderebiliriz.\nM�d�r : Bizim a��m�zdan sorun yok efendim. Siz rahat�n�za bak�n, biz sonraki g�n araban�n sorununu ��zeriz.\nM�d�r : Rica ederim, size de iyi ak�amlar...\nM�d�r telefonu kapat�r, aya�a kalkar cama do�ru y�r�r, hafif bir tebess�m ile g�ky�z�ne bak�n�r... Bu s�rada arkas�nda kalan personel aya�a kalkar ve...\nPersonel : M�d�r�m ne olmu� ya?\nM�d�r : Ak�am�zeri araba kiralayan biri vard� ya, ormanda araba ar�za yapm��, oda bir ev bulup yard�m istemi� ama �al��t�ramam��lar. O da telefon edip haber verdi.\nPersonel : Ormanda bu karanl�kta iyi bir �ey olmam�� adama.\nM�d�r : �ans!\nPersonel : E, bu adam o evi nas�l bulmu�.\nM�d�r : ( G�l�mseyerek ) Kader, k�smet i�te...\n- - - - - 3 YIL SONRA - - - - -\nSava�, k���k k�z. Sava�� �n evi. Sava� ve k���k k�z evlenmi�tir. Alb�mden resimlere bak�n�rlar. T�m aile mutlu bir tablo �izmektedir. Alb�mde d���n foto�raflar� g�r�n�r...\n- - - - - - 10 YIL SONRA - - - - -\nSava�, k���k k�z ve k�zlar�... Sava� ve k���k k�z�n evi... Sava� ve kar�s�n�n ilk �ocuklar�n�n do�um g�n� partisi vard�r. Sava��n kar�s� hay�lindeki k���k k�z�n yeti�kin ya��ndaki halidir. Do�um g�n� kutlanan �ocuklar� ise Sava� ile konu�an terminaldeki gizemli k���k k�zd�r. Sava� ona hediye olarak oyuncak bir bebek alm��t�r...\nK���k �ocuklar�n�n ad� Asiye� dir. Pastada onun ad� vard�r...\nSava� : ( Kar�s�na ve k�z�na sar�larak ) Siz benim hayat�ms�n�z...\nK���k k�z : ( Sava�� �n kar�s�, Safiye ) Hayat�m�z bizim. Bu hayat� buldu�un i�in �ok mutluyum...\nSava� : Evet, �imdi bana bir �ay doldurursan daha da mutlu olaca��m...\nMutlu ve birlik i�inde bir aile tablosu resmi ile g�r�nt�lenirler...\n: Ufuk KARAG�L, Ankara, 2005, Di�er Bir Film senaryosu i�in
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
 BILINMEZ... KARANLIK... KORKU - Fatma OZDIREK - Oyku Bulvari 45 - www.sizedebiyat.com SiZedebiyat Edebiyat Enstit�s�\nB�L�NMEZ... KARANLIK... KORKU...\nGe�en hafta sonu y�r�y���� bir grup arkada� ile ma�ara ke�fi i�in D�zce ili, Y���lca il�esi, Sar�kaya k�y�nde kamp yapt�k.\n�imdi siz ke�fi yap�lmam�� bir yer mi kald� yery�z�nde diyeceksiniz. Hakl�s�n�z. Buras� da defalarca ke�fedilmi�ti (r). Bilinmeyen her �ey yeni ��renecek i�in bir ke�iftir. Yapaca��m�z ise bizim ke�fimizdi.\nSar�kaya ma�aras� hen�z turistlerin u�rak yeri olmam��. �zel giri� yollar� ve elektrik ayd�nlatmas� yap�lmam��, bakir bir durumda. Yani s�radan insan i�in bir bilinmez.\n�nternette yapt���m�z ara�t�rmaya g�re Hacettepe �niversitesi Ma�ara Ara�t�rma Toplulu�undan 36 ki�i 29 Ekim 2004 tarihinde burada ke�if yapm��t�. Etkinlik raporlar�nda � Sar�kaya Ma�aras�, D�zce� nin 30 km kuzeydo�usundaki Y���lca il�esinin 5 km g�neybat�s�nda bulunan Sar�kaya k�y�n�n 1,5 km kuzeydo�usundad�r. Melen �ay� taraf�ndan derince yar�lm�� plato karakterli bir d�zl���n �zerinde, geni� bir havzan�n y�zey sular�n� toplayan ve yeralt�na drene eden d�den konumunda olan ma�araya; D�zce - Y���lca - G�k�ea�a� - Sar�kaya yoluyla gidilmektedir. Y���lca� dan G�k�ea�a� - Sar�kaya k�ylerine giden yol, stabilize fakat d�zg�nd�r. Bu yoldan Sar�kaya k�y�ne varmadan sa�a ayr�lan yol ma�aran�n �n�ne kadar gitmektedir. Jeomorfoloji ve Olu�umlar: Sar�kaya ma�aras� tek giri�i olan, yar� yatay, yar� aktif bir ma�arad�r. Toplam uzunlu�u 717 metre olan ma�aran�n son noktas� giri�e g�re - 151 metredir. Ma�aran�n giri� geni�li�i 80, boyu 75, tavan y�ksekli�i ise 15 - 40 metre aras�nda de�i�en b�y�k bir salona a��l�r. B�y�k salonun y�ksek ve yama�l� yerleri travertenlerin �zerinde devam eder. B�y�k salonda d��ar�dan gelen derenin olu�turdu�u kanyon �ekilli bir yatak yer al�r ve d��ar�dan gelen dere suyu burada �elale yaparak d��mektedir. Ana galerinin taban� iri bloklar ve �ak�llarla kapl�d�r. Bu �elaleye gelmek i�in ana galeride �nce sa� duvara yak�n yama�tan inerek 1 � 1,5 metre y�ksekli�inde ters � L � �eklinde bir damlata�� olu�umuna kadar gelinir, ard�ndan sol duvara do�ru devam edilerek ip yard�m� ile inilebilecek duvar bulunur. �pten indikten sonra tekrar sa� duvara do�ru gidilerek olu�umca zengin, taban� kumla kapl� ve 3 � 5 metre devam eden bir galeri de g�r�lebilir. Bu galerinin hemen devam�nda ve tabandaki iri bloklar aras�nda kalan giri�, ard�ndan gelen ikinci bir giri�le beraber ana galerideki kanyonun sol taraf�nda ikinci bir �elaleye ��kmaktad�r. �elaleden sonra iri bloklar �zerinden inildikten sonra sa� tarafta olu�umca zengin bir girinti g�r�lmeye de�erdir. Burada bol miktarda sark�t yer al�r. Daralan bir �ekilde ilerleyen bu kol fosil salona gider. Fosil salon giri�inde dik y�zeye sahip iri bir kayadan gene bir ip yard�m� ile inilir. Bu kayan�n �n�nde k���k bir g�l olu�umu g�zlenebilir. Fosil salondan devam eden kol ilerledik�e k���k �ak�llarla kapl� dar bir galeri ile sonlan�r. Bu kolun sonu ma�aran�n bitti�i d���ncesini uyand�rsa da kolun bitimine 3 - 5 metre kala sol tarafta kalan dar giri� ma�aran�n sonuna gider. Giri�e g�re - 151 metrede bulunan ma�aran�n son b�l�m�nde k���k bir g�l yer al�r. Bu g�l kapal� sifonla sona ermektedir � diyorlar.\nBilgi insan i�in ��rendik�e voltaj� y�kselen ���kt�r. Yukar�daki bilgi ile bir �����m�z olmu�tu. Ama bu yeterli de�ildi. Karanl���, bilinmezi ayd�nlatmak i�in daha �ok bilgi ve elemana ihtiyac�m�z vard�.\nS�z konusu ma�ara olunca ma�arac�l�k ve da�c�l�k tekniklerini bilmek, kullan�lacak ekipmana da sahip olmak gerekiyordu. E�er bizim gibi bilmeyenlerdenseniz, bir e�itmen ve e�itime ihtiyac�n�z vard�.\nKe�if i�in her �eyden �nce merak gerekir. Ancak merak, ara�t�rma, sab�r, emek birle�ince bilgiye ula��labilir. Bilgi karanl�klar� ayd�nlatacak ���kt�r. Fark�na varabilmi�sek e�er �o�unlukla bizi korkutan bilinmezliklerdir. Bilinmezlik de bende karanl�k ve bo�luk ile imgelenir.\nMa�aran�n yak�n�na �ad�rlar�m�z� kurduk. K�sa bir dinlenme sonras� ke�if haz�rl�klar� ba�lad�. Bir ki�i hari� grup teknik bilgiye sahip de�ildi. Bunun i�in bu y�reye yak�n bir yerde ya�ayan kurtarmac� bir arkada� bize teknik rehberlik edecekti. Kendisi de bu ma�araya daha �nce girmemi�, ama giren arkada�lar�ndan bilgi alm��t�.\nBir dere yata��nda bulunan ma�araya, patika bir yoldan ula��labiliyordu. �kinci se�enek ise 25 metre y�kseklikteki kaya �zerinden giri�e ini� yapmakt�. Bir grup arkada� bu yolu se�ti. Kask, emniyet kemeri, 11 mm statik (esnemeyen ) ve 11 mm dinamik ( esneyen �ok emen ) ip, cumar, sikke, bolt, ID, sekiz demiri, karabin, HMS, kafa l�mbas�, perlon, frend gibi malzemelerle kayan�n �zerinde haz�rl�klara ba�lad�lar. Kasklar tak�ld�... �plerin bir ucu kayalara sabitlenip di�er ucu a�a��ya sark�t�ld�... Emniyet kemerleri ba�land�...\nBenim derdim ise ke�if yapmak de�il fotograf! Fotograf �ekmek i�in bile kayan�n ucuna gidemiyorum, ayaklar�m titriyor. Neyse, arkada�lar sark�t�lan bu iple ba�lant� sa�lay�p teker teker a�a��ya inmeye ba�lad�lar. �lk kez teknik kaya ini�i izleyen ben korkudan yerimde duram�yorum. Zira iki arkada� hari� di�erlerinin bu konuda teknik bilgi ve deneyimleri yok. Fakat merak, azim, cesaret ve kararl�l��a sahipler. �ki uzman arkada��n deste�iyle d�rt arkada� daha ba�ar�yla ini� yapt�.\n�imdi art�k ma�araya girebilirdik. Kafa fenerleri tak�ld�. Zaten di�er malzeme ku�an�lm��t�. Birka� metre ma�aran�n i�inde y�r�d�k. Yerler �slak, yukar�dan sular damlamakta. Ma�aran�n bir b�l�m�nden derenin suyu akmakta. Elimizde g��l� ����a sahip fener de olmay�nca, ma�ara a�z�ndaki birka� ilgin� traverten olu�umunu izleyerek ke�if grubunu burada b�rak�p biz geri d�nd�k. Ke�if yapacak arkada�lar bize d�rt - be� saat s�re vermi�ti. Bu s�re i�inde geri d�necekler, d�nemezlerse bir sorun oldu�unu anlayacakt�k.\nBiz de bu s�reyi civarda y�r�y�� yaparak de�erlendirmeye karar verdik. Genellikle f�nd�k bah�eleri ve m�s�r tarlalar�n�n bulundu�u bu alan k�ye yakla��k bir kilometre uzakl�ktayd�. F�nd�klardan birka� g�z hakk�, do�an�n arma�an� b���rtlenlerden avu�lar dolusu yiyerek k�ye vard�k. Burnumuza �al�nan mis kokularla f�r�na ula�t�k. Bir nine yapt��� ekmeklerde g�z�m�z kald���n� anlay�nca, birini bize arma�an etti. F�r�n ate�inde pi�mekte olan m�s�rlar� da, nas�lsa biz her zaman yiyoruz diyerek elimize tutu�turdu. Koltu�umun alt�nda s�cac�k k�y ekme�i, elimizde b�l���lm�� m�s�rlar� yiyerek ve k�yden bir bac�y� da yan�m�za alarak bir m�s�r tarlas�na vard�k. Biz m�s�rlar� tatm��t�k; ke�if�i arkada�lar�n tatmas� i�in de bir miktar sat�n ald�k.\nK�yl�lerle konu�uyoruz. Ni�in geldi�imizi soruyorlar. Ma�ara ke�fi ve kamp deyince, � Aman ha bu ma�arada ka� ki�i mahsur gald�, Angara� dan gelip de kurtard�lar. �ok tehlikeliymi�, i�inde gocman gocman yarlar, guyular, g�ller varm��. Gal�rs�n�z i�inde valla, kimse bulamaz sizi � dediler. Ne diyelim, biz de � Arkada�lar da zaten onlar� merak ediyor � dedik.\nBu k�yde trakt�r gibi kullan�lan �� tekerlekli, k�yl�lerin g�rg�r dedi�i ara�lardan var. Bunlar�n arkas�na bir kasa yapm��lar, �r�nlerini ta��yor ya da binek arac� olarak kullan�yorlar. Adeta kasal� oyuncak bir trakt�r. Beraberimizde 7 ve 12 ya��nda iki ye�en. Yan�m�zdan b�y�k bir g�r�lt�yle ge�en birinin s�r�c�s�ne i�aret edip, � �ocuklar merak ettiler, bizi de kasaya al�r m�s�n�z? � dedik. Sa� olsun. � Atlay�n! � dedi. Birka� y�z metre gidip, indik. �ocuklar� da kendi merak�m�za alet edip, en az onlar kadar biz de e�lendik.\nKamp alan�na elimizde s�cac�k bir k�y ekme�i, birka� kilo f�nd�k, onlarca m�s�r, bir de g�rg�ra bilmi� olman�n mutlulu�uyla d�nd�k.\nHeyecan ve birbirimizden gizledi�imiz bir endi�e ile ke�if ekibini bekliyoruz. ��k�r ki verilen saatte, zafer i�areti ve mutlulukla d�nd�ler. Bizim amat�rler karanl��a girip, ak�am�n alaca karanl���nda ayd�nl�k bir y�zle d�nm��lerdi.\nKamp ate�i ba��nda pi�irilen m�s�rlar e�li�inde ke�fin kriti�i yap�ld�. Ma�araya giremeyen arkada�lar� da ald� bir merak; mutlaka tehlikeli olmayan b�l�m� taraf�m�zdan da g�r�lmeliydi. Bu i�i ba�arm�� arkada�lar yar�n teknik malzeme kullanmay� gerektirmeyen b�l�me kadar bizi de g�t�receklerdi.\nSabah kahvalt�s�ndan sonra haz�rl�klar yap�ld�. Deneyimsiz arkada�lar�n da bu i�i ba�ard���n� g�ren birka� ki�i daha cesaretlenip ma�araya iple inmeyi ba�ard�. Benim gibi korkaklar ise yine patika yoldan ma�araya vard�. Hani bizim 7 ila 12 ya��ndaki iki ye�en var ya, onlar tutturdular biz de iple ini� yapaca��z diye. Onlara � Hadi buyurun! � diyemedim. Ben ne diyeyim diye d���n�rken arkada��m � 14 ya��ndan k���klere yasakm�� � diyerek beni kurtard�. Ma�aran�n a�z�n�, yukar�daki kayadan a�a��ya kasap d�kk�nlar�n�n kap�s�ndaki boncuklu ��ng�rt�lar �rne�i sarkan sarma��klar neredeyse kapatm��t�. K�y �ocuklar� bunlara tutunup sallan�p duruyorlard�. Bizim ufakl�klara da bu y�ntemi �nererek, iple inme meraklar�n� k�reltmeyip ileriki ya�lara b�rakmalar�n� sa�lad�k.\nMa�araya giri� i�in bilenler bilmeyenlerin elinden tutarak yard�mc� oldular. B�ylelikle ma�ara i�inde 30 metre ilerleyebildik. ��erideki olu�umlar etkileyiciydi, kalkerle�meler m�thi� dokular olu�turmu�. Do�an�n olu�turdu�u minik sark�t ve dikitler bir heykelt�ra��n titiz �al��ma ile olu�turabilece�i heykellere d�n��m��t�. Elimizdeki fenerlerle bu olu�umlar� ayd�nlatarak g�rmeye �al���yor, g�rebildiklerimizi hayranl�kla izliyorduk. Korkaklar taifesi olarak merak�m�z korkular�m�za yenildi. Bize bu kadar ke�if yeter deyip, d��ar�ya ayd�nl��a ��kt�k. Bu durumda kazananlar korkular�n�n esiri olmayanlar olmu�tu. Ben ve benim gibiler ise neyi kaybetti�imizi bile bilmiyorduk.\n" Edebiyat At�lyesi Pazartesi �al��malar� " ndan: 47. hafta, 15.08.2005 - 21.08.2005 haftan�n konusu: " KORKULARIMIZ " �zerine\n: Fatma OZD�REK, �stanbul, 25.08.2005, Di�er Bir �yk� i�in
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Kongo de rîyê Ebola ra 1500 kesî merdî\nKomara Demokratîke ya Kongoyî de rîyê vîrûsê Ebola ra nê 10 menganê peyênan de 1500 kesî merdî.\nMonday, 24 Jun 2019, 19:21\nGoreyê eşkerayîyanê selahîyetdaranê wareyê weşîye rîyê vîrûsê Ebola ra tewr kêmî 1500 kesî merdî.\nGoreyê doneyanê Wezaretê Weşîye heta nika 2239 nêweşî ameyî tesbîtkerdene. Goreyê wazaretî 1506 kesî merdî û 621 kesî zî weş bîyî. Hemverê vîrûsê Ebola de 140 hezarî û 915 kesan rê terpinê Ebola ame pirodayene.\nSera parî 1’ê Tebaxe de Komara Demokratîke ya Kongoyî de vîrûsê Ebola dest pêkerdibi û serra 1976’î ra nata reya desine ya ke vîrûs vejîyeno werte. Serra 2014 de Lîberya, Gîne û Sîerra Leone de rîyê Ebola ra 11 hezarî kesî merdîbî.\nRîyê şerê Komara Demokratîke ya Kongoyî ra, têkoşînê vera vîrûsê Ebola derg beno. Nê demanê peyênan de xeylî merkezanê weşîye rê hêrişî ameyî kerdene. Neteweyê Yewbîyayeyî (NY) 23’ê Gulane de seba ke vîrûsê Ebola vila nêbo, vera vîrûsê Ebola ‘koordînatorê mudaxeleyê lezabezî’ wezîferdar kerdibi.\nDêrsim de qedexeyê seydwanîya pezkovîyan wedarîyeno\nLaya Cîncewatî rîyê awbendî ra ziwa bîye\nDêrsim: Wa destê xo nêdê Munzur Babayî\nDêrsimijî vera taxrîbatê Çimeyanê Munzurî xo ver danê
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Wikipedia:Portalê cemaeti/Arşiv 4 - Wikipediya Zazaki, ensiklopediya xosere\nWikipedia:Portalê cemaeti/Arşiv 4\nGorey politikay Wikipediya ra, ma tiya tenya be Zazaki nusenime. Seba irtıbatê İngılızki (ya zi Zazaki ra ğeyri persan) rê na pele kewên.\n1 Îhlalkerdişê heqanê xoyê îdarî\n2 Goreyê politikaya na ensiklopediye ra, ma tiya tenya be Zazaki nusenime\n3 Seba heqa Xosereya idarey destragırewtış\n4 Kurdki ra kopyakerdış\n5 Xoserey ra kıfır\n6 Çarey nê werênayışan esto?\n7 Erdem Aslancan\n8 Tehrikê Gomaday\n9 Dema nika aşitî ye\n10 Astengkerdişê Ackdeals\n11 Peyserardışê sysopina Mirzali\n12 Bedelnayışê alfabey\n13 Lecê vurnayışi\n15 Free Research Accounts from Leading Medical Publisher. Come and Sign up!\n16 Cochrane Library Sign-up (correct link)\n17 Meqale "Tırki" ğeletiye ra esterıt\nÎhlalkerdişê heqanê xoyê îdarî[çımeyi bıvurne]\nReydayiş: 24.04.2013 - 19.05.2013\n24.04.2013: Mirzali reyna heqanê xoyê îdarî îhlal keno. Eawro Karber:Neribijî asteng(blok) kerd. La verê astengî(blokî) zî qet yew îqaz û agahî û munaqeşe nêkerd. Pêşnîyazê mi no yo ke wa heqê Mirzali ê îdareyî destê ey ra bêrê girotene. Endî bes o!—Gomadapeyam 16:21, 24 Nisane 2013 (UTC)\nŞıma qet Homay ra nêtersenê u quli ra nêşermayenê! Ma vanime ke tiya Zazaki ra ẍeyri zıwano de bin menuşiyo, şıma anciya serewışkiya xo benê ra ser. Reyê bıvenê ke vızêr Xosere begi se kerd (, kılitkerdışê Takabegi, , , ). Seba ey rê teba çıniyo, kes ey rê teba nêvano. Mı ke texribkerdışi rê mıdaxele kerd, ê mı beno ixlal. Heni niyo ke? -- Mirzali (mesac) 17:08, 24 Nisane 2013 (UTC)\nHele mi se kerdo? Bi rast û durust vaje! Ti kamcîn çekuyan ra behs kenî? Eke bi rastî zî şaşîyêk esta, to do mi ra bivatêne yan zî to bixo rast bikerdêne. O çax do mi zî bivatêne ti heqdar î û nîyetbaş î. Hele biewnî sebebê xo ra: To "şairêko Kurd" kerdo "şairê do Kurd". Na ya zazakiya to? Kamî vato "-êk" zazakî nîyo? Kamî vato îzafeya "êdo-" sey "-ê do" cîya nusîyeno? Kamcîn kitabê gramerî de ana nusîyeno? Hende kirdî vanî "şairêk" heme şaş vanî? Nêbeno ke cîya-cîya fekî zî bibê? Ti bi kamcîn selahîyet qerar danî ke felan çekuye kirdkî ya, yan nîya? To sewbîna behane nêdî? Kilîtê wikipedia to dest de yo belkî, la ez vano qey kilîtê rastîye to dest de nîyo. Ez çirey têkilê karê to bîyo? Derdê to çîyo, ez nêzano. Ez zaf meraqdar nîyo tiya de binuso. Eke şima ana dewam bikê ez nênuseno xora. Kesê ke zazakî nêzanî, ti mudaxeleyê înan rê çîyêk nêvanî, ti amey zazayan ewta ra dûr fînenê. Ti bîlaheq bîla sebep însanan dejnenî. Eke ti vanî wikipediya ê min a, eşkera vaje, ez bi semîmîyet vana, ez reyna nîna. Eke ti vanî herkes eşkeno binuso, o çax ma yewbînan rê hurmet bikê. Neribij (mesac) 12:58, 27 Nisane 2013 (UTC)\nSupport Gomada raşta vano. Mirzali heqanê îdarî îhlal keno. Ema penî de etîya de mutlaka yew nizam yena. Na wîkîpedia baxçeyê babî Mirzali niya. Zaten çew Mirzali ra xeyr nedîyo. --Xosere (mesac) 20:01, 24 Nisane 2013 (UTC)\nTı hewna nêşenê Zazaki bınusê. Reyê nuşteyê xo bıvêne ke, nê dı rêzan de çend çekuy tede Zazakiyê u raşt nuşiyayê. Hende zi vatena xo ra ar bıke u bışermayiye. Ez endi to ra çiyê do bin nêvanan. -- Mirzali (mesac) 21:32, 24 Nisane 2013\nSupport Mirzali qaideyan nêşinasneno, bê îqaz û bê malumat karberan kilît keno. Bi naye zî nêvindeno karberan rê heqaret keno. Neribij (mesac) 12:58, 27 Nisane 2013 (UTC)\nSupport Mirzali ki îdarekerdox o, karberan rê heqaret keno, zewmbî kes jî yeno heqaret keno.\nZey tîya di jî ma ameymi qandê heqaret bo, yana qandê ensîklopedî? Eşkera yo ki Mirzali heqanê xo yê îdarî keno îhlal.--Azadi (mesac) 14:10, 27 Nisane 2013 (UTC)\nOppose - Kılitê Neribij rasti (The blocking of Neribij was reasonable). Takabeg (mesac) 15:07, 27 Nisane 2013 (UTC)\nTo emrê heyatê xo de yew cumle bi zazakî nuşte, labelê to a zî şaş nuşte. Neribij (mesac) 21:39, 2 Gulane 2013 (UTC)\nNuştışê to zaf raşto ya, tı nuştışê binan ra laf keno. Baqıl. Ackdeals (mesac) 10:20, 4 Gulane 2013 (UTC)\nNuştişê to zî şaş o, "ti...keno" nêbeno, gereka "ti...kenî/kena" bibîyêne û kirdkî/zazakî de sey "laf kerdiş" vateyêk çin o. Neribij (mesac) 11:24, 4 Gulane 2013 (UTC)\nSupport - Seba tim û tim heqaret û astengkerdişî ra.—Gomadapeyam 16:56, 29 Nisane 2013 (UTC)\nOppose Engelkerdışo Neribij zaf raşto, kamo ke ebe zıwananê ğerıban ra nuseno, wa bloke bıbo. Mirzali heqanê xoyo idarekariy ihlal qet nêkeno. Ackdeals (mesac) 17:19, 30 Nisane 2013 (UTC)\nVirazîya—Gomadapeyam 12:06, 29 Gulane 2013 (UTC)\nGoreyê politikaya na ensiklopediye ra, ma tiya tenya be Zazaki nusenime[çımeyi bıvurne]\nXosere beg qafıka xo ser qerar gêno u newe ra qaydeyan vezeno. Dıma zi embazê xoyê Kurd u Kurdçiy yenê mı provoke kenê. Mı ke dek u dıbareyanê dinan rê ke mıdaxele kerd zi, wına nêbiyayan soynenê ra mı. Çiyo de wınasiyo bêbextki caran koti biyo? Tiya gani tenya be Zazaki bınuşiyo. Ena yew ensiklopediyaya Zazakiya, ê Kurdki niya! -- Mirzali (mesac) 17:45, 24 Nisane 2013 (UTC)\nSeba heqa Xosereya idarey destragırewtış[çımeyi bıvurne]\n→ Bıvênên: Sefaret -- Mirzali (mesac) 21:32, 24 Nisane 2013\nKurdki ra kopyakerdış[çımeyi bıvurne]\nBıra u wayêne! Hetan nıka tayê kesan alfabe kerdêne behane. Nıka zi vênenime ke hê be hê çekuyanê Kurdki gurenenê. Awa Zazaki veciye ke çiyo de wınasi kenê. Tiya wikipediyaya Zazakiya, ê Kurdki niya. Qasê yew çekuye bıbo zi (çekuyê zey serok, komar, netewe, siyasetmedar uêb. Zazakiyo oricinal de çıniyê. ), kerem kerê, tenya Zazaki bınusê. Na ri ra anciya lec têra mebo. -- Mirzali 09:17, 26 Nisane 2013 (UTC)\nÇi adir kewt kinê tu? Meraq mek! ez şablon kopya keno û hedî hedî virazeno.--Xosere (mesac) 09:34, 26 Nisane 2013 (UTC)\nXoserey ra kıfır[çımeyi bıvurne]\nMı ke hay da ra ser zi kıfır u heqaret kenê, tayê xo nêzanıtoği. Qıseyê xırabıni wa ê wayirê xo bê. -- Mirzali 09:40, 26 Nisane 2013 (UTC)\nÇarey nê werênayışan esto?[çımeyi bıvurne]\nMao vênenime ke mabeynê dı hetan (Zaza u Kurdê Zazay) de, êyê ke hetê fıkr u alfabey ra taê xıususan de zey yewbini niyê, nê menganê/aşmanê peyênan de qewğa u werênayışi benê têra. Ez vanan, beno ke çarey ney bıbo. Ma senê bılewime, se bıkerime ke nê werênayışi endi vınderê u ma be projey xoyê ZazakiPediya dewam kerime, zıwanê xo rê xızmeta xo kerime. Şıma ra reca kenan, kami dest ra yeno, ma na mesela be rındiye hal bıkerime, kıfr u heqaret u iftıreyê ke biyê, xo vira bıkerime. --Asmêno Bêwayir (mesac) 13:36, 26 Nisane 2013 (UTC)\nEmbazanê xoyê Wikipediyıcan rê hurmet kerê, hetta yew fıkır de mebê zi. Qaydeyanê terbiyaya Wikipediya bıgurenê, u hıcumo şexsi ra dûri vınderê. Yewiya fıkıri bıgeyrê, lecê vurnayışi mekerê, u arezekerdışê yew mesele sero Wikipediya qetiyen xırabe mekerê. Ebe niyeto rınd ra hereket bıkerê, u be nameyê binan ra niyeto rınd bıgêrê xo ser. Akerde u meymansin bê. Yew qewğa ke veciye, naye sero bêvengki pela werênayışia nêzdiye de werênê, qerarê ixtılafi teqip kerê, u biarê xo viri ke Wikipediyaya Zazaki de hewna 23,000 meqaleyê bini estê ke sero kar bıkeriyo u bıwerêniyo.\nQaydey u politikaya Wikipediya estê, labelê nê kemere sero hek nêbiyê; zerrek u tefsirê dinan şenê zeman miyan de raveri şêrê. Prensip u rohê dinan ifadeyê dinano ebedi ra zêdêr muhimê, u gegane raverberdışê Wikipediya rê yew istısna lazıma. Cesur bê, ema bêters mebê, rocanekerdışê meqalan u heqa xetakerdışi de işkence mekerê. Her versiyonê yew pela peyêne qeyd beno, wına her xeta şena be asaniye raşt keriyo. -- Mirzali (mesac) 00:02, 27 Nisane 2013 (UTC)\nErdem Aslancan[çımeyi bıvurne]\nBıra û wayêne! Karber Erdem Aslancani waşto ke, wa hesabê deyê kıhani bıesteriyê. Labelê, semedê heqa telifi ra ez nêşenan inan bıesteri. -- Mirzali (mesac)\nTehrikê Gomaday[çımeyi bıvurne]\nEmbazê delali! Seke şıma zi vênenê, Gomada be kin û nefretê xo ra, hewna tehrik keno û karberanê binan no semed ra keno bêhuzır. Heqa dey çıniya wına dewam kero. Kara xo ke çıniya, wa zerarê xo mebo. Mı, o zi iqaz kerdi bi. Wına ke dewam kero, ez hesabê dey kılit kenan. Xebera xo bıbo. Ma tiya endi lec nêwazenime. Seba ke mın alfabe kerd serbest û panc ustıni nay ro. -- Mirzali (mesac) 10:44, 30 Nisane 2013 (UTC)\nWîkîpediyayanê bînan de îdarekerdoxan pelanê karberan rê mûdahele nikenî. Kam pelanê xo de şexsi se keno, gurê ma nîyo. Labela, pelanê nûşteyan, pelanê mineqeşeyan, pelanê sîstemî û pelanê bînan ganî zazakî bibo. Wîkîpediyayanê bînan de meselayê ziwanî îna hal beno. --Xosere (mesac) 12:15, 30 Nisane 2013 (UTC)\nTı nıka zi heni vanê? Wa na raye zi zey vatena to bo bırayê mın. Ema, to Kurd û Kurdci ardi ma rê kerdi musalat. Nıka zi tı peyser vındenê, ê to rê abûkatiye kenê. Kara dinan Zazaki rê çıniya, wa zerarê xo mebo. Ê hende ke ebe siyaset, dek û dıbare ra qafıka gêncanê ma bışuyê, mıletê ma têdest ra kerê. Kamci het ya zi mılet ra beno wa bıbo; nasyonalizm û mufrıtiye zaf xırabına. Şıma naye hewna khav nêkenê, ema beno ke rocê şıma zi poşman benê. Na raye ra dıme herkes karê xo bıkero. Labelê, çiyo de şaş ke bi, ma gani her daim tiya sero werênime. -- Mirzali (mesac)\nComment: Kîn û nefret? Tehrîk? Bêhuzirkerdiş? Mirzali, ti se vanê? Îna ki ti vanê kotî di nûsênê? Karber:Alsace38 kurmanc a, û a kirdî rind fahm nêkena. No semed ra, mi aye ra bi kurmancî nûst. Eke ti Kurmancî fahm nêkenê, yan vaje to rê biçarnim, yan zî merdiman mexapêne.—Gomadapeyam 13:23, 30 Nisane 2013 (UTC)\nGomada, ez rınd fam kenan. Fênd û pundê to endi besê. Qıseyanê xoyê zuran be polemikan ra zi caverde. Kam ke merdıman xapeyneno beliyo. To mı sero lista kerda hazır û be naye mıleti xapeynenê. Tı kamê ke ameyê tiya keyayiye kenê û Zazaki rê wayir vecinê? Çend serrio ke ma tiya xebetiyenime. Xercê to tede çıyo? Ma caran yenime çiyo de wınasi wikipediyaya Kurdki de kenime? Ez be Xoserey ra yewbini de nanime werê. To rê se biyo ke, tı xo erzenê miyan? Tı çınay rê abûkatiya dey kenê? Ma miyan de çı beno, wa bıbo. Homa zi zaneno ke, seba Xoserey ra zerreyê mı de qet ne kin ne zi nefret çıniyo. O, anciya zi bırayê mıno. -- Mirzali (mesac)\nNika tîya di çiçî esto? Gomada se kerdo? Tenya vato ma tîya di qandê elfabe nê, qandê heqaretanê to ser qisey kem. Qandê Ellay karberan rê gefî mewan.--Azadi (mesac) 13:41, 30 Nisane 2013 (UTC)\nGomada wa daimi bloke bıbo Wikipediya do. O zaf serhışko u inadkaro. İnadê xo ebe inadê bızan eyniyo u Gomada Wikipediya rê zaf zerar dano. Ackdeals (mesac) 17:42, 30 Nisane 2013 (UTC)\nEtîya de kes daimî bloke nibeno. Gomada çikêk xirab nîkerdo. Pelanê karberan de kar ma çinî yê. Aye gure mi nîyo, gure ti zî niyo. Xosere (mesac) 18:06, 30 Nisane 2013 (UTC)\nDema nika aşitî ye[çımeyi bıvurne]\nBivînîn: Dema nika aşitî ye Etîya de tena Zazakî nusiyeno. Aye ra, mi na mineqeşa berd pela Embassy. Xosere (mesac) 18:08, 30 Nisane 2013 (UTC)\nAstengkerdişê Ackdeals[çımeyi bıvurne]\nÊdî gerek no karber ebediyen asteng (blok) bo. Herkesî rê kufur û heqaret keno.(nimûne; 1, 2, 3, 4, 5) Pelan de vandalîzm keno.(nimûne) Hende îqaz bi, la kufur û heqaretê xo dewam kerd.—Gomadapeyam 14:42, 8 Gulane 2013 (UTC)\nSupport—Gomadapeyam 14:46, 8 Gulane 2013 (UTC)\nMi Ackdealsî hîrê rojî blok kerd. Nika yew aşme blok biyo. Eka kufur û heqaret xo dewam bikerî, ebedî blok beno. --Xosere (mesac) 16:30, 8 Gulane 2013 (UTC)\nEmbazên hêja, şansa 2'emin bide, herkes mordem e, herkes insan e. bye Alsace38 (mesac) 19:59, 13 Gulane 2013 (UTC)\nMi Ackdealsî rê des (10) kez şans da. --Xosere (mesac) 20:14, 13 Gulane 2013 (UTC)\nSupport Derheqê mudete de qaideyê wikipedia tam çiyê ez nêzano, la ez vajî eke goreyê qaideyan mumkun bo, tewr tay 6 aşmî qedexe bo, rind beno. Çunke, her kesî rê bi tekrar tekrar nengan çîna û heqaret kerd. Keso ke nenganê ey ra nesîb nêgirewt, hema-hema nêmend. Ez bawer nêkeno ke hende lez têgêrayîşê xo ra fek verado. Neribij (mesac) 17:33, 8 Gulane 2013 (UTC)\nNeribij raşta vanî. 6 aşmî qedexe mexqul a. Belke fekê xo verado. --Xosere (mesac) 17:49, 8 Gulane 2013 (UTC)\nOppose 6 aşmi gıra esto. Politika niyo. Takabeg (mesac) 00:48, 9 Gulane 2013 (UTC)\nOppose : Ez kıfır û heqaret teswib nêkenan, labelê şeş aşmi zafê. Politikaya wınasiye çıniya û wına nêbeno. -- Mirzali (mesac) 08:24, 9 Gulane 2013 (UTC)\nAye ra dot, ma ra yew polîtîkayê qedexe kerdişî lazim a. --Xosere (mesac) 08:29, 9 Gulane 2013 (UTC)\nBıra Xosere! Raşta xo aya ke, heta nıka tiya yew politikaya qedexekerdışi çıniya. Coke rayo ke tı gani tarixê astengkerdışê Ackdealsi biyarê war (nızm kerê). Uca ra ke vêrdime ra, yew politikaya maya qedexekerdışi bıbo zi, naye rê tı tenya nêeşkenê qerar ra cı dê. Kerem ke, ma be hêrs û xırabiye ra nê, gani be izan û nızam ra gamanê xo berzime. -- Mirzali (mesac) 10:50, 9 Gulane 2013 (UTC)\nAckdeals vano şeş aşmî mi ra bes niyo. Vano ez ebedî bloke-bîyayiş wazeno. Labela mi ard war, kerd yew aşme. Eka tekrar nengan çîno û heqaret keno, ebedîyen blok beno. Çînkî des kez ra zafêr nengan zaten çîno. --Xosere (mesac) 08:07, 10 Gulane 2013 (UTC)\nSupport No merdim tim û tim nengî çîneno, henday nengî bes ê. Ju fin nê, di finî nê. Ez jî qayîl a, qedexe bo. Hinî bes o.--Azadi (mesac) 08:56, 9 Gulane 2013 (UTC)\nComment nê, nê şeş aşmi mı rê bes niyo, ez ebedi bloke-biyaene wazıno. Ez zaten endi tiya terk keno. No senin weş edaleto, edaletê şıma senin weşo. Dewamê ci Ackdeals\nZiwanê xo, xo vîr ra meke! Embazê min, tu brayê min o, Were li wiki-zazakî! Be ziwanê qisey bike, binuse û biwane. Embazane xo zi dawet bike! Lê birê min, embazê min, kifûr meke, li vir herkes mirov/murdem o! Alsace38 (mesac) 20:21, 11 Gulane 2013 (UTC)\nOppose : Alsace38 (mesac) 20:12, 11 Gulane 2013 (UTC)\nNa pel de tena Zazakî de nusiyenî xûçe. Mesajê to etîya de est a. Xosere (mesac) 08:26, 12 Gulane 2013 (UTC)\nOppose : There is no reason to blocking Ackdeals. He does good job Ereas (mesac) 10:19, 6 Hezirane 2013 (UTC)\nVirazîya Astengkerdiş:yew aşme—Gomadapeyam 09:43, 7 Hezirane 2013 (UTC)\nPeyserardışê sysopina Mirzali[çımeyi bıvurne]\nSysop u nuştekarê Zazakipediya. Ez vênenan ke sysopina Mirzali gêriyawa. Oyo ke wexto peyên de atmosfer bi bi haşt. Çıra hena/ina bi ke, sysopine ameye gırewtene? Nêbeno ke peyser cı diyo? Madem ke sysopi mabeynê xo de amey biy werê, o zeman lazım niyo ke sysopina Mirzali cı ra bıgêriyo, gani peyser cı diyo. Wekalê sılaman. --Asmêno Bêwayir (mesac) 00:30, 29 Gulane 2013 (UTC)\nBira Asmên, sysopiya Mirzali nika muhîm nîya. Labelê, ez vênenan ke tayê karberî bi fênda xo çekuyanê kurmancî kenê mîyan ra û vanê ke nê çekuyî fariskî ra yê. Wa hinî bo zî, nê çekuyî zazakî de nêvêrenê. Tayê çekuyan zî nêrkî ra çarnenê maykî û vanê ferhengan de nê çekuyî maykî yê. Hinî aseno ke ferhangan de zî goreyê gramerê kurmancî nusîyayê, yanê gramerê ciyo orîjînal satîyayo. Bi keremê xo nê durim rê wahêr vecîye. Çike, Mirzali ra dime heto bîn de tenya yew ti mendê. --Vate (mesac) 16:16, 29 Gulane 2013 (UTC)\nHeta nika semedê Zazakî yew standard vecîyayo, o zî standardê grûba Vateyî yo. Labela standardê grûba Vateyî, ayeta Homayî nîya. Mutlaqa xetayê Vateyî estê. Şima eşkenî înan raşt bikerî. Labela şima standardê grûba Vateyî pêro-pîya yew ca de red kenî. No yew usul niyo, rind niyo. --Xoser (mesac) 17:39, 29 Gulane 2013 (UTC)\nTı, yê xo qet mevaze Xoser beg. Hewna aqılê to ameyo to sere? Tı hetan nıka koti biyê? Ma ke vatêne nê çekuy oricinalê, to vatêne 'nê heni niyo'. Nıka to rê se biyo? Her serre aqılê to bedeliyeno. Tı reyê be xoser alfabeyo newe vırazenê, raya bine vanê no proceyê dımılkiyo. O ra dıme to alfabeyê Bedırxani eşt miyan. Dı-asê Kurdi kewtê mezgê to, ê ke se vanê, wa tı heni bıkerê? Nıka zi tiya bi proceyê Kırdki? Tı be qafıka xo ser gramero newe vezenê? Tayê nuşteyê ke to rocanê peyênan de tiya darde kerdê, nê ensiklopedik niyê. Fekê Çewlîgî û Standardê Grûba Xebate ya Vateyî. Seba to mı hende meqaleyê xo be grameri sero esterıti bi. Kerem ke, nayine ya pela xo ke ya zi pelê da xısusiye vıraze. (Bıewne!) -- Mirzali 11:52, 30 Gulane 2013 (UTC)\nÇira ensîklopedîk nîyo? Wîkîpediya Îngîlîzkî de sey înan henzar hew ra zafêr nuşteyî estê, Category:German dialects, Cypriot Turkish. Ti zî eşkenî, yew pele semedê fekê Dersimî a kerî. Fekat ti semed yew kar ra yew pele kerdî a. No hora ensîklopedîk nîyo. Etîya zî ferheng niya. --Xoser (mesac) 14:35, 30 Gulane 2013 (UTC)\nEz se vanan, tı se vanê? Mesela ma, ê mın û ê to niya. Dewaya ma Zazaki seroya. Zeraro ke to hetan nıka do ma, hewna dışmên ma nêdo. Tı naye khav/fehm nêkenê. Axıri, roce anciya çerexiyena. Kurdê ke tı cı ra peşti gênê û cı rê mınete kenê, ê to heni danê waro ke, tı be xo poşeman benê, ema to rê kare nêkena. Ez seba xo ra nêtersenan, labelê çı ke beno mılet û zıwanê ma rê beno. -- Mirzali 18:26, 30 Gulane 2013 (UTC)\nBıra Vate, sysopina Mirzali na het ra mıhima ke, zey ey kes ne teknikê Wikipediya, ne ki zıwanê Zazaki rınd zano. Ê mı hetê grameri ra mesela çıniya, labelê teknik de kemiya mı esta. Zey vatena to ki -vênayışê ma çı beno, bıbo- ma gani be zıwanê do pak u raşt bınusnime u no zıwan gani rehet bo ke wa şar cı ra rınd fehm bıkero. Standardê Vatey ki hewna temam niyo, hetê ra ki nuştoğê Zazaki pêro ê standardi qebul nêkenê. Vate jû pêseroka/kovara, enstitüyê zıwani niyo. Elbet ke ê ki ked u emeg danê, merdumê Enstitüyê Zazaki ki. Çı esto ke, wexto ke na Wikipediyay Zazaki niyae (nae) ro, ma alfabey Ware/Jacobsoni esas gırewt, ao, nao maê pê nusenime. Mıhimêr ki zey vatena to, gramer u zelaliya qısana. Wekalê sılaman. --Asmêno Bêwayir (mesac) 19:37, 30 Gulane 2013 (UTC)\nBedelnayışê alfabey[çımeyi bıvurne]\n- Karber Neribiji alfabeyê meqaleyê Ferheng (kıtab)i bedelnay bi. Mı no anciya peyser gırewt. Kerem kerên, qarışê alfabeyê meqalan mebên. -- Mirzali 12:13, 30 Gulane 2013 (UTC)\nMerheba, nameyê kitabî yo orjînal Ferheng: Kirmanckî (Zazakî) - Kurmancî, Kurmancî - Kirmanckî (Zazakî) o. Yanî bi alfabeya Bedirxanî nusîyayo. Metnê kitabî zî no awa yo, yanî cayo ke to kitab ra îqtîbas kerdo zî ana yo; labelê to alfabeya orîjînale bedelnabî. Mi nê rast kerdî, tena mend yew cumleyê to. Ti eşkenî nê tewir meseleyan pela werênayîşî de binusî ke ma rayîrêko muşterek bivînî. Cayê ci tîya nîyo. Neribij (mesac) 12:36, 30 Gulane 2013 (UTC)\nWa heni bo zi, meqale tiya verênde be zewbina alfabe nusiyayo. Şıma wazenê ke her çi Kırdki (Kurdki) kerê? Zazay pêro xo ra nêvanê ke ma Kırdime, zıwanê ma zi Kırdkiyo? Ê, tayê xo seba siyaseti ra heni vanê. Şarê teberi miyan de nameyê ma Zazayo û nameyê zıwanê ma zi Zazakiyo. No zi yew proceyê zıwanê Zazakiyo. Kerem kerên, endi tiya siyaset mekerê. Na yew ensiklopiya zıwania, cayê siyaseti niyo. -- Mirzali 12:52, 30 Gulane 2013 (UTC)\n- Karber Calaki alfabeyê qutiya melumatê meqalanê Daka Phire u Lüya Dızde û 38 ra Jü Pelge bedelnay bi. Mı nê anciya peyser gırewti. Kerem kerên, qarışê alfabeyê meqalan mebên. -- Mirzali 12:38, 30 Gulane 2013 (UTC)\n- Karber Kirmanciye alfabeyê meqalanê mewcudan vurneno. Çiyo de wınasi nêbeno. Wa meqaleyê ke hewna çıniyê, inan akero û sero bıguriyo. -- Mirzali (mesac) 07:26, 6 Hezirane 2013 (UTC)\nBira mirzali hela yew nimune mi mojne ke mi alfabe vurnaya. tena yew nimune vaje, bes o. meqale bi yew cimle şima viraşta û mi zî a meqale hîra kerda. îlawe viraşto. Ez qarişê alfabeya verîn zî nêb3iya, bi alfabeya verîn zî nêvurnaya. rîca kena ma raşt xeber bide. --Kirmanciye (mesac) 07:35, 6 Hezirane 2013 (UTC)\n- Calak be waştena Gomaday ra nê kategoriyan vurneno. Eke merdum nê wa merdım bo. Şıma çıra alfabeyê kategoriyan vurnenê? -- Mirzali (mesac) 11:06, 21 Hezirane 2013 (UTC)\n- Karber Calak tiya (Daka Phire u Lüya Dızde û 38 ra Jü Pelge) lecê vurnayışi keno. -- Mirzali 12:58, 30 Gulane 2013 (UTC)\nMa tiya tenya Zazaki nusenime. Uca ra vêrdime ra, tiya dı alfabey gureniyenê. Ez vacine xebera to hewna çıniya. Kerem ke, lecê vurnayışi û vandalizm meke. -- Mirzali 13:19, 30 Gulane 2013 (UTC)\n- Karber Neribij tiya (Ferheng (kıtab)) lecê vurnayışi keno. -- Mirzali 13:23, 30 Gulane 2013 (UTC)\nEz lejê vurnayîşî nêkeno. To va alfabe mebedelne, mi zî tena name û metno orjînal îlawe kerd bi çimeyê xo reyde. Hende. Neribij (mesac) 13:47, 30 Gulane 2013 (UTC)\n- Karber Gomada tiya (Kategoriye:Rêxistinî, Kategoriye:Rêxistinê Sîyasî yê Kurdistanî) lecê vurnayışi keno. Rexistin çıçiyo? Heni aseno ke na çekuye Kurmancîya. Na çekuye Zazaki de çıniya. Kerem kerê, be çekuyanê Zazakiyê oricinalan bınusên. -- Mirzali (mesac) 09:03, 6 Hezirane 2013 (UTC)\nRêxistin çekuyêka kurmanckî ya, û ma zazayan zî kurmancan ra deynkerd a. zazakî milkê to nîyo ke ti ma ra vajê na çekuye mêgerîn, na öçekuye bigerîn. Her ziwan ziwano bîn ra çekuye deyn keno, no çîyêko normal o. Biewn mi "normal" zî nuşt, Gelo ît3irazê to bçekuya normalî ra esta? to zî oricinal nuşto. --Kirmanciye (mesac) 09:08, 6 Hezirane 2013 (UTC)\n- Karber Calaki Şablonê kıtabi esterıt. Mı no şablon anciya peyser gırewt. O be na hereket ra vandalizm keno. -- Mirzali 13:14, 30 Gulane 2013 (UTC)\nMa tiya tenya Zazaki nusenime. Tı ke Zazaki nêzanê, wa qarışê tebay mebe. Gerrê xo zi Xoseri de meke. Eka yew karber nieşkeno zazakî binuso, zaten etîya de gureyê ci çînî yo. No qıseyê Xoser begio, to rê areze kero. -- Mirzali 18:44, 30 Gulane 2013 (UTC)\nGore polîtîkaya Wîkîpediyayî, etîya de têna Kirdkî (Zazakî) nusiyenê. Aye ra mesajanê ke Îngîlizkî de nusiyeyê, transfer biyo: biewnî— No mesajo bêîmza yê Xoser(î) (werênayîş • îştiraq) yo.\n6 Hezirane 2013\nFree Research Accounts from Leading Medical Publisher. Come and Sign up![çımeyi bıvurne]\nCheers, 21:01, 16 Hezirane 2013 (UTC)\nCochrane Library Sign-up (correct link)[çımeyi bıvurne]\nMy apologies for the incorrect link: You can sign up for ' accounts at the. Cheers, 21:35, 16 Hezirane 2013 (UTC)\nMeqale "Tırki" ğeletiye ra esterıt[çımeyi bıvurne]\nEmbazêno, mı ğeletiye ra meqale "Tırki" esterıt. Şıma ra kes şeno peyser biaro? Labelê gani verziyono kehan bo, ê "Zonê Tırki" nê. --Asmêno Bêwayir (mesac) 20:19, 10 Keşkelun 2013 (UTC)\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Portalê_cemaeti/Arşiv_4&oldid=395662"\nEna pele tewr peyên roca 20:13 de, saeta 11 Tişrino Verên 2019 de vurriya.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Nuşteyê Edîtorî yê Rojnameyê Newepelî-47\n25 Sibate 2013 Dişeme 02:57\nEz vana qey caran hendayê ewroyî tebîet wina wehşîyane texrîb nêbîyo. Ma hende bêsexbîr muamele bi tebîetî kenê ke zaf zî ney belkî 50 serrî badêna do pirnikanê ma ra bîyaro teber!\nMesela, deşta Dîyarbekirî, deşta bi xeyr û berekete. Şarê deşte, bê ke firset bido ke hêgayî boya xo bidê, her serre tov kenê. Ramitiş û çînayîş asan bîyo. Her çî bi makîne beno, mesrefê xo zî zaf tay o. Tew ser de dewlete ra pere gênê.\nSenî ke terkeyan çînenê, roja bîne adir veradanê firêze. Çira? Çunke eke hêga puşê xeleyî ra pak bibo asan cite beno. No mîyan de tovê vaşan zî veşeno, puç beno. La bi veşnayîş eslê xo de erd, yanî herre xususîyetê xo kena vîndî, puç bena. Veşnayîş de çiqas mar û mûr, kerm û kêz esto heme mireno. Oxro ke nê heywanî muwazeneyê ekolojî de wayîrê rolêkê eslî yê. Erd kenenê kenê qule ke herre hewa bigîro, oksîjen bigîro. Ê qulikan ra awe şiro bireso binê erdî. La veşnayîş ra erdê deşta Dîyarbekirî êdî xususîyetê xo yê eslî kerdo vîndî, nika xeyrê gubreyî ra xele dano.\nDi rey gubre erzenê; payîzî gubreyê kokî ke hebê xeleyî zêdneno û keno gird, wisarî zî gubreyê pelî erzenê ke sapê xeleyî pê qame bierzo. La nê gubreyî seraser kîmyewî yê, heba genimî reyde zerarêko gird resnenê bunyeya ma. Pisporî vanê, nêweşîyê velikan û kansero ke nê serran bisuret zêdîyeno, zafê xo nê madeyanê kîmyewîyan ra yo.\nLa ez wazena behsê yewna çîyî bikerî. Tîya ra da-des serrî verê cû gama ke ez Dîyarbekir ra şîyêne Licê, deşte de dewê ke verên a estbî, tim ê bî. Nika mîyanê ê hêgayanê rindekan de banê betonî sey toximê pirparî zêdîyenê. Her kesî dayo piro şîyo mîyanê hêgayê xo de tewr tay yew bînaya dilaye awan kerda.\nEke bi no qayde dewam bikero, beno ke pancas serrî badêna deşta Dîyarbekirî seraser bibo ban û bînayî, êdî cayê ramitişê xeleyî, cayê zîretî nêmano. Çunke yew ban tena di sey m2 ca nêgêno, tewr tay çend sey m2 hêga zî beno berihê ê banî. Xora asfalt ra yew zî rayîr, rayîro asfaltkerde şino hetanî verê banî. De êdî şima xo rê hesab bikîn!\nRewşa şaristanan zî no qayde ya. Tîya ra hîris serrî verê cû Dîyarbekir tena zereyê bedenî, Binê Qeya, Yenîşehîr, Ben û Sen, Şehîtlix, Ofîs û qismêkê Rezan bi. Hetê Seyrantepeyî de zî yew mehla estbî.\nHetê rayîrê Erxenî, rayîrê Sêwregi, rayîrê Silîvan û rayîrê Mêrdînî ser pêro hêgayî bî; hêgayê bi xeyr û bereketî ke wina yew herra sûre, eynî sey goştê vereke. Tede xele ramîyayêne, peme ramîyayêne…\nNika hema vajîn ke hetanî Erxenî, hetanî Qerejdax, hetanî dewa Palukeyî, hetanî çemê Embarî çarmedorê berihê Dîyarbekirî pêro bîyo ban û bînayî. Bitaybetî meqesê rayîrê Erxenî û Sêwregi de sîteyê girdî ke her dayreyê xo di sey metrekare ra vêşêr viraştê ke merdim xo rê xewf gêno.\nDewleta tirkan xora zerrî ra wazena ke ca û warê kurdan tim qir û qerac bo, cayê ciwîyayîşî nêbo. La ma kurdî bi xo zî nê hetî ra zaf bêrehm ê. Mesela, berpirsîyarê ke Dîyarbekir îdare kenê, ma vajîm beledîyeyî, qet xemê înan ameyeyê ma, ameyeyê tornanê ma nîyo. Her kes keyfê xo yê ewroyî ra ewnîyeno!\nMîyanê bedenî, Ben û Sen, Şehîtlix, Rezan, Seyrantepe, Dîrekxane, dorê Sanayîya kane, Şilbê heme banê yewla yan dila yê. Merdim gama ke nê semtan ra gêreno, seke Malezya ra bigeyro, hende bêrûçik û perîşan ê. Banê ke serranê 1970-80an de bi qaçaxî, bi malzemeyêko ercan wina êretî virazîyayê…\nBeledîyeyî eşkenê hêgayan de viraştişê apartmanan qedexe bikerê, ruhset nêdê. Û hetêk ra zî pêşengîye bikerê, nê semtanê kanan de cayê di-hîrê banan de çar dayreyan ser o apartmanêka desla bidê awankerdiş. Yanî cayê çar banan de çewres dayreyî virazîyenê. Eke nê semtê kanî newe ra bêrê îmarkerdiş, qîmê des endî nufusê Dîyarbekirî kenê.\nLa wina nêkenê! Se kenê?\nHêgayê ke nefeqeyê neslê ma yê ameyî do ci ra bêro, kerdê hêla rantî! Ê hêgayê rindekê duzekî, hêgayê ke tey zîret beno, tey xele ramîyeno sey malê mîratî dayê xo ver, apartmanan weriznenê.\nŞima bala xo bidîn şêngehanê zemanê verî ser. Heme dew û bajarî cayê qeracan de ronîyayê. Mezelê verênan zî eynî bi no qayde yê. Yanî verênan, cayê ke tede cite bena, erdo ke zîretî rê beno de ne ban viraşto ne zî mezel kendo. Yeno vîrê mi, kalikê mi vatê: “Cayo ke tede cite bibo, cayo ke tede vaş zergun bibo, ê cayan de viraştişê banan gune yo, heram o. Çunke nê cayan ra rizqê însan û heywanan temîn beno…”\nCayê mezelanê Dîyarbekirî zî nika bi no qayde yo; cayê ke tede zîret beno de ronîyayê. Hetê Yenîkoy de hêgayê ke tey zîret beno, herra sûra rindeka ke ti vanî kezeba vereke ya, heme kerdê goristan. Her merdeyî rê tewr tay çar metrekareyî erd keweno. Merde dekenê gorre, dima ser o beton ra mezel virazenê. Çi viraştiş!\nNika nufusê Dîyarbekirî mîlyon û nêm ra vêşêr o. Pancas serrî badêna no nufus heme mireno. Çar rey mîlyon û nêm, keno şeş mîlyonî, yanî 50 serrî badêna tena şarê Dîyarbekirî rê şeş mîlyonî m2, yanî şeş hezarî donim erd ganî bibo cayê mezelan.\nDe vajîn, na dinyaya bisînore senî qîmê ma kena?\nTornê ma, yanî ê ke 50 serrî badêna yenê dinya do kotî zîret bikerê, xele biramê? Wilay no tebîet do heyfê xo ma ra bigîro. Hem zî pirnikanê ma ra bîyaro teber!*\n* Newepel, Rojnameyo kulturî yo 15 roje, Hûmare 47, Dîyarbekir 16-28 sibate 2013\nNa xebere 2468 rey wanîyaya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
15 Temmuz Darbesi Üzerine Zazaca Kaleme Alınmış Bir Yazı\n12:3603 Ağustos 2016\nMiraz Babij kardeşimizin 15 Temmuz darbe girişimi ve direnişini muhasebe eden Zazaca yazısını ilginize sunuyoruz.\nDuştê Derbeya Eskerî/Leşkerî, Derbeye Milet\nMiraz Babij / Haksöz-Haber\nWendoxê ma yê erjayeyî, seke şima zî zanê şewa 15ê Temmuze Tirkîya de seba derbeyêka eskerî/leşkerî teşebusêk virazeya. Hemverê/duştê nê teşebusî şar vejîya meydanan û na derbe qebûl nêkerd.\nDerbeya Leşkerî, wextê Usmanîyan de demê Fatîh Sultan Mehmedî ra dest pakena û heta serra 1913yî Îsyanê Bâbialî tewir-tewir wextan de vejîyêna milet ver. Nê derbeyî tarîx de hendo ke ca gênê, ma vînenê ke; 36 padîşanê Usmanîyan ra 12 yê ci bi îsyan û derbeyana padîşahîya xo vindî kerda.\nKes eşkeno awankerdişê Komarê Tirkîya zî sey derbeyêka qebûl bikero. Jonturkan hem mîyanê welatî de hem zî teberê welatî de destegê muxalîfanê Abdulhemîtî girewt û Abdulhemîtî rê derbeyêk viraşt. Na derbe ra dima Abdulhemît Padîşahî ra rona û goreyê xo yew sîstem awan kerd. No hal heta Derbeya Bâbialî dewam kerd. Na derbe ra dima Cemîyetê Îttîhat û Terakkî îktîdar girewt xo dest û dewleta Usmanîyan kerd daxîlê Şerê Yewin yê Cîhanî. Daxîlbîyayişê nê şerî ra dima Dewleta Usmanîyan bî vila û heruna Usmanîyan Komarê Tirkîya awan bî.\nAwankerdişê Tirkîya ra dima hema-hema kadroyê dewlete pêro bi leşkerana kerdî pir û heta serranê 1950î yew partîya îdare kerd û dima zî herçîqas partîyê îktîdarî bivurîyê zî îktîdarê kemalîstan o nimiteyî dewam kerd. Semedo ke her roja ke ravêrdê îktîdarê kemalîstan bîyê sist, leşkeran 27ê Gulane 1960 de derbeyêk viraşt. Encamê na derbe de sîyasetmedarê ke duştê kemalîzmî sey tehlûke ameyê vînayîş pêro dîskalîfîye kerdî.\nHerçiqas encamê na derbe de sey Adnan Menderes, Rustu Zorlu û Hasan Polatkan dardakerdî zî weçînitişê 1961î de CHP reyna îktîdar nêbî û serranê 1962 û 1963 yî de teşebusê derbeyan reyna virazeya. Tîya de kemalîstan di hetî xo rê sey tehlûke vînayê: 1-Mislimanî 2- Sosyalîstî.\n12 yê adare 1971 de leşkeran reyna sîyasetî rê mudaxele kerd labelê nê mudaxeleyî zî seba qedînayişê muxalefetî bes nêkerd.\nDima derbeya 12 Êlule 1980î virazeyê…\nKes eşkeno vajo ke; tarîxê Komarê Tirkîya de derbeya tewr faşîst derbeya 1980î ya. Çunke na derbe bê kemalîstan her tewir îdeolojî rê û mensûbanê nê îdeolojîyan rê zirarê tewr pîlî dayî. Verê derbe bi şeklêko sîstematîk sey bajaranê Maraş û Çorum de elewî ameyî qîrkerdene keyeyê elewîyan ameyî veşnayîş. Reyna duştê misliman de zî prowakasyonê pîlî ameyî organîzekerdiş.\nZiraro tewr pîl –ke tarîxê Komarê Tirkîya de tim wina bî- kurdan vîna. Zîndananê Dîyarbekirî de 150 hezar kesî bî şeklêko sîstematîk îşkence vîna. Endamê partîyanê kurdan hezarana kes ame kiştene û hezarana kes encamê nê îşkenceyan de seqet mend.\nEncamê derbeya 1980î de 1 mîlyon 683 hezar kes sey anarşîst ameyî qebûlkerdiş, 210 hezar dawayan de 230 hezar kes ame muhakemekerdiş. Seba 7 hezar kesan îdam ame waştiş û îdamê 517 kesan ame qebûlkeriş. 30 hezar kes kar ra 14 hezar kes welatîyî ra ame eştene. 30 hezar kesî îltîca kerd. Faalîyetê 23 hezar û 677 komelan ameyî vindarnayîş. Nêzdîyê hezar kesî bi şeklêko “bişuphe” merdî. Bitespît 171 kes îşkenceyan de merd.\nTeşebusê 15 Temmuze…\n15ê Temmuze 2016 tayê leşkeran teşebusê derbeyêk kerd. Dewlete biresmî no teşebus, sey teşebusê murîdanê Fethullah Gulenî qebûl kerd. Nê teşebusî de serokkomar Erdoganî şarê Tirkîya dawetê kuçeyan kerd û waşt ke şarê Tirkîya duştê na derbe vindero. Vejîyayişê kuçeyan ra dima leşkeranê cunta xususî Enqere û Îstanbul de mudaxeleyê zaf bêînsafî kerdî û nê mudaxeleyan de nêzdîyê 250 kesan şehid kewtî. Nêzdîyê 200 leşkerê cunta zî ameyî kiştene.\nSaetanê verênan yê derbe de şaro ke vejîya bi kuçeyan tena sempatîzanê Erdoganî yan zî yê AK Partiyî nêbî. Tewir-tewir hetan ra, partîyan ra însanî duştê derbeya leşkerî vejîyayî meydan.\nVerê tehlîlkerdişê derbe ez wazena ma biewnîyê şertî yê ke derbe kerda hazir.\nFethullah Gulen serranê 1970 ra dima dest bi xebatanê organîzekerdişê “cemaatê” xo keno. Nê xebatan de xeylê merdimî bi eya karê ortaxî kenê. Çi heyfo ke îktîdarê Ak Partî de zî no hal wina bî.\nNê karanê ortaxan ra cîya kadroyê dewlete heme bê lîyakat û bê ehlîyet deyayî nê cemaatî û cemaatê Gulenî bi hîleyana ( tirawitişê persanê azmunan, mulakatan de torpîl ûsn.) kadroyê dewlete pêro îşqal kerdî.\nWexto ke Gulen Ak Partî ya cîya kewt “tapeyê” wekîl û wezîran vejîyayî meydan badê nê tapeyan operasyonê MÎTî û operasyonê 17-25 Qanune virazeyayî û encamê nê operasyonan de Gulenîstan waşt ke Erdoganî û partîya ey biqedînê.\nLabelê badê nê operasyonan milet weçînayişan/weçînitişan de reyna desteg da Erdoganî û operasyonî nêresayî amacê xo. Nê operasyonan ra dima endamê cemaatê Gulenî sey terorîst ameyî qebûlkerdiş labelê dewlete bi raştî nêşî nê terorîstan ser.\nTayê embazê Erdoganî zî mîyan de (Nimûne: Bulent ARINÇ) Gulenîstî sey terorîstana qebûl nêkerdî û duştê “paralelan” mucadele nêkerd.\nNê meseleyan ra teber, tarîxê Şuraya Eskerî ya Berz bî nêzdî û îhtîmalêko gird Gulenîstî yê ke leşkeran mîyan de bî do dîskalîfîye bîyayê. Înan zî tayê leşkerê ke muxalîfê Erdoganî girewtî xo het û teşebusê derbe kerd. – tabî destegê dewletanê bînan zî nê derbeyî mîyan de cayê xo gêno-\nNê rojanê peyênan de beno ke tayê “şowmenî” zî vejîyayî meydan labelê merdimî yê ke şewa siftî vejîyayî meydan bi zerrîyê ka safî ya vejîyayî meydan û duştê derbeya leşkerî seba şerefê xo mucadele kerd.\nSemedo ke keynekê mi binê postalanê leşkeran de nêenciqîyê mi zî a şewe çareyê keynanê xo kerd maç, mi awdazê xo girewt û ez zî vejîyaya meydanan. Semedo ke derbeya leşkeran emrê/umrê qeçanê mi nêtirawo ez zî vejîyaya meydanan.\nEncamê Derbe û Omidê mi…\n-Seke mi cor de zî behs kerd sebebê na derbe yo sereke, seba kadroyanê dewlete îhmalkerdişê lîyakat û ehlîyetî yo. Eke dewlete na derbe ra xo rê ders bigîro gerek ney ra tepîya lîyakat û ehlîyetî bigîro bingeyê xo. Çunke lîyakat û ehlîyet edaletî temsîl kenê û keso ke bê edaletî bikero rew yan zî berey bedelêko giran dano.\n-Bajaranê Kurdan de zî saetanê verênan ra heta nika, duştê derbe şarê kurdan vejîyayî teber û derbe qebûl nêkerd. No zî seba çareserîya meseleya kurdan gerek sey yew fersendî biwaneyo û problemî yê ke îdeolojîyê fermî yê dewlete bîyo sebeb teqez hewadeyê û heqê kurdan bêrê naskerdiş.\n-Operasyonê ke duşte Gulenîstan virazeyenê gerek zaf xesas virazeyê û merdimê bêgunayî nê opersyonan ra zirar nêvînê.\n-“OHAL” o ke ameyo îlankerdiş gerek sey “OHALanê” verênan nêbo û kesî rê neheqî nêro kerdiş. Eke wina nêbo şaro ke duşte derbeya leşkerî vejîyayo do dewlete ra derbe bûro.\n-Wa nêro vîrkerdiş ke şaro ke duşte derbe vejîya tena sempatîzanê Ak Partî nêbi. Gerek polîtîkayê hukmatî zî goreyê ney virazeyê û kesî mexdur nêkerê.\nVateyo peyên: Şaro ke duşte derbeya leşkerî vejîya meydanan û şehîd kewt, ez reyna bi hurmet ana xo vîr. Înşallah nê teşebusî ra dima dinya de kes derbe, lej û qîrkerdiş nêvîneno.\nEtiketler : 15 temmuz darbesi, Miraz Babij, Zazaca, analiz
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Romanê Denîz Gunduzî "Soro" - Îlhamî Sertkaya - Dersiminfo.com\nKeyepel Nuştoxan ra Îlhamî Sertkaya Romanê Denîz Gunduzî “Soro” – Îlhamî Sertkaya\nRomanê Denîz Gunduzî “Soro” – Îlhamî Sertkaya\nZanîno ke ju kitab ebe ‘çimê nirxnayîşî’ biwanîyo, goreyê prensîbê ê dîsîplînî wanîno û ebe nê bingeyî ser o nirxîno. Roman kitabê tarîxî nîyo, coka biwanîyo, şaş û rastîya tarîxî nêano verê çiman. Roman goreyê dîsîplîn û prensîbê xo nirxîno. Roman de babete çi bena bibo, çîyo muhim o yo ke kalîte yo. La kalîte çik o? Se zanîno? Sindorê estanik û hîkayeyan ra ke derbaz bîyo, babete ke ebe fantazîyan candar, hîra û xorî dîsîplînê xo viraştê, o roman o. Bêşik tarîfkerdena romanî ebe nê qalan şenik a. Roman de babete, bîyerê babete, qehremanî, karekterê qehremanan, eleqedarê qehremanan û karê înan, şuxulnayena qeleme, xorîtîya bîyeran de girêdayeyê bîyerê neweyan, derbazîya bîyeran de metodê qeleme… Nê pêro kî girêdayeyê hunerê nuştoxan ê. Nuştoxî ebe nînan, can û ruh danê romanî. Kamîya romanî nîya peyda bena. Yanî eke qalê yew romanê ke ameyo wendene bibo, wendoxî fikrê xo de, seke yew mordemo ke nas kenê, ey xîyal kenê û anê verê çimanê xo.\nKirmanckî de romanî zaf çin ê (hama seke Denîz Gunduzî yew programê TRT 6 de çi heyf ke teng fikirîya û qal kerd, tenya romanê ey û Munzur Çemî kî ney, şikir ke zêde estê). Roman girêdayeyê raverşîyena zonî yo. Coka ewro rewşa kirmanckî de yew roman goreyê mi zaf muhîm o. Ebe zanaye û xatirê na muhîmîye kitabê ke bi kirmanckî vecînê, seba ke ez raste rast eleqedarê edebîyat û zonê ma ya, îlam ke ez romanan di reyî waneno. Mi Soro di reyî wend.\nDenîz Soro de fantazîya xo hîra, goreyê na fantazîya hîraye, alincan û eleqedarê babete bi minasîb pê kar ano. Qelema xo ebe fekanê kirmanckîya cîya-cîyaye keno dewlemende. Wendoxan tayê alinc û paragrafan de zaf şenik bêzar bikero kî, xaf de ebe hemdêde lerze resneno meraqêde weş. Romanan de yew tehluke bêzarkerdişê wendoxan o. Zaf rind ke Soro de no tehluke çin o.\nSoro de eleqedarê tebîet û mordemî, eleqedarê bîyeran de, seba ke babete û bîyeran bikero dewlemend, heta sîndorê xorîtîye lete bi lete şono. No hunerê nuştoxî, karekter û xuya qehremanan de zaf besekar nêaseno. Xora, wendoxî ke kitap biwanê, goreyê înan qehremano serek gerek Soro bi xo bo. Soro, mabênê ê qehreman û bîyeran de zaf cayan de beno vîndî.\nWendoxî Sultane, Hebûne, Çekdarî, qasê “Paşa”yî, zelal nêzanenê. Sultane tayê cayan de asena, mabênê bîyaran der a, la karekterê xo senîn o? Çekdar gerîllayêde senîn o? Xuya Hebûne senîn a? Zaf zelal nîyê.\nNuştox eleqedarê tebîet û mordeman de besekar o. Na besekarîya ey dîyalogê mabênê însanan de, qasê dîyalogê tebîet û însanan xurt û dewlemend nîya. Psîkolojîya komelî goreyê sîndorê eleqedarê qehremanan rind ano ra zon. No sîndor, çiqas ke hîra yo, hende besekar o.\nBîyeran de derheqê şabîyayîş, xem û trajedî de, çi heyf ke goreyê malzemeyê destî, zaf xorî û dewlemend nîyo. Meyîtê Soroyî yo ke bêwayîr mendo, demê rojanê verênan ke her kes ci ra remeno, kam ke arazîyê xo de vinît, zê belayêde kabosî bi dizdî seba ke wazenê ci ra raxelesîyê, benê cayêde bîn. Meyît zê kila adirî yo. Meyît bêwayîr o. Zaf kesî haydarê nê meyîtî yê, hama tersan ra wayîr nêvecînê, heta ke astê hermeyê meyîtî kewt fekê kutikî. Uca de, mecbur maneno, hîsê wîjdanî yeno zon, meyîto ke bîyo lete-lete, kenê mezele. Na trajedî bi xo babeta yew romanî ya. Qet ke nêbo na babete tayêna derheqê psîkolojîye de şikîyayêne hîra û xorî bibo. Îta de tenya zaf şenik psîkolojîyê Firikî ma wanenîme, vînenîme.\nRoman saya “Paşa”yî de ma tayê beno metropolan. Babetî nîya vila yê. Manaya hîrabîyayîşî û vilabîyayîşî ju nîyê. Qeleme metropol de rind xo şuxulnena. Tayê kî bicesaret ma vînenîme. Îta de cesareto ke ez qal keno, babeta erotîkî ya. Eleqedarê Paşa û hevala ey, goreyê kar û rojeva înan, goreyê hal û merhaleyê înan, rind yeno ra zon.\nQelema nuştoxî goreyê merhaleyê ewroyî ke zonê ma tede r’ o, bi giranîye zelal a. Bêşik no karêde rehet nîyo. Hêlê rastnuştişî de tayê xeletîyê ke bala mi anta, wazena qalê înan bikerî. Xeletîyê ke ez qal kena, goreyê mi, ewro endî zelal ê. Nuştox tayê alincan de zafhûmar û yewhûmar şaş nuşto. Tayê nimûneyan bidî:\nRîpelo 174 de:\n“Sebrî û dewijan, hîna xo nêresnaya dewe (…)”\n“Sebrî û dewijan” zanîno ke îta de zahhûmar ê. “Nêresnaya” goreyê zafhûmarî ney, yê yewhûmarî yo. Gerek îta de “nêresnayê” bibo.\nRîpelo 183 de:\n“Bi roje, bi aşme raye şi.”\nEz bawer kena ke îta de wazîno ke “bi rojan û bi aşman raye de şi” binuso.\nRîpelo 184 de:\n“Ê henî zanitêne ke çimê waştîya ê (…)”\n“Ê” zafhumar o, gerek “ey” binusîyo. “Waştîya ê, maya ê…” Nuştox hurendîya yewhûmarî de zafhûmar nuşto ke şaş a.\nRîpelo 298 de:\n“Verê adetê na dinyayo zalim (…)”\nZanîno ke çekuyê makî “na” gênê, îzafeyê xo kî ebe “(y)a” qedînê. Îta de “na” sifetê nîşanî yo, makî yo, goreyê nê sifetî gerek “dinya” kî makî bo. La îta de îşaretê sifetî makî yo’, çekuye nêrî ya. Ya “na dinyaya zalime” gerek bibo, ya kî “no dinyayo zalim.”\nRîpelo 336 de:\n“Her hîrêyan werd ra pey çay na ro û şimit (…)”\n“Her hîrêyan” zafhûmar o, gerek “şimitî” bibîyêne.\nNimûneyî tayê rîpelanê bînan de kî estê, lazim nîyo ke ma derg bikîme. Yanî bi kilmekîye, nuştox zafhûmar û yewhûmar de şaşîye kerdo.\nGoreyê ke ez zanena, no romanê nuştoxî yo dîyin, kitabê eyo hîrêyinî yo. Mi romanê eyê yewin çi heyf ke hîna nêwendo, vateyê mi o yo ke nuştox zonê ma de ke romano dîyîn, hîrêyin binuso, her çî ke şî, hem derheqê romanî de beno dewlemend, hem kî derheqê rastnuştişî de.\nPerspektîfê to hîra, emegê to, qelema to şên bo, to ra qewet bo, birayê mi.\nNuşteyo peyênDêrsim de duştê awbendan de protestoyo girs\nNuşteyo verênJu (yew) şaîro dêrsimij: Cemal Sureya\nCemîl 09/01/2011 @ 13:36\nRexne seba averşîyayişê edebîyatî çîyêko mûhîm û hewce ya..Edebîyat bêrexne nêşikîno bibo xurte, bibo dewlemend..Çi heyfa ke mîyanê edebîyatê kirmanckî de zaf rexnenuştox çînyê! No baro giran zî bi no nuşte, kek Îlhamî girewto milê xo ser…Werrekna no qedê nuştoxanê ma bizedyêne..Destê to ternî bo kek Îlhamî…\nDêrsim 11/01/2011 @ 08:19\nRomanê Denizî Soro de şaşîyê rastnuştişê zaf ê. La çîyê ke ÎLhamî zî vano şaş ê.\nCumleya “Sebrî û dewijan, hîna xo nêresnaya dewe” de şaşî, seke Îlhamî vano, winî nîya!\nÇimkî elemnto ke rewşa karî (fîîl) vurneno, seke Îlhamî vano “Sebrî û dewaijan” nîyê. Zemîrê “xo”yî yo. Nimûne: “Ez û Îlhamî û Denizî ma xo resna dewe.”\nYan zî; “Mi xo resna dewe.”\nSeke aseno, tîya de zemîrê “xo” şekl dano karî.\nDenizî karê resnayîşî makî nuşto, şaşî tena uca de esta. Ganî sey “Sebrî û dewijan, hîna xo nêresnayO dewe” binuştêne. Çimkî “xoresnayîş” nêrkî yo.\nNimûne: “Ehmedî hîşna xo nêresnayO dewe.” “Şîla hîna xo nêresnayo dewe.” “Ehmed û Şîlane hîna xo nêresnayo dewe.”\nLabelê fekê Gimgimî de nê qayde fîlî yê nêrkî ge-ge makî vajêyênê. Mesla, camêrdan ra vanê, “Ti rind a?”\nDeniz Gunduz 10/02/2011 @ 20:34\nMerhaba embazê erjîyayî,\nEz seba rexneyanê Kek Îlhamî zaf sipas kena. Ez wazena ke derheqê rastnuştişî de çend çîyan binusa. Aye ra ver ez ganî naye vaja ke embazo Dêrsim dîyar o ke nê karî ra weş fam keno. ”\n“Sebrî û dewijan, hîna xo nêresnaya dewe (…)” mi kitab de wina nênuşto, Kek Îlhamî bi xo şaş nuşto. Mi kitab de nîya nuşto “Sebrî û dewijan hîna xo nêresnayO dewe maye, wayan û merdimanê Nacî dorme ra ey girewt.”\nmi reyna wina nênuşto û kitab de wina nuşto: “bi roja, bi aşma raye şî.” Seba ke mi tîya waşt ke yew mesela fekê Gimgimî de binusî mi nevato “-an” seke gimgimde vajîno mi vato “-a”\ntîya ancîya fekê Gimgimî ameyo gurenayenê xo ra mesela aynî mesele ya. Merdimode Gimgimij (Mexsudê Keskî) roman de xo bi xo fikirîyeno. Sey meyl mi qiseykerdişê qerektaran bi fekê înan nuşto. Tasfîr û çîyê bîn kî bi ziwanê standartî nuştê.\nbele tîya de xetaya mi esta, labelê na xetaya zafhûmarî ney\nseke embazo Dêrsim kî vano xetaya nêrî û makî ya.\nNetîce de Kek Îlhamî hem çîyê ke neqil kerdê şaş neqil kerdê hem kî çîyê ke xo bi xo şaş neqil kerdê reyna xeletîya înan şaş îzah kerdê. Fikrê embazo Meymanê Wisarî mi rê weş ame, seba kesê ke wazenê xetayanê mi mi rê binusê ez e-maîlê xo dano. Bi no qayde çapa diyin a kitabî hîna rast vejîyena. Nika ra sipas keno. Deniz Gunduz\nDêrsim 11/01/2011 @ 08:31\nCumleya “Her hîrêyan werd ra pey çay na ro û şimit” de pêşnîyaza Îlhamî rast nîya.\nNimûne: “Her hîrêyan nan wed”, “Her hîrêyan sayE werdE.” Her hîrêyan sayÎ werdΔ\nSeke aseno, tîya de elemento ke rewşa fîlî vurneno, kesî nîyê.\nSeba ke “çay” yewhûmar û makî ya, ganî Denizî sey “Her hîrêyan werd ra pey çay naYE ro û şimitE” binuştêne. Şaşî tede esta la seke Îlhamî vano, uca de nîya.\nDenız Gunduz 11/02/2011 @ 16:54\nNika mi reyna nîyada rexneyê to û mi ferq kerd ke çend çî nêkewtê çimanê mi ver.\nRast o, cumleya “Her hîrêyan werd ra pey çay na ro û şimit (…)” sey Kek Îlhamî nêbena yanî tîya de seba ke çay yanê “kerde” hetê nêrî-makî û zafhûmarîye ra tesîrê fîîlî (karî) keno “şimitî” nêbeno, “şimit” beno û seke cor yaseno mi çay sey nêrî gurenayo û naye ra yew xeta mi çin a. Eke sey to bîyenê ganî mi “çay” sey makî yanî sey “çaye” binuştêne. Rast o standartê ma Vate de “çaye” makî ya labelê ez heşarê ci nêbîyo û sey mintiqa xo nêrî gurenaya. Naye ra hetê rastnuştişî ra na cumle de yew xeletîyê çin a.\nReyna mi rexneyê corî de çend çî şaş nustê ez wazena înan rast kerî. Cumleya “Verê adetê na dinyayo zalim (…)” de Kek Îlhamî heq o. Na cumle de hetê nêrî û makî ra xeta esta. Reyna mi mesajê corinî de nîya nuşto. “xo bi xo şaş neqil kerdê reyna xeletîya înan şaş îzah kerdê.” na cumle kî ez wazeno rast kerî. Na cumleya mi ganî nîya bibîyêne “xo bi xo şaş neqil kerdê reyna xeletîyÊ înan şaş îzah kerdê.”\nSelam û hurmet kena…\nMeymane Usar 11/01/2011 @ 14:47\ntemam taye xeletiye gerekeke biyero rast kerdene. Hete bînrak herkes bizone ke, ma ziwane xode besenikerd ke perwerdey bicerime. Ma ziwane xo dewunde pîrîkune xora kokimune xora miseyme. Na semeda taye xeletiye rast kerdene dae nibeno, labele nae ser gerekeke jede nivindime, cike na keyepele, keyepela linguisti niya. Eke ez nustoxe maye tirki nusnene, inu wanen, uskade daha jede xeletiye este. Hama kes inure dae nenusneno.\nyani make vazeme, her kes 100% rast nuste kero, o waxt kes nenusneno. Belka daha rind beno ke DENIZ, sima taye chiyi, rastiyeyi ebe email birusne nustoxi.\nWeshiyede bimane, ziwane xo qeseykere 🙂\nDêrsim 12/01/2011 @ 14:39\nMerdim şaşîyanê rastnuştişî ser o vindero û munaqeşe bikero zaf hol beno, faydeyê xo ziwanê ma rê beno.\nÇîyode bîn kî no yo, ma nêvanê Meyman Usarî mesajê xo de ziwan şaş nuseno, ma behsê romanê kenîme, ma behsê ju kitabî kenîme.\nMa şikînîme Denizî rê e-mail kî birusnîme labelê eke ma tîya binusnîme, tayê kesê bînî kî ci ra fayde vînenê.\nMa çîyode xirab nêvanîme.\nYanî, ez vana, ti munaqeşe ra aciz mebe. Zaf selamî…\nilhami 12/01/2011 @ 19:35\nSeba şîroveyê xo, şima weş be. Şîrove xora eleqedar o. Seba eleqedarê xo weş bê şima. No eleqedar u nê şîroveyî, seba ma zaf muhim ê.\nNîrxnayîş, şîrove u rexne, şima kî zanenê cîya yê. Mi nîrxna, şima şîrove kerdê. Zaf kî rind o. Ma ke henî mekime, şaşîye u rastîye se şikinîme bizanime?\nEbe silam u hurmet\nMeymane Usar 12/01/2011 @ 20:34\nBirayemi Dêrsim, heka simak esta. Chi rindo ke ma dika ziwane xode niya nusneme. Na edewlemendiya ziwane xo beme raver. Kamke thome ziwane ma jü raye thomkerd, reyna na thomra netexelino.\nDêrsim 12/01/2011 @ 21:54\nKek Meyemanê Usarî,\nZimbêlê to zaf rindek ê. To tutin şimito, dûyê cixara ra bîyê zerdek. Eynî seke hine kerdê. Şewqaya to kî zaf otantîk a.\nTi mi ra memeridîye ha!\nEz to rê zaf selamî kena…\nMeymane Usar 14/01/2011 @ 21:34\nBira Dersim ez simara caye heredine. Kamke ziwane made qeseykeno, ez inura qe niheredin. Weshiyede bimane
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Wp/kiu/Vewre: vore, vare, vewri - Wikimedia Incubator\nWp/kiu/Vewre: vore, vare, vewri\n< Wp | kiuWp > kiu > Vewre: vore, vare, vewri\nZazaki de serba qese "kar / Schnee / snow" hirê varyanti estê:\nvewrı (fekê Çermug-Soyrege, Diyarbekır)\nvore [vor] (Dêsım, Palo-Bingol)\nvare (Varto, Bingol, Pılemoriye, Xınıs)\nNi ki nia vacinê:\nPers ita nuyo: Ninu ra kamci oricinali rê nezdi mendo ke, mordem serba standardize bıcêro (bıgiro)?\nDiyalektanê Zazaki de xeylê vuriyaisê vengu estê. Kamci qese se vuriyo, pê qıyasê zonanê binu ra insan şikino veco meydan.\nİrankiyo kıhan de no qese nia biyo: *vafrâ-\nSoranki: befr به فر\nFarski: bärf برف\nSe ke aseno, Soranki İrankiyê kıhani ra en nezdi mendo, çıra ke diftong –ef- nêvuriyo.\nNo diftong ni qeseu de ki esto:\nZazaki: hewt ( > hawt > hot)\nFarski: häft هفت\nZazaki: kewtene (>kotene>kutene) [koka waxtê nıkay: kew- (>ku-)]\nKırdaski: ketın [koka waxtê nıkay: kev-]\nFarski: käftän (endi nêvacino) كفتن\nZazaki: gırewtene (> gırotene> guretene)\nFarski: gereftän گرفتن\nZazaki de taê hetu de hona vanê "gırewtış/gırewtenı", uyo ke eslê xo ra en nezdiyo, yanê mı çım de gereke “gırewtene” standart bo, waxtê nıkay ki “gên-”, subjontif de ki “bıgir-” bo.\nFekê cori de taê dewanê Xozat, Kêği u Bingoli ra qeyr “g” kerdo “c”: cên; bıcê/bıci;\n‘gırewt’ ki biyo ‘gırot’, dıma ‘guret’.\nXeylê qeseu de ki ı-o biyo u-e, coka ki ‘gırotene’ biyo ‘guretene’\nNi qeseu de ki çüta vokalu ı-o biya u-e:\nmıloçıke: muleçıke (morcela)\nJü ki qese serba “ayakkabı / schuh / shoe” (ma de vanê postal):\nsewl > sol\nFekê Çermug-Soyrege de no varyant esto, isan gereke “sewl” bıcêro.\nİnsan şikino,, zobina zonanê Irankiyu ra mısal bıdo, feqet netice serba Zazaki nêvurino. Diftongo ke İrankiyo kıhan de “-af-” biyo, Zazaki de veraneê xo –ew- beno.\nNa biyaiye ki esta ke, no diftong –ew- taê feku de vuriyo, biyo –o-, -aw- ya ki –u-. En zêde fekê Palo-Bingoli, o ra dıme ki fekê Dêsımi de no vuriyais kewto kar.\nzewt: zawt, zot\nhewt: hawt, howt, hot\nemşew: emşo (ez vaci, her fek de endi biyo “emşo”, nae ver emşo standart bo)\nBêrime uncia qeseê ma “vewrı; vore; vare” ser. Se ke cor de izeh bi, İrankiyo kıhan de diftong –af- Zazaki de –ew- beno. Diftong –ew- taê feku de biyo –o-: Vore.\nNae ra ki “vafrâ-“ ra varyanto en kıhan Zazaki rê “vewre” beno.\nPeki, varyant “vare” de çıra “a” esto? Qeseanê binu de zêdewaxt eke vengo kıhan “a” biyo, vurino be “o”. Hama qese “vare” tek u jü istısnao ke “o” biyo “a”. Sebebê xo ki nuyo ke waxtqese “varaene” de “a” ra tesir biyo, biyo zê harmoniya vengi. Yanê Dêsım de varyantê kıhani ra en nezdi Xozat-Vacuğe de vanê: “vore varena”. Feqet fekê cêri hetê tarıxi ra en formo kıhano: “vewrı varena”.\nFıkrê mı ki nuyo ke, serba areze u zelalbiyaena zonê nustene, ê grameri ki, “vewrı” nê, “vewre” bo.\nElaqa “varaene” (yağmak, regnen, to rain) ebe “vewre” çina. Elaqa “varaene” ebe qese “varan (> varon)” (şiliye, yağer) esta. Taê feku de vanê “varan vareno” (şiliye varena, yağer vareno). “Şiliye” heni aseno ke Kırdaskiyo, “Yağer” ki Tırkiyo.\n“Varan” Zazakiyo. Qese “varan” ni qeseu ra yeno pêra:\n“var-” u peybend (sufiks) “-an”.\nNo peybend Farski de zaf kuno kar. “Varan” xas Zazakiyo, çıra ke veng “v” cı rê xaso. Nae no xusus ra zanenu ke, taê qeseê ke Zazaki de ebe “v” ver kenê cı, Partki u Avestki de ki ebe “v” biyê, la Farski u Kırdaski de ebe “b” vanê.\nZazaki: Varan vara\nFarski: bârân bârîd باران باريد\nKırdaski/Soranki: baran bari\nNa qesey rê standart nia vacino:\nnuştoğ: Asmêno Bêwayir\nÇımey[edit | edit source]\nRetrieved from "https://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Wp/kiu/Vewre:_vore,_vare,_vewri&oldid=5038770"\nThis page was last edited on 30 January 2021, at 03:57.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Ma Sare Kirmancî Saredezu ra Roze Xo Nê Xelesna • Dersim Gazetesi\nAnasayfa/Kurmanci-Kırmancki/Ma Sare Kirmancî Saredezu ra Roze Xo Nê Xelesna\nDersim Gazetesi 25 Mayıs 2020\n0 663 7 dakika okuma süresi\nMa sarê Kirmancî tarix ra nato ke saredezu ra rozê xo nê xelesno. Ne hukumdaru de, ne pasawu de, ne Osmanu de, ne kî cumuratî de roza de xerê nê dîya. Ezîyet u sitamî ma ra dûr nê kutê. Kam ke bîyo sermanê dewletu, verê coy ma sare Kirmancî sero heresa kerdo. Şîmşerê xo ma rê kerdo tuz, tifongê xo serva ma kerdo pir. Çi xiravîyenî esta serva ma amo ra vîrî. Neçe se serrîyo ke ma na sitamu u saredezu onceme.\nOsmanu ra ave, Osmanu de, saredejîyê dîna ma sarê Kirmancî ontî, ma vake belkîya cumurat de haq yeno comerdîye xeleşîme; cumuratî, kerd ra Osmanu serde. Gayrîmîslîmanu u Hermenû ra dime, nîk est ve ma ver. Qirkerdîsu u surginîye çixirê ma ca nê verda, şîn u şîvan rozê ma ra dûrî nê kot.\nSayîke dîna de her çî barê bîyo; esq u çef, rindîye u weşîye zovî saru ra barê bîya, bara ma sarê Kirmancî re kî qirkerdîs u surginîye menda. Se serru ra nato ke, ma welatê xo de kerdîme qanqola serê uwe. Emperyalîstu u dewletunê zorbazu caye binge ma nê da. Welatê xo de, hardê xo de hortê haştîye de, têdusten de ma rozê nê dîye. Raporê Meclîsî ra gore, na serrunê pêyenu de 1994 de 3 hazarî u 428 dewî u mazray bî tol. Na dewu u mazrawu ra 54 hazarî u 201 çe bî tol. Na çewu ra 378 hazaru 335 kes vejîya. Vatena sarê Kirmancî ra gore kî, ju mîlyon kes eve zorê dewlete dewunê xo ra vejîya. Dersîm de hazaru ses dewî u mazray bî tol. 57 serru ra tepîya sayîke 38 reyna nîya ru. 1994 de Dersîm de ke dewî bî tol, na dewu ra ju dewe kî dewa Silizu vîye. Dewuzu na dewe çutur kerde tol, na nustê xo de binusnîme.\n” Cayê ra ke Ma Vengê Tifongî Pêheşîme, Ma kî Tifogu u Topunê Xo Çarneme Dewa Sima”\nWaxto ke dorme Silizu de Pîlvank, Varanîz, Paxê Havîg, Bor u Gînîye kerde tol, poştîya Silizu kî şîkîye. Halvorîye ra qeyir dormu ra ju dewe nê mende. Ters u xof kut zerê dewuzu butîne. Qolay çî nîyo, serra serru jumînî de pîya cîranenî kerda, non u sola jumînî werda. Ron u toraq, mal u ga ra hata cew u genim ra bize hata gozu u murîyu, çi ke esto, çi ke beno weyîye, nîno ru, tê horte de bare kerdenê. Çiqa ke dûrî dewu de vê, ju ke bî nêwes, xo estenê şîyenê ci rê pers kerdenê. Cinaza de, veyve de, kewrayen de têlewe de, têpoştî de vî. Kewray vî, misayiv vî, Xinamî vî, biray vî, way vî, cîran vî. Camatu u movetî de pîyay vî. Çutur bê cîranenîya na dewu bimanê? Hortê na kowu de, na cawo yisiz de, qarşîyê na qereqolî de teyna ju dewe çutur vinde ro.\nQomitanê Qereqolî veng dano muxtarê dewe, cira ra vano: ” Na dormu de dewijî butu dewu ra vejay, sima çaye dewe ra nê vejîne? Nîyade dormu de boyna tifongî erjînê, ma kî dormê xo de top u tifongu mecbur erzeme. Hetê dewa sima ra ke tifong erjîya ma kî tifongu u topunê xo çarneme dewa sima ser de. Meste bêro ke çîye ame sare sima ser de mevazê ke ma ra nê vato.” Vatena qomitanê qereqolî ra tepîya, dest u paye dewuzu butîne rinda rind şîkînê. Çutur xof ra ser mekuyo, dewe ke tol nê kerde verê tifongu u topu çarnêne dewe ser de.\nQolay Çî Nîyo, Serra Serru Çeverê Qulqunê Xo de Vejîyayena Olî u Mihemedî Kele Kerda.\nDewij nata nîyadanê her ca yisiz, bota nîyadanê yisiz. Horte de sonê suka Dersîmî, nîyadane ke zovî kî dewijî dewu ra eve zorê qereqolu vejîye. Bê çare manenê. Dadese rojî destu kenê xo vera, verê desu de yenê têlewe borzalu sero borzalu kenê. Qolay çî nîyo, omre xo na dewe de vîyerdo. Na dewe de çimê xo weşîya xo re kerdê ra. Domanenîya xo, cencenîya xo, kalenîya xo na dewe de vêrda. Serra serru, na dewe de çeverê qulqunê xo de, vejîyayena Tîjîya Olîyî u Mihemedî kele kerda. Sewunê pakawu de, asmeno kewe de, asme u astarunê sewe de havalenî kerda. Roştîya roze de ke çimê xo kerdenê ra, verê coyî dîyare Pîlvankî u koyê Newle, Kemero Zerî dîyenê. Waxtê perojî, eve şîya Koyê Di Çalatinî zonenê. Tîjî ge Kertê Halvorîye’ de, ge kî dîyarê İşteru de bîyenê vîndî. Koyê di çalatinî her çîyê dewe re saadenî u wayirenî kerdenê.\nSilizu ra gore dîna, rojvejîyayenî de Dîyarê Pîlvank’î u Koye Newle, cor de Anavare u Derê Laçî, bovera koyê Kulige u Kowo Di Çalatin, cer ra kî Koyê Paxê Havîgî u Çemê Muzîrî vî. Na hortalix dîna ma sarê Silizu vîye. Çond Wusar u Amnonî, çond Payiz u Zimustonî ma pîya vîyarnay vî. Zimustonu de verê adirê lozine de neçe movetî bîyenê, neçe sanîkî vajîyenê. Wusar ke bî hortê hegawu u kowu de malî u gawu rê vas, xo rê celezane, gula surê, kengerî u sungî, hêlige u riveşî, gulherçe u poxik kerdenê top, poştî dênê jumînî. Amnonî warewu de şîya daru u gozu de pîya vîme. Payiz ke bî, velgî birnenê, genim u cew berdênê arewu de redenê ra. Eve sewu areye de mendenê, pîya povikî potenê. Nîyaz u qirvanu de pîya, xerê merdu de, dawatu u veyvu de, kewrayen de pêro pîya vî me.\nPîr rayverî re ju ca de eve nîyazu dare ra mendenê, dûyayî guretênê. Nêqîya ke dewe de bîya, huzurê pîrî u rayberî de amenê ra zu. Her çî wuza de amenê hure, herkes jumînî ra bîyenê rajî, jumînî ra kele kerdenê, pîya cem guretenê. Hortê xo de eve adet u torê xo, eve haqu haqîqatê xo amenê hure, weşîya xo je zonayena xo ramitênê.\nSaadenîya Tarixê Kirmancîye u Qirkerdîsê Dersîmî Na Dewe de Dîvî\nÇutur na dewe ra vejîye, dewe ca verdê. Teyna omrê xo na dewe de nê vîyarno, saadenîya tarixê Kirmancîye u qirkerdîsê Dersîm kî na dewe de dî vî. 38 de ke vaşerunê dormê dewe fîne ra ci, kunê dewê ke bonu ara ci fîyê bi vesnê, dewujî tersunê xo ver aralixu ra hemgen cira kenê, cirê oncenê, eve na tore xo xelesnenê.\nXo xelesna, hama çi hêf ke bovera dewa Halborîye rê hukmê ma nê bî. Serru ra nat vî ke, halvorizu de kewra u yeqrar vî me. Têlewe de omrê xo vîyarnay vî. Cîtu de, kewrayenî de, kar u gure de, are de, cite de boyna pîya vîme. Dewe ra ke na masumê pakî vetî, kerdî top sanay xo ver ardî serê kemerê areye Halvorîye, ci rê qirkerdîs na ru, ma tersu ra veng ra xo nê fît. Wu siro ma însonetîyenîya xo ra kî vejay me. Henî roştîya roze de axir makînelî na ro, vera çimunê ma de yî cîranê ma, kewray u yeqrarê ma qir kerdî. Gire gira makînelîyu de jîvayîsê kewrawu, ma boverê Çemê Muzir de dest u payê xo kerdî xo vera, bêçare seyîr kerdî. Jîvayîsê yî kewrawu eve asmu, eve serru gosê ma de vî. Hona kî je ewreyî gosê ma de re, ma vî ra nê sonê.\nÇutur dewa xo caverdîme, cor kî qirkerdîsê cîranunê ma Demenu rê saadenî kerde. Çiqa ke şer u çer vî, qarşîyê ordî u tawarunê dewlete de bêçare mendî. Anavare de, dormê Derê Laçî de, şenê Pêtere de qir kerdî. Cendegê xo verê tîjîya amnonî de mendî. Her vizoyê Anabare, dormê Derê Laçî, şenê Pêtere hurendîya mezelunê na cîranunê ma wa. Her sewa Yenî’ye serê bonê xo de serva na mazlumu çilawu fîme ra ci. Eke şîme Derê Laçî, yî dîyaru u nîsangu de çilawunê xo vêsneme. Kemerê Areyê Halvorîyê, nîsangê yî kewra Halvorzuno. Her ke navera dîyarê qirvanu de çiley fîştî ra ci bovera Kemerê Areye Halvorîye vîneme, wu qirkerdîs ame ra xo vîr, serva yî kewrawu kelê xo birneme.\nFeqîr Vîme Hama Binê Yî Qulqunê Xo de Têlewe de Têpoştî de Rind Vîme\nYî kasê Silizu ma rê axpîn vî. Di ley ke ma caye nay vî ru, ma rê baxçe dînya vî. Nêweşenî de jumînî re cerêy, bekeşenî de poştî vîme. Cinike ke kute birenu ver, eba dewe hazire vîye. Kokimê ma mektevu nê şîvî hama her hasavê Kirmancîyê yînu zonenê. Rozê Xizirî, Gaxan, Xelas, Roza Des Di Yîmamu kamjî roze yenê, butu waxt de zonenê. Hasavê Kirmancîyê, adet u usulê Kirmancîye butu dewe de yînu ra musayme.\nHesê Silijî goça xo ke hetê Mîrîge Siluzu ra ano, hona ke dewe çîna naca de oreşîno ra, sewê ta maneno. Hewnê xo de, Xizirî vîneno. Xizir ci ra vano: “wurze temelê xo tîya berze, bonunê xo tîya viraze, Xiziro ke vanê ez o. Ez her daîma tîya de lewe sima de runê.” Hesê Silijî a sewe ra tepîya wuza temelê xo dano puro. Aşîrî na qesa heşînê pê. A roze ra tepîya her kes Xizirê Çê Hesê silijî sero sondu weno. Na rî ra wo ke camatê aşîru kî Silizu de benê. Camat ra tepîya sondunê xo na hardunê Hizirê Çê Hesê Silijî de kenê, keçê bîçê xo, camaatê xo, eve na tore qedenenê.\nNa hardo jîyargê çutur caverdîmê, persê Xizirî ra temelê xo tîya esto, eve tersê qereqolî çutur dewê tol kerîmê. Dewe ke tol kerîmê astê Hesê Silijî mezele de zon danê. Mistefayê Cerî ma ra heredîno, mezelunê xo çutur tîya bê wayir verdîme? Çutur dewê tohl kerîme, jumînî ra çutur cera vî me? Weşîya xo bê jumînî çutur biramîme? Sata tenge de venga kamjî cîranê xo dîme? Yînu reyna kotî bivînîme? Reyna honde dewujî çutur bîyerîme tê are? Kutiku u pisingunê dewe, qilancik u mîrçukunê na dormu, verg u hesê birrî, xozê dalê çutur caverdîme? Dewe ra vejîyayenê ma rê merdena.\nŞîn u Şîvan Dewe Guretê Xo Ver\nQeroqolî rê mane vî ke tifongu biçarno dewa Silizu serde. Rozê dormu ra tifongî erjînê dîye tifongu çarnenê dewe serde. Bonî butu qersunu verde manenê. Dewijî butu tersu ra zerê bonu de xo erzenê hardu, a sewe zor kenê sodir. Sodir her kes goça xo keno top. İşte wu siro şînu şîvan dewe ceno xo ver. Eve veng her çe de şuarî dînê puro. Dîna her keşî rijîna. A satê ra tepîya weşîya her keşî nê manena. Jumînî ra xatirê xo wazenê, virare fînê ra jumînî hama hen qolay qolay jumînî ra cera nê benê. Makîney yenê mal u gay kunê ra rayê, şîn u şîvanê dewuzu, zurayisê kutuku u pisingu, qistayîsê qilanciku u mîrçiku de dewe ra vejînê…\nKamjî kokimê Dersîm ra ke ma pers kerîme, qesa xuya virenê; “lazem ma na welat de çi dî, çi nê dî” raştî kî rozê sarê ma sarrê Kirmancî saredezu ra nê xeleşîyo. Ma roza de rinde nê dîya.\nEwro ma çiqa ke eve zorê dewletê dewunê xo ra vejayme, tarixê xo, adet u torê Kirmancîya xo, zonê mawa xo ca meverdîme, xo vîra mekerîme. Dewê ke bîye tol kî, barê vile ma vo ke, ma pêro pîya yî dewunê xo de adir ara ci fîme, dû lozinu ra vejîyo, weşîyê newuyê tey ronî me, newe de newe de bi xemelnîme.Tarixê xo, kamîya xo, xo vîra mekerîme.\ngöç hasan ali kılıç
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
ANF | Omer Ocalan: Ganî CPT vera tecrîdî tewirê xo bimojno\nWekîlê HDPyî yê Riha Omer Ocalanî ard ziwan ke ê nêzanenê Îmrali de se beno, birnayîşê telefonî qesawetê înan zêdînayo û vat: ''Pê tecrîdkerdişê Abdullah Ocalanî Tirkîya erzîyena mîyanê bîrê bêbinî.''\nThursday, 8 Apr 2021, 10:07\nWekîlê HDPyî yê Riha û birazîyê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî Omer Ocalan derheqê tecrîdê vera Abdullah Ocalanî de ANFyî rê qisey kerd.\nOmer Ocalanî vistî vîrî ke weşîya Rayberê Şarê Kurdî ser o medyaya komelkî ser o tay îdîayî weşanîyayî û vat: ''Çimeyê nê parekerdişan wekîlêkê MHPyî îşaret keno. Dewlete bi hawayêkê plankerdeyî têgêrena. Serrêke ra nata keye û avûkatî nêeşkenê şorê Îmraliyî. 25ê adare de babîyê mi, ez û wasîyê Abdullah Ocalanî Mazlûm Dînç ma seba pêvînayîşê telefonî serdozgerîya Riha de amade bîyî. Babîyê mi şi zere û 20 deqayan ra dima vejîya teber. Babîyê mi vat telefon birîyayo. Ma serdozgerîye reyde qisey kerd la ey vat pêvînayîş qedîya.''\nOmer Ocalanî pare kerd ke tewr peyêne 27ê nîsane de Rayberê Şarê Kurdî reyde pêvînayîşê telefonî ame kerdene û vat: ''Ê pêvînayîş 25 deqa nê pêvînayîşî zî 4 deqa dewam kerd. Birêz Ocalanî pêvînayîşê 25ê adare de da zanayene ke pêvînayîşê telefonî raşt nîyo û telefon birîya. No pêvînayîşêko korsan o. Dewlete naye bi hawayêkê plankerdeyî kena. No kerdiş qanûnî nîyo û heqanê merdimîye binpay keno.''\nOmer Ocalanî îfade kerd ke Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî nê 4 deqayan de hîşyarîyê girîngî dayî û vat: ''Birêz Ocalanî bêhuqûqîya dewlete dîye û tehlukeyê nê pêvînayîşî rexne kerd. Ey waşt wa avûkatî şorê Îmrali de ey bivînê. Dima telefon birîya. Dewlete kayêkê pîlî û gemarinî kay kena. Ganî Wezaretê Edaletî derheqê na mesele de eşkerayîye bido. Xebera ma pê weşîya Birêz Oclanî çin a. Qesawetê ma zêdîya.''\nOmer Ocalanî ard ziwan ke Îmrali de Rayberê Şarê Kurdî rê îşkence yeno kerdene û vat: ''CPT qaşo vera îşkenceyî ronîya. Îmrali de Birêz Ocalanî rê îşkence yeno kerdene. Dezgehê huqûqî, pawitoxê heqanê merdiman, CPT ça de yê? Ganî CPT vera na rewşe bi hawayêkê cidî tewirê xo bimojno û mesuldarîya xo bîyaro ca. Ganî Konseya Ewropa, Yewîya Ewropa û Mehkemeya Heqanê Merdiman a Ewropa nê kerdişan ra semed Tirkîya rê teda bikerê, aye hîşyar bikerê.''\nOmer Ocalanî peynîya qiseykerdişê xo de wina vat: ''Pê tecrîdkerdişê Abdullah Ocalanî Tirkîya erzîyena mîyanê bîrê bêbinî. Tecrîd seba Tirkîya prosesê şer, krîz û alozî yo. Hewceyê Tirkîya pê prosesê çareserîye û dîyalofan esto. Mesele pê tecrîdî çareser nêbena. Birêz Ocalanî timî nê çîyî pêşnîyaz kerdî. Meseleya kurdan pê rayîranê demokratîkan çareser bena û muxatabê ci zî Birêz Ocalan o. Wextê prosesê çareserîye yê 2013-2014î de wina bi û aramîye ameye Tirkîya. Proses 2015 de qedîya û ê wextî ra nata şer esto. Her roje bi seyan merdimî tepişîyenê, merdimî kişîyenê. Dewlete bi hawayêkê raştî tênêgêrena. Şarî waranê Newroze de mojna ke weşîya Abdullah Ocalanî weşîya înan a. Şarî Newroze de Birêz ocalan nîşan da û mesaj da dewlete.''
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Mirzali Zazaoğlu - Wikipedia\nMirzali Zazaoğlu (namey xoyo raştıkên Yaşar Kaya) serra 1967ine de dewa Pılemoriye Qızılmescidi de ame riyê dınya. Keyey xo taê serran ra têpia bar kerdo, amo Gemlik (Bursa). İta mektebo verên qedêna. Serra 1980ine de piyê xo, o be ma u bıran u waa xo ra ardi Almanya. Aye ra nat na dıwele de weşiya xo rameno. Uca şi mektebê miyanêni (Gesamtschule).\nMektebi ra dıme xeylê serri mıxtelıf cayan de kewt kar guriya. Mabênê na serran de kari ra dıme şandane şi mektebê şani (Abendschule) u tebera diplomê mektebê serêni (lisa) (Realschulabschluss) gırewt. Serra 1995ine de kewt yew firma tekstili (Blusen Neumann), senate mısa u bi derzi (deştoğê kıncan). Na firma de ancia moda u dizayni sero terbiyet di.\nEy verênde ra (domanina xo de) Zazaki fam kerdêne u pilanê xo de qesey kerdêne, hema nuştena cı nêzanıtêne. Serra 1990ine de dest kerd zıwanê ma u piyê xo, gına sero, mısa. Seba zıwani ra serra 1990ine de şi Pılemoriye xeylê aşmi mend. Uca xeylê dewan ra feteliya u çekuy u sanıkê Zazaki day arê. Na semed ra ey xeylê kıtab u pêserokê Zazaki day ardene u wendi.\nSerra 2006ine de zaf bi nêweş. Seba qanseri ra mabênê heşt aşman de têdıma şeş seansê kemoterapiye diy. Hewna ki tedawiyê xo dewam keno u na sebeb ra ilacan gêno. Nêmserre de reyê şono qontrolo pil u çekap dano vıraştene.\nR u RR sero\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mirzali_Zazaoğlu&oldid=487255"\nMerdumê ke Pılemoriye de biyê\nEna pele tewr peyên roca 08:23 de, saeta 6 Hezirane 2022 de vurriya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
\t"Rayîro hêrîyin" û şero xidar! | E-Rojname\n“Rayîro hêrîyin” û şero xidar!\nU. Serhildan Andan\t 15.07.2019 - 08:37\nDemêko krîzin ra ma ravêrenê. Her roje nîqaşê cîya-cîyayî yenê kerdene. Nê nîqaşan ra nîqaşo en muhîm rayîro hêrîyin o. Nîqaşkerdişê rayîro hêrîyin cayêko sey Tirkîye de raşta ci ferz o û gere heme kesî dorê nê nîqaşî de bêrê têhet û behsê fikranê xo bikerî. Labelê no nîqaş lokal maneno û tena hetê tayê kesan ra yeno kerdene. Rayverê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî 20 serre verê cu behsê rayîro hêrîyin kerd û heme beyanatanê xo ke tede behsê aşitîye keno de, esasê xo de hêna behsê rayîro hêrîyin keno. Gelo çira rayîro hêrîyin?\nGama ke behsê rayîro hêrîyin beno zaf çiyî yenî vîrê merdiman. Kesê ke pawitişanê Rayverê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî nêwendî, do sere de Serekwezîro verên ê Îngilistanî Tony Blair bêro vîrê înan. Çunkî serranê 90’an de Îngilistan de meseleya mîyanênî ameyêne safîkerdene û eynî wextî de behsê bedelyayîşê pergale bîyêne. Ê wextan de Tony Blairî meseleya rayîro hêrîyinî eşt rojeva dinya. Hetêk pergala Rûsya ya bi nameyê reel sosyalîzmî heto bîn de zî pergala Amerîka ya ke hema zî dinya de serwer a kapîtalîzm, bibî. Badê rijîyayîşê pergala Rûsya nîqaşê winasî ameyê kerdene û Tony Blair vera nê wirdî pergalan de behsê pergala ke do hêna binê pergala kapîtalîzmî de bêra awankerdene kerdêne û tira vatêne rayîro hêrîyin. Rayîro hêrîyin seba ê wextan îxtîyacîyêk bi û gelek dewletî sey Îngilistanî behsê rayîro hêrîyinî kerdêne. La tu nîqaşê înan teberê kapîtalîzmî de nêbî.\nNika, nîqaşo ke PKK û Rayverê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî nê 20 serranê peyênan de Kurdistan û Rojhelato Mîyanên ser o kenî, seba hema dinya rayîro hêrîyin esas gênî. Çunkî pergala ke bi paradîgmaya Rayverê Şarê Kurdî do bêra awankerdene seba heme şaran û bawerîyan a. Do mîyanê na pergale de heme kesî bi rengê xo ca bigîrî û bieşkî xo temsîl bikî. Her çiyî ra ver gere sere de ma goş bidî Rayverê Şarê Kurdî û ey fam bikerî. Eke ma Rayverê Şarê Kurdî fam nêkî, ma do nêeşkî behsê rayîro hêrîyin bikerî. Aye ra nîqaşê ke benî gere bi Îmrali bibî; seba aye zî gere rayîrê pêvînayîşê Îmrali bi temamî abibî. Rayîro hêrîyin do bi no qeyde hêna zêde bêro famkerdene û bikewo mîyanê cuya ma.\nNîqaşê rayîro hêrîyinî hetêk de şerêko xidar zî hetêk de dewam kenî. Dewleta Tirkî seba ke vernîya na pergala ke nika hetê zaf kesan ra yeno nîqaşkerdene bigîra; bi heme îmkananê xo hêrişan kena. Vera nê hêrişan de xoverdayîşêko zaf pîroz yeno dayene û bi nê xoverdayîşê demokrasîya ke do biba bingehê rayîro hêrîyinî yena pawitene. Hêrişê ke Başûrê Kurdistanî ra benî bi nê armancan benî. Xoverdayîşê PKKyî xeta rayîro hêrîyinî paweno û gere wayîrê nê xoverdayîşî bivejîyo. Wayîrvejîyayîşê xoverdayîşî seba sibarojê heme welatî zaf muhîm o. Eke Kurdî û dostê Kurdan seba xo edalet, azadî û aşitî wazenî gere her çiyan ra ver biewnî Xakurkê û uca ra bibî vengêko pîl.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Amed: Eke waştişê hepsîyan nêrê ca netîceya ci bena giran\n15:5705 Sibate 2021\nRêxistinanê Komelê Sîvîlî yê Amedî bale ante grevê vêşanîyean ser û va: ''Eke waştişê tepişteyan nêrê ca netîceya ci bena giran.''\nKomeleya Heqanê Merdiman (ÎHD), Weqfa Heqanê Merdiman a Tirkîya (TÎHV), Baroya Amedî, Odaya Tabîban a Amedî (DTO) û Înîsîyatîfê HAKî banê îHDyî yê Amedî derheqê grevê vêşanîye de beyanat da.\nBeyanat de Hemserekê ÎHDyî yê Amedî Abdullah Zeytunî qisey kerd. Zeytunî vist vîrî ke grevê vêşanîye di mengî xo dima verdayî û vat: ''Rîyê sîstemê otorîterî û hukmo ke bi destê îqtîdarî têgêreno hûmara tepişteyan zêdîyena. Vera caardişanê keyfîyan ê ke heme heqanê tepişteyan binpay kenê grevê vêşanîye dîya destpêkerdene. Seba ke ma çalakîyanê verênan ra zî zanê na çalakî de rîskê girdî estî.\nZeytunî îfade kerd ke, Ganî vera tecrîd, caardişanê înfazanê bêadîlan û binpaykerdişê heqan cade gamî bêrê eştene ke tepişteyî heqanê xo yê huqûqîyan bişuxulnê. Eke waştişê tepişteyan merê ca netîceya ci bena giran Reyna ma veng danê tepişteyan zî û înan ra wazenê ke wa greva xo biqedînê.''\nJîyargeyê Duzgun Babayî de Cemê Xizirî girê dîya Xoverrodayîşê Bogazîçî: 2 tenî tewqîf bîyî
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
 Alp ARPAD - IOL... 90 - EDEBIYAT KOKULARI - Kose Yazilari caddesi - www.sizedebiyat.com SiZedebiyat Edebiyat Enstit�s�\n�nsan Olman�n Lezzeti... XC\nEdebiyat�m�z�n As�l Eksi�i ba�l�kl� yaz�s�n�n ilk paragraf�na ' .. nedir sizce? ' diye giri� yapm�� rahmetli Mehmet SEYDA. �lerleyen �ok de�erli sat�rlar�n�n bir yerlerinde ��yle demi�: " Bu soruya verilecek yan�tlar herkese g�re de�i�ir san�yorum. Bana sorarsan�z; bizde birtak�m �airlerin ��kmazlar�, saplant�lar� olabilir ama genellikle �iirimiz ��kmazda de�ildir. �ncelmekte ve geli�mektedir; roman ve hik�yede �a�da� ak�mlar� yak�ndan izleyenler yeti�iyor; basmakal�p sorumsuz ele�tiricili�in yan�nda, ister nesnel ister �zel a��dan olsun, ele ald��� sanat��y� titizlikle inceleyen, yarg�lar�na sayg� duyulan ele�tirmenler, denemeciler de g�r�l�yor derim. Bununla, herh�lde, ger�e�e �ok ayk�r� bir �ey s�ylemi� olmam ama,' Bizde b�t�n sanat��lar birbirine a��kt�rlar, birbirlerini okurlar ve de�erlendirirler, �ok severler birbirlerini, sayg� da duyarlar... ' dersem, herh�lde, ger�e�e epey ayk�r� bir �ey s�ylemi� olurum. B�yle bir durumda, edebiyat�m�z�n as�l eksi�i, birbirimizi be�enmeyi�, �ekemeyi�, sevmeyi� olarak belirlenebilir. ( ... ) Her �eyin ba�� gene de sevgi. Sanat sevgisi... yani; insan sevgisi." *\nRubailerinde ne diyor rahmetli Naz�m Hikmet RAN ge�icili�imizi vurgularcas�na; " Ayr�l�k yakla��yor her g�n biraz daha / g�zelim d�nya elved� / ve merhaba / k � i n at..." d���nmek gerek o h�lde, kal�c� bir �eyler b�rakmak gerek bu d�nyaya!\nD���nceyle yapabiliriz bunu. Yine Rubailer, gene Naz�m H�KMET; g�stermi� bunu: Lahana, otomobil, veba mikrobu ve y�ld�z / hep h�s�m akrabay�z / ve ey g�ne� g�zl� sevgilim, � Cotigo, ergo sum � * * de�il / bu ha�metli ailede var�z da d���nebilmekteyiz...\n1960' lar�n ikinci yar�s�n�n ba��nda bir yazar�m�z, " �zerinde y�zy�llar�n anlama y�k� yatan, zihnimizde say�s�z �a��r���mlar uyand�ran, hayat kelimesini, ya�am kelimesiyle de�i�tirmeyece�imizi s�ylemi�. De�i�mi� bile! Ya�am kelimesi hayat�m�za �yle bir girmi� ki g�n�m�zde, " Ya�am Merkezleri " bile kurulmu�!\nBir g�r�� ileri s�r�yorum: " Belgege�er " kelimesi, fax s�z konusu de�il ama faks kelimesinin yerini asla tutmayacak; kabul g�rmeyecek! Belki ba�ka bir kelime, �rnek olarak fotokopi benzeri, yerine yerle�ecek bir kelime olabilir; l�kin bu de�il! Bu konuda otuz sekiz y�l sonraki yazacaklar�n�z�, �imdiden merak ediyorum!\n1922 y�l�nda yazd��� " Ele�tirmen - M�nekkid - Hakk�nda " ba�l�kl� yaz�s�nda ��yle demi� rahmetli Nurullah ATA�: M�nekkidin gayesi sevdi�i muharrirlerin servetini temin etmek, di�erlerinin k�r�na mani olmak de�ildir. �zdeyi� olacak de�erde bir yarg�. Ya�ar Nabi Nay�r da �ok g�zel s�ylemi�: Bir m�nekkidin oturup okuyup u�ra�aca�� bir konuyu ben oturup nas�l yazay�m? Yazmadan da durulmuyor ama! Nurullah Bey' in ayn� yaz�s�ndan bir �zdeyi� daha: " Esasen san' atte hakikat yoktur, kabiliyet, deh� vard�r " . Sanat�� olma yolunda h�zla ilerliyorum ya, bu l�f� nas�l b�y�k bir istekle �zerime al�nd�m, anlatamam!\n" Sanatk�r�n arad��� kari esasen ilim ve zevke malik bulunan kimsedir; ��yle ki Voltaire' in tarifi, m�nekkidden ziyade, karii tavsif eder; fakat b�yle tarif edilmeye l�y�k olan insan Voltaire' in de i�aret etti�i ve�hile sanatk�rd�r. �tiraf edelim ki sanat yaln�z sanatk�rlara hitap eder ve yaln�z onlarca anla��l�r. Di�er karilere gelince, onlar anlad�klar�n� zannederler ve bu tatl� h�lyaya kap�larak eserin tab' �ndaki maddi ihtiya�lar� temin ederler: Bu hizmetleri her h�lde �ayan-� ��kran ve h�rmettir. "\nNurullah Beyin bu s�ylediklerine de kat�ld�m. Her iki anlatmak istedi�iyle de tavsif edebilirlili�imi s�nad�m. G�ld�m. Y�zdelerini vermem �art m�; zaman zaman her iki de role de soyundu�umu anlad�m! Haydi, �imdi yukar�dakiler i�in biraz s�zl�k okuyal�m l�tfen. �ok keyifleneceksiniz.\n1967 y�l�nda rahmetli Aziz NES�N, yine rahmetli bir romanc�yla polemi�e girmi�. Taraflar �ok seviyeli ama. Romanc� zeki bir atakla, " Hadi yanl��lar�m� g�ster bakal�m " demi�. Eklemi�: G�stermekle de yetinme, yerlerine en do�rusu, en g��l�s� nas�l olur belirt! "\nTaraflar �ok seviyeli; dikkatinizi �ekerim. Aziz Bey ters bir voleyle gerisin geriye g�ndermi� topu...\nRomanc� da yetinmeyip, kurcalay�p iyice kar��t�rm�� ortal���. Roman�n�n kazand��� yar��may� ve se�ici kurulu �yelerini dayanak olarak sunmu�. Aziz Nesin de s�vam�� kollar�, bezenmi�. Ne bezenmek ama! Delil g�stermek, d�zeltmek de�il de sanki, arkadan gelenlere, canl� canl�, uygulamal� Y�ksek Dil Dersleri! Kayna��n fotokopisini ald�m; arada bak�p �al���yorum...\nHer ikisine de Tanr�' dan rahmet dilerim.\nYakla��k otuz sene �nce yap�lm�� ( bak�n eskiden adlar uluorta belirtilmiyormu� ) sokak anketinden iki �rnek:\n�.G. / Odac� / Bey / 42 ya��nda:\n- �iir nedir?\n- Cenab� Allah' �n verdi�i �ey.\n- �yi bir �iir nas�l olmal�d�r?\n- �yi bir �iir y�rekten gelir de insana rahatl�k verir.\n- En be�endi�iniz �air?\n- Hazreti Yunus!\n- Hazreti Eyy�b, Hazreti Musa\nR.T / Muhasebeci / Han�m\n- �iir nedir sizce?\n- Kat� ger�eklerden �ok, d���nce d�nyam�za hitap eden, kula��m�za tatl� gelen s�z dizileri.\n- Ya�ant�n�n kat� ger�eklerine de�inse bile yumu�ak�a de�inmeli.\n- Yahya Kem�l, Orhan Veli...\n- Birka� �air ad� daha sayar m�s�n�z?\n- Bu konuda bibliyografik bilgim k�t oldu�undan pop�ler olmu� birka� isim vereyim: Mehmet Akif, Yahya Kem�l, Orhan ve Adnan Veli' ler fil�n...\nG�zel bir �iir tan�m� de�il mi: D���nce d�nyam�za hitap eden, kula��m�za tatl� gelen s�z dizileri�\nOrhan Vell' nin Ekim 1937 de �stanbul' da yazm�� oldu�u, sekiz par�al�k Bebek Suite' ini pek severim. ��te sekiz par�an�n i�inden en sevdi�im �� par�as�:\nHep kar��ya bakar\nEvler, d�kkanlar, duvarlar,\n�antalar, mavnalar, kay�klar.\nKitaplardaki bal�k��lar gibi\nBir a��zdan s�ylemezler\nUzun uzun solukland�m. Vatman tamam, olmas� gereken gibi. Peyzaj da �yle. Bal�k��lar? Niye kitaplardaki gibi de�iller? ��in s�rr� burda m� yoksa bir a��zdan �ark� s�ylemezler olmas�nda m�? �� taraf� �ok g�zel denizlerle �evrili kara par�as�n�n �zerindekilerin suya darg�nl���n�n nedeni bu olabilir mi? K�ylerde k�zlarla erkeklerin ayr� dans etmesinin de bununla bir ilgisi var m�? Onun i�in mi k�ylere piyano girmiyor? Piyano girmeden kuaf�r girer mi? Ni�in k�yler art�k ne k�ye ne de �ehre benziyor? O eski k�y kokusu, toprak yolu, erdemin sa� kolu...\nYoksa ya�am beni biraz yordu mu?..\nKom�unun tanr�lar�, tanr��alar� da kesin olarak yordu ama! Biraz kar���k durumlar mitolojide. Erkek olup kendi kendini do�uran Prometheus �ocuklar�n�n annesi mi oluyor bu durumda? Tanr� Zeus' un casusu Tanr� Hermes... Asia' dan do�an Prometheus' un di�er annesi Klymene... Kimseyle sevi�meden g���, da�lar�, denizi do�uran Gaia... Baz� a�k tanr�lar�n�n ya da tanr��alar�n�n di�er i�lerinin de " sava� " olu�unu akl�m hi� kesmez. Sava�la a�k�n hi� ilgisi var m�? Ya da a�ktan �nce b�y�k bir sava� m� var! Daha bir s�r� kar���k �eyler... Bir de kimin eli kimin cebinde olma durumu var ki oras�n� hi� kar��t�rmayal�m. Mitoloji zaten insanlar�n fantezisi de�il mi?\nGelgelelim, Defne iyi ki bir bir sevgiye yakalanm�� da ka��n�lmaz kaderi onu a�aca �evirmi�. Yapra��yla, sabunuyla, kokusuyla, dallar�yla insanlara ba�ka kim bar���, sevecenli�i, sevgiyi a��layacakt�? Adonis' i bir yaban domuzu �ld�rmeseydi, bereketin simgesi gelinci�i nas�l bilecektik? Narcissos sudaki aksini g�rmeseydi, nergisin ola�an�st� kokusunu soluyabilecek miydik? Ya, nergis gibi g�zetlemek edebiyat�m�za yerle�ecek miydi? " Olmad� tenhada bir i�ret �emende y�r ile / �st�me g�z dikti nergisler nig�hb�n oldu hep "; �air Nedim, L�le Devri' nde, " Sevgiliyle tenha bir �imenli�e �ekilip i�emedik, nergisler bek�i oldu; g�zetledi hep " demi�. Demek ki o da biliyormu� Narcissos' u!\nSay�n T�rel EZ�C�* * * , " Mit ya da Mitos, yaz� �ncesi do�al topluluklarda do�um �l�m d�ng�s�ndeki, evrensel yazg�s�n� fark eden insano�lunun, evreni ve do�ay� a��klama gereksinimiyle yaratt��� do�a�st�, kutsal b�y�sel nitelikler ta��yan �yk�lerdir " demi�. Bu kadar g�zel bir tan�mlama �st�ne hi�bir �ey denmez!\nEn zoru Amazonlar�n aras�nda dola�mak! Tek g�zl� korsanlar gibi tek g��s� kapal�, di�er g��s� a��k kad�nlar�n iki g��s�n� g�rebilmenin bir tek yolu varm��: Kad�n�n cezaland�r�lmas�! Zira kad�nlar ancak �l�mle cezaland�r�ld���nda iki g��s� birden a��l�rm��. Bu kimin yarar�na ki? Bir edebiyat�� hangisinden esinlenmedir; tek g���sl� Amazon' dan m�, �ift amazondan m�? �kisi de birbirinden ac�!\n�undan daha da ac� de�il ama!\nH�lyas� kalmay�nca hayat�n ne zevki var,\nBitsin hay�rl�s�yla �u beyhude sonbahar...\nYahya Kem�l Beyatl�\nCanlanal�m yeniden! Tango, Cha cha, Rumba ve Salsa gibi ate�li danslar� yapan �iftlerden di�il olan� kimin daha �ok ilgisini �eker; dans e�i erilin mi, dans� seyreden erillerin mi? Bu �nemli konuyu da edebiyat yapanlardan ba�kas�n�n ��zebilece�ine inanm�yorum!\nYola ��kt���mda hep Amerika' daki �l��lerin b�y�kl���n�n, Fransa' daki Moulin Rouge' lar�n cazibesinin, �ngiltere' nin sisinin, mistisizminin, muhafazak�rl���n�n pe�inden ko�tum. Y�llar sonra geldi�im yer ba�lad���m yere �ok benziyor; Red Kit' siz Amerika' n�n, Tenten' siz Fransa' n�n, Pembe Panter' siz �ngiltere' nin hi� mi hi� �ekicili�i yok art�k!\nAkvaryum bal��� ger�ekten akvaryum bal��� m�? Kafes ku�u ger�ekten kafes ku�u mu? Akvaryum bal��� akvaryumda, kafes ku�u kafeste �lmeye zorunlu mu? Bunun da yan�t�n�n edebiyatta oldu�u kan�s�nday�m!\nGazeteci ve yazar rahmetli Raif ERTEM, " Penceremdeki Kedi, Kap�mdaki �akallar, Sokaktaki �ocuklar..." adl� yaz�s�nda ne g�zel anlam��: ( ... ) A��k penceremin �n�ne bir kedi geldi. Ba��n� hafiften i�eri soktu. G�zleri k�p�� k�p��. ��eriye girmek istiyor. Bak��lar�mdan onay� alamad�. Ba��n� �er�evenin �st�ne koydu. R�zg�r t�ylerini savuruyor. G�zlerini a��yor, kap�yor. Sanki yalvar�yor. ... ���yor, a�.\n( ... ) Yine y�llar �ncesine gittim. Enez' deyiz. Av barakam�zda. Hava kopard�. Ya�mur kara �evirdi. �eltik tarlalar� doldu. dona �ekti buz... Do�an�n hayvan�na bar�nacak yer kalmad�. S���nacak bir avu� kara par�as� yok. Kap�m�z t�k�rd�yor. A�t�m. �akal yavrular�. Hemen i�eriye dald�lar. Fazla da gitmiyorlar. Kap�n�n e�i�inde duruyorlar. G�zlerinde korku. Tir tir titriyorlar. En �ok korktuklar� insano�lu de�il mi? �imdi de insano�luna s���n�yorlar. Ba�ka olanaklar� yok. Ya�amak, ya�ayabilmek. Donlar ��z�l�nceye kadar bakt�k. K�peklerimizle de dost oldular. Havalar d�zelince sald�k. �nan olsun gitmek istemediler. K�pekler arkalar�ndan kovalad�.\nPenceremdeki kedi. G�zlerini bir a��yor, bir kap�yor. Ba��n� sall�yor. G�z g�ze geliyoruz. Alsam biliyorum. Kedi, kediler olacak. Denedim. Kovalamaya da i�im el vermiyor. ...\nYine y�llar �ncesine gittim. Galata k�pr�s� eski yerindeydi. Bir gece vakti. K�pr� alt�nda doyunuyorduk. �ocuklar bar�nacak yer ar�yorlard�. Doyurduk. Kap� �nlerine k�vr�l�p yatt�lar. Hey insano�lu! ... "\nBu yaz�dan sonra da yaz� yaz�lmaz ki!\nPlaton yan bizim Efl�tun, edebiyat e�itimci olmal� demi�; Aristotales de e�lendirici olmal� demi�. Ya ben �imdi ne diyeyim? �kisi de hakl�!\nBu arkada�lar da bir �eyler demi�ler! �ok b�y�k bir gazetenin kitap ele�tirmeni; " Don Ki�ot' u ald�m ama otuz yedinci sayfay� ge�emedim " .\nBak�n bunu da bir �air, ele�tirmen, �niversitede profes�r ve �nemli bir derginin edit�r� demi�: Dante s�k�c�! Shakespeare l�f kalabal��� yap�yor!\nBir ba�ka editoryal direkt�r ve yazar da A�k ve Gurur' un yazar� Jane Austen' i mezardan ��kart�p d�vmek isteyenlerin hakl� oldu�unu s�yl�yor!\nDilin de dili yok ki k�fretsin!\nBunlar�n hepsi Allahtan yabanc�! Bizim edebiyat��lar� da fazla bilmezler. Bilselerdi baz�lar�n�n kl�siklerinin ba��ml�s� olurlard�; Neyzen Tevfik' imiz var; rahmetlinin a�z�ndan ��kan en ge� be� dakika sonra kl�sikle�iyordu:\nAzizim s�vmek m�sekkin - i asapt�r / Bin�enaleyh herkese me�ru hakt�r (Azizim, s�vmek sinirleri yat��t�r�r / Bundan �t�r� herkese yasal hakt�r� )\nYazar�m ama! Derim ki baz�lar�na: Bu kadar g�zel Edebiyat Kokular� varken ni�in ar�nm�yorsunuz onlarla?\n�nsan Olman�n Lezzeti... XCI' de bulu�ana dek, en iyilerle kal�n.\n�lk not: En son ne zaman; can s�k�nt�s�na en g�zel il�c�n g�venebilece�iniz bir zaman makinesi oldu�unu d���nd�n�z?\n* Papir�s, Ayl�k Dergi, Say� 1, Haziran 1966\n* * Cogito er sum: D���n�yorum, �yleyse var�m. Rene DESCARTES\n* * * Hacettepe �niversitesi, Ankara Devlet Konservatuar�, Tiyatro B�l�m�\n: Alp ARPAD, Ankara, 24 Nisan 2004, 05:22 Di�er bir " �OL... " i�in
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Tunıs - Howling Pixel\nLibya u Cezayir\n164.150 km2163 610 km2\n10.500.000 (2000). Nezdizyê %53 sukan de cıwiyeno. Emırê insanan 67 serriyo. 10 982 754\nEl Bacı Kaid el SebsiMohamed Ennaceur (en)\nHumat Al Hima (en)\nJebel ech Chambi (en)\nShatt al Gharsah (en)\nTunisian dinar (en)\nTunıs Afrikay Zımey de dewletanê Meğribi miyan tewr werdiya ciya. Balanê Sicilyaya qıtaya Ewropa ra abıriyena. Ewropa ra nezdiyê 140 km dûri dera. Cezayiri ra 965 km u Libya ra 495 km sinorê cı esto.\nXeritaya Tunısiya topoğrafike\nEslê Tunısıcan Fenike (Kartaca) ra yeno. Kartacayıcan Sicilya ra heta İspanya koloniy vıraşt bi. Dewrê roma Şecanê Pöni biyê maxlub. Hegemonya da İmperatoriya Roma de biyê yew eyalet.\nTunıs de Cêniye bedewiy, Lehnert & Landrock, 1908\n.tn internet de namey bandıra sewiya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo u seba dewleta Tunısi nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Tunısi mocneno.\nAfrika, yew qıtaya. Asya ra dıme dınya de hetê gırdiye ra dıyına. Erdê Afrika 30.244.050 km²yo (erdê dınya de %23 [se ra vist u hirê]yo). Nıfusê Afrika 800 milyono (nıfusê dınya de % 12 [se ra des u dı]yo). Qıtay Afrika sero 54 (pancas u çar) dewleti estê. Namey Afrika qısey Latinki aprika ra yeno u menay xo ticına.\nDormey Afrika de Deryao Sıpê, Okyanuso Atlas, Okyanuso Hind, Deryao Sur u Vaya Suweyşi estê. Afrika de standardê heyati xırabıno u zehf nêweşi estê.\nAfrikay Zımey, yew mıntıqay Afrikaya.\nBerberi, yew xelqê Afrikao. Ewro Mısır, Libya, Tunıs, Cezayir û Fas de cıwiyenê. Xelqanê Afrikayê tewr gırdan ra yewo. Zıwanê cı Berberkiyo.\nErebi (zıwanê xo dı: عرب), yew şaro Semitkiyo u vêşêr zımey Afrika u Rocvetışê Miyani dı weşiya xo rameno, namey oyo. Herabiyayışê İmperatoriya Erebi ra ver, namey Erebi tenya şarê kı miyanê miyan u dormey Erebıstani u Çolê Suriya miyan dı cıwiyêne, inan rê vatêne. Ewro namey Erebi merdımê ke dewletanê Erebi dı cıwiyenê, inan rê vaciyeno. Enê dewletê Erebi kewtê têmiyan, biy yewi u inan Liga Ereban vıraşta. Ewro namey enê vist u dı dewletê Liga Erebi wıni benê rêze; Cezayir, Behreyn, Komori, Cibuti, Mısır, Iraq, Urdun, Quweyt, Lubnan, Moritanya, Marok (Fas), Uman, Fılistin, Qeter, Erebıstanê Seudi, Somalya, Sudan, Suriya, Tunıs, Yewiya Emiranê Ereban u Yemen. Cayanê binan dı zi Ereban diaspora xo vıraşta, dewletan u Erebê diaspora pêro piya bunya xo dı 450 milyon merdımi kırışenê, gênê xo miyan.Şarê Erebi enê dewletan dı, heta Okyanuso Atlantik ra rocvetış dı Deryay Erebi, zımey dı Deryao Miyanên ra veroc dı miyanê Afrika yew cayo gırd dı, 13 milyon km² ra gırdêr herran dı cıwiyenê. Enê cayan dı Erebi hetê etnik, linguistik, kulturel, tarixi, kamiye, cêografiki u politiki ra yewbinan ra bestiyay, heto bin ra zi zıwan, mimari, huner, literatur, muzik, dans, medya, nanweri, kıncş, komi, spori u mitoloci ra yew kultur motnenê.\nErebki (العربية el-ʿarebiyyeh ya ki عَرَبيْ ʿarebī) zıwanê do Semitkiyo. Teqriben 273 milyon merdumi Erebki qısey kenê. Erebki dewletanê zey Iraq, Suriya, Urdun, Fılıstin, Erebıstanê Seudi, Yemen, Uman, Behreyn, Kuweyt, Cezayir, Fas, Libya u Mısıri de zıwano resmiyo. Pê tesirê dinê İslami, çekuyê Erebkiy coğrafyay İslami u dorme de kewtê zıwananê binan. Ewro zıwananê Tırki, Farski, Zazaki, Kurdki, Urduki u binan de xeylê çekuyê Erebkiy estê.\nLibya mıntıqa ra zımey qıtay Afrika dera. Zımey Libya de Deryayo Sıpê, (Deryayo Miyanên); veroc de Nicer u Çad; rocvetış de Mısır u Sudan; rocawan de Tunıs u Cezayir estê. Paytextê Libya Tripoliyo. Libya ezay Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Erebia.\nSerra 1969ıne ra nat Mıemmer Qeddafi liderê Libya bi. Serra 2011 dı şarê Libya Mıemer Qedafi ardo cêr, eskeran nezdiyê Sirta dı o tepışto u kerdo linç, kışto. O taw ra nat Libya dı cumhuriyet ameyo pêhesnayış.\nMalta dewletê da qıta Ewropao. Caê xo verocê rocakewtena Ewropa dero. Dorme ra Tunıs, İtalya, Libya u Deryayo Sıpe estê. Paytextê Malta sûka Vallettao. Nıfusê xo 404,039o. Zıwanê xoyo resmi Maltki u İngilizkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto. Malta serra 1964ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.\nMağrib (be Erebki: المغرب العربي, el Mağrib el Arab), zımey rocawanê Afrika rê vanê. Ewro Tunıs, Cezayir, Fas u Sehraya Rocawani gêno xozerre. Maneyo hera de Libya u Moritanya zi gêno xomiyan. Literatur de Meğribo Gırd vêreno ra.\nSehra (be Erebki: الصحراء الكبرى, bıwane: Es Saḥrā´ el-Kubra, "Çolo tewr gırd") qıtaya Afrika de yew çolo. Erdê xo 9,400,000 km²yo. Sehra dınya de çolo tewr gırd û tewr germo. Dewletê zey Mısır, Libya, Tunıs, Cezayir, Marok, Çad, Moritanya, Nicer, Mali û Sehraya Rocawani Sehra miyan derê.\nTrablusğerb ya zi Tripolitanya (Erebki: طرابلوس غرب Tarābulusghārb) yew mıntıqa tarixiya. Ewro cayê xo zımey rocawanê Libyao. Paytextê Libya Tripoli ena mıntıqa dero. Verocê Trablusğerbi de Fizan, rocvetış de mıntıqay Kirenayka u rocawan de Tunıs estê.\nTırk (be Tırki: Türk) yew şaro ke qewmanê Turkiyan rayo ke ezbeta Oğuzan rayê. Goreyê Hasan Celâl Güzel û Ataturki, menaya kelimeyi Tırk Quwetın, Miğfer û Zafbiyayışo. Zıwanê Tırkan Tırkiyo, dinê Tırkan zafêr İslamo Sunniyo, Elewiyi zi estê. Tarixzanê Tırkan ra gore, Tırki tarixê do zaf dewleti vıraşto û dewletê inan xeylê zeman pay ra mendê. Ninan ra dewleta İmperatoriya Selcuqıcana Gırde û İmperatoriya Usmanıcana.\nWesarê Erebi (Erebki de : الربيع العربي ar-rabīˁ al-ˁarabī) oyo ke hareketo ke serranê 2010 u 2013 miyan de be vayê vuriyayışi ra veciyo. Her çi ra raveri, serra 2010ıne de Tunıs de yew mêrdek xo veşno ra. Sebeb o biyo ke Tunıs de heyat zaf biyo ercan u perey merduman nêmendo. Dıma xoveşnayışê merdumi, merdumê bini veciyê kuçeyan, hukmatê Tunısi protesto kerdo. Zine El Ebıdıni dı aşmi pawıto, direnc mocno ama şarê Tunısi, serê Tunısi Zine El Ebıdıni ardo cêri. Zine El Ebıdıni Tunıs terk kerdo u remao Erebıstanê Seudi ra. Dıma Tunısi, şarê Mısıri de zi fıkır veciyo ke Husni Mubarek zi şeno şêro. Mısır de meydanê Tehrıri de merduman protestoy kerdê. Husni Mubarek istıfa kerda, Mıhemmed Mursi vêrdo caê xo ra. Hama Mısır de darbe vıraziyao u cunta Mıhemmed Mursi ardo cêri. Libya de zi merduman Muemer Qedafi ardo cêri, Qedafi ceng de terefê isyankaran ra kışiyao. Dıma Libyay, Yemen de zi protestoy vıraziyaê. Hukmatê Yemeni vato ke ê weçinıtışan rê nêkewnê u hukmat kewto weri. Ewro hıma Yemen de ceng esto. Behreyn, Cezayir, Qeter, Erebıstanê Seudi de zi protestoyê qıteki biyê.\nYewiya Afrika (be İngılızki African Union, be Fransızki Union africaine)\nkılmek ra AU name bena. Serra 2002ıne de peyderê Komela Yewkerdena Afrika (OAU) amê ronayene.\nOAU semedê /qandê her heti ra piya-gurêyayışi sero vıraciya. Planê yew mehkemeyê Afrika zi esto. Cayê komela Yewiya Afrika paytextê Etyopya Addis Abeba dero. Hetan nıka 53 (phancas u hirê) dıwelê Afrika na komele rê ezayê.\nLabelê Fas nae rê tabi niyo.\nYewiya Erebanê Meğrıbi\nYewiya Erebanê Meğrıbi (YEM, Fransızki Union du Maghreb arabe; Erebki اتحاد المغرب العربي Ittiḥād al-Maġrib al-ʿArabī [Ittiḥād al-Maġrib al-ʿarabī]) yew werêamayışê Erebanê heminano ke hetê ekonomiye u siyaset de piyabiyena Afrikaya Zımey xo rê menzil gırewta.\nFıkrê piyagureyayene (piyaxebetiyayene) serra 1985ıne de azadbiyena Tunıs u Fasi ra dıme veciya. Labelê pêseramayış hirıs serri ra tepeya tewr verênde nê panc dıwelan miyan de, yanê mabênê Libya, Cezayir, Moritanya, Tunıs u Fasi de ame meydan.\nSerrê ra tepeya, serra 1989ıne de werêamayışo resmi terefê dıwelanê ezayan ra ame imza kerdene. Serveriya na komele serre de reyê dıwelan miyan de vuriyena.\nLabelê, sebetanê mesela Sehra Rocawani ra Fas u Cezayir miyan de lec bi têra u xeylê wext pêseramayışi nêşa bıbo. Pêseramayışo ke gani serra 2005 miyan de bıbiyêne, seba redkerdena Fasi ancia phızqiya. Çıke Cezayiri gıraniya xo serbestiya Sehra Rocawani sero day biye u nae sero Fas ki zaf qehrna bi.\nFas serra 2005ıne de na komele ra bırriya a. Ey ra ğeyri ezayê bini pêro ezayê Liga Ereban u Yewiya Afrikayê zi.\nZıwanê Berberki (zıwanê xo dı: Tamazight) zıwanê ke keyey zıwananê Berberkiyan miyan dı ca gênê, namey inano pêroyiyo. Nê zıwani Marok, Cezayir, Tunıs, Libya, Mısır (Siwa), u Mali u Nicer dı hetê şarê Berberi ra qal benê, yewbinan ra zaf nezdiyê. Enê zıwani zıwananê Afro-Asyatiki ra amariyenê. Zıwananê Berberkiyan ra lızgey zımey dı yew zıwano standard vıraştene rê yew hereket esto. No zıwano standard be namey Tamazigt şınasiyeno, miyanê Maroki dı qal beno u pêro zıwananê Berberkiyan ra yew raya mıştereke vırazeno. Hema, ewro zi ca be ca fekê zıwananê Berberkiyan yewbinan ra abırriyenê, coka zi xeylê Berberi xo Tamazigt nêşınasnenê.\nİbn Xaldun ya zi be namey biyayışi Ebu Zeyd Ebdurrehman bin Muhemmed bin Xaldun el Xedrami (Erebki: أبو زيد عبد الرحمن بن محمد بن خلدون الحضرمي) merdımo delğeyıno, tarixêro, camêrdê politikao u vıraştoğê histografiye u sosyolociyo ke seserra des u çeharıne (çeharêsıne) de weşiya xo ramıta. İbn Xaldun keyey pili ra ameyo dınya u coka tehsilo rınd gırewto. Ey cayanê zey Tunıs u Fasi de karê dewlete kerdê. İnan ra tepeya zi şiyo Mısır u Qırnata uca xebıtiyo. Zımey qıtay Afrika o taw bınê probleman de mend biya coka o tepışiyao u kewt hepıs. Ey dı serri hepıs de mendo u dıma veciyo. İbn Xalduni eşirê bedewiyi rınd şınasêne o sebeb ra inan o her tım geyrayêne cı u ey ra pers kerdêne. İbn Xalduni Mısır de dı serri qadi biyo, wına kar kerdo. O taw Timuri rocvetış ra ameyo u paytextê Suriya Şami vısto ra xo dest. İbn Xalduni zi Timur ra qal kerdo, ameyo ro ri. İnan uca pêameyış vıraşto. No qalkerdışê inan vêrdo a tarixi zey qalkerdışê zana u fatihi. Dıma ey xo anto ra politika u hewt cildan ra piya kıtabê xo Kitab el İber nuşto. Teberê enê kıtabi de kıtabo bin Muqaddime nuşto. Enê kıtabanê xo Ereban miyan de verapey nêveto hema İmperatoriya Usmanıcan miyan de tesıro gırd tepışto. Raveri Katib Çelebi u ey ra pey zi Naima u Ehmed Cevdet Paşa berziyayış u rıciyayışê İmperatoriya Usmanıcani çımê ey ra analiz kerdê. Cihanê Ereban de serranê 1960an ra tepeya veciyayışê nasyonalizmê şarê Erebi ra tepeya namey xo reyna veciyo ro awe ser. Seserra 19ıne de zi tarixêranê qıtay Ewropa o diyo u ey tarixêranê Ewropa miyan de teqdiro gırd arê dao.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
HZ. �SA VE HZ. MEHDi KONUSUNDAK� �AHS� MANEV� YANILGISI -2\nHz. �sa’n�n Yeryüzüne �kinci Geli�i Konusundaki\n�ahsi Manevi Yan�lg�s�\nAhir zamanda Hz. �sa�n�n ikinci kez yery�z�ne geli�i ve Hz. Mehdi�nin ortaya ��k��� y�zy�llard�r �slam alemi taraf�ndan beklenen �ok m�jdeli olaylard�r. Bedi�zzaman Said Nursi, Hz. �sa ve Hz. Mehdi'nin ��k��� hakk�nda eserlerinde �ok detayl� bilgiler vermi�tir. Bu bilgiler aras�nda, Hz. Mehdi'nin hangi tarihlerde ve nas�l bir ortam i�erisinde ortaya ��kaca��, ne gibi faaliyetlerde bulunaca��, yard�mc�lar�, m�cadelesi, Hz. �sa ile birlikte �slam ahlak�n� t�m d�nyaya hakim k�lacaklar� konular�nda geni� a��klamalar yer almaktad�r.\nNe var ki Said Nursi�nin bu konulardaki �ok a��k, kesin ve net a��klamalar�na ra�men, Hz. �sa ve Hz. Mehdi konusu kimi zaman yanl�� yorumlara konu olabilmektedir. Baz� ki�ilerin bu konular a��ld���nda kulland�klar� kal�pla�m�� baz� cevap �ekilleri vard�r. �rne�in �Ahir zamanda Hz. Mehdi ad�nda bir �ah�s gelecek mi� diye bir soru soruldu�unda ��yle bir cevap verilir: �Hay�r, Hz. Mehdi gelmeyecek; �ahs� manevisi gelecek� ya da �Hz. Mehdi zaten gelmi�tir. ��nk� Mehdilik bir �ahs� manevidir; ��kacak Mehdi budur. �u anda da bu �ahs� manevi mevcuttur.� Ayn� �ekilde Hz. �sa i�in de �Hz. �sa yery�z�ne ikinci kez gelecek mi?� diye bir soru soruldu�unda �Hay�r, Hz. �sa gelmeyecek; Hz. �sa'n�n kendisi yery�z�ne inmeyecek, �ahs� manevisi yery�z�nde olacak� denir. Ya da �Hz. �sa'n�n da Hz. Mehdi'nin de �ahs� manevisi zaten gelmi�tir� gibi a��klamalar yap�l�r. Kimileri de �Said Nursi de eserlerinde, Hz. �sa ve Hz. Mehdi'nin gelece�i konusunda net a��klamalar yapmam��t�r� gibi s�zlerle, bu d���ncelerini Bedi�zzaman'�n s�zleriyle delillendirmeye �al���r.\nOysa bu bak�� a��s� son derece yanl�� ve hatal�d�r. T�m bu kal�pla�m�� cevaplar, hi�bir delile dayand�r�lmadan, belki a��z al��kanl���, belki halk aras�nda bilgisizce yerle�mi� yanl�� birer kanaat olarak dile getirilmektedir. ��nk� Bedi�zzaman, Hz. �sa ve Hz. Mehdi ile ilgili s�zlerinde bu konuyu �ok net ifadelerle a��klam��; ahir zamanda beklenen bu ki�ilerin bir �ahs� manevi olmad���n�, birer �ah�s olarak ortaya ��kacaklar�n� �ok a��k bir �ekilde belirtmi�tir.\nBedi�zzaman'�n Hz. �sa ve Hz. Mehdi ile ilgili a��klamalar�na bak�ld���nda, bu durum kolayl�kla anla��labilecektir:\nHz. �sa Yery�z�ne �kinci Kez Gelecektir\nBedi�zzaman��n Hz. �sa i�in kulland��� �ah�s ifadeleri,\nonun bir ��ahs� manevi� olmad���n� a��k�a ortaya koymaktad�r\n1) ... sema-i d�nyada (g�kler aleminde) cesediyle (insani bedeniyle) bulunan ve hayatta olan Hazret-i �s�, belki �lem-i �hiretin (ahiret aleminin) en uzak k��esine gitseydi ve hakikaten �lseydi, yine ��yle bir netice-i az�me (b�y�k bir son) i�in ona yeniden cesed giydirip (bedeniyle) d�nyaya g�ndermek o Hak�m'in hikmetinden uzak de�il.. belki onun hikmeti �yle iktiza etti�i i�in va'detmi� ve va'detti�i i�in elbette g�nderecek. (Mektubat, sf. 60) (Mektubat, 15. Mektup, 56-57)\nBedi�zzaman bu s�z�nde Hz. �sa�dan, g�ky�z�nde �insani bedeni ile bulunan bir �ah�s� olarak bahsetmekte ve onun Allah��n vadetti�i �ekilde yine insani bedeniyle yery�z�ne inece�ini bildirmektedir. E�er Hz. �sa�n�n yaln�zca bir �ahs� manevi olarak yery�z�ne gelece�ini s�ylemek isteseydi, Said Nursi ondan �insani bir beden giydirilmesi� ifadesiyle s�z etmezdi.\n2) Evet o had�s-i �erifin ifadesiyle Hazret-i �sa'n�n semav� n�zul� (g�ky�z�nden ini�i) kat'� (kesin) olmakla beraber... (Kastamonu Lahikas�, sf. 80-82)\nBu a��klamas�nda ise Bedi�zzaman, �Hz. �sa'n�n g�ky�z�nden ini�inin kesin bir ger�ek oldu�unu� belirterek, Hz. �sa'n�n bir �ahs� manevi olmad���n� kesin bir �slupla a��klamaktad�r.\n3) ��te bu s�rr-� az�me (b�y�k s�rra), Hazret-i Peygamber (A.S.M.) i�aret etmi�tir ki: Hazret-i �sa gelecek, �mmetimden olacak; ayn� �eriat�mla amel edecektir. (S�nuhat-tuluat-i��r�t, sf. 59)\nBedi�zzaman��n Hz. �sa�n�n Peygamberimiz (sav)�in �eriat�yla amel edece�i a��klamas�ndan da yine Hz. �sa�n�n bir �ahs� manevi olarak de�il, bir insan olarak d�nyaya gelece�ini ifade etti�i anla��lmaktad�r. ��nk� e�er kastedilen bir �ahs� manevi olsayd�, bir �ahs� manevinin �amelde bulunma� fiilini yerine getirebilmesi s�z konusu olamazd�.\n4) ...Hazret-i �s� Aleyhissel�m geldi�i vakit, herkes onun hakik� �s� oldu�unu bilmek l�z�m de�ildir. Onun mukarreb ve havass� (derin imanl� yak�n talebeleri), nur-u iman (iman�n �����) ile onu tan�r. Yoksa bedahet (birdenbire ve a��k�a) derecesinde herkes onu tan�mayacakt�r... (Mektubat, sf. 60)\nBedi�zzaman��n bu s�z� Hz. �sa'dan bir �ahs� manevi olarak de�il, bir �ah�s olarak bahsetti�ini birka� ayr� vurguyla ortaya koymaktad�r:\n-... hakiki �sa\n-... Hazret-i �s� Aleyhissel�m geldi�i vakit,\n-... herkes ONUN hakik� �s� oldu�unu bilmek l�z�m de�ildir�\n-... ONUN mukarreb ve havass�, nur-u iman ile ONU tan�r.\n-... Yoksa bedahet derecesinde herkes ONU tan�mayacakt�r...\nSaid Nursi�nin bu be� ifadesinden de, Hz. �sa'dan bir insan olarak bahsetti�i a��k�a anla��labilmektedir. �ncelikle �Hakiki �sa� ifadesiyle, burada bir ki�iden bahsedildi�i ve ba�ka �ah�slardan fark�n�n da �hakiki �sa� ifadesiyle netle�tirildi�i g�r�lmektedir.\nBunun ard�ndan kullan�lan ifadelere g�re ise; 1- Hz. �sa gelecektir 2- Hz. �sa'n�n ger�ekten beklenen peygamber oldu�unu herkes bilip anlayamayacak, 3- ancak yak�n �evresi tan�yabilecek, 4- toplumun geneli onu tan�yamayacakt�r. Bu a��klamalar�n her ���nde de bir �tan�ma� durumu s�z konusudur ki bu da ancak bir �ah�s i�in s�z konusu olabilir. Bir �ahs� manevinin yak�n �evresi olamayaca�� a��kt�r; ya da yak�n �evresinin bir �ahs� maneviyi tan�mas� elbetteki s�z konusu de�ildir. Dolay�s�yla t�m bu a��klamalar da yine Hz. �sa'n�n bir �ahs� manevi olmad���n� g�stermektedir. T�m bunlar�n yan�nda Bedi�zzaman'�n kulland��� �ONUN� VE �ONU� kelimeleri de yine �ah�s bildiren ifadelerdir ve Hz. �sa'dan bir �ahs� manevi olarak de�il bir insan olarak bahsedildi�ini a��k�a ortaya koymaktad�r.\n5) ... Hatta Hazret-i �sa Aleyhisselam��n nuzul� (ini�i) dahi ve KEND�S� �sa Aleyhisselam oldu�u, nur-u iman�n (iman�n �����yla) dikkatiyle bilinir; herkes bilemez.� (�ualar, sf. 487)\nYukar�da anlat�lan durum, Bedi�zzaman'�n bu s�z� i�in de ge�erlidir. Burada da Hz. �sa'n�n bir �ah�s olarak yery�z�ne gelece�i �ok kesin ifadelerle vurgunlam��t�r:\n-... Hazret-i �sa Aleyhisselam��n nuzul� (ini�i)�\n-� KEND�S� �sa Aleyhisselam oldu�u�\n-� nur-u iman�n (iman�n �����yla) dikkatiyle bilinir;\n-� herkes bilemez\n�ncelikle Bedi�zzaman Hz. �sa'n�n ini�inden bahsetmektedir. Bu a��klamas� Hz. �sa'n�n bir �ahs� manevi olmad���n�, bedeniyle yery�z�ne gelecek bir �ah�s oldu�unu g�stermektedir.\nBedi�zzaman Hz. �sa'n�n yery�z�ne ilk indi�i zaman, kendisinin de Hz. �sa oldu�unu �nceleri bilmeyece�ini, ancak daha sonra fark�na varaca��n� bildirmi�tir. �B�yle bir �uur ve bilincin bir �ahs� manevi i�in s�z konusu olamayaca��� da �ok a��kt�r. Ancak bir insan, kendisinin kim oldu�unu anlayabilir, i�erisinde bulundu�u durumu fark edebilir. Ayr�ca burada kullan�lan �kendisi� kelimesi de yine �ah�s ifade eden bir s�zd�r.\nSaid Nursi, �evresindeki insanlar�n Hz. �sa'n�n, ahir zamanda beklenen peygamber oldu�unu ancak imanlar�yla fark edebileceklerini s�ylemi�tir. Burada insanlar�n bir �ahs� maneviyi de�il, �bekledikleri bir �ahs�� tan�malar�ndan bahsedildi�i a��kt�r.\nHz. Mehdi Bir �ahs� Manevi De�ildir\nBedi�zzaman��n kulland��� �O ZAT� ya da �O �AHIS� gibi ifadeler,\nHz. Mehdi'nin bir ��ahs� manevi� olmad���n� ortaya koymaktad�r\n1) ... Belki nur-u iman�n (iman�n �����n�n) dikkatiyle, O E�HAS-I AH�R ZAMAN (ahir zaman �ah�slar�) tan�nabilir. (S�zler, sf. 343-344)\n-Burada ge�en �ahir zaman �AHISLARI� ifadesi, Hz. �sa ve Hz. Mehdi'nin birer �ahs� manevi olmad�klar�n� a��k�a ortaya koymaktad�r.\n-Bedi�zzaman'�n, ahir zamanda gelecek olan bu �ah�slar�n �iman�n nuruyla tan�nabileceklerini� belirtmesi, Hz. �sa ve Hz. Mehdi'nin birer �ah�s olarak geleceklerini a��klad���n� g�stermektedir. �nceki sat�rlarda Hz. �sa i�in de belirtildi�i gibi, tan�ma fiili ancak insanlar i�in ge�erli olabilecek bir durumu ifade etmektedir. Bir �ahs� manevinin kendisi olup olmad���n�n tan�nabilmesi elbetteki s�z konusu de�ildir.\n2) ... BU ZAT-I AL��ANIN (�an� �erefi y�ksek �ahs�n) dahi bu emirde muktedir olmas�nda (kuvvetli olmas�nda) ��phe duyanlar�n, bu vehimlerini (kuruntular�n�, d���ncelerini) bertaraf edecek (ortadan kald�racak), itimadlar�n� temin edecek (g�venlerini sa�layacak), gayet kuvvetli g�ne� gibi bir hakikat. (Barla L�hikas�, sf. 110)\nBedi�zzaman��n bu s�z�ndeki �bu zat-� ali�an� ifadesi de yine Hz. Mehdi'nin bir �ah�s olarak gelece�ini a��k�a belirtti�ini g�stermektedir.\n3) �MMET�N BEKLED���, AH�R ZAMANDA GELECEK ZATIN �� vazifesinden en m�himmi (�nemlisi) ve en b�y��� ve en k�ymetdar� (k�ymetlisi) olan �man-� tahkik�yi ne�r (ger�ek iman� yayma) ve ehl-i �man� dal�letten (iman edenleri sapmaktan) kurtarmak... (Sikke-i Tasdik-i Gaybi, sf. 9)\nBedi�zzaman burada da �slam aleminin bekledi�i �ahir zamanda gelecek bir zat� oldu�unu belirterek, Hz. Mehdi'nin bir �ahs� manevi olmad���n� bir kez daha a��klam��t�r.\n4) Bu hakikatten anla��l�yor ki; SONRA GELECEK O MUBAREK ZAT... (Sikke-i Tasdik-i Gaybi, sf. 9)\nSaid Nursi bu a��klamas�nda da yine Hz. Mehdi'nin bir �ah�s olarak gelece�ini �o mubarek zat� s�zleriyle tekrarlam��t�r.\n5) ... Bu zamanda �yle fevkalade hakim cereyanlar (fikir ak�mlar�) var ki, her�eyi kendi hesab�na ald��� i�in, faraza (farz edelim) HAK�K� BEKLEN�LEN ve B�R ASIR SONRA GELECEK O ZAT dahi bu zamanda gelse... (Kastamonu Lahikas�, 57)\n-Bedi�zzaman Hz. Mehdi'den �beklenilen o zat� ifadesiyle bahsetmektedir. �Beklenilen �ahs� manevi� dememektedir. Buradaki �o zat� ifadesi, bu konuyu hi�bir tart��maya yer b�rakmayacak �ekilde netle�tirmektedir.\n-Bedi�zzaman Hz. Mehdi'nin �bir as�r sonra gelece�ini� belirtmektedir. �Gelme� fiili ancak bir �ah�s i�in kullan�lacak bir kelimedir ve buradan da Bedi�zzaman'�n Hz. Mehdi'den bir ki�i olarak bahsetti�i a��k�a anla��labilmektedir.\n6) ... Halbuki AH�R ZAMANIN O B�Y�K �AHSI, �L-� BEYT'TEN (Peygamberimiz (sav)'in ev halk�ndan yani soyundan) OLACAKTIR... (Emirda� Lahikas�, 247-250)\n-Bedi�zzaman bu s�z�nde de yine �ahir zaman�n o b�y�k �ahs�� diyerek Hz. Mehdi'nin bir �ahs� manevi de�il bir �ah�s oldu�unu a��k�a belirtmektedir.\n7) Rivayetlerde, �hirzaman�n al�metlerinden olan ve �L-� BEYT-� NEBEVİ’DEN (Peygamberimiz (sav)�in soyundan) HAZRET-� MEHDİ’N�N (Rad�yallah� Anh) hakk�nda ayr� ayr� haberler var. (�ualar, sf.465)\n8) ... Said itiraznamesinde demi� ki: "Ben seyyid de�ilim. MEHD� SEYY�D (Peygamberimiz (sav) soyundan olan kimse) OLACAK." diye onlar� reddetmi�. (�ualar, sf. 368)\nBedi�zzaman yukar�daki �� s�z�nde de, Hz. Mehdi'nin �seyyid� yani �peygamber soyundan gelecek bir �ah�s� olaca��n� belirtmi�tir. Bu ifadeden, Hz. Mehdi'den bir �ahs� manevi olarak bahsedilmedi�i a��k�a anla��lmaktad�r. Bir �ahs� manevinin bir ba�ka insan�n soyundan gelebilmesi m�mk�n de�ildir. Peygamberimiz (sav)�in soyundan gelebilmesi i�in Hz. Mehdi'nin ancak bir insan olmas� gerekmektedir ki Bedi�zzaman da s�zleriyle bu ger�e�i a��k�a vurgulamaktad�r.\n9) � O ZAT, b�t�n ehl-i iman�n (iman edenlerin) manev� yard�mlar�yla ve ittihad-� �sl�m�n muavenetiyle (�slam birli�inin yard�mla�mas�yla) ve b�t�n �lema ve evliyan�n (alimlerin ve velilerin) ve bilhassa �l-i Beyt'in neslinden (�zellikle Peygamberimiz (sav)�in neslinden) her as�rda kuvvetli ve kesretli (�ok say�da) bulunan milyonlar fedak�r seyyidlerin iltihaklar�yla (peygamber soyundan gelen fedakar kimselerin kat�l�mlar�yla) o vazife-i uzmay� (b�y�k g�revi) yapma�a �al���r. (Emirda� L�hikas�-1, sf. 266-267)\nBedi�zzaman bu s�z�nde de Hz. Mehdi'nin bir �ah�s olarak ortaya ��kaca��n� �o zat� ifadesiyle bir kez daha yinelemi�tir. Ayr�ca �Hz. Mehdi'nin yerine getirece�i b�y�k g�rev�den de bahsederek, onun bir �ahs� manevi de�il, bir insan olarak i� ba��nda olaca��n� ifade etmi�tir.\n10) ... Fakat �i�ekler baharda gelir. �yle kudsi �i�eklere zemin haz�r etmek l�z�m gelir. Ve anlad�k ki, bu hizmetimizle O NURAN� ZATLARA zemin izhar ediyoruz (haz�rl�yoruz). (Sikke-i Tasdik-i Gaybi, 189, Mektubat, 34)\nBedi�zzaman bu s�z�nde ahir zamanda gelecek bu kutlu �ah�slar i�in �zat� kelimesini kullanm��t�r. Kendisinin bu kimselere zemin haz�rlad���n� s�yleyerek, Hz. �sa ve Hz. Mehdi'nin birer �ahs� manevi olmad���n� a��k�a ifade etmi�tir.\n11) � Ehl-i iman� dalaletten muhafaza etmek (iman edenlerin do�ru yoldan sapmalar�n� engellemek) ve bu vazife hem d�nya, hem her�eyi b�rakmakla, �ok zaman tedkikat ile (ara�t�rma ile) me�guliyeti iktiza etti�inden (gerektirdi�inden), HAZRET-� MEHDİ’N�N O VAZ�FES�N� B�ZZAT KEND�S� g�rme�e vakit ve hal m�saade edemez... (Emirda� L�hikas�-1 266-267)\nBedi�zzaman'�n bu s�z�nde kulland��� �kendisi� kelimesi de �ah�s ifade eden ve Hz. Mehdi'nin bir �ahs� manevi olmad���n� ortaya koyan bir ba�ka delildir.\nSaid Nursi bu s�z�nde ayr�ca Hz. Mehdi'nin bir �ah�s oldu�unu g�steren ba�ka vurgular da kullanm��t�r: 1-Hz. Mehdi'nin yerine getirece�i bir g�rev vard�r. Demek ki Hz. Mehdi bir �ah�st�r. 2- Hz. Mehdi, di�er g�revleriyle me�gul olacakt�r ve bu g�revi bizzat kendisinin yerine getirebilmesi i�in vakti olmayacakt�r. �Me�guliyet ve vakit darl���� ancak bir insan i�in s�z konusu olabilecek durumlard�r. Bir �ahs� manevinin me�gul olmas� ya da vaktinin olmamas� s�z konusu de�ildir.\n12) ... Elbette o kuvvet-i az�medeki (b�y�k kuvvette) bir hamiyet-i �liye (y�ce bir gayret) feveran edecek (co�acak) ve HAZRET-� MEHD� BA�INA GE��P, TAR�K-I HAK (hak yola) VE HAK�KATA SEVK EDECEK. (Mektubat, sf. 473)\nBedi�zzaman Hz. Mehdi'nin bir ba�ka g�revinin ise insanlar� hak ve hakikata sevk etmek oldu�unu belirtmi�tir. Bedi�zzaman bu g�revini yerine getirirken �Hz. Mehdi'nin bizzat i�in ba��na ge�ece�ini� hat�rlatarak Hz. Mehdi'nin bir �ah�s olaca��n� a��k�a ifade etmi�tir.\n13) ... O GELECEK ZATIN ismini vermek, �� vazifesi birden hat�ra geliyor, yanl�� olur. ... (Sikke-i Tasdik-i Gaybi, sf. 9)\nBedi�zzaman Hz. Mehdi konusundaki bu s�zlerinde de yine �o gelecek zat� diyerek Hz. Mehdi'nin bir �ahs� manevi olmad���n� ifade etmi�tir.\nBedi�zzaman �Hz. Mehdi� ve onun �cemaatinin �ahs� manevisi�nden iki ayr� kavram olarak bahsetmektedir\n14) ... bundan bir as�r sonra zul�mat� (karanl���) da��tacak ZATLAR ise, HAZRET-� MEHDİ’N�N �AK�RDLER� (talebeleri) olabilir.� (�ualar, sf. 605)\n-... bir as�r sonra zulumat� da��tacak...\n-... Hz. Mehdi'nin �akirdleri\n1-Bedi�zzaman Hz. Mehdi'nin talebeleri olaca��ndan bahsetmi�tir. Hz. Mehdi'nin bir cemaati olabilmesi i�in bu cemaatin ba��nda Hz. Mehdi'nin bir �ah�s olarak bulunmas� gerekti�i �ok a��kt�r. Yoksa bir �ah�s olmadan onun cematinin olmas� da s�z konusu de�ildir.\n2-Hz. Mehdi'nin bu cemaati, Bedi�zzaman'�n d�neminden bir as�r sonra olu�acak ve bu cemaatin vesile olmas�yla zul�m ortadan kalkacakt�r. �nceki sat�rlarda da belirtti�imiz gibi, bu talebelerin var olabilmesi de yine ancak Hz. Mehdi'nin bir �ah�s olarak var olmas�yla s�z konusu olabilecektir.\n15) ... o vazifeleri ONUN cem'iyeti ve seyyidler cemaati yapaca��n� rahmet-i �lahiyeden bekliyoruz. (Emirda� L�hikas�-1, sf. 265)\nBedi�zzaman yukar�daki iki s�z�nde de, Hz. Mehdi'nin talebelerinden olu�an bir cemiyeti olaca��n� belirtmektedir. Bu cemiyet, Hz. Mehdi'nin bizzat ba��nda olmas�ndan olu�an �ahs� manevisidir. �Hz. Mehdi cemiyeti�, Hz. Mehdi'nin de ba��nda bulunaca��, onun tebli�ine uyup ona tabi olan insanlardan olu�an bir toplulu�u ifade etmektedir. Ancak bu toplulu�u olu�turan en �nemli �zellik, bu �ahs� maneviyi olu�turan �ahs�n yani Hz. Mehdi'nin varl���d�r. Dolay�s�yla Bedi�zzaman'�n bu s�z�nde kulland��� �Hz. Mehdi'nin cemiyeti nuranisi� kavram� da yine Hz. Mehdi'nin bir �ah�s olarak gelece�ini g�stermektedir.\nBedi�zzaman Hz. Mehdi'nin g�revlerini a��klad��� s�zlerinde onun bir �ahs� manevi de�il, bir �ah�s oldu�unu a��k�a belirtmi�tir\n17) Hem �B�Y�K MEHDİ”N�N HALLER� sab�k Mehdilere (�nceki Mehdilere) i�aret eden rivayetlere mutab�k (uygun) ��km�yor, hadis-i m�te�abih (bir�ok anlama gelebilecek hadis) h�km�ne ge�er. (�ualar, sf. 582)\n18) ... her as�rda hidayet edici, bir nevi Mehdi ve m�ceddid geliyor ve gelmi�, fakat her biri �� vazifelerden birisini bir cihette (a��dan) yapmas� itibariyle, AH�R ZAMANIN B�Y�K MEHDİ’S� �nvan�n� almam��lar.� (Emirda� Lahikas�, sf. 260)\n19) Bu ayr� ayr� rivayetlerin bir tevili (a��klamas�) �udur ki: B�Y�K MEHDİ’N�N �OK VAZ�FELER� VAR. Ve siyaset �leminde, diyanet �leminde, saltanat �leminde, cihad �lemindeki �ok dairelerde icraatlar� oldu�u gibi... (�ualar, sf. 465)\nBedi�zzaman bu �� s�z�nde, Kuran ahlak�n� t�m d�nyaya hakim k�lmak amac�yla �nceki as�rlarda da baz� M�sl�man �ah�slar�n geldi�ini, ancak bunlar�n hi�birinin, ahirzamanda gelecek olan �B�y�k Mehdi�nin yapaca�� �� �nemli g�revi yerine getiremediklerini� belirtmi�tir. Bedi�zzaman'�n bu a��klamalar�ndan Hz. Mehdi'den bir �ah�s olarak bahsetti�i �ok a��k olarak anla��lmaktad�r:\n1-Bedi�zzaman, daha �nce gelen Mehdilerin birer �ah�s olduklar�n� anlat�p ard�ndan da B�y�k Mehdi'nin onlardan fark�n� a��klam��t�r. Demek ki B�y�k Mehdi de bir �ah�st�r.\n2- �nceki ki�iler belirtilen g�revleri yerine getirememi�lerdir. Ama bu g�revleri B�y�k Mehdi yerine getirecektir. Demek ki B�y�k Mehdi de bir �ah�s olacakt�r.\n3- �nceki ki�iler, Peygamberimiz (sav)'in hadislerinde Hz. Mehdi'yi tarif ederken kulland��� �zelliklere uymamaktad�rlar. Ama B�y�k Mehdi bu �zelliklere uyacakt�r. Peygamberimiz (sav)'in hadislerinde, Hz. Mehdi'nin bir �ahs� manevi olmad��� fiziksel �zellikleriyle, ahlak�yla tarif edilen bir �ah�s oldu�u y�zy�llard�r t�m �slam alimleri taraf�ndan bilinen bir ger�ektir. Dolay�s�yla �Bedi�zzaman da Peygamberimiz (sav)'in hadislerindeki tariflere uyaca��n� belirterek Hz. Mehdi'nin bir �ah�s olaca��n�� bu s�z�yle bir kez daha hat�rlatm��t�r.\nBedi�zzaman'�n buraya kadar yer verdi�imiz t�m s�zleri, hi�bir ��pheye yer vermeyecek kadar anla��l�r ifadelerle Hz. �sa ve Hz. Mehdi'nin ahir zamanda birer �ah�s olarak ortaya ��kacaklar�n� ortaya koymaktad�r. Allah��n izniyle, Hz. �sa ve Hz. Mehdi, �nderlik ettikleri m�min topluluklar�n�n �ahs� manevileriyle birlikte ahir zamanda ortaya ��kacak ve t�m d�nyaya Kuran ahlak�n�n hakim k�l�nmas�na vesile olacaklard�r.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
DERHEQÊ RUEŞONÊ QIRBONON DI MESAJÊ REİS\nReis Arıkan va: “Rueşonê Qırbonon yo ruejo manewi yo ki zerra Bısılmonon pê eyni hisson bena de. Ez Rueşonê Qırbonon zerr ra tebrik kena. Wa rueşon welatê ma, alemê İslom u insoniyet rê xeyr biyaro.”\nReisê Belediyaya Çoligi Erdal Arıkan derheqê Rueşonê Qırbonon dı yo mesaj neşır kerd u va, rueşoni tede ki hissiyati dini u milliyi şirıki beni goni, hisiyatê bırati zidyeni semedê alemê İslom rueji muhim i.\nReis Arıkan, Bısılmonon eyni his u qıymeton ser ardışê Rueşonê Qırbonon ra behs kerd u va; “Vıraştueğê kainat u Rebbê alemon rê hezar dor şıkır. Ma pê şayi u keyfweşi resayi yona Rueşonê Qırbonon. Ino rueşon dı ma hina zaf verard şıni yobinon ra, ma hina zaf paşt doni yobinon u yobinon rê beni desteg. Rueşonê Qırbonon teslimiyetê Hz. İbrahim u lacê cı Hz. İsmaili ra behs keno. Ino rueşon, rueşonê yoyi, piyayi, infaq u bara yobinon dayiş o. Ez hivi keno ıni wexti bımbarıki huzur biyari coğrafyaya İslom u bıbi sebebê xelasa Bısılmononê bındeston. Ez pê ıni his u fıkıron Rueşonê Qırbonon ê heme Bısılmonon bımbarık kena. Wa rueşon huzur, sulh u bırati biyaro dınya.”\nReis Arıkan, rueşon ra ver giryayişê heme tedbiron ser vındert u va; “Semedê miyonê huzur dı Rueşonê Qırbonon raviyarnayişê hemwelatiyonê xu, ma heme tedbiri gureti. Mezeli omeyi pakkerdış, sare dı cayi ki weronê vıraşteyê mir rueşeni, cayi ruetışi teftiş biyi. Ekibi Zabıtayê ma seranserê rueşoni teftişon rê dewom keni u çiyi ki zırar doni sıhetê şarê ma destur nêdiyeno ıni çiyon.”\nTarıxê Vıraştışi : 09-08-2019 23:51\nOmarê Wendışi : 747
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
 Nazim Hikmet - Nerden Gelip Nereye Gidiyoruz?\nDo�rultup belimizi kalkt���m�zdan beri iki ayak �st�ne,\nkolumuzu uzunla�t�rd���m�zdan beri bir lobut boyu\nve ta�� yonttu�umuzdan beri\ny�kan da, yaratan da biziz,\ny�kan da yaratan da biziz bu g�zelim, bu ya�anas� d�nyada.\nArkam�zda kalan yollarda ayak izlerimiz kanl�,\narkam�zda kalan yollarda ulu uyumlar� akl�m�z�n, ellerimizin, y�re�imizin,\ntoprakta, ta�ta, tun�ta, tuvalde, �elikte ve p�lastikte.\nKanl� ayak izlerimiz mi �n�m�zdeki yollarda duran?\nBir cehennem ��kmaz�nda m� sona erecek �n�m�zdeki yollar?\n�ocuklar�n avu�lar�nda g�nlerimiz s�ra bekler,\ng�nlerimiz tohumlard�r avu�lar�nda �ocuklar�n,\n�ocuklar�n avu�lar�nda ye�erecekler.\n�ocuklar �lebilir yar�n,\nhem de ne s�tmadan, ne ku�palaz�ndan,\nd��erek de de�il kuyulara fil�n;\n�ocuklar sakall� askerler gibi �lebilir yar�n,\n�ocuklar �lebilir yar�n atom bulutlar�n�n �����nda\narkalar�nda bir avu� k�l bile de�il,\narkalar�nda g�lgelerinden ba�ka bir �ey b�rakmadan.\nNegatif resimcikler bo�lu�un karanl���nda.\nK�rematoryum, k�rematoryum, k�rematoryum.\nBir deniz g�r�yorum\n�l� bal�klarla �rt�l� bir deniz.\nNegatif resimcikler bo�lu�un karanl���nda,\n�ocuklar�n avu�lar�yla birlikte yok olan.\nBir �ehir vard�.\nBe� �ehir vard�.\nY�z �ehir vard�.\nYok olan �ehirlere �iirler yaz�lmayacak,\n�air kalmayacak ki.\nPencerende bir sokak bulvarl�.\nAk yast�kta �z�m karas� sa�lar.\nAdamlar paltolu, a�a�lar karl�.\nne bulvarl� sokak,\nne ak yast�kta �z�m karas� sa�lar,\nne paltolu adamlar, ne karl� a�a�lar.\n�l�lere a�layacak g�zler kalmayacak ki.\nNegatif resimcikler dallar�n alt�ndaki\nyok olmu� olan dallar�n alt�ndaki.\nYok olmu� olan dallar�n �st�nden\no bulutlard�r ge�en.\nG�neye g�t�rmeyin beni,\nKuzeye g�t�rmeyin beni...\nBat�ya g�t�rmeyin beni,\nDo�uya g�t�rmeyin beni...\nB�rakmay�n beni burda,\ng�t�r�n bir yerlere.\nO bulutlard�r ge�en\nyok olmu� olan dallar�n �st�nden.\nTahta, beton, teneke, toprak, saman damlar�m�zla iki milyardan art���z,\nkad�n, erkek, �oluk �ocuk.\nyorgunluk da g�z alabildi�ine.\nH�rriyet hepimize yetmiyor.\nH�rriyet hepimize yetebilir\ngayr�s� a�mayabilir e�i�imizi.\nOrmanlar�nki kadar uzun olabilir �mr�m�z.\nYeter ki b�rakmayal�m, ya�anmam�� g�nlerimiz yok olmas�n �ocuklar�n\nbo�lu�un karanl���na ��kmas�n negatif resimcikler,\nyeter ki ekmek ve h�rriyet yolunda d�v��ebilmek i�in ya�ayabilelim.\nTanr� y�re�imiz, akl�m�z,\nher yerde var olan Tanr�,\ntoprakta, ta�ta, tun�ta, tuvalde, �elikte ve p�lastikte\nve bestecisi say�larda ve sat�rlarda ulu uyumlar�n.\n�nsanlar sizi �a��r�yorum :\nkitaplar, a�a�lar ve bal�klar i�in,\nbu�day tanesi, pirin� tanesi ve g�ne�li sokaklar i�in,\n�z�m karas�, saman sar�s� sa�lar ve �ocuklar i�in.
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Kito fulhone laşan docır u cameydan u galwoyo l'Kerxeslox - SyriacPress Syriac\nKito fulhone laşan docır u cameydan u galwoyo l’Kerxeslox\nU froshezwo Iraqoyo d’Alhurra, bu taşroro dfrısle cala Mşihoye d’Kerxeslox, mawdacle dkito folhone mi xasra di cito u mi xasra di şultonutho du Iraqste dkımşaçci u camaydan dkıtyo galwoyo ba nathrawotho şbobe dıdocır mehatho la fenyothayde.\nMxasra hreto, u ajans da tebe d’Asyşeyted Press bu taşroro dıfrısle mawdacle da Mşihoye du Iraq lıkhozın dkıtlın aftho dmişahılfo i aykanoyuthaththe bıthır mi socurutho dsımle u papa Mor Fransis lu athraththe.\nBi hiğmonutho d’Kerxıslox mşarelın fulhone m’gabe mşahılfe, laşan dmitadcıri a’Mşihoye galwoye la fenyothaththe bıthır mdıtrelın i hiğmonutho wu Iraq mi celtho da tehdide di mşaynutho. Ba melani mşarele u taşroro dıfrısle u froshezwo Iraqoyo d’Alhurra dmaglele dkito rişone citonoye dıkfulhi ucdo laşan dmitarso i aykanoyutho gawonoyto du Iraq.\nRep: “mşarelan dfulhina laşan dımcadlina i aykanoyutho du Iraq bu haqlo folitiqoyo, momunoyo u kenşoyo. Wu papa Mor Fransis bi socuruthayde l’Bağdede huwwole egartho du tedawi gıdgorış zabno”.\nU taşroro du froshezwo d’Alhurra mawdacle camgabıd di cito kito ste fulhone mi xasra di şultonutho laşan dmitaqimi a’qetre dkito b’qamuthıd du dcoro da Mşihoye, baynothaye dmihalıq dawsat towe bi sbutho da mulkone uda n’arcotho kbişe.\nRep: “i wazirutho di galwoyutho gıdşıryo a’qetre u gdımqadmo a’mkone dkito laşan u dcoro da Mşihoye. Kito hın bore kbişe u kito ste qetre di mdabronutho u qetre hrene dkıtne masre cama hiyoywotho. Gıdsaymina u mede dıknofıl aclayna, bnişo d’gurşina alfu Iraq a’Mşihoyayde”.\nLfuth u taşroro d’Alhurra, i socurutho dsımle u papa lu Iraq trele athare qrihe bi nafşo da Mşihoye du athro, u cılmıdmathkarlın i casqutho dcayşiwola ba n’ışne dşaficina, elo naqla hreto makadlın i masiruthaththe camu Iraq. A’istatistike citonoye kmawdıci du menyono da Mşihoye dımgalwelın mi hiğmonutho d’Kerxıslox bıthır mi şato da 2003 şafici u thumo da 50% mu menyonaththe u gawonoyo, u hathe ste mi celtho di aykanoyutho folitiqoyto udi mşaynutho, umu tathir dhın ma gabe folitiqoye cali aykanoyutho gawonoyto du athro wu bırbozo dı Dacış. İ cito du Iraq bi hzaytayda menyono celoyo mu camaydan dkıtne ucdo galwoye ba n’athrawotho d’Lebnon, Suriya, Turkiya u Yurdnon kibe dımhalqi i dawse qamayto du dcoro lu Iraq bıthır mi egartho du sabro dhuwwole u papa bi socuruthayde i makthabzabnoyto.\nM’gabo hreno, u ajans da tebe d’Asyşeyted Press d’AP bu taşroro dıfrısle mawdacle da Mşihoye dfayişi bu Iraq lıkhozın dkıtlın aftho dmişahılfo i aykanoyuthaththe bıthır mi socurutho dsımle u papa Mor Fransis. AP dımşalatle u bahro cali surto kımto dkito ucdo sa Mşihoye du Iraq, grışle ste u zuhoro cal Duha Sabah Cabdalla dlaqila u papa bi socuruthayde l’Bağdede. Duha dımvayacwola u w’abro bu hçomo dsımwole Dacış calu baytayda i şato da 2014, mawdacla dkıtla keşlo şek dmişahılfo i aykanoyutho du camaydan bıthır mi socurutho du papa, u mırla “u papa latle i hatro d’Muşe ulaybe d’şore i casqutho da qetraydan. İ naqla dqathli aftho dnıfqono, gıdtıryono mu Iraq”.\nPrevious article Yusuf Matti mawdacle u qatlo d’Halabja ha ma qatle tuhmonoye di şultonutho dsımwola cala camewe\nNext article Josef Sliwa sımle sturyo i şultonutho Iraqoyto
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
Felsefe - Wikipedia\nFelsefe (Yunankiyo Khan u Newe de φιλοσοφία, philosophía, yew be yew ke çarna a "kamıline ra hezkerdene, zanayışi sinaene") zey ê hergı ilmê bini qısm u warey xoyê çi u qısa de sinorê xo çıniyo. Kê şenê ke nia cımusnê: merdum keno ke fıkr-kerdene be xo raya kritik-rasyonele de çım ra bıviyarno, kontrol kero; refleksyonê do metodiko ke hetê zerreki (mıhtewa) ra balê xo dano ra cı ke dınya u est-biyayışo insani temamiye ra terif kero. Her gama ke terımê "felsefey" tede terif bo ya ki warey (mıntıqa) felsefey ro sinor roniyo, xora qısa (weqatê) felsefey be xoya.\nAuguste Rodin: “Merdumo Delğeyın” (1880-82), verê Ny Carlsberg Gliptoteki (komê heykelan) Kopenhagen de. Terifê yew insanio tımdemên, oyo ke tewtê delğey dero, heto bin ra ki mıroziyae u zerrey xo ser geyraeyo.\nDelğey rocawaniê (ğerbiê) felsefi seserra 6. İsay ra Raver (İ.R.) ke sıfte kerd, tarixê ro u heşê Ewropa kert eşt cı. Ê efsaney (mit) ke fıkr u idey xoyê dınya irrasyonal (raya eqıli ra düri) bi, ververê ney ro felsefe u matematiko antik de fıkr-kerden u sere-dacnaena merdumaniya ke meylê xo sistematik u ilmi bi, biye têra. Babet-babet metod u disiplinê dınya ser netice-vetene u ê ilman, seserran ro düş ra ya ki yanbegi felsefe ra bırriyay a.\nMerdum şeno ninan aidê wareyanê felsefeyê zerrey rê bımaro: mentıq (ilmê raşt têdıma fıkr-kerdene), etik/exlaq (ilmê xuy u heysiyetanê raştan) u metafizik (ilmê sebebanê biyaenê verênan u ê raştiye/heqiqati); disiplinê temelê bini ki teoriya şınasnayış u ilmiê, êyê ke imkananê xo-dest-vıstena melumat u diyayışê newey de umumen ya ki xısusen qeydeyanê melumato newe resaen u diyayışê tek tek ilmi de lebetiyenê. Felsefey ro u haydariye de, antropologiya felsefiye de ena taw ra be sıxletiye pers u meselanê interdisiplineranê rocaneyan sero nanê werê.\n1.1 Felsefe çıko?\n1.2 Mena u qeydey felsefe-kerdene\n2 Tarixê vatey u ê ilmi\n2.1 Disiplinê akademiki u xofehm\n3 Bewnı / Qayt ke\nMeseley estê ke pê phetiyê(yardımê) ilmanê ke zaniyenê, nênê hal-kerdene. Vacime ke, persê nianêni zey, çı “hewl”o, çı “xırab”o; mena “heqiye-neheqiye” çıka, Heq/Homa esto, çıniyo; roê merdumi mıreno ya ki nê; ya ki “mena weşiye/cıwiyayışi çıka”. Sınıfê dê persano bin ki nêşeno qısa (objey) ilman bo. Biyologiye dınya cındeyan sero tehqiqat vırazena, labelê nêşena qerar cı do, biyayışê ferdê cındey (weşi) çık u senên bo; organizmê ke cıwiyenê, şenê bıkışiyê ya nê, ya ki key; ya ki nêşena bırre bıbırrno, weşiya merdumi de senê heq u wezifey estê. Be yardımê fizik u matematiki ra qanunê yabani (tebieti) tesbit benê, feqet persê zey ‘yaban thaba gorey qanunê yabani hereket keno?’, qet ilmê beşar nêkeno cıwab cı do. İlmê hıquqi kewenê ra dıme, tehqiq u tesbit kenê ke key çiyê şıkiyeno ra qanunan: labelê ê kıtabê dê qanuni zerre de hetê arzêt u dilegi ra çı tey bıbo, mebo; ena hedê xo ra vêrena. Axıri meselê henêni estê ke gınenê ra sinorê fıkri, zey persê nianêni: eke na deqa de, raştiya ke ferd hao vêneno; esta, çıniya? Persanê henênan de modelê terifê ilman têde iflas kenê. Persê henêni ê felsefeyê.\nFıkr u ide u resmo ke merduman xo u dınya sero vıraşti bi, nia filozofê Yunani Platoni ki nae ra 2000 serre raver cı ra şık kerdo. Eserê xoyo namdar parabelê eşkefti de ano ra zıwan ke merdumo sıra ra heta caê şeno xo u heşyarê dormey xo bo u bışınasno. Eno kes be merdumanê zey xo ra pia eşkeftê de têhet de ronışteyo, pêro dest u pay gırêdae, heni ke tenya şenê matê dêsê eşkefti bê, êyê qaytê cı kenê. Adırê roşti dano, oyo ke peyê ê insanan ra qısmê dê eşkeftio düri thalde de veşeno. Mabênê insanan u adıri de –anci peyê inan de- dêsê esto ke peyê cı de tore tore çi-miy yenê berden u lewnaene, êyê ke thaldey dêsi ra asenê u insanê ke matê dêsê eşkeftiê verêniya xo biyê zey siya lewiyaoğe asenê. Ğırre-ğırr u tınge-tınga thaldey dêsê pey, êyê ke matê dêsê verê xoyê, nae sero gani verê çımanê inan rê zey qılateyanê siye bıasê. Dınya meluma “raşt”a ke roşnaiya tici de teberê eşkefti dera, pê nê senaryoy Platon ma rê ferqê cı mocneno u pê ostaine fineno ra ser, salıx dano ke filozofi çıra raştiye ra, yanê nezdibiyaena heqiqatê heşyarê cı biyaena insani ra şık u guman kenê.\nFelsefe gıneno pers u qısan sero, êyê ke weşiya rocaniye de gama verêne de zaf tebi asenê: “Tı gani mekışê”, “Demokrasiye şıklanê idarey dewlete ra tewr rında xoya”, “Heqiqet, eke merdum çım ra şeno raviyarno, dıma ke raşt bıveciyo, oyo”, “Dınya , awa ke kainat ra asena, awa” ya ki “Fıkri sebestê”. Gama ke fıkrê nia sabıtê eminê ke heta nıka bêşık qebul biyê, eke şık u guman keweno kar, a saete felsefe yeno zaene. Yew keso ke cı rê qet çiyê bêşık niyo, raya felsefey nêvênenê. Şaş u waş cıkewtene, zey domanê qıci şaş-kerdene, dınya ra ya ki xo ra zerretengiye antene, nê pêro benê ke sıftey fıkr-kerdena felsefiye bê. Platoni qurdeşanê insanio verên nia formule kerdo: “Şaş-kerdene xuya yew merdumia, oyo ke raşti kamılin u zanıtene ra hez keno, ze ke nae ra ğeyr sıfteyê dê felsefeyo bin çıniyo”\nŞagırdê xo Aristotelesi ki tesbit kerdo ke: “Raver qısa şaş-kerdene –hewna zey ewroy ki- insani vıstê halê felsefe-kerdene”\nDin u itıqadi, cemaetê diniy u vênayışê dınya persanê tipê felsefi rê babet-babet cıwaban teqdim kenê. Labelê nê itıqadi esas gênê, oyo ke xeylê insanan rê bes niyo. Eke nê persan sero vındenê, nae rê felsefe pheştia xo şaneno eqıl u rasyonal, fıkr-kerdena ke her kes şeno çım ra bıviyarno. Felsefe na het ra zey ilmanê yabani (tebieti) kar keno: dınyawa ke merdum heşyarê cı beno, xeylê wext tede qayt-kerdena cı kewena raye. Delil-ardena (argumentasyon) felsefiya ke vêrena, gereke her keso baqıl ra qet ke nê (mena hirae de) mentıqen areze bo (fehm bo).\nEwropa de caê ke taê filozofê namdari tewr zêde lebetiyaê.\n“Felsefe” nêşeno umumen terif bo, çıra ke, her keso ke felsefe keno, fıkrê xoyo xas çiyan ser resneno ra. Na ri ra çıqasi filozofi estê, hama hama hende cıwabê mumkıni persanê corênan rê estê. Carl Friedrich von Weizsäckeri reyê nia nıqırnao: “Felsefe, o ilmo ke, kes ke be xo mevırazo,nêşeno sero qal bıkero.”\nVer de tehqiqatê (dıme-kewtena) metodan u prensipan u imkanê ravêrdena heme qezencê heşyarê cı biyayışi, yew ki ê dêlilan u teoriyan bıngehê ilmi de aidê wareyanê karê felsefeyê. Çıke sere-dacnaena felsefiye be şık-kerdene ra, berê yew-yew ilmi eşto u pheşti dawa raver-şiyena cı. Felsefe persanê henênan perseno ke ilmanê xasan (heta nıka) nêşao cıwab cı dê; persê ke pê sınebnayışan, mıhasebeyan u tehqiqatê binan be alet u hacetanê heta nıkaênan nêşeno cıwab cı diyo. Hama meseley u problemê henêni şenê ke istıqametê do newe bıdê tehqiqat. Be na qeyde ra persê tehqiqatiê newey ki her lızgey ilmi de yenê na raye ser; axıri felsefe heruna xoya xase ra dot ki iştırakê vıraştena hipotezan keno.\nMerhemê felsefeyê bini ki, xo dergê tertib u nızamê zanayışê insaniê sistematiki kenê ke tede qıymet u hıquq u wezifeyanê merdumaneyan ra pia yew fıkr u idey dınya salê bıvıraziyo.\nMena u qeydey felsefe-kerdeneBıvurne\nXeylê kesii iradey xo rê felsefe kenê: seba ke xo u dınyawa ke tederê, rındêri u hewlêri areze bıkerê; himê kerdışê xo, ê fıkr u idey xoyê dınya xırt cı erzê. Kamo ke qif ra felsefe keno, dınya der u dormey xo ra persanê kritikan perseno u xo heni rehet nêdano xapıten u çarnaene. Felsefe potansiyelê xo heni vırazeno ke hal u weziyetê xo qewm de qurde keno; çıra henio, mena cı çıbawa u şıkl dano modelanê alternatifan, yew ki waşten u telebê ilman u dinan keno izafi u nısbi. Hedefê xeylê filozofan, weşiya xoya ke eqıli bıngeh gêna u ae sero be xo qeraran danê cı, ninan rıka fıkrê xo sero ronê, oyo (sapere aude! Latinki ‘bırese kamıline!’ )\nAmblemê Kamıline (1635), parçe: "Sapiens Dominabitur Astris". Qısa ke serbset çarnê a: "Kam ke reseno kamılina raşte, oyo/awa bıbo hukımdarê heme estareyan.”\nFelsefe-kerdena ke balê xo dao ra faydey ferdi, tede 2 babeti ya ki meyli estê:\nĞeyretê kamılina cırm u cihani resaene, gereke xısusanê pratikê heyati kuline de ray u teminat bıdo eqılê kesi u quwet u qeder cı do, heme çi ke keweno verêniye, wa inan hetê fıkr u eqıli ra rehet bıkero şunıkê. No ğeyret heto bin ra ki bıkero ke biyenan u weqatanê dınya ver de eqılê merdumi pay ra, zıxm u sağlem bımano, heni ke eqılo roşti (entelekt) heqbera her hal u weziyetê heyati de xoser bêro, pê bışo (bıeşko). Kami rê ke şarê xo ra kamıline layıq diye, o/a pê kerdenan u vatenanê xo keweno çım ke wayirê xoserinê da henêno.\nVerbe ney de felsefey cıwiyayışi gıraniye dano nae ke, wa kes neticeyanê refleksyonê felsefi bıdaro ro pratikê weşiya xo, inan degiro. Seba ke merdum be qeydeo raşt bıcıwiyo u şıkl bıdo weşiya xoya rocaniye, nae rê şertê veri noyo ke be qeydeyê do xori raşt fıkr kero, sere bıdacno, heta ke musa cı, kewt ra ser ke wa cı ra fıkr-kerdena raşte peyda bo. Tersê ney rê ki seba tesdiqê fıkr-kerdena felsefiye lazımo ke cıwiyayış u weşiya merdumi de no netice eşkera bıaso.\nÊ şıklê cıwiyayışi, qeydey xoyê degırewteno ke zaf veciya ver, bılxassa çağo antik de kewt kar; hele ke Stoaciyan u Epikurosçiyan u Künikan de. İdealo ke fıkr-kerdene be kar-ardene ra zey yewbini bê, Künik Diogenesê Sinopi, şıklê cıwiyayışê xo ney ra ibaret bi ke pê qeydeyê do radikal, thamê her çi gırewtene ra xo vıstêne düri; pê ney yew ornago ke xeylê raye ameo zıwan, dao be terefdaran u reqibanê meylê felsefiyê henêni. Yewbiyaena teoriy u pratiki rê felsefey rocvetışi (şerqi) de ki gıraniye dawa cı.\nDiogeneso ke tham u keyf u refo dınyewi ra vaz biyo, be nae mena dawa be fıkrê xoyo felsefi, nışanê nae ki dano ke karê felsefey rê rehetiy u canare lazıma (Qısey school, Schule ‘mekteb’ de Yunanki sxolê σχολή ra kewto zıwananê Ewropa, yanê ‘wexto thal/veng, canare’.)\nGiyandayışê karê felsefeyo zêde hetê ra ki salıx-daena fıkr-kerden u delil-ardene dero, çıra ke hem cihetê metodiki ra, hem ifadey zıwani ra mızakere u werênayışê disiplinan de, filozofi benê tabiyê teleb u waştenanê gıranan. Ferqê karê felsefey akademiki u ê felsefe-kerdena rocaniye, hetê prensipi ra tenya pers u sualan de niyo, zafêr çarçıwe –genel de universıte- u qeydeyanê xasan dero, qeydeyê ke karê felsefey ver de sinor nanê ro u ney sinor ra finenê düri. Şıkl u qedeyanê delil u qenaet arden u ê neşriyatê ilmi rê, yew ki terminologiya nê qısmi sero ameyê werê. Ê filozofê akademiki kar u gurey xo metodanê cêrênan ra ibareto.\nMerdumê tehsilınê felsefi ê binan ra na het ra ferq nêkenê ke zêde wayirê zanıtena faydedarê. Labelê zêdewext, argumanê rındêr u hewlêriê ke mışawereyê do felsefi de qal u mewzuyê dê werênayışio beli sero haê ardê be verêniye, ê tehsilınan dest derê. Ma vacime ke, helma henêne de faydey xo beno, eke yew mesela aktuela ke sero nanê werê, felsefey 2500 serranê peyênan de senê imkanê cıwaban dao cı u enê werênayışan nê teklifan sero heta nıka senê raye gırewta. Kışta nê zaney tarixi de filozofê do tehsilın gani beşar kero, vınderdışê (pozisyon) ke hetê prensipi ra mudefa benê, mabên de ferq rono, neticeyanê cı verde ra bızano, yew ki probleman u alozan bışınasno.\nBe kar arden u wezifê felselfeyê bini naê ke,\nterım u pers u tez u pozisyonê esasê ke tek tek ilmi anê be kar, inan mewzu bıkero. Ze ke felsefe perseno, terımê “heysiyet”i çıbao, eke no werênayışanê hıquqi ya ki sosyologiye de gureniyeno.\nterım u pers u tez u pozisyonê ke nêameyê ra zıwan, inan veco werte, raver bero, êyê ke himê ilmanê binan erzenê cı. Ze ke exlaq perseno: “Heqiy u neheqiye çıka?” u xora bıkewo ra terım u temel u şert u şurtê hıquqi dıme ki.\ncıwabê persanê numuneyanê fıkr-kerdene ya ki adetê fıkr-kerdenê wextê veri bıdo, oyo ke heni aseno ke hacet u eserê çağê veri nêşenê cıwabê nê persan bıdê\nMetodê felsefey, mıxtelıf ğeyret u merhemanê mezgi ra ibaretê. “Ğeyret u merhemê mezgi” yeno mena tedqiqatê meylanê fıkr-kerdene, urf u adetê (tradisyonal) fıkr-kerdene ya ki ê medreseyanê fıkri. Karê felsefey tım fıkr-kerdeno. Fıkr-kerdene yena mena delğey, analiz ya ki sistematize-kerdene. Çımê zerrey, heqiqatê baweriye, yew ki argumanê raya eqıli, nê bıngehê raştiya heyatê merdumê filozofi de çım ra vêrenê ra, kontrol benê.\nNae ra serkewte ki zıhniyetê eqılio felsefi şık u gumanê do metodik de şeno radikal heme çi ra şıbhe bıkero. Felsefe be nae her filozof de eyni şık de sıfır ra sıfte keno. Oyo/awa ke felsefe keno, aidê wezifa xoyo ke her çiyo esas ya ki çiyê ke weşiye de melum qebul benê, inan sero pers u şık bıkero. Merdumê ke cı rê raştiya heyati zor nêkena ke zey persi ya ki mesela bıveciyo ver, ê nê pers u şıkê esasi xam gênê. Wadeo derg ra ke qayt kerd, felsefe wareyanê merkezi de persanê esasanê tımênan perseno ke cıwabê inan zey yewbiniê. Rivatanê vuriyayışê şert u şurtê heyati u ê vênayışanê dınya ra, cıwabanê persanê kesiê bıngehi rê daima formule-kerdenê newey lazımê. Tek-tek ilm ra ferqın, ne felsefe be xo, ne ki filozofi zane u melumat zêdnenê, ya ki wayirê neticeyanê qetiyan u umumen qebulbiyaeyan niyê (“skandalê felsefey”). Êyê cıwabanê tarixiyan danê arê, ninan sero sere dacnenê u ze ke taê ilmanê xasan de merdum raştê cı beno ke çengey cıyê qayt-kerdene dewr u çağ dest de beno teng, filozofi nia şenê nae ra düri vınderê. Na derheq de insan şeno mışawereo felsefe de zey yew demeo ke xo xo de nêxelesiyeno, qayt kero – zey suhbetê da têververe seserran ro.\nÊ felsefe-kerdena ewroêna “profesyonele” esasen 2 şıkl ya ki qısmê xo ferq kenê: usılo tarixi u sistematik:\nFilozofi eger kenê ke vınderdışan u tezanê fıkrkerdoğanê zey, vacime ke, Platoni, Thomas von Aquini ya ki İmmanuel Kanti reyna vırazê, tepeya mena bıdê ninan, tefsir kerê, o taw tarixi gureyenê. Veten u meylanê felsefiyanê beliyanê mıhiman sero ya ki tarix de werênayışan sero gureyaene ki, tarixê terıman u fıkran dıme kewtene ki zerrey ney dero.\nFilozofi eger kenê ke problemê nê problemê rê vınderdışan sero bılebetiyê u inan mıdefa bıkerê; cıwab bıderê persanê zerrey mıxtelıf disiplinan ya ki şertê yew iddiaê veri ya ki persê beliyê verio akerde ya ki nêvaciyae ke analiz kerê; ya ki ğeyret kenê, ê terımê ke persan u tezan u pozisyonanê beliyan de istıfade benê, inan zelal kerê, o taw sistematik gureyenê. “İradey insanio serbest esto?”, nia gereke cıwab ra raver terımê zey “iradey”, “serbestiye” u “insan”i – hetta mena “wayirê cı biyaene” ki- hurdi hurdi hetê mena ra analiz bê.\nŞıklê kari ya ki qısmê xoyo tarixi u sistematik nae de esasen pê her hedefê tedqiqatê feslefi, kê şenê yewbini ra abırrnê. Xeylê filozofi hama hem tarixi hem ki sistematik gureyenê. Hurdımêna şıkli ki ena mena de yewbini kenê temam ke hetê ra meqaleyanê nuskaranê filozofanê namdaran de persanê sistmatikanê aktuelan rê fıkrê faydedari estê u heto bin ra ki kê ke sistematik hurdi hurdi sero gureyay, vınderdışê filozofanê klasikan daêna be itına benê zelali. Xerciya nae ra, bıngehê veciyaena persano tarixi rê, u ao nao terım u teklifê halkerdenê ke tedawiyê mesela rê vetê, eger nê ardi xo viri u fehm kerdi, tenya o taw xeylê hal u meselan de persê ewroêni şenê pers bê.\nTarixê vatey u ê ilmiBıvurne\nVatey „felsefe“y Yunankiyo Kıhan (klasik) ra yeno, kelımanê φίλος (philos > filos) ‘embaz, dost’ u σοφία (sophia > sofia) ‘kamıline, zanetine, hikmete’ ra yeno pêra. Telefuzê cı Zazaki u zıwananê rocakewtena miyanêne de Erebki falsafa فلسفة rao. Yew be yew ke çarna a, “kamıline ra hezkerdene” ya ki rehetêri “zanayışi rê sewda” – çıke mena sophia, tewr sıfte her bera (qabıliyet) ya ki alımine rê vêrdêne, ê senata dest u tekniki rê ki. Fêlê felsefe kerdene gama verêne tarizxano Yunan Herodoti de (484-425 İrR) veciyeno meydan (I,30,2), cao ke zanayış rê veyşaniya merdumê dewletê Atênayıci Solôn (~ 640-559 İrR) ifade keno. Bawer nêbeno ke Hêrakleiti dewrê xo de vatey felsefey gurenao . De dewrê antiki der vatêne ke terımê felsefey raver Pütagorasê Samosi veto meydan. Qıseykerdena Platonist Hêrakleides Pontikosi gore Pütagorasi vato ke, tenya Heq/Homa wahêrê sophiao, insan tek xorê şeno, bal u meylê xo cı do. Etiya de o taw ki sophia ameya mena zanayışo metafüzik. Na mesela Hêrakleidesia ke xorê yanbegi u parçe-parçe wesiqa de arda, tedqiqati çım de be sağlemiye qan nêkena. Hewna Platoni de terımê zey filozof u felsefe-kerdene zey vatena Hêrakleidesi qetiyen veciyenê meydan, hele ke diaolgê Platoni Phaidros (278d) (Fedros) de, cao ke na jüye tesbit bena ke, bal u meylê xo be kamıline (felsefe-kerdene) daene u wahêrina kamıline axıro peyên tek u teyna xercê Heqia/Homaya.\nFelsefe, demey xoyê tarixi de nia terif biyo: bal u meylê xo be xeyr u hewline, raştıkên u rındekine (Platon) ya ki be kamıline, heqiqet u irfan dayışo (Hobbes, Locke, Berkeley). Nae gore felsefe keweno ra prensipanê tewr serênan (Aristotelês) dıme u niyetê cı xo dest vıstena zanayışê raştio (Platon). Oyo irfan u şınasnaena heme çi-miyan sero dano pêro, cısmê ke nêasenê (Paracelsus), inan sero ki; o ilmê têde imkan (Wolff) u mutleqio (Fichte, Schelling, Hegel). Oyo heme ilman ano nızam u inan bestneno pê ra (Kant, mach, Wundt), “ilmê heme ilman” terif keno (Fechner). Merkezê cı de analiz u sero gureyayış u qeti tain-kerdena vate u terımana. (Sôkratês, Kant, Herbart). Heto bin ra felsefe, a senata ke merdum pê merg [merdene] museno (Platon), o musayışê qıymetê normatifio (Windelband), bal u meylê xo baqılane be zerreweşiye daeno (Epikur, Shaftesbury) ya ki be fezilet u pêtine (Aristotelês, Stoa) bal u meyl cı daeno.\nNezerê Ewropa de kokê vatey felsefey reseno Yunanıstano antik. Urf u adetê fıkr-kerdena Asyaê dahezar serrey (felsefey rocakewtene keza) zêde wext nêvêniyenê ya ki kemi gêriyenê. Vênayışê dınya ki aidê felsefeyê, her ke mıdefakerê cı hetê dini ra nê, hetê felsefey ra arguman kenê.\nDisiplinê akademiki u xofehmBıvurne\n"Felsefe hewt senatanê serbestan miyan de texti ser de ronışteo" –Hortus Deliciarum der Herrad von Landsberg (Seserra 12.) ra terifê.\nXofehmê (areze-kerdena xo) felsefey, ilm-biyaene de demey tarixi de habire vuriya. Deva-devê heta dewrê Sôkratês u Platoni, Filozofanê Yunananê verênan kar u barê xo terê meylê irfanio ke eqılo ey rameno, heni zanıto; nêwaşto ke yew fıkr u idey dınyao mütik u adet u toreyanê dini xorê heni bıgirê. Hetê ra fıkr-kerdene be na qeyde xo mütos ra kerdo xoser, heto bin ra ki müti (miti) bıne ra pêro red nêkerdi. Filozofan zerri ra mütan ra fayde diyêne u ifadey şairaney gurenaêne ke doktrinanê xo vıla kerê.\nSôkratêsi be şagırdanê xo ra ke meylê xoyê irfani, fayde u xeyrê xo rê ewniyaêne cı, Sofistan derse daena xo rê heqe (bedel) waştêne. Taê Sofisti derdê na senate biy ke, mınaqeşeyê de pê wesileyanê rêtorikan u merifetanê eqıliê mentıqınan reqibê xo bınê xo ro dên. Hedefê inan no bi – gama ke kewti tenge, pê dek u dubaran ki (Sofizman), eke „hetê zaifêri bıçarnên ra heto quwetınêri“ (têver şane: Eristik).\nXıristiyanine ke çağê antikê herey de hukım vısti bi ra xo dest, xeylê seserri felsefe-kerdene tenya bıngehê fıkr u vênayışê dınyaê ê dewri sero mumkıne biye; nêbiyêne ke fıkrê bıngehê teolociya Xıristiyaniye de bıaloziyo têro. Zey ney İslam u Cıhudiye (Musewitiye) de ki hudud u penge nê ro. Na ri ra Ewropa rocawani de xeylê wext resmê felsefey terê „keyna teolociya azebe“ (ancilla theologicae) hukım kerdêne; yanê ê ilmê dê yardımkerio ke gereko pê delilanê baqılan pheşti bıdaêne wehyanê Homay/Ellay.\nUniversıteyê ke çağo miyanên de newe niyaêne ro, felsefe tede bi jü dersa terbiyetia bıngehi (a „propedewtike“). Eslê terbiyetê universıteyo ke Artes liberales name benê, ‘hewt senatanê serbestan’ ra ibaret bi, zey „gramer“ u „dialektik“ u „rêtorik“ u „geometriye“ u „aritmêtik“ u „estareşınasiye“ (astronomiye) u „muzik“i. Qedenayışo verên enê studium generale de fakultey artistan de lazım bi ke merdum bışo terbiyetê qısmanê „berzan“ terê tıb u huquq u ilahiyati kewo. (Vatey unwananê (dereceyanê) akademikanê zey B.A. (Bachelor), M.A. (Master), Ph.D. (Philosophiae Doctor) ya ki Dr. phil. (doktor philosophiae) na rêçe ra heta ewro mendê.\nSeserra 13. de, Ewropa rocawani de, be felsefey Aristotelêsi ra werênayışo ke zêdiyaêne, felsefe pê biyêne xoser, oyo ke sinorê disiplinanê artesi viyarnaêne. Xeylê filozofan u teologanê zey Albert der Große („Alberto pil”) u Thomas von Aquin’i kerdêne ke xo ser gırewtena (resepsiyonê) rocakewtena Aristotelêsi de bımanên u felsefey aristotelesaney be doktrinanê (musayışanê) kilisey Katoliki ra yew teswirê heqiqatio genel (ê têdine) de pêşanên (biarên têhet). Sentezê da henêne Thomasi Summa theologica (Lat. “kulliyatê ilahiyati”) de arda ver. Ney ra serkewte, seserra 12. de ki yew gumanê (pawıtışê) zanayışê tecrubeyo berz kewto kar, oyo ke peyda-biyayışê fıkrkerdena çağê neweya ilmê feni u metodê be cerrebnayışan rê bi bi şertê veri.\nRenesansi ra nat her ke şi, sinorê ke ilahiyati cı rê nay biy ro, felsefe inan ra vêrd ra. Filozofi êndi peyser nêvınderdi, vênayış u fıkri mudefa kerdi, êyê ke be musayışanê kilisey ya ki qeder be ê Xıristiyanine, caran yew nêbiyêne. Çağanê renenansi-humanizmi u roşti-biyayışi ra dıme felsefey heta roca ewroêne din de be lom u kıbar na werê, mabên de sinor na ro u zêdewext ki xo ey ra cor gırewt. Labelê xeylê filozofi ki est biy ke, qedrê do gıran daêne cı, wa caê vênayışanê xo be ê qenaetanê xoyê dini ra be temamiye têkewên, yew bên.\nHele ke çağo newe, demeyanê beliyan de felsefe de heni qayt kerd ke ilmê ilman sero ilmê têdinano; oyo ke raşti u heqiqatanê umumiyanê ebediyan ano roşti ver u berê (keyberê) cı keno a (philolosphia perennis ‘felsefeo ke tım vêreno’) ke wa merdum raştiye temamiye ra areze (fehm) kero u sebeban u presipanê peyênan reso. Heta seserra 18. felsefe 4 fakulteyanê (mektebanê berzan) ra yewê bi. Nae de ki jü şagırdina bıngehêne luzım biye ke telebey tepeya bışên, balê xo bıdên ra persan u tedqiqatanê ilmanê fenan u zey ninan. Taê universıteyanê urfiyan de ewro hewna ki musaena bıngehêne de (diploma verêne) yew “Philosophicum” (zanayışê felsefeyê temeli) telebeyan têdine rê mecburiyo.\nSeserra 19. de her ke şi, xoser biyaene zêdiyê; raver ê ilmanê feni u tepeya ki ê qısmanê filolociye u ilmanê sosyali (qewman). Kursiyê dersedayışiê felsefiy, neticey meylê zerrekê xo ra, her ke şi, kewtêne bınê zorê disiplinanê akademikan ke (kursiy) xo warey xo sero alım kerên. De çağo modern der, be felsefe taê wext wezifa refleksiyonê disiplinanê akademikan u şertanê inanê veri sero werênayış mendi.\nDisiplino akademiko modern – felsefe, na sebet ra waştena heqa xo raşt vêneno ke metodê felsefiy wareyanê ilm u pratikiê binan rê ki dest danê. Nae ra qeder ki filozofan çım de mızakerey mewzuyanê êtikan (exlaqiyan) u ê persanê temelan xas warey inano. Ê univesıteyan na zeman de, xofehmê xo de na rêça xo esta ke disiplinanê felsefiyanê urfiyan, zey mentıq u êtik u teoriya irfani u teoriya ilmi u tarixê felsefey, çarçüwey terbiyetê mıalıman de salıx ro cı dên. Be na qeyde werênayışê feslefey universıteyan de ca gêno – zêdewext tenya dersa dini ra nê, ilmanê sosyali ra, edebiyat u senate ra cia; leteo vêşi, felsefeo teorik biyae be gıraniya teoriya ilmi, ê analizê qıseykerdene u ê mentıqi tedero. Ancia ki “disiplino akademik felsefe” de tım arzêto gıran esto ke mızakereyanê na zemaniê akerdeyan de iştırak bıkero u fıkr u caê xo vaco, vacime ke persanê êtikan rê gurenayışê tekniki, ekolociye (ilmê der u dormey), genetik, problemanê tıbi sero ya ki felsefey kulturan miyan (interkulturel) sero.\nFeqet felsefey univsıtey ra dot, enstitüyan ra teber ki daima fıkrkerê xoseri ki est biy. Roştkerdoğanê zey Voltaire, Rousseau u Dideroti rê (teşwiqkerê ensiklopediye be hedefê roşti-kerdene pê zanayış) Fransa de ke philosophes (‘filozofi’) vat, nêvat, rêça Montaigne de, pê nê qesey, genel de nuskarê alımi ki fehm biyêne; inanê ke mewzuyanê populeran, yanê elaqa têdinana resmiye sero fıkrê xo vatêne – na qeyde ra ki ‘alımê xeylê çi’ zey Goethe u Schilleri. Fıkrkerê zey Adam Smith, Abraham Lincoln, Jean Paul, Friedrich Nietzsche, Emile Zola, Leo Tolstoj, Karl Marx, Sigmund Freud ya ki Søren Kierkegaardi nae de yew bi ke pêro pia gırêdaey yew universıtey nêbiy u felsefey mektebio akademik nêvıraştêne. Anci ki alem de hetê inan ra xeylê teşwiqê felsefiyê ke itıbar diyêne, veciyaêne meydan u inan lınganê xo ser de tarixê felsefey terif kerd u dekerna – merdum şeno ninan be fıkrkeranê nê çağiê xeylê wendeyan ra têver şano, zey Paul Watzlawick, Umberto Eco ya ki Peter Sloterdijk.\nVeciyayışê do newe ki ronaena şubeyanê felsefiyana, êyê ke qailê, imkananê cemaetberiye rê ya ki raye salıx-daenê binan rê alternatifê teqdim bıkerên.\n(dewamê cı esto)\nBewnı / Qayt keBıvurne\nFelsefe, be Almanki\nRetrieved from "https://diq.wikipedia.org/w/index.php?title=Felsefe&oldid=346259"\nVurnayışo peyên tarixê 5 Tışrino Verên 2016 de saeta 12:49 de bi.\nEna pele tewr peyên roca 12:49 de, saeta 5 Tışrino Verên 2016 de vurriya
|
|
madlad400
|
CC 20220801
|
zza
|
29 Çele 2011 Şeme 18:46\nGe-gane ez rojnameyanê ma de rastê ci yena ke vanê “dîyalekta ziwanê kurdkî zazakî ya ke Dêrsim de qisey bena…”\nNo îfade çiqas rast o?\nZanayîşo ke cumleya corêne de yeno dayene: 1.zazakî dîyalekta kurdkî ya, 2.Dêrsim de qisey bena.\nVerê verkan, ma do tayê nameyan ser o bivindê; kirmanckî, zazakî, dimilkî, kirdkî.\nNê nameyî çi yê, çi îfade kenê, yewbîn ra ferqê xo esto yan çin o?\nWelatê ma yê vakurî de di dîyalektê ziwanê kurdkî qisey benê: kirmanckî (zazakî) û kirdaskî (kurmanckî). Kurdkîya ke ma vanê ne bi sereyê xo kirmanckî ya ne zî kirdaskî…\nKirdaskî xeylê wîlayetan de qisey bena; ê ke dîyalekte qisey kenê, ziwanê xo rê vanê kurmancî. Kirmanckî zî xeylê wîlayetan de qisey bena; ê ke na dîyalekte qisey kenê, ziwanê xo rê ca-ca vanê kirmanckî, ca-ca vanê zazakî, ca-ca vanê kirdkî û dimilkî…\nMa na dîyalekte kotî (kure, ça) qisey bena? Tena Dêrsim de?\nNa dîyalekte hîrês-çarês (des û hîrê-des û çar) wîlayetan de qisey bena. Hîna mîyanê nufûsê kurdan de cigêrayîş nêameyo kerdene labelê na dîyalekte mîyanê dîyalektanê kurdan de hetê girsîye ra (girdî, girdîye) ra beno ke dîyalekta diyin a, beno ke hîrêyine bo. Yewine kirdaskî ya. Na dîyalekte hem xeylê wîlayetan de hem zî çend dewletan mîyan de qisey bena.\nTirkîya de, serra 2000î de şaranê Tirkîya ser o bi nimitkî yew rapor yeno amade kerdene. Serekê heyetê amadekerdişê raporî Prof. Şaban Kuzgun o. Amadebîyayîşê raporî dima Prof. Şaban Kuzgun qezaya trafîkî de mireno. No rapor 2008 de deşîfre bî, tayê rojnameyan de sey xeberan ca girewt. Anegoreyê nê raporî Tirkîya de 12.6 mîlyonî kurdî estê, nînan ra 3 mîlyonî kirmanc (zaza) ê. Bi fekê dewlete 3 mîlyonî!\nNê “3 mîlyonî” tena Dêrsim de nêciwîyênê. Xinis ra hetanî Aldûş (Gerger), Sêwas û Qeyserîye ra hetanî Bidlîs û Sêrt kirmancî (zazayî) estê. No nufûs pêro-pîya xo û ziwanê xo bi eynî name ya îfade nêkeno. Ê ke elewî yê (Mamekîye, Sêwas, Erzingan, Gimgim) xo ra “kirmanc” vanê, ziwanê xo ra zî “kirmanckî”. Mîyanê sunîyan de zî ca-ca “zaza” û “zazakî”, ca-ca “kird” û “kirdkî”, ca-ca zî “dimil” û “dimilkî” yeno vatene.\nÇiqas nameyê cîya-cîyayî bibê zî, her çiqas ke hetanî ewro yew nameyo muşterek mîyan de ca nêbîyo zî, no şar (komel) pêro yew o, ziwan û dîyalekta xo eynî ya.\nMabên (beytar) de ferq çin o?\nEsto. Sêwregi yewna hawa, Çewlîg yewna hawa, Gimgim yewna hawa… Ma zanenê ke mîyanê kurdan de dewe bi dewe bîle ferq esto. No nêno a mana ke her dewe fekê xo cîya yo, her dewe wayîrê yew fekî ya. Ziwanzanayîye de fek yewna çî yo. Mîyanê kirmanckî (zazakî) de di fekî estê: fekê cêrî, fekê corî. Kirmancê elewî fekê corî qisey kenê. Kirmancê sunî zî fekê cêrî. Ez vana peydabîyayîşê nê her di fekan de rolê çemê Muradî muhîm o. Çemê Muradî mîyanê her di fekan û îtîqadan de bîyo sînor. Çemî erdê kirmancan kerdo di leteyî, naver û bover.\nSeserra vîstine de kirmancanê corî ra xeylê kes vîyart bi hetê cêrî, kirmancanê cêrî ra zî xeylê kes vîyart bi hetê corî. Dara Hênî, Erxenî û Sêwregi, verî wîlayet bîy. Seba ke nê heme hîrê wîlayetan serewedartişê Şêx Seîd Efendî de duştê dewlete de yeman pêro dayo, şikitewerdiş ra dima dewlete statuyê înan wedarto. Wîlayet ra war ro dayê. Sêwregi daya bi Ruha ser ke sêwregijî caran xo Ruha ra qebul nêkenê! Ewro des komeleyê (cemîyet; dernek) sêwregijan ke estê, meqsedê new teneyan o yo ke Sêwregi ancî biba wîlayet.\nDara Hênî cêrê Çemê Muradî de yo. Wextê serewedartişî de paytext ameyo îlan kerdene. Şikitewerdiş ra dima corê çemî de Çewlîg (Bîngol) beno wîlayet, cêrê çemî ra xeylê nufûs vîyareno bi hetê corî. Ancî cîya-cîya semedan ra, seba ke îdareyê xo nêbîyo, seba ke kar-gure çin bîyo, seba ke dewê xo ameyê veşnayene… kirmancanê cêrî ra xeylê kes Xarpêt de ca bîyo.\nBeno ke ta-tayê bivajê Dêrsim tena “Tuncelî” ra, yanî Mamekîye ra îbaret nîyo.\nRast a. Tarîx de erdê Dêrsimî yo ke yeno vatene, hîra yo. Nameyê yew wîlayetî ney, yew eyaletî yo. Demê Osmanîyan de Sêwas ra nat erdê Dêrsimî ameyêne fehm kerdene. Labelê anegoreyê tarîxî zî Dîyarbekir Dêrsim nîyo, Motka, Çewlîg û Aldûş zî Dêrsim nîyo. Ne vizêr ne zî ewro kirmancî (zazayî) tena Dêrsim de ciwîyênê. Ne vizêr ne zî ewro kirmanckî (zazakî) tena Dêrsim de qisey bena.\nGanî ma xo welatê xo, şarê xo rind nas bikerê, derheqê xo de çîyanê xeletan mevajê. Ganî ma nê çîyanê xeletan normal mevînê û peygoş mekerê. No çîyo normal nîyo. Merdim çitur welatê xo nas mekero û na kirmanckîya girde tena bîyaro bikero ziwanê mintiqaya Dêrsimî. Ziwan beno, tarîx beno, edebîyat û huner beno. Çi beno wa bibo. Ganî ma her çîyê xo rind nas bikerê, rind û rast îfade bikerê; ci rê wayîr bivejîyê û aver biberê. Sewbîna xelasa ma çin a!\nNa xebere 3388 rey wanîyaya
|