s1
stringlengths
2
365
s2
stringlengths
2
344
lens1
int64
2
365
lens2
int64
2
344
__index_level_0__
int64
0
126k
مجموعه کاخهای هخامنشی شوش توسط داریوش کبیر در سال ۵۲۱ قبل از میلاد بر پا گشت. این مجموعه شامل کاخ آپادانا، دروازه، دیوارخانه و بخشهای دیگر است. تمامی‌ تالار ‌کاخ‌ آپادانای‌ شوش‌ در زمان اردشیر اول دچار حریق گشت و اردشیر دوم آنرا بازسازی کرد.
در زمان اردشیر اول هخامنشی تالار آپادانا در شوش طعمه آتش شد.
241
60
200
‌هوخشتره (کیاکسار) فرمانروای ماد، در سال ۶۳۳ ق م از سکاها شکست‌ خورد و در نتیجه‌ سکاها حدود ۲۵ سال‌ در آسیا تا به‌ مصر پخش‌ شدند و بخش‌ بزرگی‌ از آنان‌ در ایران‌ باقی‌ ماندند. سرانجام ‌هوخشتره‌ در سال‌ ۶۱۵ ق م در ضیافتی‌ بسیاری‌ از سران‌ سکاها را به‌ قتل‌ رساند و به برتری آنان پایان داد و سرزمین‌ خود را از شر آنان رهایی‌ بخشید.
مادها در سال ۶۱۵ پیش از میلاد به فرمانروایی کیاکسار به برتری و سروری سکاها پایان دادند.
329
87
201
اونتاش ناپیرشا یا اونتاش گال در سال ۱۲۶۵ قبل از میلاد، به حکومت ایلام رسید و شهری جدید به نام دور-اونتاش بنا کرد و در این شهر مقدس زیگورات برپا ساخت.
شهر مقدس دور - اونتاش در زمان اونتاش- ناپیرشا پادشاه ایلام بنا گردید.
149
69
202
تفاوت اصلی توماس مور و افلاطون در مسأله خانواده است. افلاطون خانواده را منحل اعلام می‌کند، ولی توماس مور خانواده را می‌پذیرد و معتقد است که خانواده ضرورت دارد ولی اعمال خلاف را نمی‌پذیرد.
تفاوت اصلی دیدگاه افلاطون با توماس مور در مبحث خانواده است.
188
59
203
برجسته‌ترین چیزی که توانست در پیشرفت علم داروسازی و فارماکولوژی اثر گذار باشد، تلفیق طبابت ایرانی، هندی، مصری، صریانی و یونانی بود.
تلفیق طبابت ایرانی، هندی، مصری، صریانی و یونانی در توسعه علم داروسازی مؤثر بوده است.
131
84
204
اصولِ ریاضیِ فلسفهٔ طبیعی که به اختصار (اصول) نام دارد، یک کتاب سه جلدی نوشته شده توسط ایزاک نیوتون است. این کتاب شامل قوانین نیوتون در مکانیک کلاسیک به همراه قانون جهانی گرانش نیوتن و قوانین کپلر در حرکت سیارات بود.
کتاب اصولِ ریاضیِ فلسفهٔ طبیعی اثر ایزاک نیوتن است.
217
51
205
کتاب المجسطی متعلق به بطلمیوس یکی از کتاب های نجومی است که بارها ترجمه و تصحیح شده است.
کتاب المجسطی از بطلمیوس است و موضوع آن نجوم می باشد.
87
52
206
لوئی چهارم خود را به عنوان نماینده مستقیم خداوند و یا حق الهی قدرت مطلق پادشاهی میدانست. برای نشان دادن این موقعیت او خورشید را به عنوان نماد حکومت خود انتخاب کرد و تصویری از روضلی ("پادشاه خورشید") که توسط میشل ژک گابریل طراحی و وجود آورد که در آن تمام قلمرو حاکم وجود داشت.
لوئی چهارم خورشید را به عنوان سمبل حکومتی خود انتخاب نمود.
275
58
207
خاندان هابسبورگ از مقتدرترین خاندان‌های سلطنتی تاریخ اروپاست. حکومت این خاندان حدود شش سده و نیم، تا پایان جنگ اول جهانی، دوام آورد. در سال‏‌های ۱۴۳۸ تا ۱۸۰۶ میلادی پادشاهان اتریش بودند؛ از ۱۲۷۸ تا ۱۹۱۸ امپراتوران روم مقدس و در سال‏‌های ۱۵۱۶ تا ۱۷۰۰ پادشاهان اسپانیا.
خاندان هابسبورگ در سال ۱۴۳۸م در اتریش روی کار آمدند.
267
52
208
هنگامی که پاپ ائوگنیوس چهارم از سند کنستانتین استفاده کرده بود تا ادعای آلفونسوی یکم را در مورد سلطنت ناپل مورد شک و تردید قرار دهد، لورنزو والا بود که نشان داد هدیه ی کنستانتین بی اعتبار و جعلی است
لورنزو والا جعلی بودن هدیه ی کنستانتین را ثابت نمود.
199
52
209
تعدادی از آثار جیووانی بوکاچیو عبارتند از: نسب نامه خدایان دوره شرک در ۱۵ جلد، ترانه‌‏های شبانی و منظومه‏‌های فیامِتا و تزئیدا.
جیوانی بوکاچیو ترانه های شبانی را تحریر نموده است.
127
50
210
آنچه بر رونق علم ریاضی افزود ترجمه آثار هندی چون سدهانتا و یا آثار سریانی، قبطی و یونانی چون اصول اقلیدس در عصر نهضت ترجمه بود. پس از آن، با تأسیس رصدخانه به منظور مطالعه نجوم، علم ریاضی رشد بیشتری یافت.
پس از ترجمه آثاری چون سدهانتا و اصول اقلیدس که بر رونق علم ریاضی افزود، تأسیس رصدخانه باعث رشد بیشتر ریاضیات شد.
203
112
211
زبان لاتین و تحولات ساختاری آن را به ۳ بخش تقسیم کردند که شامل: لاتین قدیم که به عصر سیسرو ،سنکا،و تاسیت تعلق داشت و همان لاتین و همان لاتین نخست است. لاتین میانه که پس از تهاجم اقوام ژرنیک و تتونیک از شمال اروپا به این سرزمین شکل گرفت. لاتین حدید که همان لاتینی بود که اومانیست های عصر رنسانس به کار بردند و مراحل نوعی بازگشت به همان اولیه است.
دوره لاتین قدیم از زبان لاتین به لاتین زمان سیسرو، سنکا و تاسیت تعلق داشت
345
73
212
بازرگانان اروپایی، شرکتی به نام «اتحادیه هانزا» را که یکی از مهم ترین تشکیلات تجاری قرون وسطی بود به وجود آوردند. این اتحادیه در قرن پانزدهم میلادی انحصار تجارت در دریای شمال را در اختیار داشت.
در قرن پانزدهم اتحادیه هانزا انحصار تجارت بر دریای شمال را در اختیار داشت.
193
74
213
جان لاک که بزرگترین متفکر سیاسی انگلستان در قرن ۱۷ است تفکراتش در همه انقلابات از جمله انقلاب آمریکا در ۱۷۷۶ و انقلاب کبیر فرانسه در ۱۷۸۹ تاثیر گذاشت. به گونه ای که می توان او را آغازگر نظریه پردازی انقلاب قلمداد کرد.
جان لاک را می توان آغازگر نظریه پردازی انقلاب قلمداد کرد.
217
57
214
هنر هخامنشی‌ هنری‌ است‌ با دو وجه‌ کاملا متمایز و در عین‌ حال‌ هماهنگ‌. این‌ هنر از یک‌ سو مظهر قدرتی‌ بزرگ‌ و نوپا است‌ و از سوی‌ دیگر تجسم‌ تنوع‌ هنری‌ همه‌ملل‌ تابع‌ این‌ قدرت‌ بزرگ می باشد‌.
یکی از ویژگی های متمایز هنر هخامنشی تجسم تنوع هنری همه ملل تابع است.
194
68
215
داریوش‌ در سال‌ ۵۱۰ ق م تصمیم‌ گرفت‌ که برای اولین بار‌ به‌ تقلید لیدیایی‌ها از طلا و نقره‌ ناب‌، سکه‌ بزند. ضرب‌ سکه‌ طلا از حقوق‌ شاه‌ بود و کسی‌ دیگر چنین‌ اجازه‌ای‌ را نداشت‌. در عوض‌ ساتراپ‌ها و حتی‌ شهرهای‌ آسیای‌ صغیر می‌توانستند سکه‌ نقره‌ بزنند.
داریوش به تقلید از لیدیایی ها اقدام به ضرب سکه از طلا و نقره ناب کرد.
254
69
216
در میان‌ اشیائی‌ که‌ از هخامنشیان‌ برجای‌ مانده‌ است‌ به‌ تندیس‌هایی‌ سنگی ‌برمی‌خوریم‌ که‌ مخصوص‌ توزین‌ بوده‌اند. تالان‌ بزرگ‌ترین‌ واحد وزن‌ بود. هر تالان‌ ۶۰ مین‌ (یا پوند)۳۰/۱ کیلوگرم‌ وزن‌ داشت‌.
بزرگترین واحد وزنی هخامنشیان تالان نام داشت.
201
44
217
برای‌ کورش‌ و داریوش‌ اهمیتی‌ نداشت‌ که‌ سردارانشان‌ ایرانی‌ باشند، اما از زمان‌ خشایارشاه و جا افتادن‌ سپاه‌، سرداران‌ سپاه‌ تنها از میان‌ ایرانیان‌ برگزیده ‌می‌شوند و رفته‌ رفته‌ مقام‌ سرداری‌ کل‌ سپاه‌ ارثی‌ می‌شود.
از زمان خشایارشاه سرداران سپاه تنها از میان ایرانیان برگزیده می شوند.
218
69
218
نظام مالیاتی در دوره هخامنشیان به گونه ای بود که دریافت‌ مالیات‌ها از هرنوعی‌ که‌ بودند در اداره‌ کاره‌-هماره‌ (آمار سپاه‌) به‌ ثبت می‌رسیدند و‌ با گذشت‌ زمان‌ کاره‌-هماره‌ سازمانی‌ مالیاتی‌ شناخته‌ می‌شد.
در دوره هخامنشیان دریافت مالیات های متنوع در اداره کاره-هماره به ثبت می رسیدند.
205
79
219
رشته های دیوان اداری در تخت جمشید به دستهای رئیس تشریفات و قائم مقام وی ختم می شد. مسئول اداره خزانه شاهی، خزانه دار دربار بود که زیر نظر این دو نفر قرار داشت. یکی از مقام های دیگر کاخ دار بود که کار اصلی او عزل و نصب کارکنان و ترتیب دادن جیره کارگران و پرداخت آن بود.
در دیوان اداری هخامنشی کاخ دار مسئولیت عزل و نصب کارکنان و تعیین و پرداخت جیره آنها را بر عهده داشت.
268
100
220
داریوش، پادشاه هخامنشی به منظور اعمال حاکمیت مطلق خود از اختیاراتی که ساتراپ ها در زمان کوروش داشتند، کاست.
داریوش هخامنشی اختیارات ساتراپ ها را کاهش داد.
107
46
221
داریوش کلمه ای است از پارسی باستان، که در حالت فاعلی دارایاواوش می‌شود، مرکب است از داریا (دارا) + وهو (نیکی) و جمعاً به معنی دارنده نیکی است.
نام داریوش به معنا دارنده نیکی می باشد.
142
39
222
ایسوس یکی از شهرهای کیلیکیه در کرانۀ خلیج اسکندرون است و به سبب جنگ تاریخی اسکندر با داریوش سوم در دشت کوچک کنارش شهرت تاریخی یافته است. این دشت از سوی شمال به تپه هائی محدود بود و از طرف جنوب به دریا می پیوست.
ایسوس یکی از شهرهای کیلیکیه است که به سبب نبرد اسکندر با داریوش سوم شهرت تاریخی یافته است.
211
90
223
قرن ژان بدن قرن شانزدهم میلادی است که قرن رفرم مذهبی است. رفرم فرانسه نیز تحت تأثیر عقاید کالون قرار گرفته بود.
رفرم فرانسه متاثر از آراء و عقاید کالون است.
111
44
224
به کوشش پریساتیس پس از کشته شدن کوروش صغیر، ناکامی چیسفرناه را در حوزۀ خدمت ناشی از خیانت او قلمداد کردند و اردشیر را نسبت به او برانگیختند. بعدها تیئراوستس به فرمان اردشیر دوم چیسفرناه را در حمامی به قتل رساند.
تیئراوستس از سوی اردشیر دوم ماموریت یافت تا چیسفرناه را به قتل رساند.
212
69
225
محاصره شهر بابل چند ماه بطول انجامید که نهایتا درسال ۴۸۱ق.م نیروهای خشایار شاه هخامنشی موفق به فتح شهر بابل شدند. در این جنگ معبد مردوک، یعنی ازاگیلا غارت شد و بسیاری از آثار و مهرهای آن به تخت جمشید انتقال یافت، حتی مجسمه مردوک که از ششصد کیلوگرم طلای خالص ساخته شده بود، به تخت جمشید برده شد که ذوب شده و از طلای آن استفاده شود.
در زمان خشایارشاه تندیس مردوک را به ایران منتقل می کنند.
330
56
226
کمبوجیه دست به تصرف مستعمرات دریایی مدیترانه زد. او نیروی دریایی فینیقیه را به همراه سپاهی پارسی به این کار گمارد. ولی فینیقی‌های گسیل شده به جنگ، نبرد را رها کردند. به همین دلیل کمبوجیه مجبور به صرف نظر از فتح کارتاژ شد.
در زمان کمبوجیه به دلیل امتناع فینیقی ها، تصرف کارتاژ از برنامه او حذف شد.
221
74
227
از زرتشتی بودن قوم ماد اطلاعی در دسترس نیست. از قرائن پیداست که می توانسته اند زرتشتی بوده باشند. با بررسی دقیق این شواهد و قرائن ظاهرا این قوم نخستین ایرانیانی اند که به عناصر تشکیل دهنده آناهیتا امکان رشد داده اند.
نخستین ایرانیانی که به عنصرهای تشکیل دهنده آناهیتا امکان رشد داده اند، قوم ماد بودند.
216
85
228
در سال ۶۱۲ پیش از میلاد ماد و بابل متحد شدند و هووخشتره پادشاه ماد به نینوا مرکز آشور حمله کرد و پادشاهی و سرزمین آشور را برای همیشه برانداخت و آشوریان مغلوب دولت ماد شدند.
مادها در اتحاد با بابلیها، آشور را برای همیشه از فهرست کشورهای جهان حذف کردند.
172
78
229
سر توماس مور در برابر خواست شاه هنری هشتم برای جدایی از کلیسای کاتولیک به مخالفت برخاست و سرانجام در سال ۱۵۳۵ محاکمه شد و سرش را از تنش جدا کردند.
سر توماس مور بخاطر مخالفت با هانری هشتم در جدایی از کلیسای کاتولیک اعدام شد.
147
76
230
سفال‌های پیش از تاریخ ایران که یافت شده در شیوه و سبک ساختن تقریباً با مختصر تغییر یکنواخت و در سطح فنی به طرز اعجاب‌انگیزی پیشرفته‌است. نخستین نمونه‌های آن از شوش در ایلام که نخستین سکونت گاه ایرانیان در پای فلات ایران بود بدست آمد.
سفال پیش از تاریخ ایران، نخست در شوش پیدا شد.
233
45
231
کوتیک‌-اینشوشینک‌ فرمانروای‌ مطلق‌العنان عیلام (ایلام) و آخرین پادشاه دودمان اَوان بوده‌است. از این پادشاه تعداد زیادی لوح و اعلامیه مهم برجای مانده که از خط هندسی‌ (مخطط) بومی‌ برای‌ نوشتن‌ آنها استفاده می‌کرده است.
کوتیک اینشوشینک ایلامی از خط هندسی بومی برای نوشتن اعلامیه های مهم خود استفاده کرد.
216
83
232
سارگون بزرگ بنیانگذار خاندان پادشاهی اکد بود. پس از تشکیل سلسله سامی «سارگون»، بین ایلام و اکد زد و خوردهای شدیدی پدید آمد و پس از ایلامیان اقوام نیمه‌وحشی کوه‌نشین زاگرس مکرر، به سرزمین بین النهرین حمله‌ور شدند، شهرها و مزارع را ویران کردند؛ ولی سارگون توانست حمله آنان را سرکوب کند و اقوام کوه‌نشین متجاوز و ایلامی ها را از منطقه نفوذ خود بیرون راند.
سارگون، فرمانروای اکدی، کوهنشینان زاگرس را مهار کرد و بین النهرین را از خطر ایلامیها رهانید.
352
92
233
ایلامی زبان منقرض شده ایلامیان باستان است. این زبان در ایران دوره هخامنشی جایگاه ممتازی داشت. اسناد بایگانی و املاک‌داری پادشاهی در پارس و هخامنشی اکثراً به زبان و الفبای ایلامی و اقلاً به زبان آرامی مکتوب می‌شد.
اسناد بایگانی عظیم هخامنشی بیشتر با خط و زبان ایلامی تهیه شده است.
212
66
234
برای اولین بار، امیر اوجین مترجم زبردست پالرمو، کتاب کلیله و دمنه را در سیسیل به لاتین ترجمه کرد.
برای نخستین بار کتاب کلیله و دمنه در سیسیل و توسط امیر اوجین به لاتین ترجمه شد.
97
79
235
منابر دوره اسلامی یکی از بهترین نمونه هایی بود که می توانست هنر چوب بری و منبت کاری به بهترین شکل در آن متجلی شود مانند مسجد قیروان. منبر این مسجد عالی ترین نمونه از شاهکارهای صنعت چوب بری است.
در منبر مسجد قیروان به خوبی هنر چوب بری به نمایش گذاشته شده است.
193
64
236
قبه الصخره یکی از آثار بسیار زیبای عصر اموی است که معماری آن تلفیقی شگفت‌آور از هنر اسلامی، رومی و قبطی است.
قبه الصخره تلفیقی شگرف از هنر اسلامی، رومی و قبطی است.
108
54
237
با بررسی تاریخ هنر می توان دریافت که همواره هنر در خدمت دین اعم از الهی یا غیر الهی بوده است.
هنر در تاریخ در خدمت ادیان الهی و غیر الهی بوده است.
93
52
238
جامع زیتونه یکی از مسجد های جهان اسلام است که در سال ۱۱۴ هجری در تونس بنیاد شد.
جامع زیتونه در تونس برپا شده است.
79
33
239
مدرسه بیهقیه و مدرسه سعدیه قدیمی ترین مدارس دوران اسلامی هستند که در ایران واقع شده بودند.
مدرسه سعدیه جزء مدارس ایران دوره اسلامی است.
90
44
240
مسجد جامع دمشق، یکی از شگفت انگیزترین مساجد تاریخ جهان اسلام و جزء عجایب چهارگانه ای است که توسط ولید بن عبدالملک ساخته شد.
مسجد جامع دمشق یکی از اعجاب آورترین مساجد تاریخی جهان اسلام است که ولید بن عبدالملک آن را ساخت.
123
95
241
دست یابی مسلمانان به کارگاه های کاغذ سازی، در منطقه سمرقند رخ داد. نخستین کارگاه کاغذ سازی در جهان اسلام به همت یحیی بن خالد و در بغداد راه افتاد.
مسلمانان در منطقه سمرقند به کارگاه‌های کاغذ سازی دست یافتند و اولین کارگاه کاغذ سازی در جهان اسلام در بغداد و توسط یحیی بن خالد راه اندازی شد.
146
142
242
جمهوری ظاهری ساوونارولا بر پایه های دیکتاتوری مذهبی با سیمایی دموکراتیک همراه با زهدگرایی و ریاضت کشی بود که به وسیله یک شبکه خبر چینی گسترده به وجود آمده بود.
جمهوری ظاهری ساوونارولا بر مبنای دیکتاتوری مذهبی با سیمایی دموکراتیک قرار دارد.
159
79
243
اعلامیهٔ استقلال ایالات متحدهٔ آمریکا بیانیه‌ای بود که در ۴ ژوئیهٔ ۱۷۷۶ به تصویب کنگرهٔ قاره‌ای رسید. این اعلامیه، استقلال سیزده مستعمره‌نشین را که در حال جنگ با بریتانیای کبیر بودند بیان می‌دارد و به صراحت از تصمیم این مستعمره‌نشین‌ها به جدایی از امپراتوری بریتانیا سخن می‌گوید.
اتفاق چهارم ژوییه ۱۷۷۶ تصویب اعلامیه استقلال آمریکا بوده است.
279
61
244
چارلز اول پادشاه انگلستان، اسکاتلند و ایرلند از ۱۶۲۵ تا ۱۶۴۹ بود. پس از اعدام چارلز رژیم سلطنت برای مدتی از میان رفت و به جای آن نظام جمهوری به رهبری الیور کرامول برقرار گردید.
با اعدام چارلز اول نظام حکومتی انگلستان به صورت جمهوری در آمد.
176
62
245
جنگ صدساله اصطلاحی است که برای نبردهای میان انگلستان و فرانسه، در سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۴۵۳، به کار می‌رود. بنابراین جنگ صدساله ۱۱۶ سال به طول انجامید.
جنگ های موسوم به جنگ های صدساله اروپا ۱۱۶ سال طول کشید.
146
55
246
جنگ سی‌ساله جنگ‌هایی میان سال‌های ۱۶۱۸ و ۱۶۴۸ در اروپای مرکزی بودند، و در آن ابرقدرت‌های اصلی اروپا برای تثبیت قدرت و تعیین مرزبندی‌های جدید شرکت داشتند. علت این کشمکش بی سرانجام، به درگیری میان دو مذهب کاتولیک و پروتستان و همچنین رقابت میان حکومت‌های هابسبورگیِ اتریش و اسپانیا با قدرت‌های دیگر منطقه برمی‌گشت.
جنگ های سی ساله اروپا بین مذاهب کاتولیک و پروتستان اتفاق افتاد.
311
63
247
جووانی بوکاچیو (زاده ۱۶ ژوئن ۱۳۱۳ - درگذشته ۲۱ دسامبر ۱۳۷۵) یکی از چهره‌های برجسته تاریخ ادبیات ایتالیا است.
جووانی بوکاچیو نماینده ادبیات در ایتالیا است.
109
45
248
هانری چهارم در سال ۱۵۹۸ با صدور فرمانی در شهر نانت که به فرمان نانت شهرت یافت تا حدودی مراسم مذهبی کالونیست را آزاد اعلام کرد.
هانری چهارم فرمان نانت را صادر کرد.
126
35
249
پیمان وستفالی، پیمان‌نامه‌ای است که پس از پایان جنگ‌های سی ساله مذهبی در اروپا در شهر سالن شهرداری شهر مونستر میان کشورهای اروپایی بسته شد. با بسته شدن قرارداد صلح وستفالی در سال ۱۶۴۸، رسماً جنگ پایان یافت.
پایان بخش جنگ های مذهبی سی ساله پیمان نامه وستفالیا بود.
206
56
250
هدف عثمانی رسیدن به هَنْگْری (مجارستان فعلی) بود اما تحریکات پادشاه فرانسه، خلیفه عثمانی را به این امر مصمم نمود. در نهایت، حمله ارتش عثمانی با یک‏صدهزار جنگجو آغاز گردید و در نبرد موهاک، پادشاه مجارستان و بسیاری از بزرگان این منطقه و نیز حدود بیست هزار نفر از سپاه مجارستان کشته شدند.
جنگ موهاک بین کشورهای عثمانی و مجارستان رخ داد.
285
47
251
دانته در آغاز فعالیت های سیاسی خود، رساله سلطنت را نوشت که تأییدی بر حمایت او از پادشاه است. شاهکار ادبی او به نام «کمدی الهی» نیز در واقع رساله‌ای سیاسی و مبلغ صلح و وحدت ملی ایتالیا است.
کمدی الهی دانته در مورد صلح است.
189
32
252
بورژوازی حس جدیدی را به نیروهای رها شده از کلیسا به عنوان اصلی ترین محرک در تمدن غرب نهادینه کرد و آن هم حس ماجراجویی و جستجوگری بود.
بورژوازی حس ماجراجویی را به عنوان اصلی ترین محرک در تمدن غرب بنیان نهاد.
133
72
253
آلفرد فون مارتین، جامعه شناس و مورخ معاصر آلمانی که عمیقا متأثر از دیدگاه های ماکس وبر بود، در کتاب «جامعه شناسی رنسانس» همزیستی دو طبقه روشنفکر و بورژوا را مهم ترین عامل شکل دهنده تمدن مدرن می داند.
نویسنده کتاب جامعه شناسی رنسانس آلفرد فون مارتین است.
199
53
254
قرن هفدهم دوره شناخت طبیعت و عصر تولد علوم طبیعی بود، ولی قرن هجدهم است که زیر عنوان عصر روشنگری موضوع تاریخ مورد توجه خاص قرار گرفت.
قرن ۱۸ ام به عصر روشنگری شهرت دارد.
133
35
255
دوره اول نهضت ترجمه از خلافت منصور آغاز می شود و با وفات هارون الرشید به فرجام می رسد.
دوره خلافت منصور تا هارون، دوره اول نهضت ترجمه را در بر می گیرد.
86
64
256
به طور رسمی جنگ های سی ساله از دو شاهزاده نشین شروع شد - شاهزاده نشین «پالانتینات» که مرکز تجمع پروتستان ها بود و شاهزاده نشین «باویر» در جنوب آلمان که محل اجتماع کاتولیکها بود.
جنگ های سی ساله ابتدا از پالانتینات و باویر شروع شد.
178
52
257
جان دکینسون نویسنده نامه های یک کشاورز پنسیلوانیایی، یکی دیگر از پوریتن های روشنفکر آمریکایی است که نسبتا روش مبارزه معتدل تری داشت.
نویسنده نامه های یک کشاورز پنسیلوانیایی جان دکینسون است.
133
56
258
در سال ۱۸۶۳ میلادی آبراهام لینکلن طی صدور اعلامیه ای آزادی بردگان را اعلام کرد و از آنان خواست تا به نیروهای شمال ملحق شوند. لینکلن در سال ۱۸۶۴ برای بار دوم به ریاست جمهوری آمریکا رسید.
آبراهام لینکلن رئیس جمهور آمریکا در اعلامیه‌ای آزادگی بردگان را در سال ۱۸۶۳ م اعلام کرد.
185
88
259
دومین کنگره در فیلادلفیا برپا گردید. «توماس جفرسون» و «بنجامین فرانکلین» که به تازگی از لندن بازگشته بودند، در کنگره حضور داشتند. کنگره بیانیه جنگ علیه انگلیس را منتشر کرد و فرماندهی را به «جرج واشنگتن» داد.
دومین کنگره در فیلادلفیا جرج واشنگتن را به فرماندهی جنگ علیه انگلستان برگزید.
208
77
260
الکساندر ششم روح ماجراجویی دریایی هانری هفتم، مؤسس نخستین سلسله حکومتی در انگلستان را برانگیخت. وی اولین دریانورد انگلیسی به نام «ژان کابوت» را به قصد تسخیر هند روانه کرد.
اولین دریانورد انگلیسی ژان کابوت بود.
171
37
261
محدوده تاریخی تمدن اسلامی تا نیمه اول قرن هفتم هجری بدین گونه است: عصر نبوی سال ۱ تا ۱۰ هجری، عصر خلفای راشدین سال ۱۱ تا ۴۱ هجری، عصر خلفای اموی سال ۴۲ تا ۱۳۲ هجری، عصر خلفای عباسی سال ۱۳۳ تا ۶۵۶ هجری.
محدوده تاریخی سال ۴۲ تا ۱۳۲ هجری، عصر خلفای اموی را در تاریخ اسلام در بر می‌گیرد.
201
81
262
پیامبر اکرم فرمودند: منفورترین چیزهای حلال در پیش خدا طلاق و محبوبترین چیز حلال ازدواج است.
طلاق امر حلال ولی منفور الهی است
92
32
263
سلسله مراتب نیازهای مزلو (روان شناس انسان‌گرا) به صورت یک هرم نمایش داده شده است. سلسله مراتب نیازهای انسان یا هرم مزلو عبارتند از: ۱. نیازهای جسمانی ۲. نیازهای امنیتی ۳. نیاز به محبت ۴. نیازهای احترامی ۵. نیازهای خودشکوفایی.
مزلو روانشناس انسان‌گرا در بیان نیازهای انسان سومین نیاز را محبت می‌داند.
226
73
264
توماس هابز، در ادامه اندیشه سیاسی ماکیاولی، نظریه‌پرداز «علم جدید سیاست» بود. او را نخستین فیلسوف سیاسی مدرن و صاحب مکتب رئالیسم سیاسی می دانند.
توماس هابز اولین فیلسوف سیاسی مدرن و صاحب مکتب رئالیسم سیاسی است.
145
65
265
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: هنگامی که زنی باردار می‌شود (از هنگام بارداری تا وقتی که زایمان نماید و تا پایان دوران شیردهی به فرزند) مانند مجاهدی است که در راه خدا جهاد می‌نماید؛ و چنانچه (در این مدت) از دنیا برود، ثواب و اجر شهید به او داده خواهد شد.
اجر زنان از دوران بارداری تا پایان شیردهی فرزندان همانند مجاهد در راه خدا است.
247
78
266
بر طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی نفقه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن می شود مثل مسکن، پوشاک، غذا، اثاثیه منزل و هزینه های درمان و حتی خادم البته در صورتی که زن عادت به داشتن خادم داشته باشد و یا به واسطه مریضی نیاز به آن داشته باشد ، که بر عهده مرد است.
همه‌ی نیازهای متعارف و متناسب مالی با وضعیت زن که از سوی مرد تامین می‌شود، نفقه نام دارد.
263
89
267
در بسیاری از حقوق کشورهای اروپایی از جمله فرانسه، تامین هزینه زندگی مشترک و تکلیف انفاق یک تعهد دو جانبه است و زن و شوهر هر دو مکلف به کسب درآمد و تامین هزینه خانواده هستند. اما از نظر اسلام تامین هزینه خانواده و از جمله مخارج شخصی زن (نفقه زن) به عهده مرد است و زن از این نظر هیچ گونه مسؤولیتی ندارد.
در قوانین اسلامی، مسئولیت تامین مخارج زندگی را بر عهده شوهر گذاشته است.
301
71
268
شیوه های ترمیم خانواده های آسیب دیده از طلاق عبارتند از : تقویت فضایل اخلاقی ، پذیرش موقعیت جدید، تقویت پیوند های اجتماعی، توجه به نیاز های فرزندان پس از طلاق، تقویت نقش پدر پس از طلاق، ازدواج مجدد.
تقویت فضایل اخلاقی ، از راهکارهای ترمیم خانواده آسیب دیده از طلاق می باشد
199
73
269
بر خلاف استحقاق در استحقاق حقوق زوجه تمکن مرد شرط نیست به عبارت دیگر چنین نیست که مرد در صورت توانایی مالی بایستی نفقه همسر خود را پرداخت کند و مرد فقیر نیز ملزم به پرداخت نفقه زوجه است حتی اگر زن تمکن داشته و یا شاغل باشد باز هم پرداخت نفقه زوجه بر عهده زوج می باشد
اگر زن امکان تامین مخارج خویش را داشته باشد، در هر صورت نفقه بر همسر واجب می شود.
266
82
270
در شرع و قانون سن معینى براى نفقه فرزندان در نظر گرفته نشده و عرفاً مادام که اولاد داراى شغل و درآمد مشخص نباشند، پدر نسبت به پرداخت نفقه مسئولیت دارد
پرداخت نفقه فرزند فقط تا رسیدن به سن رشد نیست.
150
47
271
قبل از انگلیس، در هلند و به سال ۱۶۰۹ برای اولین بار یک نظام جمهوری بورژوازی با گرایشات لیبرالیستی پایه ریزی شده به طوری که هلند مأمن آزادیخواهان اروپای غربی از جمله پروتستان های مبارز و روشنفکران مخالف سلطنت مطلقه شد.
اولین نظام جمهوری بورژوازی با گرایشات لیبرالیستی در سال ۱۶۰۹ در کشور هلند بنیان گذاری شد.
218
89
272
در آلمان، مارتین لوتر وحدانیت کلیسای جهانی کاتولیک را متزلزل کرد و فرقه اعتراضی پروتستان را به وجود آورد.
جنبش پروتستانی لوتر از کشور آلمان آغاز شد.
105
42
273
انقلاب کبیر فرانسه یا انقلاب فرانسوی (۱۷۹۹–۱۷۸۹م) دوره‌ای از دگرگونی‌های اجتماعی سیاسی در تاریخ سیاسی فرانسه و اروپا به دست ملت فرانسه بود.
انقلاب کبیر فرانسه در تاریخ ۱۷۸۹م رخ داد.
139
41
274
فرهنگ مفهوم بسیار عالی، جامع و همه گیری است که بشر همواره بدان نیاز دارد و محققان اروپایی آن را مانند گرفتن هوا در مشت می دانند.
محققان اروپایی در تعریف فرهنگ، آن را مانند گرفتن هوا در مشت دانسته اند.
128
71
275
ابن خلدون در تعریف اصطلاحی تاریخ می نویسد: تاریخ علمی است درباره چگونگی وقایع، موجبات و علل واقعی آنها و به همین دلیل تاریخ از حکمت سرچشمه می گیرد.
ابن خلدون تاریخ را سرچشمه گرفته از حکمت می‌داند.
147
48
276
در عربی، تاریخ به معنای خبر است و متضمن قصه و حکایت بوده و مرزبندی زمانی ندارد.
کلمه خبر در عربی معادل واژه تاریخ است.
79
38
277
اولین مورد در علل بحران فرهنگی و معنوی تمدن غرب، بی توجهی تمدن غرب به دین است که مهمترین عامل نیز می باشد.
مهمترین عامل بحران فرهنگی تمدن غرب، بی توجهی تمدن غرب به دین می باشد.
106
69
278
اگرچه نام لیلی و مجنون پیش از نظامی گنجوی نیز در اشعار و ادبیات فارسی به چشم می‌خورد، ولی نظامی برای نخستین بار، آن را به شکل منظومه‌ای واحد به زبان فارسی در ۴۷۰۰ بیت به درخواست پادشاه شروان به نظم کشید.
داستان لیلی و مجنون برای اولین بار توسط "نظامی گنجوی"، به نظم در آمد.
203
69
279
قصر المشَتّی یکی از آثار بسیار زیبای عصر اموی است که که نامش در لغت به معنای اردوگاه زمستانی است و نمونه عالی قصرهای بیابانی این دوره است.
قصر المشَتّی نامش در لغت به معنای اردوگاه زمستانی است.
138
54
280
دوران مأمون دوره ای بود که بیشترین مناظرات علمی و مجالس وعظ و خطابه و گفتگو در آن رخ داد.
در هیچ دوره‌ای به اندازه دوره مأمون، مجالس وعظ و خطابه و گفتگو و مناظرات علمی در آن برگزار نشد.
89
95
281
مسجد النبی اولین آموزشگاهی بود که در زمان حضرت محمد (ص) وجود داشت.
نخستین آموزشگاه عصر پیامبر اکرم (ص) مسجد النبی می باشد.
66
55
282
یکی از نتایج منفی نهضت ترجمه این بود که انحصار علم و فن ترجمه در دست خاندان های مشهور بود که مهمترین نتیجه منفی نهضت ترجمه بود.
بودن انحصار علم و فن ترجمه در دست خاندان های مشهور، اصلی‌ترین مورد از نتایج منفی نهضت ترجمه است.
127
96
283
دوره دوم زمان خلافت عباسی، با خلافت مامون آغاز و به خلافت مقتدر ختم می شود. برخی محققان تمام این دوره را عصر طلایی نامیده اند.
محققان دوره دوم زمان خلافت عباسی (از آغاز خلافت مأمون تا ختم خلافت مقتدر) را «عصر طلایی» می‌نامند.
126
98
284
یک اثر ارزشمند به نام اهرن که در علم پزشکی اسلامی تحولی عظیم ایجاد نمود، ماسرجویه آن را به زبان عربی برگرداند.
اثر ارزشمند و بی نظیری که «اهرن» نام داشت، توسط ماسرجویه به عربی برگردان شد.
110
76
285
یکی از شاخصه های تمدن اسلامی رعایت حقوق مستضعفان و مظلومان است که اعتبار مترفین را نشانه می گیرد و اشراف گرایی و استعمارگری را طرد می کند.
رعایت حقوق مظلومان و مستضعفان، یکی از شاخصه‌های تمدن اسلامی است که اشراف گرایی و استعمارگری را طرد می‌کند.
138
106
286
بزرگترین عامل انحطاط تمدن ها حرص و آزمندی است. در این مسیر عیش طلبی و شهوت رانی به عنوان مظاهر عمده زوال اجتماعی، جامعه را به ناامنی و بی‌عفتی سوق می دهد.
در مسیر حرص و آزمندی، عیش طلبی و شهوت رانی جامعه را به سمت ناامنی و بی‌عفتی می کشاند.
154
85
287
در دهم فوریه ۱۷۶۳م قراردادی میان انگلیس و فرانسه در پاریس به امضا رسید که فرانسوی‏ها آن را قرارداد شوم پاریس خواندند. زیرا به موجب این قرارداد، فرانسه پس از سال‏ها جنگ و کشمکش با انگلیس، از تمامی ادعاها و منافع استعماری خود در هندوستان، کانادا و آمریکا چشم ‏پوشی کرد.
طی قرار داد پاریس در ۱۷۶۳م فرانسه تمام مستعمرات خود در هند، کانادا و امریکا را از دست داد.
268
90
288
برای رسیدگی به دخل و خرج. ساخت و توسعه و تقویم کلیسا، متولیان کلیسا به فراگیری چهار فن دیگر که به «فنون مربع» شهرت داشت، پرداختند. این فنون عبارت بودند از: «حساب»، «هندسه»، «نجوم» و «موسیقی».
منطق جز فنون مربع نیست.
191
23
289
داستان‌سرایی در زبان فارسی به وسیله نظامی شروع نشده لیکن تنها شاعری که توانسته‌است ادبیات غنایی را به حد اعلای تکامل برساند نظامی است.
"نظامی" ادبیات غنایی رابه بالاترین حد تکامل رسانده است.
134
55
290
چهارمین مورد از ارکان تمدن از دیدگاه ویل دورانت، کوشش در راه معرفت و بسط هنر است که عالی ترین عنصر تمدن بشری و تجلی گاه ذوق و نبوغ آدمی است.
به نظر ویل دورانت عالی‌ترین عنصر تمدن بشری و تجلی‌گاه ذوق و نبوغ آدمی، کوشش در راه معرفت و بسط هنر است.
140
103
291
جمال‌الدین ابومحمّد الیاس بن یوسف بن زکی بن مؤیَّد، متخلص به نظامی و نامور حکیم نظامی (زادهٔ ۵۳۵ هـ. ق در گنجه– درگذشتهٔ ۶۰۷–۶۱۲ هـ. ق) شاعر و داستان‌سرای ایرانی و پارسی‌گوی در سده ششم هجری (دوازدهم میلادی)، که به‌عنوان پیشوای داستان‌سرایی در ادب پارسی شناخته شده‌است.
پیشوای داستان‌ سرایی در ادبیات فارسی نظامی می باشد.
268
51
292
مثنوی حَدیقةالحَقیقه و شریعةالطریقه یا الهی‌نامه منظومه‌ای است به فارسی، سرودهٔ سنایی غزنوی با مضمون عارفانه. این مثنوی دارای ده هزار بیت در ده باب است.
"الهی‌نامه" اثر سنایی غزنوی متشکل از ده هزار بیت شعر می باشد.
152
61
293
در مقایسه با دیگر آثار پر ارزش سنایی غزنوی هم چون غزل‌ها و قصائدش، "حدیقةالحقیقه" از همه بلندنام‌تر و مشهورتر و مورد قبول طبایع مردمان بیش‌تری در طول سده‌های متوالی بوده‌است.
مشهورترین اثر سنایی غزنوی، "حدیقةالحقیقه" می باشد.
174
50
294
مثنوی حَدیقةالحَقیقه و شریعةالطریقه یا الهی‌نامه منظومه‌ای است به فارسی، سرودهٔ سنایی غزنوی با مضمون عارفانه.
قالب شعری "حَدیقةالحَقیقه و شریعةالطریقه" از آثار سنایی غزنوی، مثنوی می باشد.
109
77
295
مثنوی سعادت‌نامه کتابی‌ست عرفانی از شیخ محمود شبستری که بر وزن حدیقةالحقیقهٔ سنایی سروده گردیده‌است. این کتاب حدود سه هزار بیت دارد که در چهار باب جای‌داده شده، و هر باب دارای فصل‌ها و حکایت‌های گوناگون است.
کتاب "سعادت نامه" از آثار شیخ محمود شبستری است.
207
47
296
مثنوی گلشن راز مهم‌ترین و مشهورترین اثر منظوم شیخ محمود شبستری است که در بردارندهٔ اندیشه‌های عرفانی وی و حدود هزار بیت می‌باشد.
معروف ترین اثر منظوم شیخ محمود شبستری "گلشن راز" نام دارد.
128
58
297
بر اساس نظرات محققان، اصلی ترین معنای تمدن، شهر نشینی و اقامت در شهر است.
اصلی‌ترین معنایی که محققان در واژه تمدن بر آن اتفاق نظر دارند، شهر نشینی است.
73
77
298
در پی فزونی یافتن مصرف نفت در آمریکا و اروپای غربی و از سویی به دلیل اتخاذ سیاست های سودجویانه از سوی کشورهای تولید کننده، سران پنج کشور عربستان سعودی، عراق، کویت، ایران و ونزوئلا گرد هم آمدند و «اوپک» را تأسیس کردند.
علت تأسیس اوپک فزونی یافتن مصرف نفت در آمریکا و اروپای غربی و سیاست سودجویانه است.
217
82
299